ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ੍ਨਾਨਮੇਵ ਕ੍ਰਿਯਾ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਕ੍ਰਿਯਾਸ੍ਨਾਨਮਤਃ ਪਰਮ੍ । ਅਦ੍ਭਿਰ੍ਗਾਤ੍ਰਾਣਿ ਸ਼ੁਧ੍ਯਨ੍ਤਿ ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਨਾਨਾਤ੍ਫਲਂ ਲਭੇਤ੍ ॥ ੧,੨੧੩.

ਕਿਉਂਕਿ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਆਪ ਹੀ ਰਸਮ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਰਸਮੀ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਤੀਰਥ ਨ੍ਹਾਉਣ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਮਾਰ੍ਜਨਾਨ੍ਮਜ੍ਜਨੈਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਃ ਪਾਪਮਾਸ਼ੁ ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਤਿ । ਨਿਤ੍ਯਂ ਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕਂ ਚਾਪਿ ਕ੍ਰਿਯਾਙ੍ਗਂ ਮਲਕਰ੍षਣਮ੍ ॥ ੧,੨੧੩.

ਧੋਣ, ਡੁੱਬਕੀ ਲੈਣ ਤੇ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪਾਪ ਜਲਦੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਰੋਜ਼ਾਨਾ, ਨਿਮਿਤਕ ਤੇ ਕਰਮਾਂ ਲਈ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਮੈਲ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਹੈ।

ਤੀਰ੍ਥਾਭਾਵੇ ਤੁ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮੁष੍ਣੋਦਕਪਰੋਦਕੈਃ । ਭੂਮਿष੍ਠਾਦੁਦ੍ਧृਤਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਤਤਃ ਪ੍ਰਸ੍ਤ੍ਰਵਣੋਦਕਮ੍ ॥ ੧,੨੧੩.

ਜੇ ਤੀਰਥ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਉੱਤੇ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਧਰਤੀ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢਿਆ ਪਾਣੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਫਿਰ ਚਸ਼ਮੇ ਦਾ ਪਾਣੀ।

ਤਤੋऽਪਿ ਸਾਰਸਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਾਦੇਯਮੁਚ੍ਯਤੇ । ਤੀਰ੍ਥਤੋਯਂ ਤਤਃ ਪੁਣ੍ਯਂ ਗਾਗਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਤੁ ਸਰ੍ਵਤਃ ॥ ੧,੨੧੩.

ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਪਵਿੱਤਰ ਝੀਲ ਦਾ ਪਾਣੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਦੇ ਇਨਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਤੀਰਥ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਤੇ ਗੰਗਾ ਦਾ ਪਾਣੀ ਹਰ ਥਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਗਾਗਂ ਪਯਃ ਪੁਨਾਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਪਾਪਮਾਮਰਣਾਨ੍ਤਿਕਮ੍ । ਗਯਾਯਾਂ ਚ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਯਤ੍ਤੋਯਂ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤਮ੍ ॥ ੧,੨੧੩.

ਗੰਗਾ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪਾਪ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਮੌਤ ਤੱਕ ਦੇ ਪਾਪ ਵੀ; ਗਯਾ ਤੇ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਪਾਣੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ।

ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤੁ ਗਾਙ੍ਗਮਪਰਂ ਜਾਨੀਯਾਤ੍ਤੋਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਪੁਤ੍ਰਜਨ੍ਮਨਿ ਯੋਗੇषੁ ਤਥਾ ਸਂਕ੍ਰਮਣੇ ਰਵੇਃ ॥ ੧,੨੧੩.

ਇਸ ਲਈ, ਗੰਗਾ ਦਾ ਪਾਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਜਾਣੋ; ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਜਨਮ, ਜੋਗ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤ ਸਮੇਂ।

ਰਾਹੋਸ਼੍ਚ ਦਰ੍ਸ਼ਨੇ ਸ੍ਨਾਨਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਂ ਨਿਸ਼ਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ । ਉषਸ੍ਯੁषਸਿ ਯਤ੍ਸ੍ਨਾਨਂ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਯਾਮੁਦਿਤੇ ਰਵੌ ॥ ੧,੨੧੩.

ਰਾਹੂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਸਮੇਂ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਚੰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ; ਸਵੇਰੇ, ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਤੇ ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਉੱਤਮ ਹੈ।

ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ੍ਯੇਨ ਤਤ੍ਤੁਲ੍ਯਂ ਮਹਾਪਾਤਕਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਯਤ੍ਫਲਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਬ੍ਦਾਨਿ ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ੍ਯੇ ਕृਤੇ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੧,੨੧੩.

ਉਸ ਸਮੇਂ ਨ੍ਹਾਉਣ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿ ਰਸਮ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਪ੍ਰਜਾਪਤਿ ਰਸਮ ਕਰਕੇ ਜੋ ਫਲ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਾਤਃ ਸ੍ਨਾਯੀ ਤਦਾਪ੍ਨੋਤਿ ਵਰ੍षੇਣ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾਨ੍ਵਿਤਃ । ਯ ਇਚ੍ਛੇਦ੍ਵਿਪੁਲਾਨ੍ ਭੋਗਾਂਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯਗ੍ਰਹੋਪਮਾਨ੍ ॥ ੧,੨੧੩.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਵੇਰੇ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਹ ਫਲ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਚੰਦ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਭੋਗਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਾਤਃ ਸ੍ਨਾਯੀ ਭਵੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਮਾਸੌ ਦ੍ਵੌ ਮਾਘਫਾਲ੍ਗੁਨੌ । ਯਸ੍ਤੁ ਮਾਘਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਪ੍ਰਾਤਃ ਸ੍ਨਾਯੀ ਹਵਿष੍ਯਭੁਕ੍ ॥ ੧,੨੧੩.

ਮਾਘ ਤੇ ਫਾਲਗੁਣ ਦੇ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਸਦਾ ਸਵੇਰੇ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਸਵੇਰੇ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਤੇ ਹਵਿਸ਼ਯ ਭੋਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਤਿਪਾਪਂ ਮਹਾਘੋਰਂ ਮਾਸਾਦੇਵ ਵ੍ਯਪੋਹਤਿ । ਮਾਤਰਂ ਪਿਤਰਂ ਵਾਪਿ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਸੁਹृਦਂ ਗੁਰੁਮ੍ ॥ ੧,੨੧੩.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਪਾਪ ਵੀ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਚਾਹੇ ਉਹ ਮਾਂ, ਪਿਓ, ਭਰਾ, ਦੋਸਤ ਜਾਂ ਅਧਿਆਪਕ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹੋਣ।

ਯਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਨਿਮਜ੍ਜੇਤ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਂਸ਼ਂ ਲਭੇਤ੍ਤੁ ਸਃ । ਤੁष੍ਯਤ੍ਯਾਮਲਕੈਰ੍ਵਿष੍ਣੁਰੇਕਾਦਸ਼੍ਯਾ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ॥ ੧,੨੧੩.

ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਇਕਾਦਸੀ ਦੇ ਦਿਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਬਾਰ੍ਹਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਨ੍ਹਾ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਉਹਨੂੰ ਪੂਰਨ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਕਾਦਸੀ ਨੂੰ ਆਂਵਲੇ ਦੇ ਫਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੀਕਾਮਃ ਸਰ੍ਵਦਾ ਸ੍ਨਾਨਂ ਕੁਰ੍ਵੋਤਾਮਲਕੈਰ੍ਨਰਃ । ਸਨ੍ਤਾਪਃ ਕੀਰ੍ਤਿਰਲ੍ਪਾਯੁਰ੍ਧਨਂ ਨਿਧਨਮੇਵ ਚ ॥ ੧,੨੧੩.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਂਵਲੇ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਧਨ-ਸਮਪੱਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਜਾਂ ਧਨ ਦੇ ਨਾਸ ਤੋਂ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਆਰੋਗ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਕਾਮਾਪ੍ਤਿਰਭ੍ਯਙ੍ਗਾਦ੍ਭਾਸ੍ਕਰਾਦਿषੁ । ਉਪੋषਿਤਸ੍ਯ ਵ੍ਰਤਿਨਃ ਕृਤ੍ਤਕੇਸ਼ਸ੍ਯ ਨਾਪਿਤੈਃ ॥ ੧,੨੧੩.

ਸੂਰਜ ਜਾਂ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦਿਨ ਨ੍ਹਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਤੇਲ ਲਾਉਣ ਨਾਲ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਆਪਣੇ ਵਾਲ ਨਾਈ ਕੋਲੋਂ ਕਟਵਾਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਤਾਵਚ੍ਛ੍ਰੀਸ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਪ੍ਰੀਤਾ ਯਾਵਤ੍ਤੈਲਂ ਨ ਸਂਸ੍ਪृਸ਼ੇਤ੍ । ਏਵਂ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਪਿਤॄਨ੍ਦੇਵਾਨ੍ਮਨੁष੍ਯਾਂਸ੍ਤਰ੍ਪਯੇਨ੍ਨਰਃ ॥ ੧,੨੧੩.

ਜਦ ਤੱਕ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਤੇਲ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ, ਤਦ ਤੱਕ ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪਿਤਰਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਨਾਭਿਮਾਤ੍ਰੇ ਜਲੇ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤਯੇਦੂਰ੍ਜਮਾਨਸਃ । ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੁ ਮੇ ਪਿਤਰ ਇਮਂ ਗृਹ੍ਣਨ੍ਤ੍ਵਪੋਞ੍ਜਲਿਮ੍ ॥ ੧,੨੧੩.

ਨਾਭੀ ਤੱਕ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੇ ਸੋਚੋ: 'ਮੇਰੇ ਪਿਤਰ ਆਉਣ ਤੇ ਇਹ ਪਾਣੀ ਦਾ ਅੰਜਲੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ।'

ਤ੍ਰੀਂਸ੍ਤ੍ਰੀਨੇਵਾਞ੍ਜਲੀਨ੍ਦਦ੍ਯਾਦਾਕਾਸ਼ੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਤਥਾ । ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਵਸਨਂ ਸ਼ੁष੍ਕਂ ਸ੍ਥਲਸ੍ਥਾ ਸ੍ਤਰ੍ਣਬਰ੍ਹਿषਿ ॥ ੧,੨੧੩.

ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਜਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਨੌ ਵਾਰੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਅੰਜਲੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਸੁੱਕੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਘਾਹ ਜਾਂ ਪੱਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠੋ।

ਵਿਧਿਜ੍ਞਾਸ੍ਤਰ੍ਪਣਂ ਕੁਰ੍ਯੁਰ੍ਨ ਪਾਤ੍ਰੇ ਤੁ ਕਦਾਚਨ । ਯਦਪਾਂ ਕ੍ਰੂਰਮਾਂਸਾਤ੍ਤੁ ਯਦਮੇਧ੍ਯਂ ਤੁ ਕਿਞ੍ਚਨ ॥ ੧,੨੧੩.

ਜੋ ਰਸਮਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਪਾਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਤਰਪਣ ਨਾ ਕਰਨ। ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹਿੰਸਕ, ਮਾਸ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਅਸ਼ੁੱਧ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵਰਤਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।

ਅਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਮਲਿਨਂ ਯਚ੍ਚ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਮਪਗਚ੍ਛਤੁ । ਗृਹੀਤ੍ਵਾਨੇਨ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਤੋਯਂ ਸਵ੍ਯੇਨ ਪਾਣਿਨਾ ॥ ੧,੨੧੩.

ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਚੰਚਲ ਜਾਂ ਮੈਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਹਟਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ, ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹੋ।

ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਪੋਦ੍ਦਿਸ਼ਿ ਨੈਰृਤ੍ਯਾਂ ਰਕ੍ਸ਼ੋऽਪਹਤਯੇ ਤੁ ਤਤ੍ । ਨਿषਿਦ੍ਧਭਕ੍ਸ਼ਣਾਦ੍ਯਤ੍ਤੁ ਪਾਪਾਦ੍ਯਚ੍ਚ ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਾਤ੍ ॥ ੧,੨੧੩.

ਉਹ ਪਾਣੀ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸੁੱਟੋ ਤਾਂ ਜੋ ਬੁਰੀ ਆਤਮਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਜਿਹੜਾ ਪਾਪ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਮਨਾਹੀ ਕੀਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਜਾਂ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਲੈਣ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ।

ਦੁष੍ਕृਤਂ ਯਚ੍ਚ ਮੇ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ਬਾਙ੍ਮਨਃ ਕਾਯਕਰ੍ਮਭਿਃ । ਪੁਨਾਤੁ ਮੇ ਤਦਿਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤੁ ਵਰੁਣਃ ਸਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ ॥ ੧,੨੧੩.

ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬੋਲ, ਮਨ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਗਲਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੰਦਰ, ਵਰੁਣ ਤੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਮੇਰੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਕਰਨ।

ਸਵਿਤਾ ਚ ਭਗਸ਼੍ਚੈਵ ਮੁਨਯਃ ਸਨਕਾਦਯਃ । ਆਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਤਮ੍ਬਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਜਗਤ੍ਤृਪ੍ਯਤ੍ਵਿਤਿ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ ॥ ੧,੨੧੩.

ਇਹ ਆਖਦੇ ਹੋਏ: 'ਸਵੀਤਾ, ਭਗਾ, ਸਨਕ ਆਦਿਕ ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਸਤੰਭ ਤੱਕ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਵੇ', ਅੱਗੇ ਵਧੋ।

ਕ੍ਸ਼ਿਪੇਦਬਞ੍ਜਲੀਂਸ੍ਤ੍ਰੀਸ੍ਤੁ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਤਰ੍ਪਣਮ੍ । ਸੁਰਾਣਾਮਰ੍ਚਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਦੀਨਾਮਮਤ੍ਸਰੀ ॥ ੧,੨੧੩.

ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਅੰਜਲੀ ਦੇ ਕੇ ਸੰਖੇਪ ਤਰਪਣ ਕਰੋ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਦਇਆਲੂ ਤੇ ਨਿਰਲੇਪ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਵੀ।

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਵੈष੍ਣਵਰੌਦ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਸਾਵਿਤ੍ਰੈਰ੍ਮੈਤ੍ਰਵਾਰੁਣੈਃ । ਤਲ੍ਲਿਙ੍ਗੈਰਰ੍ਚਯੇਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਨ੍ਨਮਸ੍ਯ ਚ ॥ ੧,੨੧੩.

ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਰੁਦਰ, ਸਵੀਤਾ, ਮਿਤ੍ਰ, ਵਰੁਣ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੋ।

ਨਮਸ੍ਕਾਰੇਣ ਪੁष੍ਪਾਣਿ ਵਿਨ੍ਯਸੇਤ੍ਤੁ ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍ । ਸਰ੍ਵਦੇਵਮਯਂ ਵਿष੍ਣੁਂ ਭਾਸ੍ਕਰਂ ਚਾਪ੍ਯਥਾਰ੍ਚਯੇਤ੍ ॥ ੧,੨੧੩.

ਆਦਰ ਨਾਲ ਹਰ ਇਕ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲ ਰੱਖੋ, ਫਿਰ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰੂਪ ਵਿਸ਼ਨੂ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।

ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਪੁਰੁषਸੂਕ੍ਤੇਨ ਯਃ ਪੁष੍ਪਾਣ੍ਯਪ ਏਵ ਵਾ । ਅਰ੍ਚਿਤਂ ਸ੍ਯਾਜ੍ਜਗਾਦਿਦਂ ਤੇਨ ਸਰ੍ਵਂ ਚਰਾਚਰਮ੍ ॥ ੧,੨੧੩.

ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਪੁਰੁਸ਼ ਸੂਕਤ ਨਾਲ ਫੁੱਲ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਭੀ ਚੜ੍ਹਾ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਜਗਤ—ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ—ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਅਨ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਤਾਨ੍ਤ੍ਰਿਕੈਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਃ ਪੂਜਯੇਚ੍ਚ ਜਨਾਰ੍ਦਨਮ੍ । ਆਦਾਵਰ੍ਘ੍ਯਂ ਪ੍ਰਦਾਤਵ੍ਯਂ ਤਤਃ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਵਿਲੇਪਨਮ੍ ॥ ੧,੨੧੩.

ਹੋਰ ਤਾਂਤ੍ਰਿਕ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਨਾਰਦਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਪਹਿਲਾਂ ਅਰਘ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਲੇਪਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਤਤਃ ਪੁष੍ਪਾਞ੍ਜਲਿਂ ਧੂਪਮੁ ਪਹਾਰਫਲਾਨਿ ਚ । ਸ੍ਨਾਨਮਨ੍ਤਰ੍ਜਲੇ ਚੈਵ ਮਾਰ੍ਜਨਾਚਮਨਂ ਤਥਾ ॥ ੧,੨੧੩.

ਫਿਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਅੰਜਲੀ, ਧੂਪ, ਦੀਵੇ, ਫਲ ਚੜ੍ਹਾਓ। ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਓ, ਸਾਫ਼ ਕਰੋ ਤੇ ਆਚਮਨ ਵੀ ਕਰੋ।

ਜਲਾਭਿਮਨ੍ਤ੍ਰਣਂ ਯਚ੍ਚ ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਯ ਪਰਿਕਲ੍ਪਯੇਤ੍ । ਅਘਮਰ੍षਣਸੂਕ੍ਤੇਨ ਤ੍ਰਿਵਾਰਂ ਤ੍ਵੇਵ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ ॥ ੧,੨੧੩.

ਤੀਰਥ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਲਈ ਅਘਮਰਸ਼ਣ ਸੁਕਤ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪੜ੍ਹੋ।