ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਕृਕਲਾਸਸ੍ਯ ਤਲ੍ਲਿਪ੍ਤਂ ਵਿਦ੍ਰਧਿਂ ਨਾਸ਼ਯੇਚ੍ਛਿਵ । ਸੌਭਾਞ੍ਜਨਸ੍ਯ ਬੀਜਾਨਿ ਤ੍ਵਤਸੀਮਸਿਨਾ ਸਹ ॥ ੧,੧੮੮.

ਕ੍ਰਿਕਲਾਸ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਫੋੜਾ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸੌਭਾਂਜਨ ਦੇ ਬੀਜ, ਅਤਸੀ ਅਤੇ ਸਿੰਘ-ਫਲੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ।

ਸੌਰਸਰ੍षਪਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣ੍ਯੇਤਾਨਿ ਸ਼ਙ੍ਕਰ । ਪਿष੍ਟਾਨ੍ਯਨਮ੍ਲਤਕ੍ਰੇਣ ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਕਂ ਨਾਸ਼ਯੇਦ੍ਧਿ ਵੈ ॥ ੧,੧੮੮.

ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ, ਕੌਣਾਂ ਦੇ ਦਾਣੇ ਤੇ ਗਾਂ ਦੇ ਪਿਸਾਬ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਨੁਸਖੇ ਜਦੋਂ ਪੀਸ ਕੇ ਲੇਪ ਵਜੋਂ ਲਗਾਏ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਗੰਢਾਂ ਦੀ ਸੂਜਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਵੇਤਾਪਰਾਜਿਤਾਮੂਲਂ ਪਿष੍ਟਂ ਤਣ੍ਡੁਲਵਾਰਿਣਾ । ਤੇਨ ਨਸ੍ਯਪ੍ਰਦਾਨਾਤ੍ਸ੍ਯਾਦ੍ਭੂਤਵृਨ੍ਦਸ੍ਯ ਵਿਦ੍ਰਵਃ ॥ ੧,੧੮੮.

ਸਫੈਦ ਅਪਰਾਜਿਤਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਚਾਵਲ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪੀਸ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਨੱਕ ਵਿਚ ਦਵਾਈ ਵਜੋਂ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਭੂਤਾਂ ਦੀ ਟੋਲੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਅਗਸ੍ਤ੍ਯਪੁष੍ਪਨਸ੍ਯਂ ਵੈ ਸਮਰੀਚਂ ਤੁ ਸ਼ੂਲਹृਤ੍ । ਭੁਜਙ੍ਗਚਰ੍ਮ ਵੈ ਹਿਙ੍ਗੁ ਨਿਮ੍ਬਪਤ੍ਰਂ ਤਥਾ ਯਵਾਃ । ਗੌਰਸਰ੍षਮ ਏਭਿਃ ਸ੍ਯਾਲ੍ਲੇਪੋ ਭੂਤਹਰਃ ਸ਼ਿਵ ॥ ੧,੧੮੮.

ਅਗਸਤ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਮਰੀਚ, ਸੱਪ ਦੀ ਚਮੜੀ, ਹਿੰਗ, ਨੀਮ ਦੇ ਪੱਤੇ ਤੇ ਜੌ—ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗਾਂ ਦੇ ਪਿਸਾਬ ਨਾਲ ਪੀਸ ਕੇ ਲੇਪ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਹੇ ਸ਼ਿਵ, ਤਾਂ ਇਹ ਭੂਤਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਗੋਰੋਚਨਾ ਮਰੀਚਾਨਿ ਪਿਪ੍ਪਲੀ ਸੈਨ੍ਧਵਂ ਮਧੁ । ਅਞ੍ਜਨਂ ਕृਤਮੇਭਿਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਗ੍ਰਹਭੂਤਹਰਂ ਸ਼ਿਵ ॥ ੧,੧੮੮.

ਗਾਂ ਦੀ ਪੀਤ, ਮਰੀਚ, ਪੀਪਲ, ਸਿੰਧਾ ਨਮਕ, ਸ਼ਹਿਦ ਤੇ ਅੰਜਨ—ਇਹਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਦਵਾਈ, ਹੇ ਸ਼ਿਵ, ਭੂਤਾਂ ਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਪੀੜ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਗੁਗ੍ਗੁਲੂਲੂਕਪੁਚ੍ਛਾਭ੍ਯਾਂ ਧੂਪੋ ਗ੍ਰਹਹਰੋ ਭਵੇਤ੍ । ਚਾਤੁਰ੍ਥਿਕਜ੍ਵਰੈਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਕृष੍ਣਵਸ੍ਤ੍ਰਾਵਗੁਣ੍ਠਿਤਃ ॥ ੧,੧੮੮.

ਗੁਗਲ ਤੇ ਉਲੂ ਦੀ ਪੂੰਛ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਧੂਪ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਪੀੜ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਦੇ ਜ਼ੁਕਾਮ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕਾਲਾ ਕੱਪੜਾ ਪਹਿਨਾ ਕੇ ਰੱਖੋ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੧੮੯ ਹਰਿਰੁਵਾਚ । ਸ਼੍ਵੇਤਾਪਰਾਜਿਤਾਪੁष੍ਪਰਸੇਨਾਕ੍ਸ਼੍ਣੋਸ਼੍ਚ ਪੂਰਣੇ । ਪਟਲਂ ਨਾਸ਼ਮਾਯਾਤਿ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ ॥ ੧,੧੮੯.

ਹਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦੋਂ ਸਫੈਦ ਅਪਰਾਜਿਤਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਤੇ ਫੁੱਲ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਰੋਗ ਮੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।

ਮੂਲਂ ਗੋਕ੍ਸ਼ੁਰਕਸ੍ਯੈਵ ਚਰ੍ਵਿਤ੍ਵਾ ਨੀਲਲੋਹਿਤ । ਦਨ੍ਤਕੀਟਵ੍ਯਥਾ ਨਸ਼੍ਯੇਤ੍ਸੁਰਾਸੁਰਵਿਮਰ੍ਦਨ੍ ॥ ੧,੧੮੯.

ਹੇ ਨੀਲ-ਲੋਹਿਤ, ਗੋਕਸ਼ੁਰਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਚਬਾ ਕੇ, ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਕੀੜਿਆਂ ਦੀ ਪੀੜ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵ-ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ।

ਨਾਰੀ ਪੁष੍ਪਾਦਿਨੇ ਪੀਤ੍ਵਾ ਗੋਕ੍ਸ਼ੀਰੇਣੋਪਵਾਸਤਃ । ਸ਼੍ਵੇਤਾਰ੍ਕਸ੍ਯ ਤੁ ਵੈ ਮੂਲਂ ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਦ੍ਗੁਲ੍ਮਸ਼ੂਲਨੁਤ੍ ॥ ੧,੧੮੯.

ਜੋ ਔਰਤ ਪੁਸ਼ਪਾਦਿਨੀ ਦਾ ਰਸ ਗਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਪੀਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਸਫੈਦ ਅਰਕ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਪੇਟ ਦਾ ਗੰਢ ਤੇ ਦਰਦ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਵੇਤਾਰ੍ਕਪੁष੍ਪਂ ਵਿਧਿਨਾ ਗृਹੀਤਂ ਪੂਰ੍ਵਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤਮ੍ । ऋਤੁਸ਼ੁਦ੍ਧਾ ਚ ਲਲਨਾ ਕਟੌ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਪ੍ਰਸੂਯਤੇ ॥ ੧,੧੮੯.

ਸਫੈਦ ਅਰਕ ਦਾ ਫੁੱਲ ਵਿਧੀ ਨਾਲ, ਮੰਤ੍ਰ ਪੂਵਕ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਔਰਤ ਆਪਣੀ ਰਜੋ-ਸ਼ੁੱਧੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਮਰ 'ਤੇ ਬੰਨ੍ਹਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਤਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਹਸ੍ਤਬਦ੍ਧਂ ਪਲਾਸ਼ਸ੍ਯ ਅਪਾਮਾਰ੍ਗਸ੍ਯ ਵਾ ਹਰ । ਮੂਲਂ ਸਰ੍ਵਜ੍ਵਰਹਰਂ ਭੂਤਪ੍ਰੇਤਾਦਿਨੁਦ੍ਭਵੇਤ੍ ॥ ੧,੧੮੯.

ਪਲਾਸ਼ ਜਾਂ ਅਪਾਮਾਰਗ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੱਥ 'ਤੇ ਬੰਨ੍ਹੋ, ਹੇ ਹਰਾ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਜ਼ੁਕਾਮ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਆਦਿ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਪੀਤਂ ਵृਸ਼੍ਚਿਕਮੂਲਞ੍ਚ ਪ੍ਰਾਤਃ ਪਰ੍ਯੁषਿਤਾਮ੍ਬੁਨਾ । ਸਾਰ੍ਧਂ ਵਿਨਾਸ਼ਯੇਦ੍ਦਾਹਜ੍ਵਰਞ੍ਚ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ ॥ ੧,੧੮੯.

ਵਿਚਛੂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਸਵੇਰੇ ਰਾਤ ਭਰ ਰੱਖੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪੀ ਲੈਣ, ਹੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਤਾਂ ਦਾਹ ਵਾਲਾ ਜ਼ੁਕਾਮ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਿਖਾਯਾਞ੍ਚੈਵ ਤਦ੍ਬਦ੍ਧਂ ਭਵੇਦੈਕਾਹਿਕਾਹਿਨੁਤ੍ । ਪੀਤਂ ਪਰ੍ਯੁषਿਤਾਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਭਵੇਤ੍ਸਰ੍ਵਵਿषਾਪਹृਤ੍ ॥ ੧,੧੮੯.

ਉਹ ਜੜ੍ਹ ਜਦੋਂ ਚੋਟੀ ਵਿਚ ਬੰਨ੍ਹੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਕ ਦਿਨ ਤੇ ਦੋ ਦਿਨ ਵਾਲਾ ਜ਼ੁਕਾਮ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਰਾਤ ਭਰ ਰੱਖੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪੀ ਲੈਣ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਜ਼ਹਰ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਯਸ੍ਯ ਲਜ੍ਜਾਲੁਕਾਮੂਲਂ ਦੀਯਤੇ ਚ ਸ੍ਵਰੇਤਸਾ । ਸਾਰ੍ਧਂ ਸ ਵੈਰਂ ਸਂਯਾਤਿ ਪੁਮਾਨ੍ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਵਾ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ॥ ੧,੧੮੯.

ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੱਜਾਲੁ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਆਪਣੀ ਹੀ ਵੀਰਯ ਨਾਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ, ਚਾਹੇ ਆਦਮੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਔਰਤ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

ਪਿष੍ਟ੍ਵਾ ਗਵ੍ਯਘृਤੇਨੈਵ ਪਾਠਾਮੂਲਂ ਪਿਬੇਤ੍ਤੁ ਯਃ । ਸਰ੍ਵਂ ਵਿषਂ ਵਿਨਸ਼੍ਯੇਚ੍ਚ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ ॥ ੧,੧੮੯.

ਜੋ ਪਾਠਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਗਾਂ ਦੇ ਘੀ ਨਾਲ ਪੀਸ ਕੇ ਪੀਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਸਾਰਾ ਜ਼ਹਰ ਮੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।

ਮੂਲਂ ਪਰ੍ਯੁषਿਤੋਦੇਨ ਸ਼ਿਰੀषਸ੍ਯ ਯਥਾ ਤਥਾ । ਰਕ੍ਤਚਿਤ੍ਰਕਮੂਲਸ੍ਯ ਰਸਸ੍ਯ ਭਰਣਾਦ੍ਧਰ । ਕਰ੍ਣਯੋਃ ਕਾਮਲਾਵ੍ਯਾਧਿਨਾਸ਼ਃ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ ॥ ੧,੧੮੯.

ਸ਼ੀਰੀਸ਼ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਰਾਤ ਭਰ ਰੱਖੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਤੇ ਲਾਲ ਚਿਤਰਕ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਦਾ ਰਸ, ਜਦੋਂ ਕੰਨ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਪੀਲੀਏ ਦਾ ਰੋਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

ਸ਼੍ਵੇਤਕੋਕਿਲਾਕ੍ਸ਼ਮੂਲਂ ਛਾਗੀਕ੍ਸ਼ੀਰੇਣ ਸਂਯੁਤਮ੍ । ਤ੍ਰਿਸਪ੍ਤਾਹੇਨ ਵੈ ਪੀਤਂ ਕ੍ਸ਼ਯਰੋਗਂ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਨਯੇਤ੍ ॥ ੧,੧੮੯.

ਸਫੈਦ ਕੋਕਿਲਾਖਸ਼ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਬਕਰੀ ਦੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਇਕਵੀਹ ਦਿਨ ਪੀਣ ਨਾਲ, ਸ਼ਯਾਰੋਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਨਾਰਿਕੇਲਸ੍ਯ ਵੈ ਪੁष੍ਪਂ ਛਾਗਕ੍ਸ਼ੀਰੇਣ ਸਂਯੁਤਮ੍ । ਪਿਬੇਚ੍ਚ ਤ੍ਰਿਵਿਧਸ੍ਤਸ੍ਯ ਰਕ੍ਤਵਾਤੋ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ ॥ ੧,੧੮੯.

ਨਾਰੀਅਲ ਦਾ ਫੁੱਲ ਬਕਰੀ ਦੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਪੀਣ ਨਾਲ, ਰਕਤ ਤੇ ਵਾਤ ਦੇ ਰੋਗ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਾਮੂਲਂ ਮਾਲ੍ਯੇਨ ਸੁਸਮਾਹृਤਮ੍ । ਕਣ੍ਠਬਦ੍ਧ ਤ੍ਰ੍ਯਾਹਿਕਾਦਿਗ੍ਰਹਭੂਤਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍ ॥ ੧,੧੮੯.

ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕੱਠੀ ਕਰਕੇ, ਗਲ ਵਿਚ ਬੰਨ੍ਹੋ, ਤਾਂ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਲਈ ਗ੍ਰਹਾਂ ਤੇ ਭੂਤਾਂ ਦੀ ਪੀੜ ਮੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਪੁष੍ਪਂ ਧਵਲਗੁਞ੍ਜਾਯਾ ਗृਹੀਤਂ ਮੂਲਮੇਵ ਚ । ਮੁਖੇ ਤੁ ਨਿਹਿਤਂ ਰੁਦ੍ਰ ਹਰੇਨ੍ਨਾਨਾਵਿषਂ ਬਹੁ ॥ ੧,੧੮੯.

ਜੇ ਧਵਲ ਗੁੰਜਾ ਦਾ ਫੁੱਲ ਤੇ ਮੂਲ ਲੈ ਕੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ, ਹੇ ਰੁਦ੍ਰਾ, ਇਹ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜ਼ਹਰਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਹਸ੍ਤੇ ਬਦ੍ਧਂ ਕਾਣ੍ਡਯੁਕ੍ਤਂ ਕਣ੍ਠੇ ਬਦ੍ਧਂ ਗ੍ਰਹਾਦਿਹृਤ੍ । ਕृष੍ਣਾਯਾਨ੍ਤੁ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਕਟਿਬਦ੍ਧਂ ਸਮਾਹृਤਮ੍ । ਸਿਂਹਾਦਿਸ਼੍ਵਾਪਦਾਦ੍ਭੀਤਿਂ ਹਰੇਚ੍ਚ ਨੀਲਲੋਹਿਤ ॥ ੧,੧੮੯.

ਜੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਡੰਡੀ ਸਮੇਤ ਹੱਥ 'ਤੇ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਂ ਗਲ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਾਲੀ ਪੱਖ ਦੀ ਚੌਦਵੀ ਨੂੰ ਜੇ ਕਮਰ 'ਤੇ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਵੇ, ਹੇ ਨੀਲਲੋਹਿਤ, ਤਾਂ ਸਿੰਘ ਤੇ ਹੋਰ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਡਰ ਵੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵਿष੍ਣੁਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾਮੂਲਮੀਸ਼ ਕਰ੍ਣਬਦ੍ਧਨ੍ਤੁ ਧਾਰਯੇਤ੍ । ਪਟ੍ਟਸੂਤ੍ਰੇਣ ਭੂਤੇਸ਼ ਮਕਰਾਦਿਭਯਂ ਨ ਵੈ ॥ ੧,੧੮੯.

ਹੇ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਵਿਸ਼ਨੁਕ੍ਰਾਂਤਾ ਦਾ ਮੂਲ ਕਪੜੇ ਦੇ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਕੰਨ 'ਤੇ ਪਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮਕਰ ਤੇ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੧੯੦ ਹਰਿਰੁਵਾਚ । ਅਪਰਾਜਿਤਾਯਾ ਮੂਲਞ੍ਚ ਗੋਮੂਤ੍ਰੇਣ ਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਪੀਤਞ੍ਚਾਸ਼ੁ ਹਰਤ੍ਯੇਵ ਗਣ੍ਡਮਾਲਾਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ॥ ੧,੧੯੦.

ਹਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਅਪਰਾਜਿਤਾ ਦਾ ਮੂਲ ਗਾਂ ਦੇ ਮੂਤਰ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਗੰਢਮਾਲਾ ਜਲਦੀ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।

ਅਥੇਨ੍ਦ੍ਰਵਾਰੁਣੀਮੂਲਂ ਵਿਧਿਨਾ ਪੀਤਮੀਸ਼੍ਵਰ । ਜਿਙ੍ਗਿਣ੍ਯੈਰਣ੍ਡਕਂ ਰੁਦ੍ਰ ਸ਼ੂਕਸ਼ਿਮ੍ਬ੍ਯਾ ਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਸ਼ੀਤੋਦਕਞ੍ਚ ਤਤ੍ਰ੍ਯਸ੍ਤਂ ਬਾਹੁਗ੍ਰੀਵਾਵ੍ਯਥਾਂ ਹਰੇਤ੍ ॥ ੧,੧੯੦.

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇੰਦਰਵਾਰੁਣੀ ਦਾ ਮੂਲ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਜਿੰਗਣੀ, ਅਰੰਡ, ਸ਼ੂਕ ਅਤੇ ਸ਼ਿੰਬੀ ਦੇ ਨਾਲ ਠੰਡੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਪੀ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਬਾਂਹ ਤੇ ਗਰਦਨ ਦੀ ਪੀੜਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਮਾਹਿषਂ ਨਵਨੀਤਞ੍ਚ ਅਸ਼੍ਵਗਨ੍ਧਾ ਚ ਪਿਪ੍ਪਲੀ । ਵਚਾ ਕੁष੍ਠਦ੍ਵਯਂ ਲੇਪੋ ਲਿਙ੍ਗਸ੍ਰੋਤਸ੍ਤਨਾਰ੍ਤਿਹृਤ੍ ॥ ੧,੧੯੦.

ਮਹਿਸ਼ ਦਾ ਨਵਨੀਤ, ਅਸ਼ਵਗੰਧਾ, ਪਿਪਲੀ, ਵਚ ਤੇ ਦੋ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕੁਸ਼ਟਾ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲੇਪ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਲਿੰਗ, ਸ੍ਰੋਤ ਤੇ ਛਾਤੀ ਦੀ ਪੀੜਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਕੁष੍ਠਨਾਗਬਲਾਚੂਰ੍ਣਂ ਨਵਨੀਤਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਤਲ੍ਲੇਪੋ ਯੁਵਤੀਨਾਞ੍ਚ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਵृਤ੍ਤੋਜਕੌ ਸ਼ੁਭੌ ॥ ੧,੧੯੦.

ਕੁਸ਼ਟ, ਨਾਗ ਤੇ ਬਲਾ ਦਾ ਚੂਰਨ ਨਵਨੀਤ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲੇਪ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਜਵਾਨ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਗੋਲਾਈ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਇਨ੍ਦ੍ਰਵਾਰੁਣਿਕਾਮੂਲਂ ਯਸ੍ਯ ਨਾਮ੍ਨਾ ਸੁਦੂਰਤਃ । ਨਿਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯਤੇ ਸਮੁਤ੍ਪਾਟ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਲੀਹਾ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ ॥ ੧,੧੯੦.

ਇੰਦਰਵਾਰੁਣੀ ਦਾ ਮੂਲ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਦੂਰੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉਖਾੜ ਕੇ ਸੁੱਟਿਆ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਪਲੀਹਾ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਪੁਨਰ੍ਨਵਾਯਾਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਯਾ ਮੂਲਂ ਤਣ੍ਡੁਲਵਾਰਿਣਾ । ਪੀਤਂ ਵਿਦ੍ਰਧਿਨੁਤ੍ਸ੍ਯਾਚ੍ਚ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ ॥ ੧,੧੯੦.

ਸਫੈਦ ਪੁਨਰਨਵਾ ਦਾ ਮੂਲ ਚਾਵਲ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪੀ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵਿਦਰਧੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।

ਕਦਲੀਦਲਕ੍ਸ਼ਾਰਨ੍ਤੁ ਪਾਨੀਯੇਨ ਪ੍ਰਸਾਧਿਤਮ੍ । ਤਸ੍ਯਾਦਨਾਦ੍ਵਿਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਉਦਰਵ੍ਯਾਧਯੋऽਖਿਲਾਃ ॥ ੧,੧੯੦.

ਕੇਲੇ ਦੇ ਪੱਤੇ ਦੀ ਰਾਖ ਦਾ ਚੂਰਨ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਖਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।