ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ਼੍ਰੀਧਰੋऽਵ੍ਯਾਦਰ੍ਧਰਾਤ੍ਰੇ ਪਦ੍ਮਨਾਭੋ ਨਿਸ਼ੀਥਕੇ । ਚਕ੍ਰਕੌਮੋਦਕੀਬਾਣਾ ਘ੍ਨਨ੍ਤੁ ਸ਼ਤ੍ਰੂਂਸ਼੍ਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨ੍ ॥ ੧,੧੯੬.

ਸ਼੍ਰੀਧਰ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਪਦਮਨਾਭ ਨਿਸ਼ੀਥ ਵੇਲੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ; ਚਕਰ, ਗਦਾ ਅਤੇ ਬਾਣ ਵੈਰੀਆਂ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਣ।

ਸ਼ਙ੍ਖਃ ਪਦ੍ਮਂ ਚ ਸ਼ਤ੍ਰੁਭ੍ਯਃ ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਂ ਵੈ ਗਰੁਡਸ੍ਤਥਾ । ਬੁਦ੍ਧੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮਨਃ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਪਾਨ੍ਤੁ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਵਿਭੂषਣਃ ॥ ੧,੧੯੬.

ਸ਼ੰਖ ਅਤੇ ਪਦਮ ਵੈਰੀਆਂ ਤੋਂ, ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਗਰੁੜ ਵੀ; ਪਾਸੇ ਦੀਆਂ ਭੂਸ਼ਣਾਂ ਬੁੱਧੀ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ, ਮਨ ਅਤੇ ਸਾਸ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਕਰਣ।

ਸ਼ੇषਃ ਸਰ੍ਪਸ੍ਵਰੂਪਸ਼੍ਚ ਸਦਾ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਪਾਤੁ ਮਾਮ੍ । ਵਿਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਚ ਸਦਾ ਨਾਰਸਿਂਹਸ਼੍ਚ ਰਕ੍ਸ਼ਤੁ ॥ ੧,੧੯੬.

ਸ਼ੇਸ਼, ਸੱਪ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰ ਥਾਂ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ; ਨਰਸਿੰਘ ਸਦਾ ਦਿਸਾ ਅਤੇ ਉਪਦਿਸਾ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।

ਏਤਦ੍ਧਾਰਯਮਾਣਸ਼੍ਚ ਯਂ ਯਂ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ । ਸ ਵਸ਼ੀ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਿਪਾਪ੍ਮਾ ਚ ਰੋਗਮੁਕ੍ਤੋ ਦਿਵਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ ॥ ੧,੧੯੬.

ਜੋ ਇਹ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੋ ਕੁਝ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਾਪ ਤੇ ਰੋਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

thumb|ਪਞ੍ਚਮਹਾਭੂਤਾਨਿ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਰੁਵਾਚ । ਗਾਰੁਡਂ ਸਂਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਗਰੁਡੇਨ ਹ੍ਯੁਦੀਰਿਤਮ੍ । ਕਸ਼੍ਯਪਾਯ ਸੁਮਿਤ੍ਰੇਣ ਵਿषਹृਦ੍ਯੇਨ ਗਾਰੁਡਃ ॥ ੧,੧੯੭.

ਧਨਵੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਗਾਰੁੜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਗਰੁੜ ਨੇ ਕਸ਼ਯਪ, ਸੁਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਹਰਣ ਵਾਲੇ ਗਰੁੜ ਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ ਸੀ।

ਪृਥਿਵ੍ਯਾਪਸ੍ਤਥਾ ਤੇਜੋ ਵਾਯੁਰਾਕਾਸ਼ਮੇਵਚ । ਕ੍ਸ਼ਿਤ੍ਯਾਦਿष੍ਵੇਵ ਵਰ੍ਗਾਸ਼੍ਚ ਹ੍ਯੇਤੇ ਵੈ ਮਣ੍ਡਲਾਧਿਪਾਃ ॥ ੧,੧੯੭.

ਪ੍ਰਥਵੀ, ਪਾਣੀ, ਅੱਗ, ਹਵਾ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼—ਇਹ ਪੰਜ ਵੱਡੇ ਤੱਤ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੂਹ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਮੰਡਲਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਨ।

ਪਞ੍ਚਤਤ੍ਤ੍ਵੇ ਸ੍ਥਿਤਾ ਦੇਵਾਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਨ੍ਤੇ ਵਿष੍ਣੁਸੇਵਕੈਃ । ਦੀਰ੍ਘਸ੍ਵਰਵਿਭਿਨ੍ਨਾਸ਼੍ਚ ਨਪੁਂਸਕਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ ॥ ੧,੧੯੭.

ਦੇਵਤਾ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਲੰਬੇ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਵੱਖਰੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਪੁੰਸਕ ਲਿੰਗ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ।

ਸषਡਙ੍ਗਃ ਸ਼ਿਵਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਹृਚ੍ਛਿਰਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਖਾ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ । ਕਵਚਂ ਨੇਤ੍ਰਮਸ੍ਤ੍ਰਂ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨ੍ਯਾਸਃ ਸ੍ਵਸ੍ਥਲਸਂਸ੍ਥਿਤਿਃ ॥ ੧,੧੯੭.

ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਛੇ ਅੰਗਾਂ ਸਮੇਤ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ: ਹਿਰਦਾ, ਸਿਰ, ਸਿਖਾ; ਕਵਚ, ਅੱਖ ਅਤੇ ਅਸਤਰ, ਅਤੇ ਨਿਆਸ ਆਪਣੇ ਥਾਂ 'ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਿਪ੍ਰਦਸ੍ਯਾਨ੍ਤੇ ਕਾਲਵਹ੍ਨਿਰ ਧੋऽਨਿਲਃ । षष੍ਠਸ੍ਵਰਸਮਾਯੁਕ੍ਤਮਰ੍ਧੇਨ੍ਦੁਸਂਯੁਤਂ ਪਰਮ੍ ॥ ੧,੧੯੭.

ਸਭ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੇ ਦਾਤਾ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਕਾਲ ਅੱਗ ਹੇਠਾਂ, ਅਤੇ ਹਵਾ ਹੈ; ਛੇਵਾਂ ਸੁਰ ਅਰਧਚੰਦ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ।

ਪਰਾਪਰਵਿਭਿਨ੍ਨਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯੋਰ੍ਧ੍ਵਾਧ ਈਰਿਤਾਃ । ਰੇਫੇਣਾਙ੍ਗੇषੁ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਨ੍ਯਾਸਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਯਥਾਵਿਧਿ ॥ ੧,੧੯੭.

ਉੱਚ-ਨੀਚ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਵਨਾਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ 'ਰ' ਅੱਖਰ ਵਾਲੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਰੇਕ ਅੰਗ 'ਤੇ, ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਿਆਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਹृਦਿ ਪਾਣਿਤਲੇ ਦੇਹੇ ਕਰ੍ਣੇ ਨੇਤ੍ਰੇ ਕਰੋਤਿ ਚ । ਜਪਾਤ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਿਃ ਸ੍ਯਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰਸਮਾਯੁਤਾਮ੍ ॥ ੧,੧੯੭.

ਹਿਰਦੇ, ਹਥੇਲੀ, ਸਰੀਰ, ਕੰਨ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ 'ਤੇ ਨਿਆਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਮੰਤ੍ਰ ਜਪਣ ਨਾਲ, ਚਾਰ-ਮੁਖੀ ਦੇਵਤਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਸਿਧੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਚਤੁਰਸ਼੍ਰਾਂ ਸੁਵਿਸ੍ਤਾਰਂ ਪੀਤਵਰ੍ਣਾਨ੍ਤੁ ਚਿਨ੍ਤਯੇਤ੍ । ਪृਥਿਵੀਂ ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਦੇਵਤ੍ਯਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਵਰੁਣਮਣ੍ਡਲਮ੍ ॥ ੧,੧੯੭.

ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚੌਕੋਣੀ, ਚੌੜੀ ਤੇ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੀ ਸੋਚੋ, ਜਿਸ ਦੀ ਦੇਵੀ ਇੰਦਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਰੁਣ ਦਾ ਮੰਡਲ ਹੈ।

ਮਧ੍ਯੇ ਪਦ੍ਮਂ ਤਥਾਯੁਕ੍ਤਮਰ੍ਧਚਨ੍ਦ੍ਰਂ ਸੁਸ਼ੀਤਲਮ੍ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਨੀਲਦ੍ਯੁਤਿਂ ਸੌਮ੍ਯਮਥਵਾਗ੍ਨੇਯਮਣ੍ਡਲਮ੍ ॥ ੧,੧੯੭.

ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਕਮਲ ਸੋਚੋ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਅਰਧ ਚੰਦ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਠੰਢਾ, ਨੀਲ ਪਥਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਮਿੱਠਾ, ਜਾਂ ਅੱਗ ਦਾ ਮੰਡਲ।

ਤ੍ਰਿਕੋਣਂ ਸ੍ਵਸ੍ਥਿਕੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਜ੍ਵਾਲਾਮਾ ਲਾਨਲਂ ਸ੍ਮਰੇਤ੍ । ਭਿਨ੍ਨਾਞ੍ਜਨਨਿਭਾਕਾਰਂ ਸ੍ਵਵृਤ੍ਤਂ ਬਿਨ੍ਦੁਭੂषਿਤਮ੍ ॥ ੧,੧੯੭.

ਤਿਕੋਣ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਸਵਸਤਿਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹਨ, ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟ ਵਾਂਗ, ਟੁੱਟੇ ਕਾਜਲ ਵਰਗਾ, ਗੋਲ ਆਕਾਰ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਬਿੰਦੂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਯਾਦ ਕਰੋ।

ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਰ੍ਮਿਸਦृਸ਼ਾਕਾਰਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਫਟਿਕਵਰ੍ਚਸਮ੍ । ਪ੍ਲਾਵਯਨ੍ਤਂ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਵ੍ਯੋਮਾਮृਤਮਨੁਂਸ੍ਮਰੇਤ੍ ॥ ੧,੧੯੭.

ਅਕਾਸ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਾਂਗ, ਸਾਫ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਲਾ, ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਡੁੱਬੋਣ ਵਾਲਾ, ਅਕਾਸ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਮਝ ਕੇ ਧਿਆਨ ਕਰੋ।

ਵਾਸੁਕਿਃ ਸ਼ਙ੍ਖਪਾਲਸ਼੍ਚ ਸ੍ਥਿਤੌ ਪਾਰ੍ਥਿਵਮਣ੍ਡਲੇ । ਕਰ੍ਕੋਟਃ ਪਦ੍ਮਨਾਭਸ਼੍ਚ ਵਾਰੁਣੇ ਤੌ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤੌ ॥ ੧,੧੯੭.

ਵਾਸੁਕੀ ਤੇ ਸ਼ੰਖਪਾਲ ਧਰਤੀ ਦੇ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਹਨ; ਕਰਕੋਟ ਤੇ ਪਦਮਨਾਭਾ ਪਾਣੀ ਦੇ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਆਗ੍ਨੇਯੇ ਚਾਪਿ ਕੁਲਿਕਸ੍ਤਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚੈਵ ਮਹਾਬ੍ਜਕੌ । ਵਾਯੁਮਣ੍ਡਲਸਂਸ੍ਥੌ ਚ ਪਞ੍ਚ ਭੂਤਾਨਿ ਵਿਨ੍ਯਸੇਤ੍ ॥ ੧,੧੯੭.

ਅੱਗ ਦੇ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਕੁਲਿਕ ਤੇ ਤਕਸ਼ਕ, ਵੱਡੇ ਕਮਲ ਹਨ; ਹਵਾ ਦੇ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖੋ।

ਅਙ੍ਗੁष੍ਠਾਦਿਕਨਿष੍ਠਾਨ੍ਤਮਨੁਲੋਮਵਿਲੋਮਤਃ । ਪਰ੍ਵਸਨ੍ਧਿषੁ ਚ ਨ੍ਯਸ੍ਯਾ ਜਯਾ ਚ ਵਿਜਯਾ ਤਥਾ ॥ ੧,੧੯੭.

ਅੰਗੂਠੇ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਂਗਲੀ ਤੱਕ, ਸਿੱਧਾ ਤੇ ਉਲਟ, ਅਤੇ ਉਂਗਲੀਆਂ ਦੇ ਜੋੜਾਂ 'ਤੇ, ਜਯਾ ਤੇ ਵਿਜਯਾ ਨੂੰ ਨਿਆਸ ਕਰੋ।

ਆਸ੍ਯਾਦਿਸ੍ਵਪੁਰਸ੍ਥਾਨੇ ਨ੍ਯਸ੍ਯਾਚ੍ਛਿਵਪਡਙ੍ਗਕਮ੍ । ਕਨਿष੍ਠਾਦੌ ਹृਦਾਦੌ ਚ ਸ਼ਿਖਾਯਾਂ ਕਰਯੋਰ੍ਨ੍ਯਸੇਤ੍ ॥ ੧,੧੯੭.

ਮੂੰਹ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹੋਰ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਅੱਖਰ ਰੱਖੋ; ਛੋਟੀ ਉਂਗਲੀ, ਹਿਰਦੇ, ਚੋਟੀ ਅਤੇ ਹੱਥਾਂ 'ਤੇ ਨਿਆਸ ਕਰੋ।

ਵ੍ਯਾਪਕਨ੍ਤੁ ਤਤ੍ਵਪੂਰ੍ਵਂ ਕ੍ਰਮਾਦਙ੍ਗੁਲਿਪਰ੍ਵਸੁ । ਭੂਤਾਨਾਞ੍ਚ ਪੁਨਰ੍ਨ੍ਯਾਸਃ ਸ਼ਿਵਾਙ੍ਗਾਨਿ ਤਥੈਵ ਚ ॥ ੧,੧੯੭.

ਸਭ ਵਿਆਪਕ ਮੰਤ੍ਰ, ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਂਗਲੀਆਂ ਦੇ ਜੋੜਾਂ 'ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਨਿਆਸ ਕਰੋ; ਫਿਰ ਤੱਤਾਂ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਨਿਆਸ ਵੀ ਕਰੋ।

ਪ੍ਰਣਵਾਦਿਨਮਸ਼੍ਚਾਨ੍ਤੇ ਨਾਮ੍ਨੈਵ ਚ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਸਰ੍ਵਮਨ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਕਥਿਤੋ ਵਿਧਿਃ ਸ੍ਥਾਪਨਪੂਜਨੇ ॥ ੧,੧੯੭.

ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਣਵ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨਾਮ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਹੀ, ਇਹ ਵਿਧੀ ਸਾਰੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੇ ਪੂਜਾ ਲਈ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।

ਆਦ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ਰਂ ਤਨ੍ਨਾਮ੍ਨਸ਼੍ਚ ਮਨ੍ਤ੍ਰੋऽਯਂ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਃ । ਅष੍ਟਾਨਾਂ ਨਾਗਜਾਤੀਨਾਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਃ ਸਾਨ੍ਨਿਧ੍ਯਕਾਰਕਃ ॥ ੧,੧੯੭.

ਉਸ ਨਾਮ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅੱਖਰ ਮੰਤ੍ਰ ਹੈ; ਇਹ ਅੱਠ ਨਾਗ ਜਾਤੀਆਂ ਲਈ ਮੰਤ੍ਰ ਹੈ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਓਂ ਸ੍ਵਾਹਾ ਕ੍ਰਮਸ਼ਸ਼੍ਚੈਵ ਪਞ੍ਚਭੂਤਪੁਰੋਗਤਮ੍ । ਏष ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਭਵੇਤ੍ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਪ੍ਰਸਾਧਕਃ ॥ ੧,੧੯੭.

'ਓਂ ਸਵਾਹਾ' ਨੂੰ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਅਗਲੇ-ਪਿਛਲੇ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਕੇ, ਇਹ ਤਾਰਕਸ਼ ਜੀ, ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਰਨ੍ਯਾਸਂ ਸ੍ਵਰੈਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼ਰੀਰੇ ਤੁ ਪੁਨਰ੍ਨ੍ਯਸੇਤ੍ । ਜ੍ਵਲਨ੍ਤਂ ਚਿਨ੍ਤਯੇਤ੍ਪ੍ਰਾਣਮਾਤ੍ਮਸਂਸ਼ੁਦ੍ਧਿਕਾਰਕਮ੍ ॥ ੧,੧੯੭.

ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਹੱਥਾਂ 'ਤੇ ਨਿਆਸ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਨਿਆਸ ਕਰੋ; ਪ੍ਰਾਣ ਨੂੰ ਜਲਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਮਝ ਕੇ ਧਿਆਨ ਕਰੋ।

ਬੀਜਨ੍ਤੁ ਚਿਨ੍ਤਯੇਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਵਰ੍षਾਨ੍ਤਮਮृਤਾਤ੍ਮਕਮ੍ । ਏਵਞ੍ਚਾਪ੍ਯਾਯਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਚਾਤ੍ਮਨਃ ॥ ੧,੧੯੭.

ਫਿਰ ਬੀਜ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੋ, ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰਾਵਾ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੋ।

ਪृਥਿਵੀਂ ਪਾਦਯੋਰ੍ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਤਪ੍ਤਕਾਞ੍ਚਨਸਪ੍ਰਭਾਮ੍ । ਅਸ਼ੇषਭੁਵਨਾਕੀਰ੍ਣਾਂ ਲੋਕਪਾਲਸਮਨ੍ਵਿਤਾਮ੍ ॥ ੧,੧੯੭.

ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖੋ, ਤਪਦੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ, ਸਾਰੇ ਭਵਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ।

ਏਤਾਂ ਭਗਵਤੀਂ ਪृਥ੍ਵੀਂ ਸ੍ਵਦੇਹੇ ਵਿਨ੍ਯਸੇਦ੍ਬੁਧਃ । ਸ਼੍ਯਾਮਵਰ੍ਣਮਯਂ ਧ੍ਯਾਯੇਤ੍ਪृਥਿਵੀਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੧,੧੯੭.

ਬੁਧੀਮਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸ ਭਗਵਤੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਨਿਆਸ ਕਰੇ; ਇਸ ਨੂੰ ਕਾਲੀ ਰੰਗ ਦੀ ਧਿਆਨ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੋ ਗੁਣਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋ ਜਾਵੇ।

ਜ੍ਵਾਲਾਮਾਲਾਕੁਲਂ ਦੀਪ੍ਤਮਾਬ੍ਰਹ੍ਮਭੁਵਨਾਨ੍ਤਕਮ੍ । ਨਾਭਿਗ੍ਰੀਵਾਨ੍ਤਰੇ ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਤ੍ਰਿਕੋਣਂ ਮਣ੍ਡਲਂ ਰਵੇਃ ॥ ੧,੧੯੭.

ਨਾਭੀ ਤੇ ਗਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਤ੍ਰਿਕੋਣੀ ਸੂਰਜ ਦਾ ਮੰਡਲ, ਜੋ ਅੱਗ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਤੱਕ ਸਾਰੇ ਜਗਤਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਰੱਖੋ।

ਭਿਨ੍ਨਾਞ੍ਜਨਨਿਭਾਕਾਰਂ ਨਿਖਿਲਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯ ਸਂਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਆਤ੍ਮਮੂਰ੍ਤਿਸ੍ਥਿਤਂ ਧ੍ਯਾਯੇਦ੍ਵਾਯਵ੍ਯਂ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਮਣ੍ਡਲਮ੍ ॥ ੧,੧੯੭.

ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਟੁੱਟੇ ਕਾਜਲ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਆਪ ਦੀ ਸੁਰਤ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਮੰਡਲ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੋ।