ਦ੍ਰੁਪਦਾਦ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰਿਰਾਵਰ੍ਤੇਦਯਂ ਗੌਰਿਤਿ ਚ ਤ੍ਰ੍ਯृਚਮ੍ । ਅਨ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਤੁ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਵਾ ਸ੍ਮृਤਿਦृष੍ਟਾਨ੍ਸਮਾਹਿਤਃ ॥ ੧,੨੧੪.
ਉਸ ਨੂੰ ਦ੍ਰੁਪਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੂਕਤ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ, 'ਅਯੰ ਗੌਰ' ਵਾਲਾ ਰਿਕ ਵੀ, ਅਤੇ ਸਮਝ ਨਾਲ ਹੋਰ ਮੰਤ੍ਰ ਜੋ ਸਮ੍ਰਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਨ, ਜਪਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਸਵ੍ਯਾਹृਤਿਂ ਸਪ੍ਰਣਵਾਂ ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਵਾ ਜਪੇਦ੍ਬੁਧਃ ਆਵਰ੍ਤਯੇਦ੍ਵਾ ਪ੍ਰਣਵਂ ਸ੍ਮਰੇਦ੍ਵਾ ਵਿष੍ਣਮਵ੍ਯਯਮ੍ ॥ ੧,੨੧੪.
ਸਿਆਣਾ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਆਹ੍ਰਿਤੀਆਂ ਅਤੇ ਓਂਕਾਰ ਸਮੇਤ ਗਾਇਤਰੀ ਜਪੇ, ਜਾਂ ਓਂਕਾਰ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜਪੇ, ਜਾਂ ਅਟੱਲ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੇ।
ਵਿष੍ਣੋਰਾਯਤਨਂ ਤ੍ਵਾਪਃ ਸ ਏਵਾਪ੍ਪਤਿਰੁਚ੍ਯਤੇ । ਤਸ੍ਯੈਵਂ ਤਨਵਸ੍ਤ੍ਵੇਤਾਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਂ ਹ੍ਯਪ੍ਸੁ ਸਂਸ੍ਮਰੇਤ੍ ॥ ੧,੨੧੪.
ਪਾਣੀਆਂ ਹੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹਨ, ਉਹ ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਾਣੀਆਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਹੀ ਰੂਪ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਦ੍ਵਿष੍ਣੋਰਿਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਨਿਮਜ੍ਯਾਪ੍ਸੁ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਗਾਯਤ੍ਤ੍ਰੀ ਵੈष੍ਣਵੀ ਹ੍ਯੇषਾ ਵਿष੍ਣੋਃ ਸਂਸ੍ਮਰਣਾਯ ਵੈ ॥ ੧,੨੧੪.
'ਤਦ ਵਿਸ਼ਨੋ' ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਡੁਬਕੀ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਗਾਇਤਰੀ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਯਾਦ ਲਈ ਹੈ।
ਓਂ ਇਦਮਾਪਪ੍ਰਵਹਤਾ ਸ੍ਵਂ ਮਲਂ ਕ੍ਸ਼ਾਲਲੋਹਿਤਮ੍ । ਯਥਾਤ੍ਵਹੋਤ੍ਰਾਮृਤਂ ਯਚ੍ਚ ਸ਼ੋਫੇ ਅਭੀषਣਮ੍ ॥ ੧,੨੧੪.
ਓਂ। ਇਹ ਪਾਣੀਆਂ ਮੇਰਾ ਮੈਲ ਅਤੇ ਲਹੂ ਲੈ ਜਾਵਣ, ਜਿਵੇਂ ਸਵੇਰ ਦੀ ਹੋਮ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਧੋ ਲਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸ੍ਨਾਤ੍ਵੈਵਂ ਵਾਸਸੀ ਧੌਤੇ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇ ਪਰਿਧਾਯ ਚ । ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲ੍ਯ ਚ ਮृਦਾਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਹਸ੍ਤੌ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲ੍ਯ ਵੈ ਤਦਾ ॥ ੧,੨੧੪.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਧੋਤੇ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਹੱਥ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋ ਕੇ, ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਆਚਾਨ੍ਤੇ ਪੁਨਾਰਾਚਾਮੇਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਸ੍ਨਾਨਭੋਜਨੇ । ਦ੍ਰੁਪਦਾਂ ਚ ਤ੍ਰਿਰਾਵਰ੍ਤ੍ਯ ਤਥਾ ਚੈਵਾਘਮਰ੍षਣਮ੍ ॥ ੧,੨੧੪.
ਮੂੰਹ ਧੋ ਕੇ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਆਚਮਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦ੍ਰੁਪਦ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਅਤੇ ਅਘਮਰਸ਼ਣ ਵੀ ਇੰਝ ਹੀ ਜਪਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਆਚਮ੍ਯਾਪ੍ਲਾਵ੍ਯ ਚਾਤ੍ਮਾਨਂ ਤ੍ਰਿਰਾਚਮ੍ਯਸ਼ਨੇਰਸੂਨ੍ । ਅਥੋਪਤਿष੍ਟੇਦਾਦਿਤ੍ਯਂ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਪੁष੍ਪਾਨ੍ਵਿਤਾਞ੍ਜਲਿਃ ॥ ੧,੨੧੪.
ਆਚਮਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਛਿੜਕ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀ ਜੋੜੀ ਹਥੇਲੀ ਨਾਲ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯੋਦਕਮਦ੍ਧੂਯ ਉਦੁਤ੍ਯਂ ਚਿਤ੍ਰਮਿਤ੍ਯਪਿ । ਤਚ੍ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਦੇਵ ਇਤਿ ਚ ਹਂਸਃ ਸ਼ੁਚਿषਦਿਤ੍ਯਪਿ ॥ ੧,੨੧੪.
ਪਾਣੀ ਛਿੜਕ ਕੇ ਅਤੇ ਚੁੱਕ ਕੇ, 'ਉਦੁਤਯੰ ਚਿਤ੍ਰਮ', 'ਤੱਚਕਸ਼ੁਰ ਦੇਵ' ਅਤੇ 'ਹੰਸ ਸ਼ੁਚਿਸਦ' ਆਦਿ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਏਤਾਞ੍ਜਪੇਦੂਰ੍ਧ੍ਵਬਾਹੁਃ ਸੂਰ੍ਯਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸਮਾਹਿਤਃ । ਗਾਯਤ੍ਤ੍ਰੀਂ ਚ ਤਥਾ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਉਪਸ੍ਥਾਯ ਦਿਵਾਕਰਮ੍ ॥ ੧,੨੧੪.
ਇਹ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਬਾਂਹ ਉੱਚੀਆਂ ਕਰਕੇ, ਸੂਰਜ ਵਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਗਾਇਤਰੀ ਜਪ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਵਿਭ੍ਰਾਡਿਤ੍ਯਨੁਵਾਕੇਨ ਸੂਕ੍ਤੇਨ ਪੁਰੁषਸ੍ਯ ਚ । ਸ਼ਿਵਸਙ੍ਕਲ੍ਪੇਨ ਚ ਤਥਾ ਮਣ੍ਡਲਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ ਚ ॥ ੧,੨੧੪.
ਵਿਭਰਾਟ ਦੇ ਅਨੁਵਾਕ, ਪੁਰੁਸ਼ ਸੂਕਤ, ਸ਼ਿਵਸੰਕਲਪ ਅਤੇ ਮੰਡਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਾਲ ਵੀ ਇੰਝ ਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦਿਵਾਕੀਰ੍ਤ੍ਯਾ ਤਥਾ ਚਾਨ੍ਯੈਃ ਸੌਰੈਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ਕ੍ਤਿਤਃ । ਜਪਯਜ੍ਞਸ੍ਤੁ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਪ੍ਰਣੀਤਕੈਃ ॥ ੧,੨੧੪.
ਦਿਵਾਕੀਰਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੌਰੀ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਜਪ ਯਜ੍ਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਧ੍ਯਾਤ੍ਮਵਿਦ੍ਯਾਂ ਵਿਧਿਵਜ੍ਜਪੇਦ੍ਵਾ ਜਪਸਿਦ੍ਧਯੇ । ਸਵ੍ਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤ੍ਰਿਰਾਚਮ੍ਯ ਸ਼੍ਰਿਯਂ ਮੇਧਾਂ ਧृਤਿਂ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਮ੍ ॥ ੧,੨੧੪.
ਆਤਮ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਜਪਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਜਪ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੇ। ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਕਰਕੇ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਆਚਮਨ ਕਰਕੇ, ਧਨ, ਬੁੱਧੀ, ਹੌਂਸਲੇ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਲਈ ਜਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਾਚਂ ਵਾਗੀਸ਼੍ਵਰੀਂ ਪੁष੍ਟਿਂ ਤੁष੍ਟਿਞ੍ਚ ਪਰਿਤਰ੍ਪਯੇਤ੍ । ਉਮਾਮਰੁਨ੍ਧਤੀਂ ਚੈਵ ਸ਼ਚੀਂ ਮਾਤਰਮੇਵ ਚ ॥ ੧,੨੧੪.
ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਾਕ ਦੇਵੀ, ਵਾਗੀਸ਼ਵਰੀ, ਪੋਸ਼ਣ, ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ, ਉਮਾ, ਅਰੁੰਧਤੀ, ਸ਼ਚੀ ਅਤੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰੇ।
ਜਯਾਂ ਚ ਵਿਜਯਾਂ ਚੈਵ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਮੇਵ ਚ । ਸ੍ਵਾਹਾਂ ਸ੍ਵਧਾਂ ਧृਤਿਂ ਚੈਵ ਤਥੈਵਾਦਿਤਿਮੁਤ੍ਤਮਾਮ੍ ॥ ੧,੨੧੪.
ਜਯਾ, ਵਿਜਯਾ, ਸਾਵਿਤਰੀ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸ੍ਵਾਹਾ, ਸ੍ਵਧਾ, ਧ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਆਦਿਤੀ — ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ऋषਿਪਤ੍ਨੀਸ਼੍ਚ ਕਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਤਰ੍ਪਯੇਤ੍ਕਾਮ੍ਯਦੇਵਤਾਃ । ਸਰ੍ਵਮਙ੍ਗਲਕਾਮਸ੍ਤੁ ਤਰ੍ਪਯੇਤ੍ਸਰ੍ਵਮਙ੍ਗਲਾਮ੍ ॥ ੧,੨੧੪.
ਉਸ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਕੁੜੀਆਂ ਅਤੇ ਮਨਚਾਹੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸ਼ੁਭਤਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਸ਼ੁਭ ਦੇਵੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰੇ।
ਆਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਤਮ੍ਬਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਜਗਤ੍ਤृਪ੍ਯਤ੍ਵਿਦਂ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ । ਕ੍ਸ਼ਿਪੇਦਪੋऽਞ੍ਜਲੀਂਸ੍ਤ੍ਰੀਂਸ਼੍ਚ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ ਤਰ੍ਪਣਮ੍ ॥ ੧,੨੧੪.
‘ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਸਥੰਭ ਤੱਕ, ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋਵੇ’ — ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਪਾਣੀ ਦੇ ਅੰਜਲੀ ਚੜ੍ਹਾਏ ਅਤੇ ਤਰਪਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰੇ।
ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੨੧੫ ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ । ਤਰ੍ਪਣਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਦੇਵਾਦਿਪਿਤृਤੁष੍ਟਿਦਮ੍ ॥ ੧,੨੧੫.
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੁਣ ਮੈਂ ਤਰਪਣ ਦੀ ਰੀਤ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਨੀਵੀਤੀ । ਓਂ ਸਨਕਸ੍ਤृਪ੍ਯਤਾਮ੍ । ਓਂ ਸਨਨ੍ਦਨਸ੍ਤृਪ੍ਯਤਾਮ੍ । ਓਂ ਸਨਾਤਨਸ੍ਤृਪ੍ਯਤਾਮ੍ । ਓਂ ਕਪਿਲਸ੍ਤृਪ੍ਯਤਾਮ੍ । ਓਂ ਆਸੁਰਿਸ੍ਤृਪ੍ਯਤਾਮ੍ । ਓਂ ਵੋਢੁਸ੍ਤृਪ੍ਯਤਾਮ੍ । ਓਂ ਪਞ੍ਚਸ਼ਿਖਸ੍ਤृਪ੍ਯਤਾਮ੍ । ਓਂ ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਕਵ੍ਯਵਾਹਸ੍ਤृਪ੍ਯਤਾਮ੍ । ਓਂ ਅਨਲਸ੍ਤृਪ੍ਯਨ੍ਤਾਮ੍ । ਓਂ ਸੋਮਸ੍ਤृਤਾਮ੍ । ਓਂ ਯਮਸ੍ਤृਪ੍ਯਤਾਮ੍ । ਓਂ ਅਰ੍ਯਮਾਤृਪ੍ਯਤਾਮ੍ ॥ ੧,੨੧੫.
ਨੀਵੀਤੀ। ਓਂ, ਸਨਕ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਸਨੰਦਨ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਸਨਾਤਨ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਕਪਿਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਆਸੁਰੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਵੋਢੁ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਪੰਚਸ਼ਿਖ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਕਵ੍ਯ ਵਾਹਕ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਅਨਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਸੋਮ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਯਮ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਅਰ੍ਯਮਨ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ।
ਯੇ ਚਾਸ੍ਮਾਕਂ ਕੁਲੇ ਜਾਤਾ ਅਪੁਤ੍ਰਾ ਗੋਤ੍ਰਿਣੋ ਮृਤਾਃ । ਤੇ ਤृਪ੍ਯਨ੍ਤੁ ਮਯਾ ਦਤ੍ਤਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਨਿष੍ਪੀਡਨੋਦਕਮ੍ ॥ ੧,੨੧੫.
ਜੋ ਸਾਡੇ ਘਰਾਣੇ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ, ਪਰ ਬਿਨਾ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਮਰ ਗਏ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਕਪੜੇ ਨੂੰ ਨਿਚੋੜ ਕੇ ਦਿੱਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ।
ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੨੧੭ ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ । ਅਥ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਵਿਧਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਦ੍ਵਿਜਾਤੀਨਾਂ ਸਮਾਸਤਃ । ਅਪਵਿਤ੍ਰਃ ਪਵਿਤ੍ਰੋ ਵਾ ਸਰ੍ਵਾਵਸ੍ਥਾਂ ਗਤੋऽਪਿ ਵਾ ॥ ੧,੨੧੭.
ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੁਣ ਮੈਂ ਦੁਜਾਤੀਆਂ ਲਈ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਰੀਤ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਅਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪਵਿੱਤਰ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ,
ਯਃ ਸ੍ਮਰੇਤ੍ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼ਂ ਸ ਬਾਹ੍ਯਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰਃ ਸ਼ੁਚਿਃ ॥ ੧,੨੧੭.
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕੰਵਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਾਹਰੋਂ ਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਪੋ ਮਾ ਤਸ੍ਮਾਦੇਨਸਃ ਪਾਵਮਾਨਸ਼੍ਚ ਮੁਞ੍ਚਤੁ ਇਵਿष੍ਮਤੋ ਵਿਮਾ ਆਪੋਹਵਿष੍ਮਾਨਾਵਿਰਾਸਤਿ । ਹਵਿष੍ਮਾਨ੍ ਦੇਵ ਅਸੁਰੋ ਹਵਿष੍ਮਾਨਸ੍ਤੁ ਸੂਰ੍ਯਃ । ਦੇਵੀਰਾਪੋ ਅਪਾ ਪਤ੍ਨ੍ਯਾ ਯਸ਼੍ਚ ਊਰ੍ਮਿਰ੍ਹਵਿष੍ਯਃ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਾਨ੍ਮਾਦਿਤ੍ਯਨ੍ਤਨਃ ਤਂ ਦੇਵੇਭ੍ਯੋ ਦੇਵਤਾ ਦਾਭੁਸ਼ੁਕ੍ਰਲੇਭ੍ਯਸ੍ਤੇषਾਂ ਭਾਗਕਰ੍षਿਵਸਿਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣ੍ਯਾਗ੍ਰਯਾਸਿਮੇਨਾਪੋਗ੍ਰਰ੍ਭਿਰਸ਼੍ਮਤਮੋਧੋਃ । ਆਪੋ ਦੇਵੀ ਮਧੁਮਤੀਰਗृਹ੍ਣਨ੍ਤੁ ਹ੍ਯਨ੍ਨਤੀ ਰਾਜਸ੍ਵਤਿਲਾਃ । ਯਾਭਿਰ੍ਮਿਤ੍ਰਾਵਰੁਣਸ੍ਯ ਸਿਞ੍ਚਯਾਭਿਰਿਨ੍ਦ੍ਰਮਨਯਤ੍ਯਨ੍ਨ ਵਾਤੀ ਵਦ੍ਰੁਪਦਾਂ ਸ਼ਨ੍ਨੋ ਦੇਵੀ ਅਪਾਮਸृਗ੍ਦ੍ਵਯਸਂਸੂਰ੍ਯੇ ਸਨ੍ਤਂ ਸਮਾਹਿਤਂ ਅਪਾਂਰਸਸ੍ਯ ਯੋ ਰਸ੍ਯ ਯੋ ਗृਹ੍ਣਾਸ੍ਯੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਆਪੋ ਦੇਵੀਰੁਪਸੂਰ੍ਯ ਮਧੁਮਤੀਵਯਸ੍ਯਾਯ ਪ੍ਰਜਾਭ੍ਯਃ ਤਾਸਾ ਮਾਸ੍ਥਾਨਾਤ੍ਵਰ੍ਜਿਹਤਾਮੋषਧਯਃ ਸਪਿਪ੍ਪਲਾਃ । ਪੁਨਨ੍ਤੁ ਮਾ ਪਿਤਰਃ ਸੌਮ੍ਯਾਸਃ ਪੁਨਨ੍ਤ੍ਵਨਾਪਿ ਪਿਤਾ ਸਹਸਾਃ ਪਵਿਤ੍ਰੇਣ ਗਤਾਯੁषਾ । ਪੁਨਨ੍ਤੁ ਮਾ ਪਿਤਾਮਹਾਃ ਪੁਨਨ੍ਤੁ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹਾਃ । ਪਵਿਤ੍ਰੇਣ ਗਤਾਯੁषਾ ਵਿਸ਼੍ਵਮਾਯੁਰ੍ਵ੍ਯਸ਼੍ਰਵੈਃ । ਅਗ੍ਨ ਆਯੂਂषਿ ਪਰਸਤ੍ਮਾਚਰੋਰ੍ਜਮਿषਞ੍ਚ ਤ੍ਵਚੇ ਵਾਵਸ੍ਵਤ੍ਵਚ੍ਛੂਨਾਮ੍ । ਪੁਨਨ੍ਤੁ ਮਾ ਦੇਵਜਨਾਃ ਪੁਨਨ੍ਤੁ ਮਨਸਾ ਧਿਯਃ । ਪੁਨਨ੍ਤੁ ਵਿਸ਼੍ਵਾ ਭੂਤਾਨਿ ਜਾਤਵੇਦਃ ! ਪੁਨੀਹਿ ਮਾ । ਪਵਿਤ੍ਰੇਣ ਪੁਨੀਹਿ ਮਾ ਸ਼ੁਕ੍ਰੇਣ ਦੇਵ ਦੀਦ੍ਯਤ੍ । ਅਗ੍ਨੇ ਕ੍ਰਤ੍ਵਾ ਕ੍ਰਤੂਂਰਨੁ । ਯਤ੍ਤੇ ਪਵਿਤ੍ਰਮਰ੍ਚਿष੍ਯਗ੍ਨੇ ਵਿਤਤਮਨ੍ਤਰਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤੇਨ ਪੁਨਾਤੁ ਮਾ । ਪਵਮਾਨਃ ਸੁਵਰ੍ਜਨਃ । ਪਵਿਤ੍ਰੇਣ ਵਿਚਰ੍षਣਿਃ । ਯਃ ਪੋਤਾ ਸ ਪੁਨਾਤੁ ਮਾ । ਉਭਾਭ੍ਯਾਂ ਦੇਵ ਸਵਿਤਃ । ਪਵਿਤ੍ਰੇਣ ਸਵੇਨ ਚ । ਇਦਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਨੀਮਹੇ । ਵੈਸ਼੍ਵਦੇਵੀਃ ਪੁਨਤੀ ਦੇਵ੍ਯਾ ਗृਭ੍ਨਾਸ੍ਯਾਮਿਸਾਵਕ੍ਸ਼੍ਯਸ੍ਤਾਨ੍ਨੋਵੀਤ ਪੂਜ੍ਯਾਃ । ਤਯਾਮਦਨ੍ਤਃ ਸਧਮਾਦੇषੁ ਵਯਂ ਸ੍ਯਾਮ ਪਤਯੋ ਰਯੀਣਾਮ੍ । ਚਿਤ੍ਪ ਤਿਰ੍ਮਾ ਪੁਨਾਤ੍ਵਚ੍ਛਿਦ੍ਰੇਣ ਪਵਿਤ੍ਰੇਣ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਰਸ਼੍ਮਿਭਿਃ । ਤਸ੍ਯ ਤੇ ਪਵਿਤ੍ਰਪੂਤਸ੍ਯ ਯਤ੍ਕਾਮਃ । ਪ੍ਰਣਿਤਚ੍ਛਕੇਯਂ ਦੇਵੋ ਵਾਕ੍ਪਤਿਰ੍ਮਾ ਸਵਿਤਾ ਤ੍ਵਚ੍ਛਿਦ੍ਰੇਣ ਪਵਿਤ੍ਰੇਣ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਰਸ਼੍ਮਿਭਿਃ । ਤਸ੍ਯ ਤੇ ਪਵਿਤ੍ਰਪਤੇ ! ਪਵਿਤ੍ਰਪੂਤਸ੍ਯ ਚਤ੍ਕਾਮਃ । ਪੁਨਸ੍ਤਚ੍ਛਕੇਯਂ ਦ੍ਯੁਪਤਿਂ ਅਯਂ ਗੌਃ ਪृਸ਼੍ਰਿਰਕ੍ਰਮੀਸਦਸ਼ਸ਼ਤਂ ਮਾਤਰਂ ਪੁਨਃ ਪਿਤਰਞ੍ਚ ਪ੍ਰਯਸ੍ਮਃ । ਦੇਵੋ ਮਾ ਸਵਿਤਾ ਪੁਨਾਤ੍ਵਚ੍ਛਿਦ੍ਰੇਣ ਪਵਿਤ੍ਰੇਣ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਰਸ਼੍ਮਿਭਿਃ । ਤਸ੍ਯ ਤੇ ਪਵਿਤ੍ਰਪਤੇ ਪਵਿਤ੍ਰਪੂਤਸ੍ਯ ਯਤ੍ਕਾਮਃ ਪੁਨਾਤਚ੍ਛਕੇਯਮ੍? । ਓਂ ਤਦ੍ਵਿष੍ਣੋਃ ਪਰਮਂ ਪਦਂ ਸਦਾ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਸੂਰਯਃ । ਦਿਵੀਵ ਚਕ੍ਸ਼ੁਰਾਤਤਮ੍ ॥ ੧,੨੧੪.
ਪਾਣੀਆਂ ਮੈਨੂੰ ਪਾਪ ਤੋਂ ਬਚਾਵਣ, ਪਾਵਮਾਨਾ ਮੈਨੂੰ ਛੁਡਾਵੇ। ਪਾਣੀਆਂ ਹਵਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਇਹ ਪ੍ਰਗਟ ਹਨ। ਦੇਵਤਾ, ਅਸੁਰ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਸਭ ਹਵਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀਆਂ, ਪਾਣੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਅਤੇ ਹਵਨ ਵਾਲੀ ਲਹਿਰ, ਜੋ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ—ਇਹ ਸਭ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦੇਵੀਆਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਦੱਖਣੀ, ਅੱਗੇ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਧਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ। ਮਿੱਠੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀਆਂ ਸਾਨੂੰ, ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਤਿਲਾਂ ਸਮੇਤ, ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣਾ ਨੂੰ ਛਿੜਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਦ੍ਰੁਪਦ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀਆਂ ਸਾਨੂੰ ਦੁੱਗਣੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਦੇਣ। ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਰਸ ਵਿਚੋਂ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਉਹ ਤੂੰ ਲੈ। ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀਆਂ, ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਆ, ਮਿੱਠੀਆਂ ਹੋ ਕੇ, ਸੰਤਾਨ ਲਈ; ਬੂਟੇ ਅਤੇ ਪਿੱਪਲ ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਨਾ ਛੱਡਣ। ਨਰਮ ਪਿਤਰ ਮੈਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ, ਪਿਛਲੇ ਪਿਤਾ ਪਵਿੱਤਰ ਛਾਣਣ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ, ਦਾਦੇ ਅਤੇ ਪਰਦਾਦੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ, ਪਵਿੱਤਰ ਛਾਣਣ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਪੂਰੀ ਉਮਰ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਅੱਗ, ਮੇਰੀ ਉਮਰ, ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਜਾਤੀ ਮੈਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰੇ, ਮਨ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਮੈਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰੇ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਮੈਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ, ਹੇ ਜਾਤਵੇਦਸ, ਮੈਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ! ਪਵਿੱਤਰ ਛਾਣਣ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ, ਹੇ ਚਮਕਦਾਰ ਦੇਵਤਾ! ਹੇ ਅੱਗ, ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਇਰਾਦਾ ਪੂਰਾ ਕਰ। ਤੇਰੇ ਚਮਕਦਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਲ, ਹੇ ਅੱਗ, ਅੰਦਰ ਫੈਲ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਣ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰੇ। ਪਾਵਮਾਨਾ, ਚੰਗਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਛਾਣਣ ਨਾਲ, ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ—ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰੇ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰੇ। ਦੋਹਾਂ ਨਾਲ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ ਸਾਵਿਤਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਛਾਣਣ ਅਤੇ ਹਵਨ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਇਸ ਬ੍ਰਹਮਣ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਵੈਸ਼ਵਦੇਵੀ ਦੇਵੀਆਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਆਦਰਯੋਗ ਹੋ। ਉਸ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਇਕੱਠੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਧਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹੋਈਏ। ਚਿੱਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਮੈਨੂੰ ਅਟੁੱਟ ਪਵਿੱਤਰ ਛਾਣਣ ਨਾਲ, ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ। ਜੋ ਇੱਛਾ ਤੇਰੀ ਪਵਿੱਤਰ ਛਾਣਣ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲੇ। ਹੇ ਦੇਵਤਾ ਸਾਵਿਤਾ, ਬੋਲਣ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਮੈਨੂੰ ਅਟੁੱਟ ਪਵਿੱਤਰ ਛਾਣਣ ਨਾਲ, ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ। ਜੋ ਇੱਛਾ ਤੇਰੀ ਪਵਿੱਤਰ ਛਾਣਣ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲੇ। ਇਹ ਚਿੱਟੀ ਗਾਂ, ਸੌ ਵਾਰੀ ਆਪਣੀ ਮਾਂ-ਪਿਉ ਕੋਲ ਆਈ। ਦੇਵਤਾ ਸਾਵਿਤਾ ਮੈਨੂੰ ਅਟੁੱਟ ਪਵਿੱਤਰ ਛਾਣਣ ਨਾਲ, ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰੇ। ਜੋ ਇੱਛਾ ਤੇਰੀ ਪਵਿੱਤਰ ਛਾਣਣ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲੇ। ਓਂ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਥਾਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਅੱਖ ਫੈਲੀ ਹੋਵੇ।
ਓਂ ਮੋਦਾਸ੍ਤृਪ੍ਯਨ੍ਤਾਮ੍ । ਓਂ ਪ੍ਰਮੋਦਾਸ੍ਤृਪ੍ਯਨ੍ਤਾਮ੍ । ਓਂ ਸੁਮੁਖਾਸ੍ਤृਪ੍ਯਨ੍ਤਾਮ੍ । ਓਂ ਦੁਰ੍ਮੁਖਾਸ੍ਤृਪ੍ਯਨ੍ਤਾਮ੍ । ਓਂ ਵਿਘ੍ਨਾਸ੍ਤृਪ੍ਯਨ੍ਤਾਮ੍ । ਓਂ ਵਿਘ੍ਨਕਰ੍ਤਾਰਸ੍ਤृਪ੍ਯਨ੍ਤਾਮ੍ । ਓਂ ਛਨ੍ਦਾਂਸਿ ਤृਪ੍ਯਨ੍ਤਾਮ੍ । ਓਂ ਵੇਦਾਸ੍ਤृਪ੍ਯਨ੍ਤਾਮ੍ । ਓਂ ਓषਧਯਸ੍ਤृਪ੍ਯਨ੍ਤਾਮ੍ । ਓਂ ਸਨਾਤਨਸ੍ਤृਪ੍ਯਤਾਮ੍ । ਓਂ ਇਤਰਾਚਾਰ੍ਯਾਸ੍ਤृਪ੍ਯਨ੍ਤਾਮ੍ । ਓਂ ਸਂਵਤ੍ਸਰਃਸਾਵਯਵਸ੍ਤृਪ੍ਯਤਾਮ੍ । ਓਂ ਦੇਵਾਸ੍ਤृਪ੍ਯਨ੍ਤਾਮ੍ । ਓਂ ਅਪ੍ਸਰਸਸ੍ਤृਪ੍ਯਨ੍ਤਾਮ੍ । ਓਂ ਦੇਵਾਨ੍ਧਕਾਸ੍ਤृਪ੍ਯਨ੍ਤਾਮ੍ । ਓਂ ਸਾਗਰਸ੍ਤृਪ੍ਯਨ੍ਤਾਮ੍ । ਓਂ ਨਾਗਾਸ੍ਤृਪ੍ਯਨ੍ਤਾਮ੍ । ਓਂ ਪਰ੍ਵਤਾਸ੍ਤृਪ੍ਯਨ੍ਤਾਮ੍ । ਓਂ ਸਰਿਨ੍ਮਨੁष੍ਯਾ ਯਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਤृਪ੍ਯਨ੍ਤਾਮ੍ । ਓਂ ਰਕ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਤृਪ੍ਯਨ੍ਤਾਮ੍ । ਓਂ ਪਿਸ਼ਾਚਾਸ੍ਤृਪ੍ਯਨ੍ਤਾਮ੍ । ਓਂ ਸੁਪਰ੍ਣਾਸ੍ਤृਪ੍ਯਨ੍ਤਾਮ੍ । ਓਂ ਭੂਤਾਨਿ ਤृਪ੍ਯਨ੍ਤਾਮ੍ । ਓਂ ਭੂਤਗ੍ਰਾਮਾਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਾਸ੍ਤृਪ੍ਯਨ੍ਤਾਮ੍ । ਓਂ ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤृਪ੍ਯਤਾਮ੍ । ਓਂ ਪ੍ਰਚੇਤਾਸ੍ਤृਪ੍ਯਤਾਮ੍ । ਓਂ ਮਰੀਚਿਸ੍ਤृਪ੍ਯਤਾਮ੍ । ਓਂ ਆਤ੍ਰਿਸ੍ਤृਪ੍ਯਤਾਮ੍ । ਓਂ ਅਙ੍ਗਿਰਾਸ੍ਤृਪ੍ਯਤਾਮ੍ । ਓਂ ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯਸ੍ਤृਪ੍ਯਤਾਮ੍ । ਓਂ ਪੁਲਹਸ੍ਤृਪ੍ਯਤਾਮ੍ । ਓਂ ਕ੍ਰਤੁਸ੍ਤृਪ੍ਯਤਾਮ੍ । ਓਂ ਨਾਰਦਸ੍ਤृਪ੍ਯਤਾਮ੍ ! ਓਂ ਭृਗੁਸ੍ਤृਪ੍ਯਤਾਮ੍ । ਓਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸ੍ਤृਪ੍ਯਤਾਮ੍ । ਓਂ ਰੈਵਤਸ੍ਤृਪ੍ਯਤਾਮ੍ । ਓਂ ਚਾਕ੍ਸ਼ੁषਸ੍ਤृਪ੍ਯਤਾਮ੍ । ਓਂ ਮਹਾਤੇਜਾਸ੍ਤृਪ੍ਯਤਾਮ੍ । ਓਂ ਵੈਵਸ੍ਵਤਸ੍ਤृਪ੍ਯਤਾਮ੍ । ਓਂ ਧ੍ਰੁਵਸ੍ਤृਪ੍ਯਤਾਮ੍ । ਓਂ ਧਵਸ੍ਤृਪ੍ਯਤਾਮ੍ । ਓਂ ਅਨਿਲਸ੍ਤृਪ੍ਯਤਾਮ੍ । ਓਂ ਪ੍ਰਭਾਸਸ੍ਤृਪ੍ਯਤਾਮ੍ ॥ ੧,੨੧੫.
ਓਂ, ਜੋ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਜੋ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਚੰਗੀ ਸੂਰਤ ਵਾਲੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਮਾੜੀ ਸੂਰਤ ਵਾਲੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਛੰਦ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਵੇਦ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਹੋਰ ਅਧਿਆਪਕ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਸਾਲ ਤੇ ਉਸਦੇ ਹਿੱਸੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਦੇਵਤੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਹਨੇਰੇ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਸਮੁੰਦਰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਵੇ। ਓਂ, ਨਾਗ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਪਹਾੜ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਦਰਿਆ, ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਯਕਸ਼ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਰਾਖਸ਼ਸ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਪਿਸਾਚ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਸੁਪਰਨ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਚਾਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਜੀਵ-ਸਮੂਹ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਦਕਸ਼ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਪ੍ਰਚੇਤਾ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਮਰੀਚੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਅਤ੍ਰਿ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਅੰਗਿਰਸ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਪੁਲਸਤ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਪੁਲਹ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਕ੍ਰਤੁ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਨਾਰਦ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਰੈਵਤ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਚਾਕਸ਼ੁ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਮਹਾਂ ਤੇਜੀ ਵਾਲੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਵੈਵਸ੍ਵਤ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਧ੍ਰੁਵ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਧਵ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਅਨਿਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਪ੍ਰਭਾਸ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ।
ਪ੍ਰਾਚੀਨਾਵੀਤੀ । ਓਂ ਅਗ੍ਨਿष੍ਵਾਤ੍ਤਾਃ ਪਿਤਰਸ੍ਤृਪ੍ਯਨ੍ਤਾਮ੍ । ਓਂ ਸੋਮਪਾਃ ਪਿਤਰਸ੍ਤृਪ੍ਯਨ੍ਤਾਮ੍ । ਓਂ ਬਰ੍ਹਿषਦਃ ਪਿਤਰਸ੍ਤृਪ੍ਯਨ੍ਤਾਮ੍ । ਯਮਾਯ ਨਮਃ । ਧਰ੍ਮਰਾਜਾਯ ਨਮਃ । ਮृਤ੍ਯਵੇ ਨਮਃ । ਅਨ੍ਤਕਾਯ ਨਮਃ । ਵੈਵਸ੍ਵਤਾਯ ਨਮਃ । ਕਾਲਾਯ ਨਮਃ । ਸਰ੍ਵਭੂਤਕ੍ਸ਼ਯਾਯ ਨਮਃ । ਔਦੁਮ੍ਬਰਾਯ ਨਮਃ! ਦਧ੍ਨਾਯ ਨਮਃ । ਨੀਲਾਯ ਨਮਃ । ਪਰਮੇष੍ਠਿਨੇ ਨਮਃ । ਵृਕੋਦਰਾਯ ਨਮਃ । ਚਿਤ੍ਰਾਯ ਨਮਃ । ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤਾਯ ਨਮਃ ॥ ੧,੨੧੫.
ਪ੍ਰਾਚੀਨਾਵੀਤੀ। ਓਂ, ਅਗਨਿਸ਼ਵਾਤ ਪਿਤਰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਸੋਮਪਾ ਪਿਤਰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਓਂ, ਬਰਹਿਸ਼ਦ ਪਿਤਰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਯਮ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਧਰਮਰਾਜ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਮੌਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਅੰਤਕ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਵੈਵਸ੍ਵਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਕਾਲ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਔਦੁੰਬਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਦਧਨਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਨੀਲ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਚਿਤ੍ਰਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਚਿਤ੍ਰਗੁਪਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਸ੍ਤਮ੍ਬਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਜਗਤ੍ਤृਪ੍ਯਤੁ । ਓਂ ਪਿਤृਭ੍ਯਃ ਸ੍ਵਧਾ ਨਮਃ । ਓਂ ਪਿਤਾਮਹੇਭ੍ਯਃ ਸ੍ਵਧਾ ਨਮਃ । ਓਂ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹੇਭ੍ਯਃ ਸ੍ਵਧਾ ਨਮਃ । ਓਂ ਮਾਤृਭ੍ਯਃ ਸ੍ਵਧਾਨਮਃ । ਓਂ ਪਿਤਾਮਹੀਭ੍ਯਃ ਸ੍ਵਧਾ ਨਮਃ । ਓਂ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹੀਭ੍ਯਃ ਸ੍ਵਧਾ ਨਮਃ । ਓਂ ਮਾਤਾਮਹੇਭ੍ਯਃ ਸ੍ਵਧਾ ਨਮਃ । ਓਂ ਪ੍ਰਮਾਤਾਮਹੇਭ੍ਯਃ ਸ੍ਵਧਾ ਨਮਃ । ਓਂ ਵृਦ੍ਧਪ੍ਰਮਾਤਾਮਹੇਭ੍ਯਃ ਸ੍ਵਧਾਨਮਃ ਤृਪ੍ਯਤਾਮਿਤਿ । ਉਦੀਰਤਾਮਵਰ ਉਤ੍ਪਰਾਸੋ ਉਨ੍ਮਧ੍ਯਮਾਃ ਪਿਤਰਃ ਸੋਮ੍ਯਾਸਃ । ਅਸੁਂਯ ਈਯੁਰਵृਕਾ ऋਤਜ੍ਞਾਸ੍ਤੇਨੋऽਵਨ੍ਤੁਪਿਤਰੋਹਵੇषੁ । ਗੋਤ੍ਰੋਚ੍ਚਾਰਣੇਨ ਪ੍ਰਥਮਾਞ੍ਜਲਿਃ ਪਿਤੁਃ । ਓਂ ਅਙ੍ਗਿਰਸੋ ਨਃ ਪਿਤਰੋਦृ । ਅਥਰ੍ਵਾਣੋਭृਗਵਃਦृ । ਤੇषਾਂ ਵਯਂ ਸੁਮਤੌ ਯਜ੍ਞਿਯਾਨਾਂ ਅਪਿ ਭਦ੍ਰੇ ਸੌਮਨਸੇ ਸ੍ਯਾਮ । ਓਂ ਆਯਨ੍ਤੁ ਨਃ ਪਿਤਰਃ ਸੌਮ੍ਯਾਸੋਗ੍ਨਿष੍ਵਾਤ੍ਤਾਃ ਪਥਿਭਿਰ੍ਦੇਵਯਾਨੈਃ । ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਯਜ੍ਞੇ ਸ੍ਵਧਯਾ ਮਦਨ੍ਤੋऽਧਿਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤੁ ਤੇऽਵਨ੍ਤ੍ਵਸ੍ਮਾਨ੍ ॥ ੧,੨੧੫.
ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਤੰਭ ਤੱਕ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਵੇ। ਓਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਵਧਾ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ। ਓਂ, ਦਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸਵਧਾ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ। ਓਂ, ਪਰਦਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸਵਧਾ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ। ਓਂ, ਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਵਧਾ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ। ਓਂ, ਦਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਸਵਧਾ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ। ਓਂ, ਪਰਦਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਸਵਧਾ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ। ਓਂ, ਮਾਤਾ-ਪੱਖ ਵਾਲੇ ਦਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸਵਧਾ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ। ਓਂ, ਮਾਤਾ-ਪੱਖ ਵਾਲੇ ਪਰਦਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸਵਧਾ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ। ਓਂ, ਵੱਡੇ ਮਾਤਾ-ਪੱਖ ਵਾਲੇ ਪਰਦਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸਵਧਾ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ, ਉਹ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਹੇ ਓਹੋ ਪਿਤਰੋ, ਜੋ ਹੇਠਲੇ, ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹਨ, ਜੋ ਸੋਹਣੇ, ਚਲੇ ਗਏ, ਜਾਂ ਧਰਮ ਦੇ ਪਾਲਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਸਾਡੀ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਬੁਲਾਵੇ 'ਚ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਗੋਤ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਕਰਕੇ, ਪਹਿਲੀ ਅੰਜਲੀ ਪਿਤਾ ਲਈ। ਓਂ, ਸਾਡੇ ਪਿਤਰ ਅੰਗਿਰਸ ਹਨ। ਅਥਰਵਨ ਤੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਵੀ ਸਾਡੇ ਪਿਤਰ ਹਨ। ਉਹ ਯੋਗ ਪਿਤਰ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ, ਅਸੀਂ ਭਲੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਹੋਈਏ। ਓਂ, ਸਾਡੇ ਸੋਹਣੇ ਅਗਨਿਸ਼ਵਾਤ ਪਿਤਰ, ਦੇਵ ਮਾਰਗਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਇਸ ਯਜਨ 'ਚ ਆਉਣ, ਸਵਧਾ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋਣ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਣ।
ਓਂ ਊਰ੍ਜਂ ਵਹਨ੍ਤੀਰਮृਤਂ ਘृਤਂ ਪਯਃ ਕੀਲਾਲਂ ਪਰਿਸ੍ਨੁਤਂ ਸ੍ਵਧਾ ਸ੍ਥ ਤਰ੍ਪਯਤ ਮੇ ਪਿਤॄਨ੍ । ਓਂ ਪਿਤृਭ੍ਯਃ ਸ੍ਵਧਾ ਨਮਃ । ਓਂ ਪਿਤਾਮਹੇਭ੍ਯਃ ਸ੍ਵਧਾ ਨਮਃ । ਓਂ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹੇਭ੍ਯਃ ਸ੍ਵਧਾਨ ਨਮਃ । ਓਂ ਮਾਤਾਮਹੇਭ੍ਯਃ ਸ੍ਵਧਾ ਨਮਃ । ਓਂ ਪ੍ਰਮਾਤਾਮਹੇਭ੍ਯਃ ਸ੍ਵਧਾ ਨਮਃ । ਓਂ ਵृਦ੍ਧਪ੍ਰਮਾਤਾਮਹੇਭ੍ਯਃ ਸ੍ਵਧਾ ਨਮਃ । ਪਿਤਾਮਹਸ੍ਯਦृ । ਓਂ ਅਕ੍ਸ਼ਨ੍ਪਿਤਰੋ ਅਮੀਮਦਨ੍ਤ ਪਿਤਰੋ ਅਮੀ ਤृਪ੍ਯਨ੍ਤਃ ਪਿਤਰਃ ਸ਼ੁਂ(ਸ੍ਵ) ਧਧ੍ਵਂ ਪਿਬੇਹ ਪਿਤਰੋऽਪਿ ਵਾਨਤ੍ਰਯਾਂਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼੍ਰਯਾਂਸ਼੍ਚ ਭਵਨਪਵਿਤ੍ਰਤ੍ਵਾ ਰਥਪਤਿ ਤੇ ਜਾਤਵੇਦਾਃ ਸ੍ਵਧਾਭਿਰ੍ਯਜ੍ਞਂ ਸੁਕृਤਂ ਜੁਪਸ੍ਵ? । ਓਂ ਣਦੁਵਾਤਾ ऋਤਾਯਤੇ ਮਧੁ ਕ੍ਸ਼ਰਨ੍ਤਿ ਸਿਨ੍ਧਵਃ । ਮਾਧ੍ਵੀਰ੍ਨਃ ਸਨ੍ਤ੍ਵੋषਧੀਰ੍ਮਧੁਨਕ੍ਤਮੁਤੋषਸੋ ਮਧੁਮਤ੍ਪਾਰ੍ਥਿਵਂ ਰਜਃ । ਮਧੁ ਦ੍ਯੌਰਸ੍ਤੁ ਨਃ ਪਿਤਾ ਮਧੁ ਮਾਨ੍ਨੋ ਵਨਸ੍ਪਤਿਰ੍ਮਧੁਭਾਮਸ੍ਤੁ ਸੂਰ੍ਯੋ ਮਾਧ੍ਵੀਰ੍ਗਾਵੋ ਭਵਨ੍ਤੁ ਨਃ ॥ ੧,੨੧੫.
ਓṃ, ਜੋ ਪੋਸ਼ਣ, ਅਮਰਤਾ, ਘਿਉਂ, ਦੁੱਧ, ਸ਼ਹਦ ਤੇ ਹੋਰ ਮਿੱਠੇ ਪਦਾਰਥ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸ੍ਵਧਾ ਹੋ। ਮੇਰੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰੋ। ਓṃ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸ੍ਵਧਾ ਸਮੇਤ ਨਮਸਕਾਰ। ਓṃ, ਦਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸ੍ਵਧਾ ਸਮੇਤ ਨਮਸਕਾਰ। ਓṃ, ਪਰਦਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸ੍ਵਧਾ ਸਮੇਤ ਨਮਸਕਾਰ। ਓṃ, ਨਾਨਿਆਂ ਨੂੰ ਸ੍ਵਧਾ ਸਮੇਤ ਨਮਸਕਾਰ। ਓṃ, ਪਰਨਾਨਿਆਂ ਨੂੰ ਸ੍ਵਧਾ ਸਮੇਤ ਨਮਸਕਾਰ। ਓṃ, ਵੱਡੇ ਪਰਨਾਨਿਆਂ ਨੂੰ ਸ੍ਵਧਾ ਸਮੇਤ ਨਮਸਕਾਰ। ਦਾਦਿਆਂ ਲਈ: ਓṃ, ਪਿਤਰ ਕਦੇ ਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਉਹ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਸ੍ਵਧਾ ਪੀ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਪੀਣ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ, ਰਥ ਦੇ ਮਾਲਕ ਤੇ ਜਾਤਵੇਦ, ਸ੍ਵਧਾ ਨਾਲ ਚੰਗਾ ਯਜਨ ਕਰ। ਓṃ, ਹਵਾ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਚਲਦੀ ਹੈ, ਦਰਿਆ ਮਿੱਠਾਸ ਨਾਲ ਵਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਸਾਡੇ ਲਈ ਮਿੱਠੀਆਂ ਹੋਣ, ਰਾਤਾਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਹੋਣ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਰੇਤ ਮਿੱਠਾ ਹੋਵੇ, ਅਸਮਾਨ ਸਾਡਾ ਪਿਉ ਹੋਵੇ, ਦਰੱਖਤ ਸਾਡੇ ਲਈ ਮਿੱਠੇ ਹੋਣ, ਸੂਰਜ ਸਾਡੇ ਲਈ ਮਿੱਠਾ ਹੋਵੇ, ਗਾਂਵਾਂ ਸਾਡੇ ਲਈ ਮਿੱਠੀਆਂ ਹੋਣ।
ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹਸ੍ਯਾਞ੍ਜਲਿਦਾਨਮ੍ । ਓਂ ਨਮੋ ਵਃ ਪਿਤਰੋ ਰਸਾਯ ਨਮੋ ਵਃ ਪਿਤਰਃ ਸ਼ੁष੍ਮਾਯ ਨਮੋ ਵਃ ਪਿਤਰੋ ਜੀਵਾਯ ਨਮੋ ਵਃ ਪਿਤਰਃ ਸ੍ਵਧਾਯੈ ਨਮੋ ਵਃ ਪਿਤਰੋ ਘੋਰਾਯ ਨਮੋ ਵਃ ਪਿਤਰੋ ਮਨ੍ਯਵੇ । ਨਮੋ ਵਃ ਪਿਤਰੋ ਗृਹਾਨ੍ਨ ਪਿਤਰੋ ਦਤ੍ਤਃ । ਨਮੋ ਵਃ ਪਿਤਰੋ ਦਧ੍ਮੇ ਤਦ੍ਵਃ ਪਿਤਰੋ ਵਾਸਃ । ਮਾਤਾਮਹਾਨਾਂ ਤ੍ਰਿਰਞ੍ਜਲਿਦृ । ਤਤੋ ਮਾਤ੍ਰਾਦੀਨਾਨ੍ਦृ ॥ ੧,੨੧੫.
ਪਰਦਾਦਿਆਂ ਲਈ ਅੰਜਲੀ ਦੀ ਭੇਟ: ਓṃ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਰ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਤੁਸੀਂ ਤਾਕਤ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਤੁਸੀਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਤੁਸੀਂ ਸ੍ਵਧਾ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਤੁਸੀਂ ਭਿਆਨਕ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਤੁਸੀਂ ਗੁੱਸਾ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਘਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਦੱਤੇ ਹੋਏ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਦਹੀਂ ਵਾਲੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਕਪੜੇ ਵਾਲੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਨਾਨਿਆਂ ਲਈ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਅੰਜਲੀ। ਫਿਰ ਮਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ।
ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੨੧੬ ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ । ਵੈਸ਼੍ਵਦੇਵਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਹੋਮਲਕ੍ਸ਼ਣਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਪ੍ਰਜ੍ਵਾਲ੍ਯ ਚਾਗ੍ਨਿਂ ਪਰ੍ਯੁਕ੍ਸ਼੍ਯਓਂ ਕ੍ਰष੍ਯਾਦਮਗ੍ਨਿਂ ਪ੍ਰਹਿਣੋਮਿ ਦੂਰਂ ਯਮਰਾਜ੍ਯਂ ਗਚ੍ਛਤੁ ਰਿਪ੍ਰਵਾਹਃ । ਇਹੈਵਾਯਮਿਤਰੋ ਜਾਤਵੇਦਾ ਦੇਵੇਭ੍ਯੋ ਹਵ੍ਯਂ ਵਹਤੁ ਪ੍ਰਜਾਨਤ੍ । ਓਂ ਪਾਵਕ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰ ਇਦਮਾਸਨਂ ਅਰਣੀਗਰ੍ਭਸਂਸ੍ਕृਤਤੇਜੋਰੂਪ ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਮੁਹੂਰ੍ਤਾਸ੍ਤ੍ਰਿषੁ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਂ ਪ੍ਰਤਿਬੋਧਯਾਮਿ । ਓਂ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰੇ ਨ ਉਭਯਂ ਆਪ੍ਰਯਾਤੁ ਪਰਾਵਤਃ ਅਗ੍ਨਿਰ੍ਨ ਸ੍ਵਦ੍ਯੁਤੀਰੂਪਪृष੍ਠੋ ਦਿਵਿ ਪृष੍ਠੋऽਸ਼੍ਵਿ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਪृष੍ਠਾ ਵਿਵੇਵਾ ਓषਧੀਚਾਵਿਵੇਸ਼ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਃ ਸਹਸਾ ਪृष੍ਠੋऽਗ੍ਨਿਃ ਨਮੋ ਦਿਵ੍ਯ ਸ षष੍ਠਾਂ ਨਕ੍ਤਮ੍ ॥ ੧,੨੧੬.
ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੁਣ ਮੈਂ ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ ਹੋਮ ਦੇ ਚੰਗੇ ਲੱਛਣ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਅੱਗ ਬਾਲ ਕੇ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਕੇ, 'ਓṃ, ਮੈਂ ਅੱਗ ਨੂੰ ਦੂਰ ਭੇਜਦਾ ਹਾਂ; ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੀ ਧਾਰ ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਚਲੀ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਜਾਤਵੇਦ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹੇ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਹਵਨ ਚੜ੍ਹਾਵੇ।' ਓṃ, ਪਾਵਕ, ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ, ਇਹ ਤੇਰੀ ਆਸਨ ਹੈ, ਜੋ ਅਰਣੀ ਦੀ ਗੋਦ ਤੋਂ ਬਣੀ ਤੇ ਰੌਸ਼ਨ ਰੂਪ ਹੈ, ਵੱਡੇ ਬ੍ਰਹਮਣ, ਤਿੰਨ ਵੇਲੇ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਓṃ, ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ, ਅੱਗ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਤੇ, ਘੋੜੇ ਦੀ ਪਿੱਠ ਤੇ, ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸੇ, ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਅਚਾਨਕ ਪਿੱਠ ਤੇ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਛੇਵੇਂ ਨੰਬਰ ਤੇ ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਹੋਵੇ।
ਓਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤਯੇ ਸ੍ਵਾਹਾ । ਓਂ ਸੋਮਾਯ ਸ੍ਵਾਹਾ । ਓਂ ਬृਹਸ੍ਪਤਯੇ ਸ੍ਵਾਹਾ । ਓਂ ਅਗ੍ਨਿषੋਮਾਭ੍ਯਾਂ ਸ੍ਵਾਹਾ । ਓਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਗ੍ਨਿਭ੍ਯਾਂ ਸ੍ਵਾਹਾ । ਓਂ ਦ੍ਯਾਵਾਪृਥਿਵੀਭ੍ਯਾਂ ਸ੍ਵਾਹਾ । ਓਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਯ ਸ੍ਵਾਹਾ । ਓਂ ਵਿਸ਼੍ਵੇਭ੍ਯੋ ਦੇਵੇਭ੍ਯਃ ਸ੍ਵਾਹਾ । ਓਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੇ ਸ੍ਵਾਹਾ । ਓਂ ਅਦ੍ਭ੍ਯਃ ਸ੍ਵਾਹਾ । ਓਂ ਓषਧਿਵਨਸ੍ਪਤਿਭ੍ਯਃ ਸ੍ਵਾਹਾ । ਓਂ ਗ੍ਰਹ੍ਯਾਯ ਸ੍ਵਾਹਾ । ਓਂ ਦੇਵਦੇਵਤਾਭ੍ਯਃ ਸ੍ਵਾਹਾ । ਓਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਯ ਸ੍ਵਾਹਾ । ਓਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਪੁਰੁषੇਭ੍ਯਃ ਸ੍ਵਾਹਾ । ਓਂ ਯਮਾਯ ਸ੍ਵਾਹਾ । ਓਂ ਯਮਪੁਰੁषਾਯ ਸ੍ਵਾਹਾ । ਓਂ ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯੋ ਭੂਤੇਭ੍ਯੋ ਦਿਵਾਚਾਰਿਭ੍ਯਃ ਸ੍ਵਾਹਾ । ਓਂ ਵਸੁਧਾਪਿਤृਭ੍ਯਃ ਸ੍ਵਾਹਾ । ਓਂ ਯੇ ਭੂਤਾ ਪ੍ਰਚਰਨ੍ਤਿ ਦੀਨਾਚ ਨਿਮਿਹਨ੍ਤੋ ਭੁਵਨਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯੇ । ਤੇਭ੍ਯੋ ਬਲਿਂ ਪੁष੍ਟਿਕਾਮੋ ਦਦਾਮਿ ਮਯਿ ਪੁष੍ਟਿਂ ਪੁष੍ਟਿਪਤਿਰ੍ਦਦਾਤੁ । ਓਂ ਆਚਾਣ੍ਡਾਲਪਤਿਰ੍ਦਦਾਤੁ ਆਚਾਣ੍ਡਾਲਪਤਿਤਵਾਯਸੇਭ੍ਯਃ ॥ ੧,੨੧੬.
ਓਂ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ ਅਰਪਣ। ਓਂ, ਸੋਮ ਨੂੰ ਅਰਪਣ। ਓਂ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਅਰਪਣ। ਓਂ, ਅਗਨਿ ਤੇ ਸੋਮ ਨੂੰ ਅਰਪਣ। ਓਂ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਅਰਪਣ। ਓਂ, ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਅਰਪਣ। ਓਂ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਅਰਪਣ। ਓਂ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅਰਪਣ। ਓਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਅਰਪਣ। ਓਂ, ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਅਰਪਣ। ਓਂ, ਜੜੀਆਂ ਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਅਰਪਣ। ਓਂ, ਗ੍ਰਹਾਂ ਨੂੰ ਅਰਪਣ। ਓਂ, ਦੇਵ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅਰਪਣ। ਓਂ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਅਰਪਣ। ਓਂ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਅਰਪਣ। ਓਂ, ਯਮ ਨੂੰ ਅਰਪਣ। ਓਂ, ਯਮ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀ ਨੂੰ ਅਰਪਣ। ਓਂ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਰਪਣ। ਓਂ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅਰਪਣ। ਓਂ, ਜਿਹੜੇ ਜੀਵ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਗਰੀਬੀ ਤੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪੋਸ਼ਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭੇਟ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਦਾ ਮਾਲਕ ਪੋਸ਼ਣ ਬਖ਼ਸ਼ੇ। ਓਂ, ਚੁੱਕਰੇ ਦੇ ਮਾਲਕ ਚੁੱਕਰੇਆਂ ਤੇ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏਆਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦੇਵੇ।