ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਸ਼ਿਵਾਨ੍ਦੇਵਾਨ੍ਨ ਪृਥਗ੍ਭਾਵਯੇਤ੍ਸੁਧੀਃ । ਲੋਕੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਮਙ੍ਗਲਾਨ੍ਯष੍ਟੌ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਗੌਰ੍ਹੁਤਾਸ਼ਨਃ ॥ ੧,੨੧੩.

ਸਿਆਣਾ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਵੱਖਰੇ ਨਾ ਸਮਝੇ; ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਅੱਠ ਮੰਗਲ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ: ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਗਾਂ, ਅੱਗ, ਸੋਨਾ, ਘਿਉ, ਸੂਰਜ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਅੱਠਵਾਂ ਰਾਜਾ।

ਹਿਰਣ੍ਯਂ ਸਰ੍ਪਿਰਾਦਿਤ੍ਯ ਆਪੋ ਰਾਜਾ ਤਥਾष੍ਟਮਃ । ਏਤਾਨਿ ਸਤਤਂ ਪਸ਼੍ਯੇਦਰ੍ਚਯੇਚ੍ਚ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍ ॥ ੧,੨੧੩.

ਸੋਨਾ, ਘਿਉ, ਸੂਰਜ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਅੱਠਵਾਂ ਰਾਜਾ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੇਖਣਾ ਤੇ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ 'ਚ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।

ਵੇਦਸ੍ਯਾਧ੍ਯਯਨਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਵਿਚਾਰੋਭ੍ਯਸਨਂ ਜਪਃ । ਤਦ੍ਦਾਨਂ ਚੈਵ ਸ਼ਿष੍ਯਭ੍ਯੋ ਵੇਦਾਭ੍ਯਾਸੋ ਹਿ ਪਞ੍ਚਧਾ ॥ ੧,੨੧੩.

ਵੇਦ ਦਾ ਪੜ੍ਹਨਾ, ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ, ਜਪ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਨਾ—ਇਹ ਪੰਜ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵੇਦ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਵੇਦਾਰ੍ਥਂ ਯਜ੍ਞਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਚੈਵ ਹਿ । ਮੂਲ੍ਯੇਨ ਲੇਖਯਿਤ੍ਵਾ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਯਾਤਿ ਸ ਵੈਦਿਕਮ੍ ॥ ੧,੨੧੩.

ਜੇਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਵੇਦ ਦੇ ਅਰਥ, ਯਜਨਾ ਦੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥ ਲਿਖ ਕੇ, ਕੀਮਤ ਲੈ ਕੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਦਵਾਨੀ ਦੀ ਪਦਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਤਿਹਾ ਸਪੁਰਾਣਾਨਿ ਲਿਖਿਤ੍ਵਾਯਃ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਾਨਸਮਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਦ੍ਵਿਗੁਣੀਕृਤਮ੍ ॥ ੧,੨੧੩.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਪੁਰਾਣ ਲਿਖ ਕੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੇ ਦਾਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ, ਦੋ ਗੁਣਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਮृਤੀਯੇ ਚ ਤਥਾ ਭਾਗੇ ਪੋष੍ਯਵਰ੍ਗਾਰ੍ਥਸਾਧਨਮ੍ । ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਗੁਰੁਰ੍ਭ੍ਰਾਤਾ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀਨਾਃ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ ॥ ੧,੨੧੩.

ਤੀਜੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਵੀ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਲਈ: ਮਾਂ, ਪਿਓ, ਅਧਿਆਪਕ, ਭਰਾ, ਸੰਤਾਨ, ਗਰੀਬ ਤੇ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ।

ਅਭ੍ਯਾਗਤੋऽਤਿਥਿਸ਼੍ਚਾਗ੍ਨਿਃ ਪੋष੍ਯਵਰ੍ਗਾ ਉਦਾਹृਤਃ । ਭਰਣਂ ਪੋष੍ਯਵਰ੍ਗਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸਾਧਨਮ੍ ॥ ੧,੨੧੩.

ਜੋ ਮਹਿਮਾਨ ਆਇਆ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਅੱਗ ਵੀ, ਇਹ ਵੀ ਪਾਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ, ਸੁਰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਵਧੀਆ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ।

ਭਰਣਂ ਪੋष੍ਯ ਵਰ੍ਗਸ੍ਯ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯਤ੍ਨੇਨ ਕਾਰਯੇਤ੍ । ਸ ਜੀਵਤਿ ਵਰਸ਼੍ਚੈਕੋ ਬਹੁਭਿਰ੍ਯੋਪਜੀਵ੍ਯਤਿ ॥ ੧,੨੧੩.

ਇਸ ਲਈ, ਪਾਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਜੀਵਨ੍ਤੋ ਮृਤਕਾਸ੍ਤ੍ਵਨ੍ਯੇ ਪੁਰੁषਾਃ ਸ੍ਵੋਦਰਮ੍ਭਰਾਃ । ਸ੍ਵਕੀਯੋਦਰਪੂਰ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਕੁਕ੍ਕੁਰਸ੍ਯਾਪਿ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ॥ ੧,੨੧੩.

ਹੋਰ ਲੋਕ, ਜੇ ਸਿਰਫ ਆਪਣਾ ਪੇਟ ਭਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਜੀਉਂਦੇ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਮਰੇ ਬਰਾਬਰ ਹਨ; ਆਪਣਾ ਪੇਟ ਤਾਂ ਕੁੱਤਾ ਵੀ ਭਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਅਰ੍ਥੇਭ੍ਯੋऽਪਿ ਵਿਵृਦ੍ਧੇਭ੍ਯਃ ਸਮ੍ਭੂਤੇਭ੍ਯਸ੍ਤਤਸ੍ਤਤਃ । ਕ੍ਰਿਯਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਪਰ੍ਵਤੇਭ੍ਯ ਇਵਾਪਗਾਃ ॥ ੧,੨੧੩.

ਧਨ, ਚਾਹੇ ਵਧ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲੇ, ਸਾਰੀ ਕਾਰਜਵਾਹੀ ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ ਚੱਲਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਦਰਿਆ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ।

ਸਰ੍ਵਰਤ੍ਨਾਕਰਾ ਭੂਮਿਰ੍ਧਾਨ੍ਯਾਨਿ ਪਸ਼ਵਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ । ਅਰ੍ਥਸ੍ਯ ਕਾਰ੍ਯਯੋਗਿਤ੍ਵਾਦਰ੍ਥ ਇਤ੍ਯਭਿਧੀਯਤੇ ॥ ੧,੨੧੩.

ਧਰਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਰਤਨ, ਅਨਾਜ, ਪਸ਼ੂ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਹਨ, ਉਹ 'ਧਨ' ਇਸ ਲਈ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੈ।

ਅਦ੍ਰੋਹੇਣੈਵ ਭੂਤਾਨਾਮਲ੍ਪਦ੍ਰੋਹੇਣ ਵਾ ਪੁਨਃ । ਯਾ ਵृਤ੍ਤਿਸ੍ਤਾਂ ਸਮਾਸ੍ਥਾਯ ਵਿਪ੍ਰੋ ਜੀਵੇਦਨਾਪਦਿ ॥ ੧,੨੧੩.

ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਦੇ ਕੇ, ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਐਸਾ ਜੀਵਨ ਜਿਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਧਨਂ ਤੁ ਤ੍ਰਿਵਿਧਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਂ ਸ਼ਬਲਮੇਵ ਚ । ਕृष੍ਣਂ ਚ ਤਸ੍ਯ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਵਿਭਾਗਃ ਸਪ੍ਤਧਾ ਪृਥਕ੍ ॥ ੧,੨੧੩.

ਧਨ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਸੁੱਚਾ, ਮਿਲਿਆ-ਜੁਲਿਆ ਤੇ ਕਾਲਾ; ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਵੱਖ ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸੱਤ ਭਾਗਾਂ ਵਿਚ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਕ੍ਰਮਾਯਤ੍ਤਂ ਪ੍ਰੀਤਿਦਤ੍ਤਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਚ ਸਹ ਭਾਰ੍ਯਯਾ । ਅਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਤ੍ਰਿਵਿਧਂ ਧਨਮ੍ ॥ ੧,੨੧੩.

ਵਾਰਸਤੋਂ ਮਿਲਿਆ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ, ਜਾਂ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਧਨ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਧਨ ਸਾਰੇ ਵਰਗਾਂ ਲਈ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਹੈ।

ਵੈਸ਼ੇषਿਕਂ ਧਨਂ ਦृष੍ਟਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯ ਤ੍ਰਿਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ । ਯਾਜਨਾਧ੍ਯਾਪਨੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਸ਼੍ਚ (ਦ੍ਧਾਚ੍ਚ) ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਃ ॥ ੧,੨੧੩.

ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਖਾਸ ਧਨ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ: ਯਜਨਾ ਕਰਾਉਣ ਨਾਲ, ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ, ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦਾਨ ਲੈਣ ਨਾਲ।

ਤ੍ਰਿਵਿਧਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਸ੍ਯਾਪਿ ਪ੍ਰਾਹੁਰ੍ਵੈਸ਼ੇषਿਕਂ ਧਨਮ੍ । ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਰ੍ਥਂ ਲਬ੍ਧਕਰਜਂ ਦਣ੍ਡਾਪ੍ਤਂ ਜਯਜਂ ਤਥਾ ॥ ੧,੨੧੩.

ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੱਕ ਖ਼ਤਰੀ ਦੀ ਦੌਲਤ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਸਾਫ਼ ਕਮਾਈ ਹੋਈ ਦੌਲਤ, ਲਾਗਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲੀ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਜੰਗ ਵਿਚ ਜਿੱਤ ਕੇ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੋਈ।

ਵੈਸ਼ੇषਿਕਂ ਧਨਂ ਦृष੍ਟਂ ਵੈਸ਼੍ਯਸ੍ਯਾਪਿ ਵਿਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ । ਕृषਿਗੋਰਕ੍ਸ਼ਵਾਣਿਜ੍ਯਂ ਸ਼ੂਦ੍ਰਸ੍ਯੈਭ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਨੁਗ੍ਰਹਾਤ੍ ॥ ੧,੨੧੩.

ਵੈਸ਼ ਦੀ ਦੌਲਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ: ਖੇਤੀ, ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਵਪਾਰ। ਪਰ ਸ਼ੂਦਰ ਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕੁਸੀਦਕृषਿਵਾਣਿਜ੍ਯਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵੀਤ ਸ੍ਵਯਂ ਪਰਮ੍ (ਕृਤਮ੍) । ਆਪਤ੍ਕਾਲੇ ਸ੍ਵਯਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨੈਨਸਾ ਯੁਜ੍ਯਤੇ ਦ੍ਵਿਜਃ ॥ ੧,੨੧੩.

ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੁਸੀਬਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਖੁਦ ਵੀ ਵਿਆਜ ਤੇ ਪੈਸੇ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਖੇਤੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਵਪਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਐਸਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ।

ਬਹਵੋ ਵਰ੍ਤਨੋਪਾਯਾ ऋषਿਭਿਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ । ਸਰ੍ਵੇषਾਮਪਿ ਚੈਵੈषਾਂ ਕੁਸੀਦਮਧਿਕਂ ਵਿਦੁਃ ॥ ੧,੨੧੩.

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਜੀਵਨ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਬਹੁਤ ਤਰੀਕੇ ਦੱਸੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਵਿਚੋਂ ਵਿਆਜ ਤੇ ਪੈਸਾ ਦੇਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਅਨਾਵृष੍ਟ੍ਯਾ ਰਾਜਭਯਾਨ੍ਮੂषਿਕਾਦ੍ਯੈਰੁਪਦ੍ਰਵੈਃ । ਕृष੍ਯਾਦਿਕੇ ਭਵੇਦ੍ਬਾਧਾ ਸਾ ਕੁਸੀਦੇ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ॥ ੧,੨੧੩.

ਖੇਤੀ ਆਦਿ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਸੁੱਕਾ, ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਡਰ ਜਾਂ ਚੂਹਿਆਂ ਆਦਿ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਵਿਆਜ ਤੇ ਪੈਸਾ ਦੇਣ ਵਿਚ ਇਹ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀਆਂ।

ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ੇ ਤਥਾ ਕृष੍ਣੇ ਰਜਨ੍ਯਾਂ ਦਿਵਸੇਪਿ ਵਾ । ਉष੍ਣੇ ਵਰ੍षਤਿ ਸ਼ੀਤੇ ਵਾ ਵਰ੍ਧਨਂ ਨ ਨਿਵਰ੍ਤਤੇ ॥ ੧,੨੧੩.

ਚਾਹੇ ਚੰਨਣੀ ਪੱਖ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅੰਨ੍ਹੇਰੀ, ਰਾਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਦਿਨ, ਗਰਮੀ, ਮੀਂਹ ਜਾਂ ਠੰਢ ਹੋਵੇ—ਵਧੋਤਰੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਰੁਕਦੀ।

ਦੇਸ਼ਂ ਗਤਾਨਾਂ ਯਾ ਵृਦ੍ਧਿਰ੍ਨਾਨਾਪਣ੍ਯੋਪਜੀਵਿਨਾਮ੍ । ਕੁਸੀਦਂ ਕੁਰ੍ਵਤਃ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸਂਸ੍ਥਿਤਸ੍ਯੈਵ ਜਾਯਤੇ ॥ ੧,੨੧੩.

ਜੋ ਲੋਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਸਿਰਫ਼ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਿਆਜ ਤੇ ਪੈਸਾ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਲਬ੍ਧਲਾਭਃ ਪਿਤॄਨ੍ਦੇਵਾਨ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਪੂਜਯੇਤ੍ । ਤੇ ਤृਪ੍ਤਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ਦੋषਂ ਸ਼ਮਯਨ੍ਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ॥ ੧,੨੧੩.

ਜੋ ਕੁਝ ਲਾਭ ਮਿਲੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਜਦ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਦੂਰ ਕਰ ਦੇਂਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

ਵਣਿਕ੍ਕੁਸੀਦਂ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਯੋ ਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਗਾਙ੍ਕਾਞ੍ਚਨਾਦਿਕਮ੍ । ਕृषੀਵਲੋऽਨ੍ਨਪਾਨਾਦਿਯਾਨਸ਼ਯ੍ਯਾਸਨਾਨਿ ਚ ॥ ੧,੨੧੩.

ਵਪਾਰੀ ਵਿਆਜ ਵਜੋਂ ਕੱਪੜਾ, ਅਨਾਜ, ਸੋਨਾ ਆਦਿ ਦੇਵੇ; ਖੇਤੀਆਂ ਵਾਲਾ ਰੋਟੀ-ਪਾਣੀ, ਗੱਡੀਆਂ, ਖਟੀਆਂ ਤੇ ਬੈਠਕਾਂ ਆਦਿ ਦੇਵੇ।

ਰਾਜਭ੍ਯੋ ਵਿਂਸ਼ਤਿਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪਸ਼ੁਸ੍ਵਰ੍ਣਾਦਿਕਂ ਸ਼ਤਮ੍ । ਪਾਦੇਨਾਸ੍ਯ ਚ ਯਾਵਕ੍ਯਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸਂਚਯਮਾਤ੍ਮਵਾਨ੍ ॥ ੧,੨੧੩.

ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀਹ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ, ਸੋਨਾ ਆਦਿ ਵਿੱਚੋਂ ਸੌ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਮਝਦਾਰ ਆਦਮੀ ਆਪਣੀ ਦੌਲਤ ਚੌਥੇ ਹਿੱਸੇ-ਹਿੱਸੇ ਕਰਕੇ ਇਕੱਠੀ ਕਰੇ।

ਅਰ੍ਧੇਨ ਚਾਤ੍ਮਭਰਣਂ ਨਿਤ੍ਯਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕਾਂਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਪਾਦਂ ਚੇਤ੍ਯਰ੍ਥਯਾਮਸ੍ਯ ਮੂਲਭੂਤਂ ਵਿਵਰ੍ਧਯੇਤ੍ ॥ ੧,੨੧੩.

ਆਧਾ ਹਿੱਸਾ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਤੇ ਖਾਸ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਵਰਤੇ, ਤੇ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਮੁੱਖ ਰਕਮ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਰੱਖੇ।

ਵਿਦ੍ਯਾ ਸ਼ਿਲ੍ਪਂ ਭੂਤਿਃ ਸੇਵਾ ਗੋਰਕ੍ਸ਼ਾ ਵਿਪਣਿਃ ਕृषਿਃ । ਵृਤ੍ਤਿਰ੍ਭੈਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਕੁਸੀਦਂ ਚ ਦਸ਼ ਜੀਵਨਹੇਤਵਃ ॥ ੧,੨੧੩.

ਵਿਦਿਆ, ਕਲਾ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ, ਨੌਕਰੀ, ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ, ਵਪਾਰ, ਖੇਤੀ, ਭਿਖ ਮੰਗਣਾ ਅਤੇ ਵਿਆਜ ਤੇ ਪੈਸਾ ਦੇਣਾ—ਇਹ ਦੱਸ ਜੀਵਨ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਾਰ੍ਜਿਤਾ ਵਿਪ੍ਰੇ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੇ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਨਿਰ੍ਜਿਤਾ । ਵੈਸ਼੍ਯੇ ਨ੍ਯਾਯਾਰ੍ਜਿਤਾਃ ਸ੍ਵਾਰ੍ਥਾਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰੇ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਯਾਰ੍ਜਿਤਾਃ ॥ ੧,੨੧੩.

ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਦੌਲਤ ਦਾਨ ਲੈ ਕੇ, ਖ਼ਤਰੀ ਲਈ ਜੰਗ ਵਿਚ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਵੈਸ਼ ਲਈ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ, ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਲਈ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਨਦੀ ਬਹੂਦਕਾ ਸ਼ਾਕਮृਤ੍ਪਰ੍ਣਾਨਿ ਸਮਿਤ੍ਕੁਸ਼ਾਃ । ਆਗ੍ਨੇਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਘੋषਸ਼੍ਚ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਧਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ॥ ੧,੨੧੩.

ਵੱਡੀ ਨਦੀ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਜੜ੍ਹਾਂ, ਪੱਤੇ, ਲੱਕੜ, ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਹ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਧੁਨੀ—ਇਹ ਸਭ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੌਲਤ ਹਨ।