ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਆਵਾਹਯੇਤ੍ਤਤੋ ਮਰ੍ਧ੍ਨਿ ਸ਼ਿਵਮਙ੍ਗਂ ਤਤਃ ਪਰਮ੍ । ਕਰ੍ਣਿਕਾਯਾਂ ਨ੍ਯਸੇਦ੍ਦੇਵਂ ਸਾਂਗਂ ਤਤ੍ਰ ਪੁਰਃ ਸਰਮ੍ ॥ ੧,੧੯੭.

ਫਿਰ, ਮੂੜ੍ਹ 'ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸੱਦੋ, ਤੇ ਕਰਣਿਕਾ ਵਿਚ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਸਮੇਤ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ, ਉਸ ਦੀ ਸੰਗਤ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੋ।

ਪृਤਿਵੀ ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਪਤ੍ਰੇ ਆਪਸ਼੍ਚੋਤ੍ਤਰਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ । ਤੇਜਸ੍ਤੁ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਪਤ੍ਰੇ ਵਾਯੁਂ ਪੂਰ੍ਵੇਣ ਪੂਜਯੇਤ੍ ॥ ੧,੧੯੭.

ਪੱਛਮੀ ਪੰਖੜੀ 'ਤੇ ਧਰਤੀ, ਉੱਤਰੀ 'ਤੇ ਪਾਣੀ, ਦੱਖਣੀ 'ਤੇ ਅੱਗ, ਤੇ ਪੂਰਬੀ 'ਤੇ ਹਵਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।

ਸ੍ਵਬੀਜਂ ਮੂਰ੍ਤਿਰੂਪਨ੍ਤੁ ਪ੍ਰਾਗੁਕ੍ਤਂ ਪਾਰਕਲ੍ਪਯੇਤ੍ । ਯਂ ਵਾਯੁਮੂਲਂ ਨੈਰृਤ੍ਯੇ ਰੇਫਸ੍ਤ੍ਵਨਲਸਂਸ੍ਥਿਤਃ ॥ ੧,੧੯੭.

ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਬੀਜ ਤੇ ਰੂਪ ਰੱਖੋ; ਹਵਾ ਦਾ ਮੂਲ ਨੈਰਤਿ ਵਿਚ, ਤੇ 'ਰ' ਅੱਗ ਵਿਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ।

ਵਂ ਚ ਤ੍ਵੀਸ਼ੇ ਸਦਾ ਪੂਜ੍ਯ ਓਂ ਹृਦਿਸ੍ਥਞ੍ਚ ਪੂਜਯੇਤ੍ । ਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਾਨ੍ਭੂਤਮਾਤ੍ਰਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ਬਹਿਰੇਵ ਪ੍ਰਪੂਜਯੇਤ੍ ॥ ੧,੧੯੭.

ਹਮੇਸ਼ਾ 'ਵੰ' ਨੂੰ ਈਸ਼ਾਨ ਕੋਣ ਵਿਚ, ਤੇ 'ਓਂ' ਨੂੰ ਦਿਲ ਵਿਚ ਪੂਜੋ; ਤੱਤ ਤੇ ਭੂਤ ਮਾਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਪੂਜੋ।

ਸ਼ਿਵਾਙ੍ਗਾਨਿ ਤਤਃ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਸਂਪੂਜਯੇਤ੍ਤਤਃ । ਆਗ੍ਨੇਯ੍ਯਾਂ ਹृਦਯਂ ਪੂਜ੍ਯ ਸ਼ਿਰ ਈਸ਼ਾਨਗੋਚਰੇ ॥ ੧,੧੯੭.

ਫਿਰ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ; ਆਗਨੀ ਕੋਣ ਵਿਚ ਦਿਲ, ਤੇ ਈਸ਼ਾਨ ਦਿਸਾ ਵਿਚ ਮੂੜ੍ਹ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।

ਨੈਰृਤ੍ਯੇ ਤੁ ਸ਼ਿਖਾਂ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਾਯਵ੍ਯਾਂ ਕਵਚਂ ਨ੍ਯਸੇਤ੍ । ਅਸ੍ਤ੍ਰਨ੍ਤੁ ਬਾਹ੍ਯਤੋ ਦਦ੍ਯਾਨ੍ਨੇਤ੍ਰਮੁਤ੍ਤਰਸਂਸ੍ਥਿਤਮ੍ ॥ ੧,੧੯੭.

ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਚੋਟੀ ਰੱਖੋ, ਪੱਛਮੀ-ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਕਵਚ ਰੱਖੋ। ਹਥਿਆਰ ਬਾਹਰਲੇ ਪਾਸੇ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਅੱਖ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਪਤ੍ਰਾਗ੍ਰੇ ਕਰ੍ਣਿਕਗ੍ਰੇ ਤੁ ਬੀਜਾਨਿ ਪਰਿਪੂਜਯੇਤ੍ । ਅਨਨ੍ਤਾਦਿਕੁਲੀਰਾਨ੍ਤਾ ਅष੍ਟੌ ਨਾਗਾਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ਸ੍ਥਿਤਾਃ ॥ ੧,੧੯੭.

ਪੱਤੇ ਦੇ ਕੋਨੇ ਤੇ ਕੇਂਦਰ ਤੇ ਬੀਜਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਅਨੰਤ ਤੋਂ ਕੁਲੀਰ ਤੱਕ, ਅੱਠ ਸੱਪ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਰੱਖੇ ਹਨ।

ਪੂਰ੍ਵਾਦਿਕਕ੍ਰਮੇਣੈਵ ਤ੍ਵੀਸ਼ਪਰ੍ਯਨ੍ਤਮੇਵ ਚ । ਪੂਜਯੇਚ੍ਚ ਸਦਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰੀ ਵਿਧਾਨੇਨ ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍ ॥ ੧,੧੯੭.

ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਈਸ਼ਾਨ ਦਿਸ਼ਾ ਤੱਕ, ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਮਨਤਰੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।

ਹृਦਿ ਪਦ੍ਮੇ ਵਿਧਾਨੇਨ ਸ਼ਿਲਾਦੌ ਦਤ੍ਤਮਣ੍ਡਲੇ । ਏਤਤ੍ਕਾਰ੍ਯਂ ਸਮੁਦ੍ਦਿष੍ਟਂ ਨਿਤ੍ਯਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕੇऽਪਿ ਚ ॥ ੧,੧੯੭.

ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਕਮਲ ਵਿੱਚ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਿਲਾ ਉੱਤੇ ਮੰਡਲ ਰੱਖ ਕੇ, ਇਹ ਕਰਮ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਮੇਂ ਲਈ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਚਿਨ੍ਤਯੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਕਾਮਰੂਪਂ ਮਨੋਹਰਮ੍ । ਪ੍ਲਾਵਯਨ੍ਤਂ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸृष੍ਟਿਸਂਹਾਰਕਾਰਕਮ੍ ॥ ੧,੧੯੭.

ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੋਚੋ ਕਿ ਮਨੋਹਰ ਅਤੇ ਇੱਛਾ-ਰੂਪ ਹੋ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵਹਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਚਨਾ ਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਜ੍ਵਾਲਾਮਾਲਾਭਿਰੁਦ੍ਦੀਪ੍ਤਂ ਆਬ੍ਰਹ੍ਮਭੁਵਨਾਨ੍ਤਕਮ੍ । ਦਸ਼ਬਾਹੁਂ ਚਤੁਰ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਪਿਙ੍ਗਾਕ੍ਸ਼ਂ ਸ਼ੂਲਪਾਣਿਨਮ੍ ॥ ੧,੧੯੭.

ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ, ਦਸ ਬਾਂਹਾਂ, ਚਾਰ ਚਿਹਰੇ, ਪਿੰਗਲ ਅੱਖਾਂ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਬਰਛਾ ਫੜਿਆ।

ਦਂष੍ਟ੍ਰਾਕਰਾਲਮਤ੍ਯੁਗ੍ਰਂ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਂ ਸ਼ਸ਼ਿਸ਼ੇਖਰਮ੍ । ਭੈਰਵਨ੍ਤੁ ਸ੍ਮਰੇਤ੍ਸਿਦ੍ਧ੍ਯੈ ਗਰੁਡਂ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਸੁ ॥ ੧,੧੯੭.

ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਗਰ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ, ਚੰਦ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਸਿੱਧੀ ਲਈ ਭੈਰਵ ਨੂੰ ਅਤੇ ਹਰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਗਰੁੜ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੋ।

ਨਾਗਾਨਾਂ ਨਾਸ਼ਨਾਰ੍ਥਾਯ ਗਰੁਡਂ ਭੀਮਭੀषਣਮ੍ । ਪਾਦੌ ਪਾਤਾਲਂ ਸਂਸ੍ਥੌ ਚ ਦਿਸ਼ਃ ਪਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਤੁ ਸਂਸ਼੍ਰਿਤਾਃ ॥ ੧,੧੯੭.

ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ, ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਭੀਮ ਗਰੁੜ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰੋ; ਉਸਦੇ ਪੈਰ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਹਨ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਉਸਦੇ ਪੰਖਾਂ ਨਾਲ ਘੇਰੀਆਂ ਹਨ।

ਸਪ੍ਤ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾ ਉਰਸਿ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਂ ਕਣ੍ਠਮਾਸ਼੍ਰਿਤਮ੍ । ਪੂਰ੍ਵਾਦੀਸ਼ਾਨਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਸ਼ਿਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਚਿਨ੍ਤਯੇਤ੍ ॥ ੧,੧੯੭.

ਸੱਤ ਸਵਰਗ ਉਸਦੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਹਨ, ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਉਸਦੇ ਗਲ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਈਸ਼ਾਨ ਤੱਕ, ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਚਿੰਤਨ ਕਰੋ।

ਸਦਾਸ਼ਿਵਸ਼ਿਖਾਨ੍ਤਸ੍ਥਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਤ੍ਰਿਤਯਮੇਵ ਚ । ਪਰਾਤ੍ਪਰਂ ਸ਼ਿਵਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਭੁਵਨਨਾਯਕਮ੍ ॥ ੧,੧੯੭.

ਸਦਾ-ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸ਼ਿਵ ਤਾਰਕਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੈ।

ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਮੁਗ੍ਰਰੂਪਞ੍ਚ ਵਿषਨਾਗਕ੍ਸ਼ਯਙ੍ਕਰਮ੍ । ਗ੍ਰਸਨਂ ਭੀਮਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਚ ਗਰੁਡਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਵਿਗ੍ਰਹਮ੍ ॥ ੧,੧੯੭.

ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ, ਉਗਰ ਰੂਪ, ਵਿਸ਼ ਤੇ ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਡਰਾਉਣੇ ਮੂੰਹ ਨਾਲ, ਗਰੁੜ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ।

ਕਾਲਾਗ੍ਨਿਮਿਵ ਦੀਪ੍ਤਂ ਚ ਚਿਨ੍ਤਯੇਤ੍ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਸੁ । ਏਵਂ ਨ੍ਯਾਸਵਿਧਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਯਦ੍ਯਨ੍ਮਨਸਿ ਚਿਨ੍ਤਯੇਤ੍ ॥ ੧,੧੯੭.

ਕਾਲ-ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਹਰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰੋ; ਇਸ ਨਿਆਸ ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚੋ,

ਤਤ੍ਤਦੇਵ ਭਵੇਤ੍ਸਾਧ੍ਯਂ ਨਰੋ ਵੈ ਗਰੁਡਾਯਤੇ । ਪ੍ਰੇਤਾ ਭੂਤਾਸ੍ਤਥਾ ਯਕ੍ਸ਼ਾ ਨਾਗਾ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ । ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਜ੍ਵਰਾਸ਼੍ਚਾਤੁਰ੍ਥਿਕਾਦਯਃ ॥ ੧,੧੯੭.

ਉਹੀ ਸਾਧਿਆ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮਨੁੱਖ ਗਰੁੜ-ਸਰੂਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੇਤ, ਭੂਤ, ਯਕਸ਼, ਸੱਪ, ਗੰਧਰਵ, ਰਾਖਸ਼, ਉਸਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਚੌਥੇ ਤੇ ਹੋਰ ਜਵਰ ਵੀ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਰੁਵਾਚ । ਏਵਂ ਸ ਗਰੁਡਂ ਪ੍ਰੋਚੇ ਗਰੁਡਃ ਕਸ਼੍ਯਪਾਯ ਚ । ਮਹੇਸ਼੍ਵਰੋ ਯਥਾ ਗੌਰੀਂ ਪ੍ਰਾਹ ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਤਥਾ ਸ਼ृਣੁ ॥ ੧,੧੯੭.

ਧਨਵੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਰੁੜ ਨੇ ਕਹਿਆ, ਤੇ ਗਰੁੜ ਨੇ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਗੌਰੀ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੱਸਿਆ, ਤੂੰ ਵੀ ਸੁਣ।

ਪੂਰ੍ਵੇ ਕਾਮਰੂਪਾਯ ਅਸਿਤਾਙ੍ਗਾਯ ਭੈਰਵਾਯ ਨਮੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਯੈ । ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਚੈਵ ਕਨ੍ਦਾਯ ਵੈ ਨਮਃ ਰੁਰੁਭੈਰਵਾਯ ਮਾਹੇਸ਼੍ਵਰ੍ਯਾ ਵਾ ਆਵਾਹਯੇਤ੍ ॥ ੧,੧੯੮.

ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਕਾਮਰੂਪ, ਅਸੀਤਾਂਗ, ਭੈਰਵ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾਣੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਕੰਦ, ਰੁਰੂ ਭੈਰਵ ਅਤੇ ਮਾਹੇਸ਼ਵਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਤੇ ਆਵਾਹਨ ਕਰੋ।

ਤਥਾ ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਚਣ੍ਡਾਯ ਵੈ ਨਮਃ । ਕੌਮਾਰ੍ਯੈ ਚੋਤ੍ਤਰੇ ਚੋਲ੍ਕਾਯ ਕ੍ਰੋਧਾਯ ਨਮਃ ਵੈष੍ਣਵ੍ਯੈ ॥ ੧,੧੯੮.

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਚੰਡਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਚੋਲਕਾ, ਕ੍ਰੋਧ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਣਵੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

ਅਗ੍ਨਿਕੋਣੇ ਅਘੋਰਾਯੋਨ੍ਮਤ੍ਤਭੈਰਵਾਯੇਤਿ ਵਾਰਾਹ੍ਯੈ । ਰਕ੍ਸ਼ਃ ਕੋਣੇ ਸਾਰਾਯ ਕਪਾਲਿਨੇ ਭੈਰਵਾਯ ਮਾਹੇਨ੍ਦ੍ਰ੍ਯੈ ॥ ੧,੧੯੮.

ਅੱਗੀ ਕੋਣ ਵਿੱਚ ਅਘੋਰਾ, ਉਨਮੱਤ ਭੈਰਵ ਅਤੇ ਵਾਰਾਹੀ ਨੂੰ; ਰੱਖਸ਼ ਕੋਣ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾ, ਕਪਾਲਿਨ ਭੈਰਵ ਅਤੇ ਮਾਹੇਂਦਰੀ ਨੂੰ।

ਵਾਯੁਕੋਣੇ ਜਾਲਨ੍ਧਰਾਯ ਭੀषਣਾਯ ਭੈਰਵਾਯ ਚਾਮੁਣ੍ਡਾਯੈ । ਈਸ਼ਕੋਣਕੇ ਵਟੁਕਾਯ ਸਂਹਾਰਞ੍ਚਣ੍ਡਿਕਾਞ੍ਚ ਪ੍ਰਪੂਜਯੇਤ੍ ॥ ੧,੧੯੮.

ਪੱਛਮੀ ਕੋਣ ਵਿੱਚ ਜਾਲੰਧਰ, ਭੀਸ਼ਣ, ਭੈਰਵ ਅਤੇ ਚਾਮੁੰਡਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਉੱਤਰੀ-ਪੂਰਬੀ ਕੋਣ ਵਿੱਚ ਵਟੁਕਾ, ਸੰਹਾਰ ਅਤੇ ਚੰਡਿਕਾ ਦੀ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਰਤਿਪ੍ਰੀਤਿਕਾਮਦੇਵਾਨ੍ਪਞ੍ਚਬਾਣਾਨ੍ਯਜੇਦਥ । ਧ੍ਯਾਨਾਰ੍ਚਨਾਜ੍ਜਪ੍ਯਹੋਮਾਦ੍ਦੇਵੀ ਸਿਦ੍ਧਾ ਚ ਸਰ੍ਵਦਾ ॥ ੧,੧੯੮.

ਫਿਰ, ਰਤੀ, ਪ੍ਰੀਤੀ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਪੰਜ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਧਿਆਨ, ਅਰਚਨਾ, ਜਪ ਅਤੇ ਹੋਮ ਰਾਹੀਂ, ਦੇਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਨਿਤ੍ਯਾ ਚ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਵ੍ਯਾਧਿਂ ਹਨ੍ਯਾਜ੍ਜ੍ਵਾਲਾਮੁਖੀਕ੍ਰਮਾਤ੍ । ਜ੍ਵਾਲਾਮੁਖੀਕ੍ਰਮਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਸਾ ਪੂਜ੍ਯਾ ਮਧ੍ਯਤਃ ਸ਼ੁਭਾ ॥ ੧,੧੯੮.

ਨਿਤਿਆ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ, ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਮੈਂ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਸ਼ੁਭ ਹੈ ਅਤੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਪੂਜਣ ਯੋਗ ਹੈ।

ਨਿਤ੍ਯਾਰੁਣਾ ਮਦਨਾਤੁਰਾ ਮਹਾਮੋਹਾ ਪ੍ਰਕृਤ੍ਯਪਿ । ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣੀ ਚ ਕਲਨਾਕਰ੍षਿਣੀ ਭਾਰਤੀ ਤਥਾ ॥ ੧,੧੯੮.

ਨਿਤਿਆਰੁਣਾ, ਜੋ ਕਾਮ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਮਹਾਂ ਮੋਹ ਹੈ; ਮਹੇਂਦ੍ਰਾਣੀ, ਕਲਨਾ-ਕਰਸ਼ਣੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਵੀ ਹਨ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣੀ ਚੈਵ ਮਾਹੇਸ਼ੀ ਕੌਮਾਰੀ ਵੈष੍ਣਵੀ ਤਥਾ । ਵਾਰਾਹੀ ਚੈਵ ਮਾਹੇਨ੍ਦ੍ਰੀ ਚਾਮੁਣ੍ਡਾ ਚਾਪਰਾਜਿਤਾ ॥ ੧,੧੯੮.

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾਣੀ, ਮਹੇਸ਼ੀ, ਕੌਮਾਰੀ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਣਵੀ; ਵਾਰਾਹੀ, ਮਹੇਂਦ੍ਰੀ, ਚਾਮੁੰਡਾ ਅਤੇ ਅਪਰਾਜਿਤਾ ਵੀ ਹਨ।

ਵਿਜਯਾ ਚਾਜਿਤਾ ਚੈਵਮੋਹਿਨੀ ਤ੍ਵਰਿਤਾ ਤਥਾ । ਸ੍ਤਮ੍ਭਿਨੀ ਜृਮ੍ਭਿਣੀ ਪੂਜ੍ਯਾ ਕਾਲਿਕਾ ਪਦ੍ਮਬਾਹ੍ਯਤਃ । ਜ੍ਵਾਲਾਮੁਖੀਕ੍ਰਮਂ ਚਾਰ੍ਚੇਦ੍ਵਿषਾਦਿਹਰਣਂ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੧,੧੯੮.

ਵਿਜਯਾ, ਅਜਿਤਾ, ਮੋਹਿਨੀ ਅਤੇ ਤਵਰਿਤਾ; ਸਤੰਭਿਨੀ ਅਤੇ ਜ੍ਰਿੰਭਿਨੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਾਲਿਕਾ ਨੂੰ ਕਮਲ ਦੇ ਬਾਹਰ; ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੁਖ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।