ਮੁਕ੍ਤੋ ਹਿ ਮਨ੍ਦਿਰੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ । ਵਿਫਲਾਰ੍ਜੁਨਪੁष੍ਪਾਣਿ ਭਲ੍ਲਾਤਕਸ਼ਿਰੀषਕਮ੍ ॥ ੧,੧੭੭.
ਹੇ ਰੁਦਰ! ਜੇ ਇਹ ਘਰ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਕੱਚੇ ਅਰਜੁਨ, ਭੱਲਾਤ ਤੇ ਸ਼ੀਰੀਸ਼ ਦੇ ਫੁੱਲ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਲਾਕ੍ਸ਼ਾ ਸਰ੍ਜਰਸਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿਡਙ੍ਗਸ਼੍ਚੈਵ ਗੁਗ੍ਗੁਲੁਃ । ਏਤੈਰ੍ਧੂਪੋ ਮਕ੍ਸ਼ਿਕਾਣਾਂ ਮਸ਼ਕਾਣਾਂ ਵਿਨਾਸ਼ਨਃ ॥ ੧,੧੭੭.
ਲਾਖ, ਸਾਰ ਦੇ ਰਸ, ਵਿਡੰਗ ਤੇ ਗੁਗਲ — ਇਹ ਧੂਪ ਵਜੋਂ ਵਰਤ ਕੇ, ਮੱਖੀਆਂ ਤੇ ਮੱਛਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੧੭੮ ਹਰਿਰੁਵਾਚ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਣ੍ਡੀਵਚਾਕੁष੍ਠਂ ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗਰ੍ਨਾਗਕੇਸ਼ਰਮ੍ । ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਤਾਮ੍ਬੂਲਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਤਦ੍ਵਸ਼ਮ੍ । ਓਂ ਨਾਰਾਯਣ੍ਯੈ ਸ੍ਵਾਹਾ ॥ ੧,੧੭੮.
ਹਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਬ੍ਰਹਮਦੰਡੀ, ਵਚ, ਕੁਸ਼ਠ, ਪ੍ਰਿਅੰਗੂ, ਨਾਗਕੇਸਰ — ਇਹ ਤਾਮਬੂਲ (ਪਾਨ) ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਕੇ, ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: 'ਓਮ ਨਾਰਾਇਣੀ ਸਵਾਹਾ।'
ਤਾਮ੍ਬੂਲਂ ਯਸ੍ਯ ਦੀਯੇਤ ਸ ਵਸ਼ੀ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸੁਮਨ੍ਤ੍ਰਤਃ । ਓਂ ਹਰਿਃ ਹਰਿਃ ਸ੍ਵਾਹਾ ॥ ੧,੧੭੮.
ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਪਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: 'ਓਮ ਹਰੀ ਹਰੀ ਸਵਾਹਾ।'
ਗੋਦਨ੍ਤਂ ਹਰਿਤਾਲਞ੍ਚ ਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਕਾਕਜਿਹ੍ਵਯਾ । ਚੂਰ੍ਣੋਕृਤ੍ਯ ਯਸ੍ਯ ਸ਼ਿਰੇ ਦੀਯਤੇ ਸ ਵਸ਼ੀ ਭਵੇਤ੍ । ਸ਼੍ਵੇਤਸਰ੍षਪਨਿਰ੍ਮਾਲ੍ਯਂ ਯਦ੍ਗृਹੇ ਤਦ੍ਵਿਨਾਸ਼ਕृਤ੍ ॥ ੧,੧੭੮.
ਗੋਦੰਤ ਤੇ ਹਰਿਤਾਲ, ਕਾਂ ਦੀ ਜੀਭ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਪੀਸ ਕੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਘਰ ਵਿਚ ਚਿੱਟੇ ਸਰੋਂ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਫੁੱਲ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵੈਭੀ ਤਕਂ ਸ਼ਾਖੋਟਕਂ ਮੂਲਂ ਪਤ੍ਰੇਣ ਸਂਯੁਤਮ੍ । ਸ੍ਥਾਪ੍ਯਤੇ ਯਦ੍ਗृਹਦ੍ਵਾਰੇ ਤਤ੍ਰ ਵੈ ਕਲਹੋ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੧,੧੭੮.
ਵੈਭੀਤਕ, ਸ਼ਾਖੋਟਕ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਜੇ ਘਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਰੱਖੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਥੇ ਝਗੜਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਖਞ੍ਜਰੀਟਸ੍ਯ ਮਾਂਸਂ ਤੁ ਮਧੁਨਾ ਸਹ ਪੇषਯੇਤ੍ । ऋਤੁਕਾਲੇਯੋਨਿਲੇਪਾਤ੍ਪੁਰੁषੋ ਦਾਸਤਾਮਿਯਾਤ੍ ॥ ੧,੧੭੮.
ਖੰਜਰੀਟ ਪੰਛੀ ਦਾ ਮਾਸ, ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਪੀਸ ਕੇ ਜਦੋਂ ਔਰਤ ਦੇ ਅੰਗ 'ਤੇ ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮਰਦ ਉਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਗੁਰੁਂ ਗੁਗ੍ਗੁਲੁਂ ਚੈਵ ਨੀਲੋਤ੍ਪਲਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਗੁਡੇਨ ਧੂਪਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਰਾਜਦ੍ਵਾਰੇ ਪ੍ਰਿਯੋ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੧,੧੭੮.
ਅਗਰੂ, ਗੁਗਲੂ, ਨੀਲ ਉਤਪਲ ਅਤੇ ਗੁੜ ਮਿਲਾ ਕੇ ਰਾਜ ਦਰਵਾਜੇ 'ਤੇ ਧੂਪ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਵੇਤਾਪ ਰਾਜਿਤਾਮੂਲਂ ਪਿष੍ਟਂ ਰੋਚਨਯਾ ਯੁਤਮ੍ । ਯਂ ਪਸ਼੍ਯੇਤ੍ਤਿਲਕੇਨੈਵ ਵਸ਼ੀ ਕਰ੍ਯਾਨ੍ਨृਪਾਲਯੇ ॥ ੧,੧੭੮.
ਸਫੈਦ ਅਪਰਾਜਿਤਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਰੋਚਨਾ ਨਾਲ ਪੀਸ ਕੇ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਤਿਲਕ ਵਜੋਂ ਲਗਾਈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਰਾਜ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਆਗਿਆ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਕਜਙ੍ਘਾ ਵਚਾ ਕੁष੍ਠਂ ਨਿਮ੍ਬਪਤ੍ਰਂ ਸੁਕੁਙ੍ਕੁਮਮ੍ । ਆਤ੍ਮਰਕ੍ਤਸਮਾਯੁਕ੍ਤਂ ਵਸ਼ੀ ਭਵਤਿ ਮਾਨਵਃ ॥ ੧,੧੭੮.
ਕਾਕਜੰਘਾ, ਵਚ, ਕੁਸ਼ਟ, ਨਿੰਬ ਦੇ ਪੱਤੇ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਕੁੰਗੂ, ਆਪਣੇ ਖੂਨ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਆਰਣ੍ਯਸ੍ਯ ਬਿਡਾਲਸ੍ਯ ਗृਹਿਤ੍ਵਾ ਰੁਧਿਰਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਕਰਞ੍ਜਤੈਲੇ ਤਦ੍ਭਾਵ੍ਯਂ ਰੁਦ੍ਰਾਗ੍ਨੌ ਕਜ੍ਜਲਂ ਤਤਃ । ਪਾਤਯੇਤ੍ਪਦ੍ਮਪਤ੍ਰੇਣ ਹਾਦृਸ਼੍ਯਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਦਞ੍ਜਨਾਤ੍ ॥ ੧,੧੭੮.
ਜੰਗਲੀ ਬਿੱਲੀ ਦਾ ਸ਼ੁੱਧ ਖੂਨ ਲੈ ਕੇ, ਕਰੰਜਾ ਦੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਅੱਗ 'ਚ ਕਜਲ ਬਣਾਈਏ। ਇਸ ਕਜਲ ਨੂੰ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ 'ਤੇ ਲਗਾ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਦਿੱਖ ਤੋਂ ਗੁੰਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਓਂ ਨਮਃ ਖਡ੍ਗਵਜ੍ਰਪਾਣਯੇ ਮਹਾਯਕ੍ਸ਼ਸੇਨਾਪਤਯੇ ਸ੍ਵਾਹਾ । ਓਂ ਰੁਦ੍ਰਂ ਹ੍ਰਾਂ ਹ੍ਰੀਂ ਵਰਸ਼ਕ੍ਤਾ ਤ੍ਵਰਿਤਾਵਿਦ੍ਯਾ । ਓਂ ਮਾਤਰਃ ਸ੍ਤਮ੍ਭਯਸ੍ਵਾਹਾ । ਸਹਸ੍ਰਂ ਪਰਿਜਪ੍ਯਾਤ੍ਤੁ ਵਿਦ੍ਯੇਯਂ ਚੌਰਵਾਰਿਣੀ । ਮਹਾਸੁਗਨ੍ਧਿਕਾਮੂਲਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਸ੍ਤਮ੍ਭੇਤ੍ਕਟੌ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ ॥ ੧,੧੭੮.
ਓਮ, ਤਲਵਾਰ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਵਜਰਪਾਣੀ, ਮਹਾਂ ਯਕਸ਼ ਸੈਨਾ ਦੇ ਪਤਿ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਓਮ, ਰੁਦ੍ਰ, ਹ੍ਰਾਂ ਹ੍ਰੀੰ, ਸ਼ਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਤੇਜ਼ ਗਿਆਨ। ਓਮ, ਮਾਤਾਵਾਂ, ਰੋਕੋ, ਸੁਆਹਾ। ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰੀ ਜਪਣ ਨਾਲ ਚੋਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਹਾਂ ਸੁਗੰਧਿਕਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਜਦੋਂ ਕਮਰ 'ਤੇ ਵਿਦਯਾ ਲਗਾਈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਓਂ ਨਮਃ ਸਰ੍ਵਸਤ੍ਤ੍ਵੇਭ੍ਯੋ ਨਮਃ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਕੁਰੁ ਕੁਰੁ ਸ੍ਵਾਹਾ । ਸਪ੍ਤਾਭਿਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਰਵੀਰਸ੍ਯ ਪੁष੍ਪਕਮ੍ । ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਮਗ੍ਰੇ ਭ੍ਰਾਮਯਚ੍ਚ ਕ੍ਸ਼ਣਾਦ੍ਵੈ ਸਾ ਵਸ਼ੇ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੧,੧੭੮.
ਓਮ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਸਫਲਤਾ ਦਿਓ, ਸਫਲਤਾ ਦਿਓ, ਸੁਆਹਾ। ਕਰਵੀਰ ਦੇ ਫੁੱਲ ਨੂੰ ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਸੰਚਿਤ ਕਰਕੇ, ਜਦੋਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਘੁੰਮਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਵਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਣ੍ਡੀਂ ਵਚਾਂ ਪਤ੍ਰਂ ਮਧੁਨਾ ਸਹ ਪੇषਯੇਤ੍ । ਅਙ੍ਗਲੇਪਾਚ੍ਚ ਵਨਿਤਾ ਨਾਨ੍ਯਂ ਭਰ੍ਤਾਰਮਿਚ੍ਛਤਿ ॥ ੧,੧੭੮.
ਬ੍ਰਹਮਦੰਡੀ ਅਤੇ ਵਚ ਦੇ ਪੱਤੇ, ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਪੀਸ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਔਰਤ ਦੇ ਅੰਗਾਂ 'ਤੇ ਲਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਹੋਰ ਪਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਣ੍ਡੀਸ਼ਿਖਾ ਵਕ੍ਤ੍ਰੇ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਾ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ੍ਯ ਸ੍ਤਮ੍ਭਨਮ੍ । ਮੂਲਂ ਜਯਨ੍ਤ੍ਯਾ ਵਕ੍ਤ੍ਰਸ੍ਥਂ ਵ੍ਯਵਹਾਰੇ ਜਯਪ੍ਰਦਮ੍ ॥ ੧,੧੭੮.
ਬ੍ਰਹਮਦੰਡੀ ਦੀ ਚੋਟੀ ਜਦੋਂ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਯੰਤੀ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਨਾਲ, ਵਿਵਾਦ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਭृਙ੍ਗਰਾਜਸ੍ਯ ਮੂਲਂ ਤੁ ਪਿष੍ਟਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰੇਣ ਸਂਯੁਤਮ੍ । ਅਕ੍ਸ਼ਿਣੀ ਚਾਞ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵਸ਼ੀ ਕਰ੍ਯਾਨ੍ਨਰਂ ਕਿਲ ॥ ੧,੧੭੮.
ਭ੍ਰਿੰਗਰਾਜ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਨਾਲ ਪੀਸ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਅੱਖਾਂ 'ਤੇ ਕਜਲ ਵਜੋਂ ਲਗਾਈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਵਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਪਰਾਜਿਤਾਸ਼ਿਖਾਨ੍ਤੁ ਨੀਲੋਤ੍ਪਲਸਮਨ੍ਵਿਤਾਮ੍ । ਤਾਮ੍ਬੂਲੇਨ ਪ੍ਰ (ਦਾਨਾ) ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਚ ਵਸ਼ੀਕਰਣਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ॥ ੧,੧੭੮.
ਅਪਰਾਜਿਤਾ ਦੀ ਚੋਟੀ, ਨੀਲ ਉਤਪਲ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਤਾਂਬੂਲ ਦੇ ਨਾਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵਸ਼ੀਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਙ੍ਗੁष੍ਠੇ ਚ ਪਦੇ ਗੁਲ੍ਫੇ ਜਾਨੌ ਚ ਜਘਨੇ ਤਥਾ । ਨਾਭੌ ਵਕ੍ਸ਼ਸਿ ਕੁਕ੍ਸ਼ੌ ਚ ਕਕ੍ਸ਼ੇ ਕਣ੍ਠੇ ਕਪੋਲਕੇ ॥ ੧,੧੭੮.
ਅੰਗੂਠਾ, ਪੈਰ, ਗਲਫ, ਗੋਡਾ, ਕਮਰ, ਨਾਭੀ, ਛਾਤੀ, ਪੇਟ, ਬਾਂਹ, ਗਲ੍ਹਾ, ਅਤੇ ਗਲ੍ਹਾ ਦੇ ਪਾਸੇ—
ਓष੍ਠੇ ਨੇਤ੍ਰੇ ਲਲਾਟੇ ਚ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਚਨ੍ਦ੍ਰਕਲਾਃ ਸ੍ਥਿਤਾਃ । ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਸਿਤੇ ਕृष੍ਣੇ ਊਰ੍ਧ੍ਵਾਧਃ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ ਨृਣਾਮ੍ ॥ ੧,੧੭੮.
ਹੋਠ, ਅੱਖ, ਮੱਥਾ ਅਤੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ; ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ, ਮਰਦਾਂ ਲਈ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ, ਉੱਪਰ ਅਤੇ ਹੇਠਾਂ।
ਵਾਮਾਙ੍ਗੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਙ੍ਗੇ ਚ ਕ੍ਰਮਾਦ੍ਰੁਦ੍ਰ ਦ੍ਰਵਾਦਿਕृਤ੍ । ਚਤੁਃ षष੍ਟਿ ਕਲਾਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਃ ਕਾਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ਵਸ਼ੀਕਰਾਃ । ਆਲਿਙ੍ਗਨਾਦ੍ਯਾ ਨਾਰੀਣਾਂ ਕਮਾਰੀਣਾਂ ਵਸ਼ੀਕਰਾਃ ॥ ੧,੧੭੮.
ਖੱਬੇ ਤੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ, ਕ੍ਰਮਵਾਰ, ਰੁਦ੍ਰ ਪਿਘਲਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਕਾਮਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਚੌਂਸਠ ਕਲਾਵਾਂ ਵਸ਼ੀਕਰਨ ਲਈ ਦੱਸੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਉਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕਾਮ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ।
ਰੋਚਨਾਗਨ੍ਧੁਪੁष੍ਪਾਣਿ ਨਿਮ੍ਬਪੁष੍ਪਂ ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗਵਃ । ਕੁਙ੍ਕਮਂ ਚਨ੍ਦਨਞ੍ਚੈਵ ਤਿਲਕੇਨ ਜਗਦ੍ਵਸ਼ੇਤ੍ ॥ ੧,੧੭੮.
ਰੋਚਨਾ, ਸੁਗੰਧੀ ਫੁੱਲ, ਨਿੰਬ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਪ੍ਰਿਅੰਗੂ, ਕੁੰਗੂ ਅਤੇ ਚੰਦਨ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਤਿਲਕ ਲਗਾ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਓਂ ਹ੍ਰੀਂ ਗੌਰਿ ਦੇਵਿ ਸੌਭਾਗ੍ਯਂ ਪੁਤ੍ਰਵਸ਼ਾਦਿ ਦੇਹਿ ਮੇ । ਓਂ ਹ੍ਰੀਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਿ ! ਦੇਵਿ ਸੌਭਾਗ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਮੋਹਨਮ੍ ॥ ੧,੧੭੮.
ਓਮ ਹ੍ਰੀੰ, ਗੌਰੀ ਦੇਵੀ, ਮੈਨੂੰ ਸੁਭਾਗ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ 'ਤੇ ਵਸ਼ਤਾ ਦਿਓ। ਓਮ ਹ੍ਰੀੰ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇਵੀ, ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਸੁਭਾਗ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਿਓ।
ਸਗਨ੍ਧਸ੍ਯ ਹਰਿਦ੍ਰਾਯਾਃ ਕੁਙ੍ਕਮਾਨਾਂ ਚ ਲੇਪਤਃ । ਵਸ਼ਯੇਦ੍ਰੁਦ੍ਰ ਧੂਪਸ਼੍ਚ ਤਥਾਪੁष੍ਪਸੁਗਨ੍ਧਯੋਃ ॥ ੧,੧੭੮.
ਸੁਗੰਧੀ ਹਲਦੀ ਅਤੇ ਕੁੰਗੂ ਨਾਲ ਲੇਪ ਕਰਨ, ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਧੂਪ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਵਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੁਰਾਲਭਾ ਵਚਾ ਕੁष੍ਠਂ ਕੁਙ੍ਕੁਮਞ੍ਚ ਸ਼ਤਾਵਰੀ । ਤਿਲਤੈਲੇਨ ਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਯੋਨਿਲੇਪਾਦ੍ਵਸ਼ੀ ਨਰਃ ॥ ੧,੧੭੮.
ਦੁਰਾਲਭਾ, ਵਚ, ਕੁਸ਼ਟ, ਕੁੰਗੂ ਅਤੇ ਸ਼ਤਾਵਰੀ, ਤਿਲ ਦੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਔਰਤ ਦੇ ਅੰਗ 'ਤੇ ਲਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਮਰਦ ਵਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਮ੍ਬਕਾष੍ਠਸ੍ਯ ਧੂਮੇਨ ਧੂਪਯਿਤ੍ਵਾ ਭਗਂ ਵਧੂਃ । ਸੁਭਗਾਸ੍ਯਾਤ੍ਸਾਤਿ ਰੁਦ੍ਰ ਪਤਿਰ੍ਦਾਸੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ॥ ੧,੧੭੮.
ਨੀਮ ਦੀ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਧੂਪ ਦੇ ਕੇ ਜੇ ਵਧੂ ਦੇ ਅੰਗ ਨੂੰ ਧੂਪ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੁਭਾਗਨ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਦਾਸ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਹਿषਂ ਨਵਨੀਤਞ੍ਚ ਕष੍ਟਞ੍ਚ ਮਧੁਯष੍ਟਿਕਾ । ਸੌਭਾਗ੍ਯਂ ਭਗਲੇਪਾਤ੍ਸ੍ਯਾਤ੍ਪਤਿਰ੍ਦਾਸੋ ਭਵੇਤ੍ਤਥਾ ॥ ੧,੧੭੮.
ਮਹੀਸ ਦੀ ਮੱਖਣ, ਲੱਕੜ ਤੇ ਮੁਲੀ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਜੇ ਵਧੂ ਦੇ ਅੰਗ ਤੇ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਭਾਗ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪਤੀ ਦਾਸ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਧੁਯष੍ਟਿਸ਼੍ਚ ਗੋਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਤਥਾ ਚ ਕਣ੍ਟਕਾਰਿਕਾ । ਏਤਾਨਿ ਸਮਭਾਗਾਨਿ ਪਿਬੇਦੁष੍ਣੇਨ ਵਾਰਿਣਾ । ਚਤੁਰ੍ਭਾਗਾਵਸ਼ੇषੇਣ ਗਰ੍ਭਸਮ੍ਭਵਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ॥ ੧,੧੭੮.
ਮੁਲੀ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਗਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਤੇ ਧਤੂਰਾ — ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪੀ ਲੈਣ, ਤੇ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹਿ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵਧੀਆ ਗਰਭ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਮਾਤੁਲੁਙ੍ਗਸ੍ਯ ਬੀਜਾਨਿ ਕ੍ਸ਼ੀਰੇਣ ਸਹ ਭਾਵਯੇਤ੍ । ਤਤ੍ਪੀਤ੍ਵਾ ਲਭਤੇ ਗਰ੍ਭਂ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ ॥ ੧,੧੭੮.
ਮਾਤੂਲੁੰਗ ਦੇ ਬੀਜ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀ ਲੈਣ, ਤਾਂ ਗਰਭ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਮਾਤੁਲੁਙ੍ਗਸ੍ਯ ਬੀਜਾਨਿ ਮੂਲਾਨ੍ਯੇਰਣ੍ਡਕਸ੍ਯ ਚ । ਘृਤੇਨ ਸਹ ਸਂਯੋਜ੍ਯ ਪਾਯਯੇਤ੍ਪੁਤ੍ਰਕਾਕ੍ਸ਼ਿਣੀ ॥ ੧,੧੭੮.
ਮਾਤੂਲੁੰਗ ਦੇ ਬੀਜ ਤੇ ਏਰੰਡ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਨੂੰ ਘੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੀ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਪੀਣ ਲਈ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪਸ਼੍ਵਗਨ੍ਧਾ ਮृਤ ਦੁਗ੍ਧ ਕ੍ਵਥਿਤਂ ਮੁਤ੍ਰਕਾਰਕਮ੍ । ਪਲਾਸ਼ਸ੍ਯ ਤੁ ਬੀਜਾਨਿ ਕ੍ਸ਼ੌਦ੍ਰੇਣ ਸਹ ਪੇषਯੇਤ੍ । ਰਜਸ੍ਵਲਾ ਤੁ ਪੀਤ੍ਵਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ਮੁष੍ਪਗਰ੍ਭਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾ ॥ ੧,੧੭੮.
ਪਸ਼ੂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲਾ ਸੁੱਕਾ ਦੁੱਧ ਉਬਾਲ ਕੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਪਿਸਾਬ ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਪਲਾਸ ਦੇ ਬੀਜ ਸ਼ਹਦ ਨਾਲ ਪੀਸ ਕੇ, ਜੇ ਰਜੋਵਾਲਾ ਮਹਿਲਾ ਪੀ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਗਰਭ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ।