ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਉਦਰਂ ਮੁਸਲਂ ਪਾਤੁ ਪृष੍ਠਂ ਮੇ ਪਾਤੁ ਲਾਙ੍ਗਲਮ੍ । ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਰਕ੍ਸ਼ਤੁ ਮੇ ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਂ ਜਙ੍ਘੇ ਰਕ੍ਸ਼ਤੁ ਨਨ੍ਦਕਃ ॥ ੧,੧੯੪.

ਮੇਰੇ ਪੇਟ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਮੂਸਲ ਕਰੇ, ਪਿੱਠ ਦੀ ਲਾਂਗਲ ਕਰੇ; ਉਪਰੋਂ ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਨੰਦਕ ਮੇਰੀਆਂ ਪਿੰਡੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।

ਪਾਰ੍ष੍ਣੋ ਰਕ੍ਸ਼ਤੁ ਸ਼ਙ੍ਖਸ਼੍ਚ ਪਦ੍ਮਂ ਮੇ ਚਰਣਾਵੁਭੌ । ਸਰ੍ਵਕਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥਸਿਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਪਾਤੁ ਮਾਂ ਗਰੁਡਃ ਸਦਾ ॥ ੧,੧੯੪.

ਮੇਰੇ ਪੜ੍ਹਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਸ਼ੰਖ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਪਦਮ ਕਰੇ; ਗਰੁੜ ਸਦਾ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਸਫਲ ਹੋਣ।

ਵਰਾਹੋ ਰਕ੍ਸ਼ਤੁ ਜਲੇ ਵਿषਮੇषੁ ਚ ਵਾਮਨਃ । ਅਟਵ੍ਯਾਂ ਨਰਸਿਂਹਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਤਃ ਪਾਤੁ ਕੇਸ਼ਵਃ ॥ ੧,੧੯੪.

ਜਲ ਵਿੱਚ ਵਰਾ੍ਹਾ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਔਖੇ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਮਨ; ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਨਰਸਿੰਘ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਹਰ ਪਾਸੇ ਮੇਰੀ ਹਿਫਾਜਤ ਕਰੇ।

ਹਿਰਣ੍ਯਗਰ੍ਭੋ ਭਗਵਾਨ੍ਹਿਰਣ੍ਯਂ ਮੇ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤੁ । ਸਾਂਖ੍ਯਾਚਾਰ੍ਯਸ੍ਤੁ ਕਪਿਲੋ ਧਾਤੁਸਾਮ੍ਯਂ ਕਰੋਤੁ ਮੇ ॥ ੧,੧੯੪.

ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਭਗਵਾਨ ਮੈਨੂੰ ਸੋਨਾ ਦੇਣ, ਅਤੇ ਸੰਖਿਆ ਦੇ ਆਚਾਰਯ ਕਪਿਲ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮਤੋਲ ਕਰੇ।

ਸ਼੍ਵੇਤਦ੍ਵੀਪਨਿਵਾਸੀ ਚ ਸ਼੍ਵੇਤਦ੍ਵੀਪਂ ਨਯਤ੍ਵਜਃ । ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਸੂਦਯਤਾਂ ਸ਼ਤ੍ਰੂਨ੍ਮਧੁਕੈਟਭਮਰ੍ਦਨਃ ॥ ੧,੧੯੪.

ਸ਼੍ਵੇਤਦਵੀਪ ਦੇ ਵਾਸੀ ਮੈਨੂੰ ਸ਼੍ਵੇਤਦਵੀਪ ਲੈ ਜਾਵੇ; ਮਧੁ ਤੇ ਕੈਟਭ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰੇ।

ਸਦਾਕਰ੍षਤੁ ਵਿष੍ਣੁਸ਼੍ਚ ਕਿਲ੍ਬਿषਂ ਮਮ ਵਿਗ੍ਰਹਾਤ੍ । ਹਂਸੋ ਮਤ੍ਸ੍ਯਸ੍ਤਥਾ ਕੂਰ੍ਮਃ ਪਾਤੁ ਮਾਂ ਸਰ੍ਵਤੋਦਿਸ਼ਮ੍ ॥ ੧,੧੯੪.

ਵਿਸ਼ਨੂ ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਪਾਪ ਖਿੱਚ ਲਏ; ਹੰਸ, ਮਤਸਯ ਅਤੇ ਕੂਰਮ ਹਰ ਪਾਸੇ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਣ।

ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮਸ੍ਤੁ ਮੇ ਦੇਵਃ ਸਰ੍ਵਪਾਪਾਨਿ ਕृਨ੍ਤਤੁ । ਤਥਾ ਨਾਰਾਯਣੋ ਦੇਵੋ ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਪਾਲਯਤਾਂ ਮਮ ॥ ੧,੧੯੪.

ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ ਦੇਵ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦੇਵੇ, ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇਵ ਮੇਰੀ ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।

ਸ਼ੇषੋ ਮੇ ਨਿਰ੍ਮਲਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਕਰੋਤ੍ਵਜ੍ਞਾਨਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਵਡਵਾਮੁਖੋ ਨਾਸ਼ਯਤਾਂ ਕਲ੍ਮषਂ ਯਤ੍ਕृਤਂ ਮਯਾ ॥ ੧,੧੯੪.

ਸ਼ੇਸ਼ ਮੇਰਾ ਗਿਆਨ ਨਿਰਮਲ ਕਰੇ, ਅਗਿਆਨ ਨਸ਼ਟ ਕਰੇ; ਵਡਵਾਮੁਖ ਮੇਰੇ ਕਰੇ ਹੋਏ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦੇਵੇ।

ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਦਦਾਤੁ ਪਰਮਂ ਸੁਖਂ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਮਮ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਦਤ੍ਤਾਤ੍ਰੇਯਃ ਪ੍ਰਕੁਰੁਤਾਂ ਸਪੁਤ੍ਰਪਸ਼ੁਬਾਨ੍ਧਵਮ੍ ॥ ੧,੧੯੪.

ਪਰਮਾਤਮਾ ਮੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੁਖ ਦੇਵੇ; ਦੱਤਾਤ੍ਰੇਯ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰ, ਪਸ਼ੂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਦੇਵੇ।

ਸਰ੍ਵਾਨਰੀਨ੍ਨਾਸ਼ਯਤੁ ਰਾਮਃ ਪਰਸ਼ੁਨਾ ਮਮ । ਰਕ੍ਸ਼ੋਘ੍ਨਸ੍ਤੁ ਦਸ਼ਰਥਿਃ ਪਾਤੁ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮਹਾਭੁਜਃ ॥ ੧,੧੯੪.

ਰਾਮ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕੁਲ੍ਹਾੜੀ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰੇ; ਦਸ਼ਰਥੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸਦਾ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਜੋ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ ਹੈ।

ਸ਼ਤ੍ਰੀਨ੍ਹਲੇਨ ਮੇ ਹਨ੍ਯਾਦ੍ਰਾਮੋ ਯਾਦਵਨਨ੍ਦਨਃ । ਪ੍ਰਲਮ੍ਬਕੇਸ਼ਿਚਾਣੂਰਪੂਤਨਾਕਂਸਨਾਸ਼ਨਃ । ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਯੋ ਬਾਲਭਾਵਃ ਸ ਮੇ ਕਾਮਾਨ੍ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤੁ ॥ ੧,੧੯੪.

ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਰਾਮ ਮੇਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਲ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦੇਵੇ; ਜਿਸ ਨੇ ਪ੍ਰਲੰਬ, ਕੇਸ਼ੀ, ਚਾਣੂਰ, ਪੂਤਨਾ ਅਤੇ ਕੰਸ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇਵੇ ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਸਨ।

ਅਨ੍ਧਕਾਰਤਮੋਘੋਰਂ ਪੁਰੁषਂ ਕृष੍ਣषਿਙ੍ਗਲਮ੍ । ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਭਯਸਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤਃ ਪਾਸ਼ਹਸ੍ਤਮਿਵਾਨ੍ਤਕਮ੍ ॥ ੧,੧੯੪.

ਮੈਂ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਸ਼ਿੰਗਲ ਹੈ; ਡਰ ਨਾਲ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮੌਤ ਵਾਂਗ ਪਾਸ਼ ਫੜੇ ਹੋਏ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ।

ਤਤੋऽਹਂ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼ਮਚ੍ਯੁਤਂ ਸ਼ਰਣਂ ਗਤਃ । ਧਨ੍ਯੋऽਹਂ ਨਿਰ੍ਭਯੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਯਸ੍ਯ ਮੇ ਭਗਵਾਨ੍ਹਰਿਃ ॥ ੧,੧੯੪.

ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਪੂੰਡਰੀਕ-ਆਖ ਵਾਲੇ ਅਚ੍ਯੁਤ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲਿਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਧਨਿਆ ਹਾਂ ਤੇ ਸਦਾ ਨਿਰਭੈ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰਾ ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ ਮੇਰਾ ਹੈ।

ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਨਾਰਾਯਣਂ ਦੇਵਂ ਸਰ੍ਵੋਪਦ੍ਰਵਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਵੈष੍ਣਵਂ ਕਵਚਂ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਵਿਚਰਾਮਿ ਮਹੀਤਲੇ ॥ ੧,੧੯੪.

ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਦਾ ਕਵਚ ਬਾਂਧ ਕੇ, ਮੈਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਫਿਰਦਾ ਹਾਂ।

ਅਪ੍ਰਧृष੍ਯੋऽਸ੍ਮਿ ਭੂਤਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵਦੇਵਮਯੋ ਹ੍ਯਹਮ੍ । ਸ੍ਮਰਣਾਦ੍ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੋਰਮਿਤਤੇਜਸਃ ॥ ੧,੧੯੪.

ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਮੈਂ ਅਟੱਲ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹਾਂ। ਵਿਸ਼ਨੁ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਵੀ ਦੇਵਤਾ ਹੈ ਤੇ ਅਸੀਮ ਚਾਨਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਯਾਦ ਨਾਲ ਇਹ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਭਵਤੁ ਮੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਯਥਾਮਨ੍ਤ੍ਰਮੁਦਾਹृਤਮ੍ । ਯੋ ਮਾਂ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਭ੍ਯਾਂ ਯਞ੍ਚਃ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ । ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਪਾਪਦੁष੍ਟਾਨਾਂ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਬਧ੍ਨਾਤੁ ਚਕ੍ਸ਼ੁषੀ ॥ ੧,੧੯੪.

ਜਿਵੇਂ ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹਿਆ ਗਿਆ, ਮੇਰੀ ਸਫਲਤਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਣੀ ਰਹੇ। ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਪਾਪੀ ਤੇ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਸ਼ਨੁ ਬੰਨ੍ਹ ਦੇਵੇ।

ਵਾਸੁਦੇਵਸ੍ਯ ਯਚ੍ਚਕ੍ਰਂ ਤਸ੍ਯ ਚਕ੍ਰਸ੍ਯ ਯੇ ਤ੍ਵਰਾਃ । ਤੇ ਹਿ ਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤੁ ਪਾਪਾਨ੍ਮੇ ਮਮ ਹਿਂਸਨ੍ਤੁ ਹਿਂਸਕਾਨ੍ ॥ ੧,੧੯੪.

ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦੀਆਂ ਕੜੀਆਂ ਮੇਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਤੇ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ।

ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇषੁ ਪਿਸ਼ਾਚੇषੁ ਕਾਨ੍ਤਾਰੇष੍ਵਟਵੀषੁ ਚ । ਵਿਵਾਦੇ ਰਾਜਮਾਰ੍ਗੇषੁ ਦ੍ਯੂਤੇषੁ ਕਲਹੇषੁ ਚ ॥ ੧,੧੯੪.

ਰਾਖਸ਼ਾਂ, ਪਿਸਾਚਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਵਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਝਗੜਿਆਂ, ਰਾਜਮਾਰਗਾਂ, ਜੂਏ ਤੇ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚ—

ਨਦੀਸਨ੍ਤਾਰਣੇ ਘੋਰੇ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਪ੍ਰਾਣਸਂਸ਼ਯੇ । ਅਗ੍ਨਿਚੌਰਨਿਪਾਤੇषੁ ਸਰ੍ਵਗ੍ਰਹਨਿਵਾਰਣੇ ॥ ੧,੧੯੪.

ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਪਾਰ ਕਰਦੇ, ਜਦੋਂ ਜਾਨ ਨੂੰ ਖਤਰਾ ਹੋਵੇ, ਅੱਗ, ਚੋਰਾਂ ਦੇ ਹਮਲੇ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਬੁਰਾਈ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ—

ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਸਰ੍ਪਵਿषੋਦ੍ਵੇਗੇ ਰੋਗੇ ਵੈ ਵਿਘ੍ਨਸਙ੍ਕਟੇ । ਜਪ੍ਯਮੇਤਜ੍ਜਪੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ਰੀਰੇ ਭਯਮਾਗਤੇ ॥ ੧,੧੯੪.

ਬਿਜਲੀ, ਸੱਪ, ਜ਼ਹਿਰ ਦੀ ਉਲਝਣ, ਰੋਗ, ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ—ਜਦੋਂ ਵੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਡਰ ਆਵੇ, ਇਹ ਮੰਤਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਪਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਅਯਂ ਭਗਵਤੋ ਮਨ੍ਤ੍ਰੋ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਪਰਮੋ ਮਹਾਨ੍ । ਵਿਖ੍ਯਾਤਂ ਕਵਚਂ ਗੁਹ੍ਯਂ ਸਰ੍ਪਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨਮ੍ । ਸ੍ਵਮਾਯਾਕृਤਿਨਿਰ੍ਮਾਣਂ ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤਗਹਨਂ ਮਹਤ੍ ॥ ੧,੧੯੪.

ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਮੰਤਰ ਹੈ, ਮੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇ ਮਹਾਨ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਗੁਪਤ ਕਵਚ, ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਬਣਿਆ, ਕਲਪਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਦੇ ਗਹਿਰੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਵਿਸ਼ਾਲ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੧੯੫ ਹਰਿਰੁਵਾਚ । ਸਲ੍ਵਕਾਮਪ੍ਰਦਾਂ ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰੇਣ ਤਾਂ ਸ਼ृਣੁ । ਨਮਸ੍ਤੁਭ੍ਯਂ ਭਗਵਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵਾਯ ਧੀਮਹਿ ॥ ੧,੧੯੫.

ਹਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੁਣ ਉਹ ਗਿਆਨ ਸੁਣ ਜੋ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਭਗਵਾਨ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਅਸੀਂ ਤੇਰਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।

ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਾਯਾਨਿਰੁਦ੍ਧਾਯ ਨਮਃ ਸਙ੍ਗਰ੍षਣਾਯ ਚ । ਨਮੋ ਵਿਜ੍ਞਾਨਮਾਤ੍ਰਾਯ ਪਰਮਾਨਨ੍ਦਮੂਰ੍ਤਯੇ ॥ ੧,੧੯੫.

ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ, ਅਨਿਰੁੱਧ ਤੇ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸਿਰਫ਼ ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਰੂਪ, ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ।

ਆਤ੍ਮਾਰਾਮਾਯ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾਯ ਨਿਵृਤ੍ਤਦ੍ਵੈਤਦृष੍ਟਯੇ । ਤ੍ਵਦ੍ਰੂਪਾਣਿ ਚ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤੁਭ੍ਯਂ ਨਮੋ ਨਮਃ ॥ ੧,੧੯੫.

ਆਤਮ-ਰਾਮ, ਸ਼ਾਂਤ, ਦਵੈਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ—ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੈਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।

ਹृषੀਕੇਸ਼ਾਯ ਮਹਤੇ ਨਮਸ੍ਤੇऽਨਨ੍ਤਮੂਰ੍ਤਯੇ । ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨਿਦਂ ਯਤਸ਼੍ਚੈਤਤ੍ਤਿष੍ਠਤ੍ਯਗ੍ਰੇऽਪਿ ਜਾਯਤੇ ॥ ੧,੧੯੫.

ਹਰਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਮਹਾਨ, ਅਨੰਤ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਹ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਰੰਭ ਤੋਂ ਹੀ ਇਹ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਮृਨ੍ਮਯੀਂ ਵਹਸਿ ਕ੍ਸ਼ੋਣੀਂ ਤਸ੍ਮੈ ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੇ ਨਮਃ । ਯਨ੍ਨ ਸ੍ਪृਸ਼ਨ੍ਤਿ ਨ ਵਿਦੁਃ ਮਨੋਬੁਦ੍ਧੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਸਵਃ । ਅਨ੍ਤਰ੍ਬਹਿਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚਰਸਿ ਵ੍ਯੋਮਤੁਲ੍ਯਂ ਨਮਾਮ੍ਯਹਮ੍ ॥ ੧,੧੯੫.

ਤੂੰ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਧਰਤੀ ਢੋਣਦਾ ਹੈਂ—ਤੇਰੇ ਬ੍ਰਹਮ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਨ, ਬੁਧੀ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਪ੍ਰਾਣ ਨਹੀਂ ਛੂਹ ਸਕਦੇ ਤੇ ਨਾ ਜਾਣ ਸਕਦੇ; ਤੂੰ ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ, ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਫਿਰਦਾ ਹੈਂ—ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

ਓਂ ਨਮੋ ਭਗਵਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾषਾਯ ਮਹਾਭੂਤਪਤਯੇ ਸਕਲਸਤ੍ਤ੍ਵਭਾਵਿਵ੍ਰੀਡਨਿਕਰਕਮਲਰੇਣੂਤ੍ਪਲਨਿਭਧਰ੍ਮਾਖ੍ਯਵਿਦ੍ਯਯਾ? ਚਰਣਾਰਵਿਨ੍ਦਯੁਗਲ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨ੍ਨਮਸ੍ਤੇ । ਅਵਾਪ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਤਾਂ ਚਿਤ੍ਰਕੇਤੋਸ਼੍ਚ ਵਿਦ੍ਯਯਾ ॥ ੧,੧੯੫.

ਓਮ, ਭਗਵਾਨ ਮਹਾ-ਪੁਰਖ, ਮਹਾ-ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਚਰਨ-ਧੂੜ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਧਰਮ-ਗਿਆਨ ਕਮਲ-ਰੇਂਦ ਵਾਂਗ ਹੈ—ਤੇਰੇ ਚਰਨ-ਕਮਲ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਹੇ ਪਰਮੇਸ਼ਟੀ! ਇਸ ਗਿਆਨ ਨਾਲ, ਚਿਤ੍ਰਕੇਤੂ ਨੇ ਵਿਦਿਆਧਰ ਦੀ ਪਦਵੀ ਪਾਈ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੧੯੬ ਹਰਿਰੁਵਾਚ । ਅਵਾਪ ਜਪ੍ਤ੍ਵਾ ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਤ੍ਵਂ ਵਿष੍ਣੁਧਰ੍ਮਾਖ੍ਯਵਿਦ੍ਯਯਾ । ਸਰ੍ਵਾਞ੍ਛਤ੍ਰੂਨ੍ਵਿਨਿਰ੍ਜਿਤ੍ਯ ਤਾਞ੍ਚ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰ ॥ ੧,੧੯੬.

ਹਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਹ ਵਿਸ਼ਨੁ-ਧਰਮ ਨਾਮ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਜਪ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਦਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਹ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।