ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਨਸ਼੍ਯਤੇ ਪਟਲਂ ਕਾਚਂ ਪੁष੍ਪਞ੍ਚ ਤਿਮਿਰਾਦਿਕਮ੍ । ਵਿਭੀਤਕਸ੍ਯ ਵੈ ਚੂਰ੍ਣਂ ਸਮਧੁ ਸ਼੍ਵਾਸਨਾਸ਼ਨਮ੍ ॥ ੧,੧੮੫.

ਪਟਲਾ, ਕਾਚਾ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਹਨੇਰੀਆਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਵਿੱਬੀਤਕ ਦਾ ਚੂਰਨ ਸ਼ਹਦ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਦਮਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪਿਪ੍ਪਲੀਤ੍ਰਿਫਲਾਚੂਰ੍ਣਂ ਮਧੁਸੈਨ੍ਧਵਸਂਯੁਤਮ੍ । ਸਰ੍ਵਰੋਗਜ੍ਵਰਸ਼੍ਵਾਸਸ਼ੋषਪੀਨਸਹृਦ੍ਭਵੇਤ੍ ॥ ੧,੧੮੫.

ਪਿੱਪਲੀ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਦਾ ਚੂਰਨ, ਸ਼ਹਦ ਅਤੇ ਸੈਂਧਾ ਨਮਕ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਰੋਗ, ਜਵਰ, ਦਮਾ, ਸ਼ੋਸ਼, ਨੱਕ ਵਗਣ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੇ ਰੋਗ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ।

ਦੇਵਦਾਰੋਸ਼੍ਚ ਵੈ ਚੂਰ੍ਣਂ ਅਜਾਮਤ੍ਰੇਣ ਭਾਵਯੇਤ੍ । ਏਕਵਿਂਸ਼ਤਿਵਾਰਂਵੈਤ੍ਵਕ੍ਸ਼ਿਣੀ ਤੇਨ ਚਾਞ੍ਜਯੇਤ੍ । ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਨ੍ਧਤਾ ਪਟਲਤਾ ਨਸ਼੍ਯੇਨ੍ਨਿਰ੍ਲੋਮਤਾ ਤਥਾ ॥ ੧,੧੮੫.

ਦੇਵਦਾਰੂ ਦਾ ਚੂਰਨ, ਬਕਰੀ ਦੇ ਦੂਧ ਨਾਲ ਇਕਵੀਹ ਵਾਰੀ ਭਾਵ ਕੇ, ਅੱਖਾਂ 'ਤੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਰਾਤ ਦੀ ਅੰਧਤਾ, ਪਟਲਾ ਅਤੇ ਪਲਕਾਂ ਦੀ ਗਿਰावट ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਪਿਪ੍ਪਲੀਕੇਤਕਂ ਰੁਦ੍ਰ ਹਰਿਦ੍ਰਾਮਲਕਂ ਵਚਾ । ਸਰ੍ਵਾਕ੍ਸ਼ਿਰੋਗਾ ਨਸ਼੍ਯੇਯੁਃ ਸਕ੍ਸ਼ੀਰਾਦਞ੍ਜਨਾਤ੍ਤਤਃ ॥ ੧,੧੮੫.

ਪਿੱਪਲੀ, ਕੇਟਕਾ, ਹਲਦੀ, ਆਮਲਾ ਅਤੇ ਵਚਾ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੂਧ ਨਾਲ ਅੰਜਨ ਬਣਾਕੇ, ਰੁਦ੍ਰਾ, ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰੋਗ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਕਾਕਜਙ੍ਘਾਸ਼ਿਗ੍ਰੁਮੂਲੇ ਮੁਖੇਨ ਵਿਧृਤੇ ਸ਼ਿਵ । ਚਰ੍ਵਿਤ੍ਵਾ ਦਨ੍ਤਕੀਟਾਨਾਂ ਵਿਨਾਸ਼ੋ ਹਿ ਭਵੇਦ੍ਧਰ ॥ ੧,੧੮੫.

ਕਾਕਜੰਘਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਗਰੂ ਦਾ ਮੂਲ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਚਬਾਉਣ ਨਾਲ, ਸ਼ਿਵਾ, ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਕੀੜੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਧਰਾਧਰ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੧੮੬ ਹਰਿਰੁਵਾਚ । ਪੀਤਃ ਸਾਰੋ ਗੁਡੂਚ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਮਧੁਨਾ ਚ ਪ੍ਰਮੇਹਨੁਤ੍ । ਪੀਤਂ ਗੋਹਾਲਿਕਾਮੂਲਂ ਤਿਲਦਧ੍ਯਾਜ੍ਯਸਂਯੁਤਮ੍ ॥ ੧,੧੮੬.

ਹਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਗੁਡੂਚੀ ਦਾ ਰਸ ਸ਼ਹਦ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ਾਬ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਗੋਹਾਲਿਕਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਤਿਲਾਂ ਵਾਲਾ ਦਹੀਂ ਤੇ ਘੀ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਵੀ ਲਾਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਨਿਰੁਦ੍ਧਮੂਤ੍ਰਂ ਕ੍ਵਥਿਤਂ ਨਿਵਰ੍ਤਯਤਿ ਸ਼ਙ੍ਕਰ । ਤਥਾ ਹਿਕ੍ਕਾਂ ਹਰੇਤ੍ਪੀਤਂ ਸੌਵਰ੍ਚਲਯੁਤਞ੍ਚ ਵੈ ॥ ੧,੧੮੬.

ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਉਕਾਲ ਕੇ ਪੀ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਪੇਸ਼ਾਬ ਰੁਕਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਾਲਾ ਨਮਕ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਹਿਕਕ ਵੀ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਗੋਰਕ੍ਸ਼ਕਰ੍ਕਟੀਮੂਲਂ ਪਿष੍ਟਂ ਸ਼ੀਤੋਦਕੇਨ ਚ । ਪੀਤਂ ਦਿਨਤ੍ਰਯੇਣੈਵ ਨਾਸ਼ਯੇਦ੍ਰੁਦ੍ਰ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਮ੍ ॥ ੧,੧੮੬.

ਗੋਰਖਸ਼ਾ-ਕਰਕਟੀ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਪੀਸ ਕੇ ਠੰਡੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪੀਣ ਨਾਲ, ਹੇ ਰੁਦਰ, ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਾਬ ਵਾਲੀ ਪੱਥਰੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਪਿष੍ਟ੍ਵਾ ਵੈ ਮਾਲਤੀਮੂਲਂ ਗ੍ਰੀष੍ਮਕਾਲੇ ਸਮਾਹਿਤਮ੍ । ਸਾਧਿਤਂ ਛਾਗਦੁਗ੍ਧੇਨ ਪਤਿਂ ਸ਼ਰ੍ਕਸ੍ਯਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਹਰੇਨ੍ਮੂਤ੍ਰਨਿਰੋਧਞ੍ਚ ਹਰੇਦ੍ਵੈ ਪਾਣ੍ਡੁਸ਼ਰ੍ਕਰਾਮ੍ ॥ ੧,੧੮੬.

ਮਾਲਤੀ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਪੀਸ ਕੇ ਗਰਮੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਬਕਰੀ ਦੇ ਦੁੱਧ ਤੇ ਚੀਨੀ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ਾਬ ਰੁਕਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਤੇ ਪੀਲੇ ਪੱਥਰੀਆਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਦ੍ਵਿਜਯष੍ਟ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਵੈ ਮੂਲਂ ਪਿष੍ਟਂ ਤਣ੍ਡੁਲਵਾਰਿਣਾ । ਗਣ੍ਡਮਾਲਾਂ ਹਰੇਲ੍ਲੇਪਾਦਸਾਧ੍ਯਂ ਗਲਗਣ੍ਡਕਮ੍ ॥ ੧,੧੮੬.

ਦਵਿਜਯਸ਼ਟੀ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਚਾਵਲ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪੀਸ ਕੇ ਲੇਪ ਬਣਾਉਣ ਤੇ ਗਲ ਤੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਗਲ ਦੀ ਗੰਢ ਤੇ ਗਲਗੰਢ ਦੀ ਪੱਕੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵੀ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਰਸਾਞ੍ਜਨਂ ਹਰੀਤਕ੍ਯਾਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਂ ਤੇਨੈਵ ਗੁਣ੍ਠਨਾਤ੍ । ਨਾਸ਼ਯੇਤ੍ਪੁਰੁषੋ ਵ੍ਯਾਧੀਨ੍ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ ॥ ੧,੧੮੬.

ਰਸਾਂਜਨ ਤੇ ਹਰੜ ਦਾ ਚੂਰਨ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲੇਪ ਬਣਾਉਣ ਤੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਰੋਗ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।

ਕਰਵੀਰਮੂਲਲੇਪਾਦ੍ਵੈ ਲੇਪਾਤ੍ਪੂਗਫਲਸ੍ਯ ਚ । ਪੁਂਵ੍ਯਾਧਿਰ੍ਨਸ਼੍ਯਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਯੋਗਮਨ੍ਯਂ ਵਦਾਮ੍ਯਹਮ੍ ॥ ੧,੧੮੬.

ਕਰਵੀਰ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਜਾਂ ਸੁਪਾਰੀ ਦਾ ਫਲ ਪੀਸ ਕੇ ਲੇਪ ਬਣਾਉਣ ਤੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਹੇ ਰੁਦਰ; ਮੈਂ ਹੋਰ ਉਪਾਏ ਵੀ ਦੱਸਾਂਗਾ।

ਦਨ੍ਤੀਮੂਲਂ ਹਰਿਦ੍ਰਾ ਚ ਚਿਤ੍ਰਕਂ ਤਸ੍ਯ ਲੇਪਨਾਤ੍ । ਭਗਨ੍ਦਰਵਿਨਾਸ਼ਃ ਸ੍ਯਾਦਨ੍ਯਂ ਯੋਗਂ ਵਦਾਮ੍ਯਹਮ੍ । ਜਲੌਕਾਜਗ੍ਧਰਕ੍ਤਞ੍ਚ ਭਗਨ੍ਦਰਮੁਮਾਪਤੇ ॥ ੧,੧੮੬.

ਦੰਤੀ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਹਲਦੀ ਤੇ ਚਿਤਰਕ ਪੀਸ ਕੇ ਲੇਪ ਬਣਾਉਣ ਤੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਭਗੰਦਰ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਹੋਰ ਉਪਾਏ ਦੱਸਾਂਗਾ: ਜਲੌਕਾ ਨਾਲ ਭਗੰਦਰ ਦਾ ਖੂਨ ਚੁਸਵਾਉਣ ਨਾਲ, ਹੇ ਉਮਾਪਤੀ।

ਤ੍ਰਿਫਲਾਜਲਘृष੍ਟਞ੍ਚ ਮਾਰ੍ਜਾਰਾਸ੍ਥਿ ਵਿਲੇਪਿਤਮ੍ । ਤਤੋ ਨ ਪ੍ਰਸ੍ਤ੍ਰਵੇਦ੍ਰਕ੍ਤਂ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ ॥ ੧,੧੮੬.

ਬਿੱਲੀ ਦੀ ਹੱਡੀ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਰਗੜ ਕੇ ਲੇਪ ਬਣਾਉਣ ਤੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਭਗੰਦਰ ਤੋਂ ਖੂਨ ਵਹਿਣਾ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।

ਹਰਿਦ੍ਰਾਨੇਕਵਾਰਞ੍ਚ ਸ੍ਨੁਹੀਕ੍ਸ਼ੀਰੇਣ ਭਾਵਿਤਾ । ਵਟਿਕਾਰ੍ऽਸ਼ੋਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਤਲ੍ਲੇਪਾਦ੍ਵृषਭਧ੍ਵਜ । ਘੋषਾਫਲਂ ਸੈਨ੍ਧਵਞ੍ਚ ਪਿष੍ਟ੍ਵਾ ਚਾਰ੍ਸ਼ੋਹਰਂ ਪਰਮ੍ ॥ ੧,੧੮੬.

ਹਲਦੀ ਨੂੰ ਸਨੂਹੀ ਦੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਵਾਰ ਵਾਰ ਭਾਵ ਕੇ ਲੇਪ ਬਣਾਉਣ ਤੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਬਵਾਸੀਰ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਵੱਝ-ਧਵਜਧਾਰੀ। ਘੋਸ਼ਾ ਦਾ ਫਲ ਤੇ ਸੈਂਧਾ ਨਮਕ ਪੀਸ ਕੇ ਲੇਪ ਬਣਾਉਣ ਨਾਲ ਵੀ ਬਵਾਸੀਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਉਪਾਏ ਹੈ।

ਗਵ੍ਯਾਜ੍ਯਂ ਸਾਧਿਤਂ ਪੀਤਂ ਪਲਾਸ਼ਕ੍ਸ਼ਾਰਵਾਰਿਣਾ । ਤ੍ਰਿਗੁਣੇਨ ਤ੍ਰਿਕਟੁਕਂ ਅਰ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਕ੍ਸ਼ਪਯੇਚ੍ਛਿਵ ॥ ੧,੧੮੬.

ਗਾਂ ਦਾ ਘੀ ਪਲਾਸ਼ ਦੀ ਖਾਰ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਤ੍ਰਿਕਟੂ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਬਵਾਸੀਰ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਸ਼ਿਵ।

ਬਿਲ੍ਵਸ੍ਯ ਚ ਫਲਂ ਦਗ੍ਧਂ ਰਕ੍ਤਾਰ੍ਸ਼ਃ ਪ੍ਰਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਜਗ੍ਧਵਾ ਕृष੍ਣਤਿਲਾਨੇਵ ਨਵਨੀਤਯੁਤਾਨਪਿ ॥ ੧,੧੮੬.

ਬੇਲ ਦਾ ਫਲ ਜਲ ਕੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਰਕਤ-ਬਵਾਸੀਰ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਾਲੇ ਤਿਲ ਨਵੀਂ ਮੱਖਣ ਨਾਲ ਖਾਣ ਨਾਲ ਵੀ ਲਾਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ੁਣ੍ਠੀਚੂਰ੍ਣਂ ਯਵਕ੍ਸ਼ਾਰਯੁਕ੍ਤਂ ਤੁਲ੍ਯਗੁਡਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਅਗ੍ਨਿਵृਦ੍ਧਿਂ ਕਰੋਤ੍ਯੇਵ ਪ੍ਰਤ੍ਯੂषੇ ਵृषਭਧ੍ਵਜ ॥ ੧,੧੮੬.

ਸੁੰਠ ਦਾ ਚੂਰਨ, ਜੌ ਦੀ ਖਾਰ ਤੇ ਬਰਾਬਰ ਗੁੜ ਮਿਲਾ ਕੇ ਸਵੇਰੇ ਖਾਣ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਵੱਝ-ਧਵਜਧਾਰੀ।

ਸ਼ੁਣ੍ਠ੍ਯਾ ਚ ਕ੍ਵਥਿਤਂ ਵਾਰਿ ਪੀਤਂ ਚਾਗ੍ਨਿਂ ਕਰੋਤਿ ਵੈ । ਹਰੀਤਕੀਂ ਸੈਨ੍ਧਵਞ੍ਚ ਚਿਤ੍ਰਕਂ ਰੁਦ੍ਰ ਪਿਪ੍ਪਲੀ ॥ ੧,੧੮੬.

ਸੁੰਠ ਨਾਲ ਉਕਾਲਿਆ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵਧਦੀ ਹੈ; ਹਰੜ, ਸੈਂਧਾ ਨਮਕ, ਚਿਤਰਕ ਤੇ ਪੀਪਲੀ, ਹੇ ਰੁਦਰ—

ਚੂਰ੍ਣਮੁष੍ਣੋਦਕੇਨੈषਾਂ ਪੀਤਂ ਚਾਤਿਕ੍ਸ਼ੁਧਾਕਰਮ੍ । ਸਾਜ੍ਯਂ ਸੂਕਰਮਾਂਸਂ ਵੈ ਪੀਤਂ ਚਾਤਿਕ੍ਸ਼ੁਧਾਕਰਮ੍ ॥ ੧,੧੮੬.

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚੂਰਨ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪੀਣ ਨਾਲ ਭੁੱਖ ਬਹੁਤ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਘੀ ਵਿੱਚ ਪਕਾਇਆ ਸੂਰ ਦਾ ਮਾਸ ਪੀਣ ਨਾਲ ਭੁੱਖ ਬਹੁਤ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੧੮੭ ਹਰਿਰੁਵਾਚ । ਹਸ੍ਤਿਕਰ੍ਣਪਲਾਸ਼ਸ੍ਯ ਪਤ੍ਰਾਣਿ? ਚੂਰ੍ਣਯੇਦ੍ਧਰ । ਸਰ੍ਵਰੋਗਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਂ ਚੂਰ੍ਣਂ ਪਲਸ਼ਤਂ ਸ਼ਿਵ ॥ ੧,੧੮੭.

ਹਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹਸਤਿਕਰਨ-ਪਲਾਸ਼ ਦੇ ਪੱਤੇ ਪੀਸ ਕੇ ਪਲਾਂ ਦੇ ਸੌ ਭਾਰ ਚੂਰਨ ਬਣਾਉਣ ਨਾਲ, ਹੇ ਸ਼ਿਵ, ਸਾਰੇ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਭਕ੍ਸ਼ੀਤਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸਪ੍ਤਾਹੇਨ ਵृषਧ੍ਵਜ । ਨਰਂ ਸ਼੍ਰੁਤਿਧਰਂ ਰੁਦ੍ਰ ਮृਗੇਨ੍ਦ੍ਰਗਤਿਵਿਕ੍ਰਮਮ੍ ॥ ੧,੧੮੭.

ਇਹ ਚੂਰਨ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਸੱਤ ਦਿਨ ਖਾਣ ਨਾਲ, ਹੇ ਵੱਝ-ਧਵਜਧਾਰੀ, ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸੁਣਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਤੇ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੀ ਚਾਲ ਤੇ ਤਾਕਤ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਰੁਦਰ।

ਪਦ੍ਮਰਾਗਪ੍ਰਤੀਕਾਸ਼ਂਯੁਕ੍ਤਂ ਦਸ਼ਸ਼ਤਾਯੁषਾ । षੋਡਸ਼ਾਬ੍ਦਾਕृਤਿਂ ਰੁਦ੍ਰ ਸਤਤਂ ਦੁਗ੍ਧਭੋਜਨਾਤ੍ ॥ ੧,੧੮੭.

ਪਦਮਰਾਗ ਰਤਨ ਵਰਗਾ ਚਮਕ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਤੇ ਸੋਲਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਆਕ੍ਰਿਤੀ, ਹੇ ਰੁਦਰ, ਇਹ ਸਦਾ ਦੁੱਧ ਖਾਣ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਮਧੁਸਰ੍ਪਿਃਸਮਾਯੁਕ੍ਤਂ ਦੁਗ੍ਧਮਾਯੁष੍ਕਰਂ ਭਵੇਤ੍ । ਤਜ੍ਜਗ੍ਧਂ ਮਧੁਨਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਦਸ਼ਵਰ੍ष ਸਹਸ੍ਰਿਣਮ੍ ॥ ੧,੧੮੭.

ਦੂਧ, ਮਧ ਅਤੇ ਘੀ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਉਮਰ ਲੰਬੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜੇ ਇਹ ਮਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਖਾਧਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਨਰਂ ਸ਼੍ਰੁਤਿਧਰਂ ਪ੍ਰਮਦਾਜਨਵਲ੍ਲਭਮ੍ । ਦਧ੍ਨਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਨ੍ਤੁ ਵਜ੍ਰਦੇਹਕਰਂ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੧,੧੮੭.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਰੋਜ਼ ਦਹੀਂ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਹੀਰੇ ਵਾਂਗ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕੇਸ਼ਰਾਜਿਸਮਾਯੁਕ੍ਤਂ ਨਰਂ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਿਣਮ੍ । ਤਚ੍ਚ ਕਾਞ੍ਜਿਕਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਨਰਂ ਕੁਰ੍ਯਾਚ੍ਚ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ ॥ ੧,੧੮੭.

ਕੇਸਰ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ ਖਾਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਜੀ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਇਹ ਕਾਂਜੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਖਾਧੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇਹ ਖਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਸ਼ਤਵਰ੍षਂ ਦਿਵ੍ਯਦੇਹਂ ਵਲੀਪਲਿਤਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਜਗ੍ਧਂ ਤ੍ਰਿਫਲਯਾ ਕ੍ਸ਼ੌਦ੍ਰਂ ਚਕ੍ਸ਼ੁष੍ਮਨ੍ਤਂ ਕਰੋਤਿ ਵੈ ॥ ੧,੧੮੭.

ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਨਾਲ ਮਧ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਰੁਖੀ ਅਤੇ ਸਫੈਦ ਵਾਲਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਦਿਵਿਆ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਨਜ਼ਰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਅਨ੍ਧਃ ਪਸ਼੍ਯੇਤ੍ਤੁ ਚੂਰ੍ਣਸ੍ਯ ਸਾਜ੍ਯਸ੍ਯੈਵ ਤੁ ਭਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ । ਮਹਿषੀਕ੍ਸ਼ੀਰਸਂਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤਲ੍ਲੇਪਃ ਕृष੍ਣਕੇਸ਼ਕृਤ੍ ॥ ੧,੧੮੭.

ਘੀ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਚੂਰਨ ਖਾਣ ਨਾਲ ਅੰਨ੍ਹਾ ਵੀ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਇਹ ਮਹਿਸੀ ਦੇ ਦੂਧ ਨਾਲ ਲਗਾਈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵਾਲ ਕਾਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਖਲ੍ਵਾਟਸ੍ਯ ਚ ਵੈ ਕੇਸ਼ਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਵृषਭਧ੍ਵਜ । ਤੈਲਯੁਕ੍ਤੇਨ ਚੂਰ੍ਣੇਨ ਵਲੀਪਲਿਤਨਾਸ਼ਨਮ੍ ॥ ੧,੧੮੭.

ਵਾਹੇ ਵਢੇ ਵਾਲਾ ਵੀ ਤੇਲ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਚੂਰਨ ਲਗਾ ਕੇ ਵਾਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਚੂਰਨ ਝੁਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸਫੈਦ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।