ਪੁਨਰ੍ਧ੍ਯਾਨਂ ਸਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਸ਼ਂਖਚਕ੍ਰਗਦਾਧਰ 16.
ਫਿਰ ਧਿਆਨ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਸੰਖ, ਚਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਵਾਲੇ!
ਹਰਿਰੁਵਾਚ ਦृਸ਼ਿਰੂਪਮਨਨ੍ਤਂ ਚ ਸਰ੍ਵਵ੍ਯਾਪ੍ਯਜਮਵ੍ਯਯਮ੍ ।। 16.
ਹਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਿਸ ਰੂਪ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੰਤਹੀਨ, ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ, ਅਜਨਮਾ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹੈ।
ਅਕ੍ਸ਼ਰਂ ਸਰ੍ਵਗਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮਹਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਸ੍ਤਿ ਕੇਵਲਮ੍ 16.
ਉਹ ਅਟੱਲ, ਸਭ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਜੋ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਭੂਤਹृਦਿਸ੍ਥਂ ਵੈ ਸਰ੍ਵਭੂਤਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ 16.
ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਹਾਂ-ਮਾਲਕ ਹੈ।
ਅਲੇਪਕਂ ਤਥਾ ਮੁਕ੍ਤਂ ਮੁਕ੍ਤਯੋਗਿਵਿਚਿਨ੍ਤਿਤਮ੍ 16.
ਉਹ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ, ਮੁਕਤ ਹੈ, ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਵਿਚ ਲੀਨ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਾਗਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਿਹੀਨਂ ਚ ਪ੍ਰਾਣਿਧਰ੍ਮ੍ਮਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ ਪਾਯੂਪਸ੍ਥਵਿਹੀਨਂ ਚ ਸਰ੍ਵੈਂਨ੍ਦ੍ਰਿਯ ਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ ।। 16.
ਉਹ ਬੋਲ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਸਾਸਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੈ, ਪਿਛਲਾ ਤੇ ਲਿੰਗ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ।
ਮਨੋਵਿਰਹਿਤਂ ਤਦ੍ਵਨ੍ਮਨੋਧਰ੍ਮ੍ਮਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ 16.
ਉਹ ਮਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਤੇ ਮਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਮੁਕਤ ਹੈ।
ਅਹਂਕਾਰਵਿਹੀਨਂ ਵੈ ਬੁਦ੍ਧਿਧਰ੍ਮ੍ਮਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ 16.
ਉਹ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਮੁਕਤ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਨਾਖ੍ਯਵਾਯੁਹੀਨਂ ਵੈ ਪ੍ਰਾਣਧਰ੍ਮ੍ਮਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ ਪੁਨਃ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਰ੍ਚ੍ਚਨਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਯਦੁਕ੍ਤਂ ਭृਗਵੇ ਪੁਰਾ ।। 16.
ਉਹ ਵਿਅਾਨ ਨਾਮ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਸਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਫਿਰ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਭ੍ਰਿਗੂ ਨੂੰ ਕਹੀ ਸੀ।
ੴ ਖਖੋਲ੍ਕਾਯ ਨਮਃ 16.
ਓṃ ਖਖੋਲਕਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ੴ ਖਖੋਲ੍ਕਾਯ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਯ ਨਮਃ ੴ ਜ੍ਞਾਨਿਨੇ ਠਠ ਸ਼ਿਖਾਯੈ ਨਮਃ 16.
ਓṃ ਖਖੋਲਕਾ, ਤ੍ਰੈਸਠ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਓṃ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ṭhaṭha, ਸ਼ਿਖਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ੴ ਸਰ੍ਵਤੇਜੋऽਧਿਪਤਯੇ ਠਠ ਅਸ੍ਤ੍ਰਾਯ ਨਮਃ 16.
ਓṃ ਸਭ ਚਾਨਣ ਦੇ ਮਾਲਕ ṭhaṭha, ਅਸਤਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਅਗ੍ਨਿਪ੍ਰਾਕਾਰਮਨ੍ਤ੍ਰੋऽਯਂ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਸ੍ਯਾਘਵਿਨਾਸ਼ਨਃ 16.
ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਅੱਗ ਦੀ ਕੰਧ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਕਲੀਕਰਣਂ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਦ੍ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਾ ਭਾਸ੍ਕਰਸ੍ਯ ਚ 16.
ਗਾਇਤਰੀ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪੂਰਨ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦਣ੍ਡਨਾਯਕਾਯ ਤਤੋ ਦੈਵਤਾਯੇਤਿ ਚੋਤ੍ਤਰੇ 16.
ਫਿਰ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੂੰ, ਤੇ ਅਗਲੇ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਵਜ੍ਰਪਾਣਿਂ ਚ ਨੈਰ੍ऋਤ੍ਯਾਂ ਭੂਰ੍ਭੁਵਃਸ੍ਵਸ਼੍ਚ ਵਾਯਵੇ ੴ ਅਂਗਾਰਕਾਯ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਸੁਤਾਯ ਨਮਃ ੴ ਵਾਗੀਸ਼੍ਵਰਾਯ ਸਰ੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਧਿਪਤਯੇ ਨਮਃ ੴ ਸ਼ਨੈਸ਼੍ਚਰਾਯ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਾਤ੍ਮਜਾਯ ਨਮਃ ੴ ਕੇਤਵੇ ਨਮਃ ।। 16.
ਵਜਰਪਾਣੀ ਨੂੰ ਨੈਰਤ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿਚ, ਭੂ, ਭਵ, ਸਵ ਵਿਚ ਵਾਯੂ ਨੂੰ; ਓṃ ਅੰਗਾਰਕ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓṃ ਵਾਗੀਸ਼ਵਰ, ਸਭ ਗਿਆਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓṃ ਸ਼ਨੈਸ਼ਚਰ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓṃ ਕੇਤੁ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਪੂਰ੍ਵਾਦੀਸ਼ਾਨਪਰ੍ਯ੍ਯਨ੍ਤਾ ਏਤੇ ਪੂਜ੍ਯਾ ਵृषਧ੍ਵਜ ੴ ਪ੍ਰਥਮਨਾਥਾਯ ਨਮਃ 16.
ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਈਸ਼ਾਨ ਤੱਕ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਵੱਝ-ਧਵਜ ਵਾਲੇ; ਓṃ ਪਹਿਲੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ੴ ਭਗਵਨ੍ਨਪਰਿਮਿਤਮਯੂਖਮਾਲਿਨ੍ ! ਸਕਲਜਗਤ੍ਪਤੇ ! ਸਪ੍ਤਾਸ਼੍ਵਵਾਹਨ ! ਚਤੁਰ੍ਭੁਜ ! ਪਰਮਸਿਦ੍ਧਿਪ੍ਰਦ ! ਵਿਸ੍ਫੁਲਿਂਗਪਿਂਗਲ ! ਤਤ ਏਹ੍ਯੇਹਿ ਇਦਮਰ੍ਘ੍ਯਂ ਮਮ ਸ਼ਿਰਸਿ ਗਤਂ ਗृਹ੍ਣਗृਹ੍ਣ ਤੇਜੋਗ੍ਰਰੂਪਮ੍ ਅਨਗ੍ਨ ! ਜ੍ਵਲਜ੍ਵਲ ਠਠ ਨਮਃ ।। 16.
ਓṃ, ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਅਣਗਣਤ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ! ਸਭ ਜਗਤ ਦਾ ਮਾਲਕ! ਸੱਤ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ! ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ! ਸਰਵੋਤਮ ਸਿੱਧੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ! ਚਿੰਗਾਰੀਆਂ ਵਰਗਾ ਪਿੰਗਲਾ! ਆਓ, ਆਓ, ਇਹ ਅਰਘਿਆ ਜੋ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਲੈ ਲੋ, ਲੈ ਲੋ, ਹੇ ਤੇਜਸਵੀ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਨੰਗਾ! ਜਲੋ, ਜਲੋ, ṭhaṭha, ਨਮਸਕਾਰ!
ਅਨੇਨਾਵਾਹ੍ਯ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਤਤਃ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਂ ਵਿਸਰ੍ਜਯੇਤ੍ 16.
ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਫਿਰ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪੁਨਃ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਾਰ੍ਚਨਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਯਦੁਕ੍ਤਂ ਧਨਦਾਯ ਹਿ 17.
ਹੁਣ ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਮੁੜ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਧਨਦਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।
ਆਵਾਹਨੀਂ ਤਤੋ ਬਦ੍ਧਾ ਮੁਦ੍ਰਾਮਾਵਾਹਯੇਦ੍ਧਰਿਮ੍ 17.
ਆਵਾਹਨ ਦੀ ਮুদ্রਾ ਬਣਾਕੇ, ਹਰਿ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਆਗ੍ਨੇਯ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼ਿ ਦੇਵਸ੍ਯ ਹृਦਯਂ ਸ੍ਥਾਪਯੇਚ੍ਛਿਵ ! 17.
ਅਗਨੀ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਸ਼ਿਵਾ, ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਰੱਖੋ।
ਪੌਰਨ੍ਦਰ੍ਯ੍ਯਾਂ ਨ੍ਯਸੇਦ੍ਧਰ੍ਮ੍ਮਮੇਕਾਗ੍ਰਸ੍ਥਿਤਮਾਨਸਃ 17.
ਪੌਰੰਦਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਮਨ ਨੂੰ ਇੱਕਾਗਰ ਕਰਕੇ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਰੱਖੋ।
ਐਸ਼ਾਨ੍ਯਾਂ ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍ਸੋਮਂ ਪੌਰਨ੍ਦਰ੍ਯ੍ਯਾਂ ਤੁ ਲੋਹਿਤਮ੍ 17.
ਈਸ਼ਾਨ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸੋਮ ਨੂੰ ਰੱਖੋ; ਪੌਰੰਦਰੀ ਵਿੱਚ ਲੋਹਿਤਾ ਨੂੰ।
ਨੈਰ੍ऋਤ੍ਯਾਂ ਦਾਨਵਗੁਰੁਂ ਵਾਰੁਣ੍ਯਾਂ ਤੁ ਸ਼ਨੈਸ਼੍ਚਰਮ੍ 17.
ਨੈਰਤ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ, ਵਾਰੁਣ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਰੱਖੋ।
ਦ੍ਵਿਤੀਯਾਯਾਂ ਤੁ ਕਕ੍ਸ਼ਾਯਾਂ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਾਨ੍ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਪੂਜਯੇਤ੍ 17.
ਦੂਜੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਬਾਰਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।
ਸਵਿਤਾ ਚੈਵ ਧਾਤਾ ਚ ਵਿਵਸ੍ਵਾਂਸ਼੍ਚ ਮਹਾਬਲਃ 17.
ਸਵਿਤਾ, ਧਾਤਾ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਵਿਵਸਵਤ।
ਪੂਰ੍ਵਾਦਾਵਰ੍ਚਯੇਦ੍ਦੇਵਾਨਿਨ੍ਦ੍ਰਾਦੀਞ੍ਛ੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਨਰਃ । ਜਯਾ ਚ ਵਿਜਯਾ ਚੈਵ ਜਯਨ੍ਤਿ ਚਾਪਰਾਜਿਤਾ 17.
ਪੂਰਬ ਤੋਂ, ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ; ਜਯਾ, ਵਿਜਯਾ, ਜਯੰਤੀ ਅਤੇ ਅਪਰਾਜਿਤਾ ਨੂੰ ਵੀ।
ਗਰੁਡੋਕ੍ਤਂ ਕਸ਼੍ਯਪਾਯ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਮृਤ੍ਯੁਞ੍ਜਯਾਰ੍ਚਨਮ੍ 18.
ਹੁਣ ਮੈਂ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਮ੍ਰਿਤਿਉਂਜਯ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਗਰੁੜ ਨੇ ਕਹੀ ਸੀ।
ਓਙ੍ਕਾਰਂ ਪੂਰ੍ਵਮੁਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਜੁ(ਹੁ)ਙ੍ਕਾਁਰਂ ਤਦਨਨ੍ਤਰਮ੍ 18.
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 'ਓਂ' ਉਚਾਰੋ, ਫਿਰ ਤੁਰੰਤ 'ਜੁੰਗ' ਅੱਖਰ ਉਚਾਰੋ।