ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਰੁਦ੍ਰਂ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਾ ਸਮਾਲਭ੍ਯ ਪ੍ਰੀਣਾਤ੍ਯਥ ਸ਼ਿਖਾਮृषੀਨ੍ । ਬਾਹੂ ਯਮੇਨ੍ਦ੍ਰਵਰੁਣਕੁਬੇਰਵਸੁਧਾਨਲਾਨ੍ ॥ ੧,੨੧੩.

ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ, ਫਿਰ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰੋ। ਬਾਂਹਾਂ ਉੱਤੇ ਯਮ, ਇੰਦਰ, ਵਰੁਣ, ਕੁਬੇਰ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੋ।

ਅਭ੍ਯੁਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚਰਣੌ ਵਿष੍ਣੁਮਿਨ੍ਦ੍ਰਂ ਵਿष੍ਣੁ ਕਰਦ੍ਵਯਮ੍ । ਅਗ੍ਨਿਰ੍ਵਾਯੁਸ਼੍ਚ ਸੂਰ੍ਯੇਨ੍ਦੁਗਿਰਯੋऽਙ੍ਗੁਲਿਪਰ੍ਵਸੁ ॥ ੧,੨੧੩.

ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕ ਕੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ, ਦੋਵੇਂ ਹੱਥਾਂ ਉੱਤੇ ਇੰਦਰ ਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਛੂਹੋ। ਉਂਗਲੀਆਂ ਦੇ ਜੋੜਾਂ ਉੱਤੇ ਅੱਗ, ਹਵਾ, ਸੂਰਜ, ਚੰਦ ਤੇ ਪਹਾੜ ਹਨ।

ਗਙ੍ਗਾਦ੍ਯਾਃ ਸਰਿਤਸ੍ਤਾਸੁ ਯਾ ਰੇਖਾਃ ਕਰਮਧ੍ਯਗਾਃ । ਉषਃ ਕਾਲੇ ਤੁ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਸ਼ੌਚਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਯਥਾਰ੍ਥਵਤ੍ ॥ ੧,੨੧੩.

ਹੱਥ ਦੀ ਮੱਧਲੀ ਲਕੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਆਦਿ ਦਰਿਆ ਹਨ। ਸਵੇਰ ਹੋਣ ਤੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰਾਈ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਤਤਃ ਸ੍ਨਾਨਰ੍ਂ ਪ੍ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਦਨ੍ਤਧਾਵਨਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ । ਮੁਖੇ ਪਰ੍ਯੁषਿਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਭਵਤ੍ਯਪ੍ਰਯਤੋ ਨਰਃ ॥ ੧,੨੧੩.

ਫਿਰ ਦੰਦ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੋ। ਜੇ ਮੂੰਹ ਗੰਦਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਪਵਿੱਤਰ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਵੈ ਦਨ੍ਤਘਾਵਨਮ੍ । ਕਦਮ੍ਬਬਿਲ੍ਵਖਦਿਰਕਰਵੀਰਵਟਾਰ੍ਜੁਨਾਃ ॥ ੧,੨੧੩.

ਇਸ ਕਰਕੇ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਦੰਦ ਸਾਫ਼ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਕਦੰਬ, ਬਿਲਵ, ਖਦਿਰ, ਕਰਵੀਰ, ਵਟ ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਲੱਕੜ ਚੰਗੀ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ।

ਯੂਥੀ ਚ ਬृਹਤੀ ਜਾਤੀ ਕਰਞ੍ਜਾਰ੍ਕਾਤਿਮੁਕ੍ਤਕਾਃ । ਜਮ੍ਬੂਮਧੂਕਾ ਪਾਮਾਰ੍ਗਸ਼ਿਰੀषੋਦੁਮ੍ਬਰਾਸਨਾਃ ॥ ੧,੨੧੩.

ਯੂਥੀ, ਬ੍ਰਿਹਤੀ, ਜਾਤੀ, ਕਰੰਜ, ਅਰਕ, ਅਤਿਮੁਕਤਕ, ਜੰਬੂ, ਮਧੂਕ, ਪਾਮਾਰਗ, ਸ਼ੀਰੀਸ਼, ਉਦੁੰਬਰ ਤੇ ਆਸਨ ਵੀ ਚੰਗੇ ਹਨ।

ਕ੍ਸ਼ੀਰਿਕਣ੍ਟਕਿਵृਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਾ ਦਨ੍ਤਧਾਵਨੇ । ਕਟੁਤਿਕ੍ਤਕषਾਯਾਸ਼੍ਚ ਧਨਾਰੋਗ੍ਯਸੁਖਪ੍ਰਦਾਃ ॥ ੧,੨੧੩.

ਦੁੱਧ ਵਾਲੇ ਤੇ ਕਾਂਟੇਦਾਰ ਦਰੱਖਤ ਆਦਿ ਦੰਦ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਵਧੀਆ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਲੱਕੜ ਤਿੱਖੇ, ਕੌੜੇ ਜਾਂ ਕਸੇਲੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਧਨ, ਸਿਹਤ ਤੇ ਆਰਾਮ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲ੍ਯ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਸ਼ੁਚੌ ਦੇਸ਼ੇ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਦਾਚਾਮੇਤ੍ । ਅਮਾਯਾਂ ਚ ਤਥਾ षष੍ਠ੍ਯਾਂ ਨਵਮ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਪਿ ॥ ੧,੨੧੩.

ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੱਥ ਮੂੰਹ ਧੋ ਕੇ, ਸਾਫ਼ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਦੰਦ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਲੱਕੜ ਛੱਡ ਦਿਓ ਤੇ ਮੂੰਹ ਖੰਗਾਲੋ। ਨੌਂ, ਛੇ, ਨਵੀਂ ਤੇ ਅਮਾਵੱਸ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਵੀ ਇੰਝ ਹੀ ਕਰੋ।

ਵਰ੍ਜਯੇਦ੍ਦਨ੍ਤਕਾष੍ਠਨ੍ਤੁ ਤਥੈਵਾਰ੍ਕਸ੍ਯ ਵਾਸਰੇ । ਅਭਾਵੇ ਦਨ੍ਤ ਕਾष੍ਠਸ੍ਯ ਨਿषਿਦ੍ਧਾਯਾਂ ਤਥਾ ਤਿਥੌ ॥ ੧,੨੧੩.

ਉਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਤੇ, ਤੇ ਸੂਰਜਵਾਰ (ਐਤਵਾਰ) ਨੂੰ ਵੀ ਦੰਦ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਲੱਕੜ ਨਹੀਂ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਜੇ ਲੱਕੜ ਨਾ ਮਿਲੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਮਨਾਹੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਵਰਤਣੀ।

ਅषਾਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਗਣ੍ਡੂषੈਃ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਮੁਖਸ਼ੋਧਨਮ੍ । ਪ੍ਰਾਤਃ ਸ੍ਨਾਨਂ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਨ੍ਤਿ ਦृष੍ਟਾਦृष੍ਟਕਰਂ ਹਿਤਮ੍ ॥ ੧,੨੧੩.

ਇਸ ਨੂੰ ਬਾਰਾਂ ਵਾਰੀ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਘੁਟ ਕੇ, ਮੂੰਹ ਦੀ ਸਫਾਈ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਵੇਰੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਦਿਖਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਨਾ ਦਿਖਣ ਵਾਲਾ ਭਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਸਰ੍ਵਮਰ੍ਹਤਿ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਪ੍ਰਾਤਃ ਸ੍ਨਾਯੀ ਜਪਾਦਿਕਮ੍ । ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਮਲਿਨਃ ਕਾਯੋ ਨਵਚ੍ਛਿਦ੍ਰਸਮਨ੍ਵਿਤਃ ॥ ੧,੨੧੩.

ਜੋ ਮਨ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਸਵੇਰੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਪ ਆਦਿਕ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਯੋਗ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਬਹੁਤ ਗੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨੌਂ ਛੇਦ ਹਨ।

ਸ੍ਤ੍ਰਵਤ੍ਯੇष ਦਿਵਾ ਰਾਤ੍ਰੌ ਪ੍ਰਾਤਃ ਸ੍ਨਾਨਂ ਵਿਸ਼ੋਧਨਮ੍ । ਮਨਃ ਪ੍ਰਸਾਦਜਨਨਂ ਰੂਪਸੌਭਾਗ੍ਯਵਰ੍ਧਨਮ੍ ॥ ੧,੨੧੩.

ਇਹ ਦਿਨ ਰਾਤ ਵਗਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਸਵੇਰੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮਨ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੌੰਦਰਤਾ ਤੇ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ੋਕਦੁਃ ਖਪ੍ਰਸ਼ਮਨਂ ਗਙ੍ਗਾਸ੍ਨਾਨਵਦਾਚਰੇਤ੍ । ਅਦ੍ਯ ਹਸ੍ਤੇ ਤੁ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰੇ ਦਸ਼ਮ੍ਯਾਂ ਜ੍ਯੇष੍ਠਕੇ ਸਿਤੇ ॥ ੧,੨੧੩.

ਇਹ ਦੁੱਖ ਤੇ ਪੀੜਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਂਗ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅੱਜ, ਜਦ ਚੰਦ ਹਥ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਦਸਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਹੈ, ਜੇਠ ਨਕਸ਼ਤਰ ਹੈ, ਤੇ ਚੰਦ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ।

ਦਸ਼ਪਾਪ ਹਰਾਯਾਂ ਚ ਅਦਤ੍ਵਾ ਦਾਨਕਲ੍ਮषਮ੍ । ਵਿਰੁਦ੍ਧਾਚਰਣਂ ਹਿਂਸਾ ਪਰਦਾਰੋਪਸੇਵਨਮ੍ ॥ ੧,੨੧੩.

ਦਸ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨ, ਦਾਨ ਦੀ ਗੰਦਗੀ ਨਾ ਦੇ ਕੇ, ਉਲਟ ਕੰਮ, ਹਿੰਸਾ ਤੇ ਪਰਾਈ ਇਸਤਰੀ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਪਾਰੁष੍ਯਾਨृਤਪੈਸ਼ੁਨ੍ਯਮਸਮ੍ਬਦ੍ਧਾਭਿਭਾषਣਮ੍ । ਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯਾਭਿਧਾਨਂ ਚ ਮਨਸਾਨਿष੍ਟਚਿਨ੍ਤਨਮ੍ ॥ ੧,੨੧੩.

ਕਠੋਰ ਬੋਲ, ਝੂਠ, ਚੁਗਲੀ, ਬੇਤੁਕੀ ਗੱਲਾਂ, ਪਰਾਇਆ ਧਨ ਚਾਹੁਣਾ, ਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਮਾੜਾ ਸੋਚਣਾ—

ਏਤਦ੍ਦਸ਼ਾਘਘਾਤਾਰ੍ਥਂ ਗਙ੍ਗਾਸ੍ਨਾਨਂ ਕਰੋਮ੍ਯਹਮ੍ । ਪ੍ਰਾਤਃ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਤਃ ਸ੍ਨਾਨਂ ਵਾਨਪ੍ਰਸ੍ਥਗृਹਸ੍ਥਯੋਃ ॥ ੧,੨੧੩.

ਇਹ ਦਸ ਪਾਪ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ ਮੈਂ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਸਵੇਰੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਵਣਵਾਸੀਆਂ ਤੇ ਘਰਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।

ਯਤੇਸ੍ਤ੍ਰਿषਵਣਂ ਸ੍ਨਾਨਂ ਸਕृਤ੍ਤ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣਃ । ਆਚਮ੍ਯ ਤੀਰ੍ਥਮਾਵਾਹ੍ਯ ਸ੍ਨਾਯਾਤ੍ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾਵ੍ਯਯਂ ਹਰਿਮ੍ ॥ ੧,੨੧੩.

ਜੋਗੀਆਂ ਲਈ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਲਈ ਇਕ ਵਾਰੀ। ਪਾਣੀ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹਰਿ ਨੂੰ ਸਿਮਰ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਤਿਸ੍ਰਃ ਕੋਟ੍ਯਸ੍ਤੁ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਮਨ੍ਦੇਹਾ ਨਾਮ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ । ਉਦਯਨ੍ਤਂ ਦੁਰਾਤ੍ਮਾਨਃ ਸੂਰ੍ਯਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਖਾਦਿਤੁਮ੍ ॥ ੧,੨੧੩.

ਇਹ ਜਾਣ ਲਵੋ ਕਿ ਤਿੰਨ ਕਰੋੜ ਮੰਦੇਹਾ ਨਾਂ ਦੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਹਨ, ਜੋ ਬੁਰੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਹਨ ਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਸ ਹਨ੍ਤਿ ਸੂਰ੍ਯਂ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਯਾਂ ਨੋਪਾਸ੍ਤਿਂ ਕੁਰੁਤੇ ਤੁ ਯਃ । ਦਹਨ੍ਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰਪੂਤੇਨ ਤੋਯੇਨਾਨਲਰੂਪਿਣਾ ॥ ੧,੨੧੩.

ਜੋ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਵੇਲੇ ਉਪਾਸਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤੇ ਪਾਣੀ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਹੋਰਾਤ੍ਰਸ੍ਯ ਯਃ ਸਨ੍ਧਿਃ ਸਾ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾ ਭਵਤੀਤਿ ਹ । ਦ੍ਵਿਨਾਡਿਕਾ ਭਵੇਤ੍ਸਨ੍ਧ੍ਯਾ ਯਾਵਦ੍ਭਵਤਿ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ॥ ੧,੨੧੩.

ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨੂੰ ਸੰਧਿਆ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਸੰਧਿਆ ਦੋ ਨਾਡੀਆਂ ਤਕ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਦ ਤੱਕ ਸੂਰਜ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।

ਗਨ੍ਧ੍ਯਾਕਰ੍ਮਾਵਸਾਨੇ ਤੁ ਸ੍ਵਯਂ ਹੋਮੋ ਵਿਧੀਯਤੇ । ਸ੍ਵਯਂ ਹੋਮਫਲਂ ਯਤ੍ਤੁ ਤਦਨ੍ਯੇਨ ਨ ਜਾਯਤੇ ॥ ੧,੨੧੩.

ਸੰਧਿਆ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਆਪ ਹੀ ਹੋਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਹੋਮ ਆਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਫਲ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਕਰਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।

ऋਤ੍ਵਿਕ੍ਪੁਤ੍ਰੋ ਗੁਰੁਰ੍ਭ੍ਰਾਤਾ ਭਾਗਿਨੇਯੋऽਥ ਵਿਟ੍ਪਤਿਃ । ਏਭਿਰੇਵ ਹੁਤਂ ਯਤ੍ਤੁ ਤਦ੍ਧੁਤਂ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਹਿ ॥ ੧,੨੧੩.

ਯਜਮਾਨ, ਪੁੱਤਰ, ਗੁਰੂ, ਭਰਾ, ਭੈਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਮੁਖੀ—ਇਹਨਾਂ ਵਲੋਂ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੋਮ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਕਰੇ ਹੋਏ ਵਾਂਗ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵੈ ਗਾਰ੍ਹਪਤ੍ਯਾਗ੍ਨਿਰ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਗ੍ਨਿਸ੍ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਃ । ਵਿष੍ਣੁਰਾਹਵਨੀਯਾਗ੍ਨਿਃ ਕੁਮਾਰਃ ਸਤ੍ਯ ਉਚ੍ਯਤੇ ॥ ੧,੨੧੩.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਗਾਰਹਪਤਿਆ ਅੱਗ ਹੈ, ਦੱਖਿਣਾ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਆਹਵਨੀਅ ਅੱਗ ਹੈ, ਤੇ ਕੁਮਾਰਾ ਨੂੰ ਸੱਚਿਆ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਕृਤ੍ਵਾ ਹੋਮਂ ਯਥਾਕਾਲਂ ਸੌਰਾਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਞ੍ਜਪੇਤ੍ਤਤਃ । ਸਮਾਹਿਤਾਤ੍ਮਾ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀਂ ਪ੍ਰਣਵਂ ਚ ਯਥੋਦਿਤਮ੍ ॥ ੧,੨੧੩.

ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਮ ਕਰ ਕੇ, ਫਿਰ ਸੂਰਜ ਦੇ ਮੰਤਰ ਜਪਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੇ, ਸਾਵਿਤਰੀ ਤੇ ਓੰਕਾਰ ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪ੍ਰਣਵੇ ਨਿਤ੍ਯਯੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਵ੍ਯਾਹृਤੀषੁ ਚ ਸਪ੍ਤਸੁ । ਤ੍ਰਿਪਦਾਯਾਂ ਚ ਸਾਵਿਤ੍ਰ੍ਯਾਂ ਨ ਭਯਂ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ॥ ੧,੨੧੩.

ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਓੰਕਾਰ, ਸੱਤ ਵਿਆਹ੍ਰਿਤੀਆਂ ਤੇ ਤਿੰਨ ਪਦਾਂ ਵਾਲੀ ਸਾਵਿਤਰੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ ਡਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਗਾਯਤ੍ਤ੍ਰੀਂ ਯੋ ਜਪੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਕਲ੍ਯਮੁਤ੍ਥਾਯ ਮਾਨਵਃ । ਲਿਪ੍ਯਤੇ ਨ ਸ ਪਾਪੇਨ ਪਦ੍ਮਪਤ੍ਰਮਿਵਾਮ੍ਭਸਾ ॥ ੧,੨੧੩.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਰੋਜ਼, ਚੰਗੇ ਵੇਲੇ ਉੱਠ ਕੇ, ਗਾਇਤਰੀ ਜਪਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ।

ਸ਼੍ਵੇਤਵਰ੍ਣਾ ਸਮੁਦ੍ਦਿष੍ਟਾ ਕੌਸ਼ੈਯਵਸਨਾ ਤਥਾ । ਅਕ੍ਸ਼ਸੂਤ੍ਰਧਰਾ ਦੇਵੀ ਪਦ੍ਮਾਸਨਗਤਾ ਸ਼ੁਭਾ ॥ ੧,੨੧੩.

ਉਹ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਰੇਸ਼ਮੀ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਦੀ ਹੈ, ਮਾਲਾ ਫੜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇ ਕਮਲ ਤੇ ਬੈਠੀ ਸੁਭਾਗਣ ਦੇਵੀ ਹੈ।

ਆਵਾਹ੍ਯ ਯਜੁਪਾਨੇਨ ਤੇਜੋऽਸੀਤਿ ਵਿਧਾਨਤਃ । ਏਤਦ੍ਯਜੁਃ ਪੁਰਾ ਦੈਵੈਰ੍ਦृष੍ਟਿਦਰ੍ਸ਼ਨਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਿਭਿਃ ॥ ੧,੨੧੩.

ਯਜੁਰ ਦੀ ਅਰਪਣੀ ਨਾਲ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੋ ਜੋਤ ਬੁਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਹੀ ਯਜੁਰ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵਤੇਆਂ ਨੇ ਵੀ ਵੇਖੀ ਸੀ, ਜਦ ਉਹ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਆਦਿਤ੍ਯਮਣ੍ਡਲਾਨ੍ਤਃ ਸ੍ਥਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਸ੍ਥਿਤਾਮਪਿ । ਤਤ੍ਰਾਵਾਹ੍ਯ ਜਪਿਤ੍ਵਾਤੋ ਨਮਸ੍ਕਾਰਾਦ੍ਵਿਸਰ੍ਜਯੇਤ੍ ॥ ੧,੨੧੩.

ਜੋ ਕੁਝ ਸੂਰਜ ਦੇ ਗੋਲ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਮ ਲੋਕ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਥੇ ਬੁਲਾਕੇ, ਜਪ ਕੇ, ਫਿਰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਵਿਦਾ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।