ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਕਾਞ੍ਜਿਕਸ੍ਯਾਢਕਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪਿष੍ਟਾਨ੍ਯੇਤਾਨਿ ਦਾਪਯੇਤ੍ । ਪੁਨਰ੍ਨਵਾ ਗੋਕ੍ਸ਼ੁਰਕਂ ਸੈਨ੍ਧਵਂ ਤ੍ਰ੍ਯੂषਣਂ ਵਚਾ ॥ ੧,੧੯੨.

ਇੱਕ ਅਢਕਾ ਖੱਟਾ ਕੰਜੀ ਪਾ ਕੇ, ਇਹਨਾਂ ਪਿਸੇ ਹੋਏ ਪਦਾਰਥਾਂ — ਪੁਨਰਨਵਾ, ਗੋਕਸ਼ੁਰ, ਸਿੰਧਾ ਨਮਕ, ਤ੍ਰਿਊਸ਼ਣ ਅਤੇ ਵਚਾ — ਨੂੰ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਵੇ.

ਲਵਣਂ ਸੁਰਦਾਰੁਸ਼੍ਚ ਮਞ੍ਜਿष੍ਠਾ ਕਣ੍ਟਕਾਰਿਕਾ । ਨਸ੍ਯਾਤ੍ਪਾਨਾਦ੍ਧਰਤ੍ਯੇਵ ਕਰ੍ਣਸ਼ੂਲਂ ਸੁਦਾਰੁਣਮ੍ ॥ ੧,੧੯੨.

ਨਮਕ, ਸੁਰਦਾਰੂ, ਮੰਜਿਸਥਾ ਅਤੇ ਕੰਟਕਾਰੀ — ਨਾਸਾ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂ ਪੀਣ ਨਾਲ, ਇਹ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਕੰਨ ਦਰਦ ਵੀ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ.

ਬਾਧਿਰ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਰੋਗਾਂਸ਼੍ਚ ਹ੍ਯਭ੍ਯਙ੍ਗਾਚ੍ਚ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰ । ਪਲਦ੍ਵਯਂ ਸੈਨ੍ਧਵਞ੍ਚ ਸ਼ੁਣ੍ਠੀ ਚਿਤ੍ਰਕਪਞ੍ਚਕਮ੍ ॥ ੧,੧੯੨.

ਦੋ ਪਲੇ ਸਿੰਧਾ ਨਮਕ, ਸੁੰਠ ਅਤੇ ਚਿਤਰਕ ਦੇ ਪੰਜ ਕਿਸਮਾਂ ਨਾਲ ਮਲਣ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਬਹਿਰਾਪਣ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਰੋਗ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ.

ਸੌਵੀਰਪਞ੍ਚਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਚ ਤੈਲਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਪਚੇਤ੍ਤਤਃ । ਅਸृਗ੍ਦਰਸ੍ਵਰਪ੍ਲੀਹਾਸਰ੍ਵਵਾਤਵਿਕਾਰਨੁਤ੍ ॥ ੧,੧੯੨.

ਸੌਵੀਰ ਦੇ ਪੰਜ ਪ੍ਰਸਥ ਅਤੇ ਤੇਲ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਥ ਇਕੱਠਾ ਪਕਾ ਲਿਆ ਜਾਵੇ; ਇਹ ਖੂਨ ਵਗਣ, ਰਸ ਦਾ ਵਿਗਾੜ, ਪਲੀਹਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਵਾਤ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ.

ਉਦੁਮ੍ਬਰਂ ਵਟਂ ਪ੍ਲਕ੍ਸ਼ਂ ਜਮ੍ਬੂਦ੍ਵਯਮਥਾਰ੍ਜੁਨਮ੍ । ਪਿਪ੍ਪਲੀ ਚ ਕਦਮ੍ਬਞ੍ਚ ਪਲਾਸ਼ਂ ਲੋਧ੍ਰਤਿਨ੍ਦੁਕਮ੍ ॥ ੧,੧੯੨.

ਉਦੁੰਬਰ, ਵਟ, ਪਲਕਸ਼, ਦੋ ਜੰਬੂ, ਅਰਜੁਨ, ਪਿੱਪਲੀ, ਕਦੰਬ, ਪਲਾਸ਼, ਲੋਧਰ ਅਤੇ ਤਿੰਦੁਕ —

ਮਧੂਕਮਾਮ੍ਰਸਰ੍ਜਞ੍ਚ ਬਦਰਂ ਪਦ੍ਮਕੇਸ਼ਰਮ੍ । ਸ਼ਿਰੀषਬੀਜਙ੍ਕਤਕਮੇਤਤ੍ਕ੍ਵਾਥੇਨ ਸਾਧਿਤਮ੍ । ਤੈਲਂ ਹਨ੍ਤਿ ਵ੍ਰਣਾਂਲ੍ਲੇਪਾਚ੍ਚਿਰਕਾਲਭਵਾਨਪਿ ॥ ੧,੧੯੨.

ਮਧੂਕ, ਆਮ, ਸਰਜ, ਬਦਰਾ, ਪਦਮਕਾ ਦਾ ਫੁੱਲ, ਸ਼ੀਰੀਸ਼ ਦਾ ਬੀਜ ਅਤੇ ਕਟਕਾ — ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਾਢ ਬਣਾਕੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ, ਪੁਰਾਣੇ ਜਖਮ ਵੀ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ.

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੧੯੩ ਹਰਿਰੁਵਾਚ । ਪਲਾਣ੍ਡੁਜੀਰਕੇ ਕੁष੍ਠਮਸ਼੍ਵਗਨ੍ਧਾਜਮੋਦਕਮ੍ । ਵਚਾ ਤ੍ਰਿਕਟੁਕਞ੍ਚੈਵ ਲਵਣਂ ਚੂਰ੍ਣਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ॥ ੧,੧੯੩.

ਹਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪਿਆਜ਼, ਜੀਰਾ, ਕੁਸ਼ਟ, ਅਸ਼ਵਗੰਧਾ, ਅਜਮੋਦਾ, ਵਚਾ, ਤ੍ਰਿਕਟੂ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਮਕ ਦਾ ਚੂਰਨ —

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀਰਸੈਰ੍ਭਾਵਿਤਞ੍ਚ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਮਧੁਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਸਪ੍ਤਾਹਂ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਨਿਰ੍ਮਲਾਞ੍ਚ ਮਤਿਂ ਪਰਾਮ੍ ॥ ੧,੧੯੩.

ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਘੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹਦ, ਜੇਕਰ ਸੱਤ ਦਿਨ ਖਾਏ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਚੋਖੀ ਸਮਝ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਕਂ ਵਚਾ ਹਿਙ੍ਗੁ ਕਰਞ੍ਜਂ ਦੇਵਦਾਰੁ ਚ । ਮਞ੍ਜਿष੍ਠਾ ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਸ਼ਿਰੀषੋ ਰਜਨੀਦ੍ਵਯਮ੍ ॥ ੧,੧੯੩.

ਸਿਧਾਰਥਕ, ਵਚ, ਹਿੰਗ, ਕਰੰਜ, ਦੇਵਦਾਰੂ, ਮੰਜਿਠ, ਤ੍ਰਿਫਲਾ, ਵਿਸ਼ਵ, ਸ਼ੀਰੀਸ਼ ਅਤੇ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਲਦੀ—

ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਨਿਮ੍ਬਤ੍ਰਿਕ੍ਰਟੁ ਗੋਮੂਤ੍ਰੇਣੈਵ ਘਰ੍षਿਤਮ੍ । ਨਸਯਮਾਲੇਪਨਞ੍ਚੈਵ ਤਥਾ ਚੋਦ੍ਵਰ੍ਤਨਂ ਹਿਤਮ੍ ॥ ੧,੧੯੩.

ਪ੍ਰਿਯੰਗੂ, ਨਿੰਬ, ਤ੍ਰਿਕਟੂ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਗਾਂ ਦੇ ਪਿਸਾਬ ਨਾਲ ਪਿਸ ਕੇ, ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਲਗਾਉਣ, ਮਲ੍ਹਣ ਅਤੇ ਉਤਰਨ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹਨ।

ਅਪਸ੍ਮਾਰਵਿषੋਨ੍ਮਾਦਸ਼ੋषਾਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਜ੍ਵਰਾਪਹਮ੍ । ਭੂਤੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚਭਯਂ ਹਨ੍ਤਿ ਰਾਜਦ੍ਵਾਰੇषੁ ਯੋਜਨਾਤ੍ ॥ ੧,੧੯੩.

ਇਹ ਉਪਚਾਰ ਅਪਸਮਾਰ, ਜ਼ਹਿਰ, ਪਾਗਲਪਨ, ਸੁਕਾ ਰੋਗ, ਅਸ਼ੁਭਤਾ ਤੇ ਬੁਖਾਰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਰਾਜ ਮਹਲ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਭੂਤਾਂ ਦਾ ਡਰ ਵੀ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਨਿਮ੍ਬਂ ਕੁष੍ਠਂ ਹਰਿਦ੍ਰੇ ਦ੍ਵੇ ਸ਼ਿਗ੍ਰੁ ਸਰ੍षਪਜਂ ਤਥਾ । ਦੇਵਦਾਰੁ ਪਟੋਲਞ੍ਚ ਧਾਨ੍ਯਂ ਤਕ੍ਰੇਣ ਘਰ੍षਿਤਮ੍ ॥ ੧,੧੯੩.

ਨਿੰਬ, ਕੁਸ਼ਟ, ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਲਦੀ, ਸ਼ਿਗਰੂ, ਸਰੋਂ, ਦੇਵਦਾਰੂ, ਪਟੋਲਾ ਅਤੇ ਧਾਨ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਛਾਛ ਨਾਲ ਪਿਸ ਕੇ—

ਦੇਹਂ ਤੈਲਾਕ੍ਤ ਗਾਤ੍ਰਂ ਵੈ ਨਯੇਦੁਦ੍ਵਰ੍ਤਨੇਨ ਚ । ਪਾਮਾਃ ਕੁष੍ਠਾਨਿ ਨਸ਼੍ਯੇਯੁਃ ਕਣ੍ਡੂਂ ਹਨ੍ਤਿ ਚ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍ ॥ ੧,੧੯੩.

ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਤੇਲ ਨਾਲ ਮਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਇਸ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨਾਲ ਉਤਰਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗ ਤੇ ਕੁਸ਼ਟ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖੁਜਲੀ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸਾਮੁਦ੍ਰਂ ਸੈਨ੍ਧਵਂ ਕ੍ਸ਼ਾਰੋ ਰਾਜਿਕਾ ਲਵਣਂ ਵਿਡਮ੍ । ਕਟੁਲੋਹਰਜਸ਼੍ਚੈਵਂ ਤ੍ਰਿਵृਤ੍ਸੂਰਣਕਂ ਸਮਮ੍ । ਦਧਿਗੋਮੂਤ੍ਰਪਯਸਾ ਮਨ੍ਦਪਾਵਕਪਾਚਿਤਮ੍ ॥ ੧,੧੯੩.

ਸਮੁੰਦਰੀ ਲੂਣ, ਸੈਂਧਾ ਲੂਣ, ਖਾਰ, ਕਾਲੀ ਰਾਈ, ਸਧਾਰਣ ਲੂਣ, ਵਿਡ, ਲੋਹੇ ਦੀ ਜੰਗ, ਤ੍ਰਿਵ੍ਰਿਤ, ਸੂਰਣ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਦਹੀਂ, ਗਾਂ ਦੇ ਪਿਸਾਬ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਹੌਲੀ ਅੱਗ 'ਤੇ ਪਕਾ ਕੇ—

ਬਲਾਗ੍ਨਿਵਰ੍ਧਕਂ ਚੂਰ੍ਣਂ ਪਿਬੇਦੁष੍ਣੇਨ ਵਾਰਿਣਾ । ਜੀਰ੍ਣੇऽਜੀਰ੍ਣੇ ਤੁ ਭੁਞ੍ਜਤਿ ਮਾਂਸ੍ਯਾਦਿਘृਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ॥ ੧,੧੯੩.

ਇਹ ਚੂਰਨ ਜੋ ਤਾਕਤ ਤੇ ਅੱਗ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਪਚਣ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਚੰਗਾ ਮਾਸ ਤੇ ਘੀ ਖਾਓ।

ਨਾਭਿਸ਼ੂਲਂ ਮੂਤ੍ਰਸ਼ੂਲਂ ਗੁਲ੍ਮਪ੍ਲੀਹਭਵਞ੍ਚ ਯਤ੍ । ਸਰ੍ਵਸ਼ੂਲਹਰਂ ਚੂਰ੍ਣਂ ਜਠਰਾਨਲਦੀਪਨਮ੍ । ਪਰਿਣਾਮਸਮੁਤ੍ਥਸ੍ਯ ਸ਼ੂਲਸ੍ਯ ਚ ਹਿਤਂ ਪਰਮ੍ ॥ ੧,੧੯੩.

ਇਹ ਚੂਰਨ ਨਾਭੀ, ਪਿਸਾਬ, ਗਠ, ਪਲੀਹਾ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪੀੜਾਂ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਪੇਟ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜੀਰਨ ਤੋਂ ਹੋਈ ਪੀੜ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।

ਅਭਯਾਮਲਕਂ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਾ ਪਿਪ੍ਪਲੀ ਕਣ੍ਟਕਾਰਿਕਾ । ਸ਼ृਙ੍ਗੀ ਪੁਨਰ੍ਨਵਾ ਸ਼ੁਣ੍ਠੀ ਜਗ੍ਧਾ ਕਾਸਂ ਨਿਹਨ੍ਤਿ ਵੈ ॥ ੧,੧੯੩.

ਹਰੀਤਕੀ, ਆਮਲਾ, ਅੰਗੂਰ, ਪੀਪਲ, ਕੰਟਕਾਰੀ, ਸ਼੍ਰਿੰਗੀ, ਪੁਨਰਨਵਾ ਤੇ ਸੁੰਠ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਖਾਣ ਨਾਲ ਖਾਂਸੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਅਭਯਾਮਲਕਂ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਾ ਪਾਠਾ ਚੈਵ ਵਿਭੀਤਕਮ੍ । ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਯਾ ਸਮਂ ਚੈਵ ਜਗ੍ਧਂ ਜ੍ਵਰਹਰਂ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੧,੧੯੩.

ਹਰੀਤਕੀ, ਆਮਲਾ, ਅੰਗੂਰ, ਪਾਠਾ ਤੇ ਵਿਭੀਤਕ, ਸ਼ੱਕਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਖਾਣ ਨਾਲ ਬੁਖਾਰ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਬਦਰਂ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਾ ਪਿਪ੍ਪਲੀ ਚ ਵਿਰੇਕਕृਤ੍ । ਹਰੀਤਕੀ ਸੋष੍ਣਾਨੀਰਲਵਣਞ੍ਚ ਵਿਰੇਕਕृਤ੍ ॥ ੧,੧੯੩.

ਤ੍ਰਿਫਲਾ, ਬਦਰਾ, ਅੰਗੂਰ ਤੇ ਪੀਪਲ ਪਖਾਣਾ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਹਰੀਤਕੀ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਤੇ ਲੂਣ ਨਾਲ ਵੀ ਪਖਾਣਾ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਕੂਰ੍ਮਮਤ੍ਸ੍ਯਾਸ਼੍ਵਮਹਿषਗੋਸ਼ृਗਾਲਾਸ਼੍ਚ ਵਾਨਰਾਃ । ਵਿਡਾਲਬਰ੍ਹਿਕਾਕਾਸ਼੍ਚ ਵਰਾਹੋਲੂਕਕੁਕ੍ਕੁਟਾਃ ॥ ੧,੧੯੩.

ਕਛੂਆ, ਮੱਛੀ, ਘੋੜਾ, ਮਹਿਸ, ਗਾਂ, ਗਿੱਧੜ, ਬਾਂਦਰ, ਬਿੱਲੀ, ਮੋਰ, ਕਾਂ, ਸੂਰ, ਉਲੂ ਤੇ ਕੁੱਕੜ—

ਹਂਸ ਏषਾਞ੍ਚ ਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਂ ਮਾਂਸਂ ਵਾ ਰੋਮ ਸ਼ੋਣਿਤਮ੍ । ਧੂਪਂ ਦਦ੍ਯਾਜ੍ਜ੍ਵਰਾਰ੍ਤੇਭ੍ਯ ਉਨ੍ਮਤ੍ਤੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸ਼ਾਨ੍ਤਯੇ ॥ ੧,੧੯੩.

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਦ, ਪਿਸਾਬ, ਮਾਸ, ਵਾਲ ਜਾਂ ਖੂਨ, ਜਦੋਂ ਧੂਪ ਵਜੋਂ ਬੁਖਾਰ ਜਾਂ ਪਾਗਲਪਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਏਤਾਨ੍ਯੌषਧਜਾਤਾਨਿ ਕਥਿਤਾਨਿ ਉਮਾਪਤੇ । ਨਿਘ੍ਨਨ੍ਤਿ ਤਾਸ਼੍ਚ ਰੋਗਾਂਸ਼੍ਚ ਵृਕ੍ਸ਼ਮਿਨ੍ਦ੍ਰਾਸ਼ਨਿਰ੍ਯਥਾ ॥ ੧,੧੯੩.

ਉਮਾ ਦੇ ਪਤੀ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਦਵਾਈਆਂ ਦੱਸੀਆਂ ਹਨ; ਇਹ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਐਸੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਦੀ ਵਜਰ ਵੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਔषਧਂਭਗਵਾਨ੍ਵਿष੍ਣੁਃ ਸਂਸ੍ਮृਤੋ ਰੋਗਨੁਦ੍ਭਵੇਤ੍ । ਧ੍ਯਾਤੋऽਰ੍ਚਿਤਃ ਸ੍ਤੁਤੋ ਵਾਪਿ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ ॥ ੧,੧੯੩.

ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਦਵਾਈ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰੋਗ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਚਾਹੇ ਧਿਆਨ, ਪੂਜਾ ਜਾਂ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੧੯੪ ਹਰਿਰੁਵਾਚ । ਸਰ੍ਵਵ੍ਯਾਧਿਹਰਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਵੈष੍ਣਵਂ ਕਵਚਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਯੇਨ ਰਕ੍ਸ਼ਾ ਕृਤਾ ਸ਼ਮ੍ਭੋਰ੍ਦੈਤ੍ਯਾਨ੍ਕ੍ਸ਼ਪਯਤਃ ਪੁਰਾ ॥ ੧,੧੯੪.

ਹਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਵੈਸ਼ਨਵ ਕਵਚ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਰੋਗ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਵਾਈ ਸੀ।

ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਦੇਵਮੀਸ਼ਾਨਮਜਂ ਨਿਤ੍ਯਮਨਾਮਯਮ੍ । ਦੇਵਂ ਸਰ੍ਵੇਸ਼੍ਵਰਂ ਵਿष੍ਣੁਂ ਸਰ੍ਵਵ੍ਯਾਪਿਨਮਵ੍ਯਯਮ੍ ॥ ੧,੧੯੪.

ਸਦਾ ਰੋਗ ਰਹਿਤ, ਅਜਨਮਾ, ਸਭ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹੈ, ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ—

ਬਧ੍ਨਾਮ੍ਯਹਂ ਪ੍ਰਤਿਸਰਂ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਜਨਾਰ੍ਦਨਮ੍ । ਅਮੋਘਾਪ੍ਰਤਿਮਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਦੁਃ ਖਨਿਵਾਰਣਮ੍ ॥ ੧,੧੯੪.

ਮੈਂ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਇਹ ਰੱਖਿਆ ਵਾਲਾ ਧਾਗਾ ਬੰਨਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਕਦੇ ਵਿਫਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਮਾਮਗ੍ਰਤਃ ਪਾਤੁ ਕृष੍ਣੋ ਰਕ੍ਸ਼ਤੁ ਪृष੍ਠਤਃ । ਹਰਿਰ੍ਮੇ ਰਕ੍ਸ਼ਤੁ ਸ਼ਿਰੋ ਹृਦਯਞ੍ਚ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ ॥ ੧,੧੯੪.

ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਪਿੱਛੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮੇਰੀ ਹਿਫਾਜਤ ਕਰੇ, ਹਰੀ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ ਅਤੇ ਜਨਾਰਦਨ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।

ਮਨੋ ਮਮ ਹृषੀਕੇਸ਼ੋ ਜਿਹ੍ਵਾਂ ਰਕ੍ਸ਼ਤੁ ਕੇਸ਼ਵਃ । ਪ੍ਰਾਤੁ ਨੇਤ੍ਰੇ ਵਾਸੁਦੇਵਃ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰੇ ਸਙ੍ਕਰ੍षਣੋ ਵਿਭੁਃ ॥ ੧,੧੯੪.

ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਕੇਸ਼ਵ ਮੇਰੀ ਜੀਭ ਦੀ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਸਵੇਰੇ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ, ਅਤੇ ਸੰਕਰਸ਼ਣ, ਜੋ ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਕੰਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।

ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਃ ਪਾਤੁ ਮੇ ਘ੍ਰਾਣਮਨਿਰੁਦ੍ਧਸ੍ਤੁ ਚਰ੍ਮ ਚ । ਵਨਮਾਲੀ ਗਲਸ੍ਯਾਨ੍ਤਂ ਸ਼੍ਰੀਵਤ੍ਸੋ ਰਕ੍ਸ਼ਤਾਮਧਃ ॥ ੧,੧੯੪.

ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਮੇਰੀ ਨੱਕ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਅਨਿਰੁੱਧ ਮੇਰੀ ਚਮੜੀ ਦੀ; ਵਨਮਾਲੀ ਮੇਰੇ ਗਲੇ ਦੇ ਅੰਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।