ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ਼ੁਣ੍ਠੀਪਿਪ੍ਪਲਿਚੂਰ੍ਣਂ ਤੁ ਗੁਡੂਚੀ ਕਣ੍ਟਕਾਰਿਕਾ । ਏਭਿਸ਼੍ਚ ਕ੍ਵਥਿਤਂ ਵਾਰਿ ਪੀਤਂ ਚਾਗ੍ਨਿਂ ਕਰੋਤਿ ਵੈ ॥ ੧,੧੭੭.

ਸੁੰਠ ਤੇ ਪੀਪਲੀ ਦੀ ਚੂਰਨ, ਗੁਡੂਚੀ ਤੇ ਕੰਟਕਾਰੀ; ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਅੱਗ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੁੱਖ ਵਧਦੀ ਹੈ।

ਵਾਤਸ਼ੂਲਕ੍ਸ਼ਯਂ ਚੈਵ ਕਗੇਤਿ ਪ੍ਰਥਮੇਸ਼੍ਵਰ । ਕਰਞ੍ਜਪਰ੍ਪਟੋਸ਼ੀਰਂ ਬਹਤੀ ਕਟੁਰੋਹਿਣੀ ॥ ੧,੧੭੭.

ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਵਾਤ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹ ਅਤੇ ਖੁੰਨ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਲਈ, ਕਰੰਜ, ਪਰਪਟਾ, ਉਸ਼ੀਰਾ, ਬਹਤੀ ਅਤੇ ਕਟੁ ਰੋਹਿਨੀ ਵਰਤੋ।

ਗੋਕ੍ਸ਼ੁਰਂ ਕ੍ਵਥਿਤਂ ਤ੍ਵਭਿਰ੍ਵਾਰਿ ਪੀਤਂ ਸ਼੍ਰਮਾਪਹਨ੍ । ਦਾਹਂ ਪਿਤ੍ਤਂ ਜ੍ਵਰਂ ਸ਼ੋषਂ ਮੂਰ੍ਛਾਂ ਚੈਵ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਨਯੇਤ੍ ॥ ੧,੧੭੭.

ਗੋਕਸ਼ੁਰਾ ਨੂੰ ਉਬਾਲ ਕੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪੀਣ ਨਾਲ ਥਕਾਵਟ, ਸੜਨ, ਪਿੱਤ, ਬੁਖਾਰ, ਸੁੱਕਣ, ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਅਤੇ ਖੁੰਨ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਮਧ੍ਵਾਜ੍ਯਪਿਪ੍ਪਲੀਚੂਰ੍ਣਂ ਕ੍ਵਥਿਤਂ ਕ੍ਸ਼ੀਰਸਂਯੁਤਮ੍ । ਪੀਤਂ ਹृਦ੍ਰੋਗਕਾਸਸ੍ਯ ਵਿषਮਜ੍ਵਰਨੁਦ੍ਭਵੇਤ੍ ॥ ੧,੧੭੭.

ਮਧ, ਘੀ ਅਤੇ ਪੀਪਲ ਦੀ ਪਿਸੀ ਹੋਈ ਚੂਰਨ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਖੰਘ ਅਤੇ ਅਣ-ਸਮ ਬੁਖਾਰ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਕ੍ਵਾਥੌਪਧੀਨਾਂ ਸਰ੍ਵਾਸਾਂ ਕਰ੍षਾਰ੍ਧਂ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਮੇਵ ਚ । ਵਯੋऽਨੁਰੂਯਤੋ ਜ੍ਞੇਯੋ ਵਿਸ਼ੇषੋ ਵृषਭਧ੍ਵਜ ॥ ੧,੧੭੭.

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਕਵਾਥਾਂ ਲਈ ਅੱਧ ਕਰਸ਼ਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉਮਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਤਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰੋ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਢੋਲੀ ਵਾਲੇ।

ਦੁਗ੍ਧਂ ਪੀਤਂ ਤੁ ਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਗੋਪੁਰੀषਰਸੇਨ ਚ । ਵਿषਮਜ੍ਵਰਨੁਤ੍ਸ੍ਯਾਚ੍ਚ ਕਾਕਜਨ੍ਧਾਰਸਸ੍ਤਥਾ ॥ ੧,੧੭੭.

ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਗਾਊ ਮੂਤਰ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਅਣ-ਸਮ ਬੁਖਾਰ ਅਤੇ ਕਾਕਜੰਧਾਰਾ ਵੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਮਸ਼ੁਣ੍ਠਿ ਕ੍ਵਥਿਤਂ ਕ੍ਸ਼ੀਗ੍ਮਜਾਯਾ ਜ੍ਵਰਨੁਦ੍ਭਵੇਤ੍ । ਯष੍ਟੀਮਧੁਕਮੁਸ੍ਤਂ ਚ ਸੈਨ੍ਧਵਂ ਬृਹਤੀਫਲਮ੍ ॥ ੧,੧੭੭.

ਸੁੱਕੀ ਅਦਰਕ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਬੁਖਾਰ ਦੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਮੁਲੀਠੀ, ਮੁਸਤ, ਸਿੰਧਾ ਲੂਣ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਤੀ ਦਾ ਫਲ ਵੀ ਵਰਤੋ।

ਏਤੈਰ੍ਨਸ੍ਵਪ੍ਰਿਦਾਨਾਚ੍ਚ ਨਿਦ੍ਰਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪੁਰੁਪਸ੍ਯ ਚ । ਮਰੀਚਪ੍ਰਧ੍ਵਸ਼੍ਵਲਾਲਾਨਸ੍ਯਾਨ੍ਨਿਦ੍ਰਾ ਭਵੇਚ੍ਛਿਵ ॥ ੧,੧੭੭.

ਇਹਨਾਂ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਲਿਆਂਦੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੀਂਦ ਉਡ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ਦੀ ਪਿਸੀ ਹੋਈ ਚੂਰਨ ਅਤੇ ਲਾਰ ਨਾਲ ਨੀਂਦ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਸ਼ਿਵ।

ਮੂਲਂ ਤੁ ਕਾਕਜਙ੍ਘਾਯਾ ਨਿਦ੍ਰਾਕृਤ੍ਸ੍ਯਾਚ੍ਛਿਰਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਸਿਦ੍ਧਂ ਤੈਲਂ ਕਾਞ੍ਜਿਕੇਨ ਤਥਾ ਸਰ੍ਜਰਸੇਨ ਚ ॥ ੧,੧੭੭.

ਕਾਕਜੰਘਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਨੂੰ ਸਿਰ 'ਤੇ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਨੀਂਦ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਖੱਟੇ ਕਣਜ ਅਤੇ ਸਰਜਾ ਰਸ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਤੇਲ ਵੀ ਵਰਤੋ।

ਸ਼ੀਤੋਦਕਸਮਾਯੁਕ੍ਤਂ ਲੇਪਾਤ੍ਸਨ੍ਤਾਪਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਸ਼ੋਣਿਤਜ੍ਵਰਦਾਹੇਭ੍ਯੋ ਜਾਤਸਨ੍ਤਾਪਨੁਤ੍ਤਥਾ ॥ ੧,੧੭੭.

ਠੰਢੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਲਗਾ ਕੇ, ਇਹ ਸੜਨ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਲਹੂ ਦੇ ਬੁਖਾਰ ਅਤੇ ਬੁਖਾਰ ਦੀ ਸੜਨ ਤੋਂ ਵੀ ਰਾਹਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਸ਼ृਕਸ਼ੈਵਾਲਮਨ੍ਥਸ਼੍ਚ ਸ਼ੁਣ੍ਠੀਪਾਪਾਣਭੇਦਕਮ੍ । ਸ਼ੌਵਾਞ੍ਜਨਂ ਗੋਕ੍ਸ਼ੁਰਂ ਵਾ ਵਰੁਣਚ੍ਛਨ੍ਨਮੇਵ ਚ ॥ ੧,੧੭੭.

ਸ਼੍ਰਿਕਸ਼ੈਲਾ, ਮੰਥਾ, ਸੁੱਕੀ ਅਦਰਕ, ਪਾਪਾਨਾ, ਭੇਦਕਾ, ਸੌਵਾਂਜਨ, ਗੋਕਸ਼ੁਰਾ ਜਾਂ ਵਰੁਣ ਦੀ ਛਾਲ—

ਸੌਭਾਞ੍ਜਨਸ੍ਯ ਮੂਲਂ ਚ ਏਤੈਃ ਕ੍ਵਥਿਤਵਾਰਿ ਚ । ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਹਿਙ੍ਗੁਯਵਕ੍ਸ਼ਾਰਂ ਪੀਤਂ ਵਾਤਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍ ॥ ੧,੧੭੭.

ਸੌਭਾਂਜਨ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਅਤੇ ਉਪਰੋਕਤ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਉਬਾਲ ਕੇ ਪਾਣੀ, ਹਿੰਗ ਅਤੇ ਜੌ ਦੇ ਖਾਰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਵਾਤ ਰੋਗ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪਿਪ੍ਪਲੀ ਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਂ ਤਥਾ ਭਲ੍ਲਾਤਕਂ ਸ਼ਿਵ । ਵਾਰ੍ਯੇਤੈਃ ਕ੍ਵਥਿਤਂ ਪੀਤਂ ਵਰਸ਼ੂਲਾਪਹਾਰਕृਤ੍ ॥ ੧,੧੭੭.

ਪੀਪਲ, ਪੀਪਲ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਅਤੇ ਭੱਲਾਤਕ, ਹੇ ਸ਼ਿਵ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ ਪੇਟ ਦਰਦ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਸ਼੍ਵਗਨ੍ਧਾਮੂਲਕਾਭ੍ਯਾਂ ਸਿਦ੍ਧਾ ਵਲ੍ਮੀਕਮृਤ੍ਤਿਕਾ । ਏਤਯਾ ਮਰ੍ਦਨਾਦ੍ਰੁਦ੍ਰ ਊਰੁਸ੍ਤਮ੍ਭਃ ਪ੍ਰਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ ॥ ੧,੧੭੭.

ਅਸ਼ਵਗੰਧਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਅਤੇ ਚੀਟੀ ਦੇ ਬੂਹੇ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਮਲਣ ਨਾਲ, ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਪੱਟ ਦੀ ਸੁੰਨਤਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਬृਹਤੀਕਸ੍ਯ ਵੈ ਮੂਲਂ ਸਂਪਿष੍ਟਮੁਦਕੇਨ ਚ । ਪੀਤਂ ਸਂਘਾਤਵਾਤਸ੍ਯ ਵਿਪਾਟਨਕृਦੇਵ ਚ ॥ ੧,੧੭੭.

ਬ੍ਰਹਤੀ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪੀਸ ਕੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਵਾਤ ਦੇ ਇਕੱਠ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਪੀਤਂ ਤਕ੍ਰੇਣ ਮੂਲਂ ਚ ਆਰ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਤਗਰਸ੍ਯ ਚ । ਹਰੇਤ੍ਝਿਞ੍ਜਿਨੀਵਾਤਂ?ਵੈ ਵृਕ੍ਸ਼ਮਿਨ੍ਦ੍ਰਾਸ਼ਨਿਰ੍ਯਥਾ ॥ ੧,੧੭੭.

ਤਾਜਾ ਤਗਰਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਨੂੰ ਛਾਸ ਨਾਲ ਪੀਣ ਨਾਲ ਝਿਂਝਿਂਵਾਤਾ ਰੋਗ ਇੰਦਰ ਦੇ ਵਜਰ ਵਾਂਗ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਸ੍ਥਿਸਂਹਾਰਮੇਕੇਨ ਭਕ੍ਤੇਨ ਸਹ ਵਾਦਿਤਮ੍ । ਪਤਿਂ ਮਾਂਸਰਸੇਨਾਪਿ ਵਾਤਨੁਚ੍ਚਾਸ੍ਥਿਭਙ੍ਗਨੁਤ੍ ॥ ੧,੧੭੭.

ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਜੋੜ ਲਈ, ਇਹ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਜਾਂ ਮਾਸ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਵਾਤ ਰੋਗ ਅਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਘृਤਲਿਪ੍ਤਂ ਸਸ਼ੁष੍ਕਂ ਚ ਛਾਗੀਕ੍ਸ਼ੀਰੇਣ ਸਂਯੁਤਮ੍ । ਤਲ੍ਲੋਪਾਤ੍ਪਾਦਯਾਰ੍ਨਂਸ਼੍ਯੇਤ੍ਸਕ੍ਸ਼ੇਪ੍ਯੇ ਚਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ ॥ ੧,੧੭੭.

ਘੀ ਨਾਲ ਲਪੇਟ ਕੇ ਸੁੱਕਾ ਕੇ, ਬੱਕਰੀ ਦੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਪੈਰ 'ਤੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਸੋਜ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

ਮਧ੍ਵਾਜ੍ਯਸੈਨ੍ਧਵਂ ਸਿਕ੍ਥਂ ਗੁਡਕੈਰਿਕਗੁਗ੍ਗੁਲੈਃ । ਸਸਰ੍ਜਰਸਸ੍ਫੁਟਿਤਃ ਕ੍ਲੋਮਸ਼ੁਦ੍ਧਿਸ਼੍ਚ ਲੇਪਨਾਤ੍ ॥ ੧,੧੭੭.

ਮਧ, ਘੀ, ਸਿੰਧਾ ਲੂਣ, ਮੋਮ, ਗੁੜ ਅਤੇ ਗੁਗਗਲੂ, ਸਰਜਾ ਰਸ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਤਲਪੁੜ ਦੀ ਸਫਾਈ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਕਟੁਤੈਲੇਨ ਲਿਪ੍ਤੋ ਵੈ ਵਿਧੂਮਾਗ੍ਨੌ ਪ੍ਰਤਾਪਿਤਃ । ਮृਤ੍ਤਿਕਾਰਖਾਦਿਤਃ ਪਾਦਃ ਸਮਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵृषਭਧ੍ਵਜ ॥ ੧,੧੭੭.

ਜਦੋਂ ਪੈਰ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਤੇਲ ਨਾਲ ਮਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਧੂੰਏ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅੱਗ 'ਤੇ ਤਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੱਝ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵੱਝ-ਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਜੀ.

ਸਰ੍ਜਰਸਾਃ ਸਿਕ੍ਥਕਂ ਚ ਜੀਰਕਂ ਚ ਹਰੀਤਕੀ । ਉਤ੍ਸਾਧਿਤਘृਤਾਭ੍ਯਙ੍ਗੋ ਹ੍ਯਗ੍ਨਿਦਗ੍ਧਵ੍ਯਥਾਪਨੁਤ੍ ॥ ੧,੧੭੭.

ਸਰਜਰਸ, ਸਿਖਥਕ, ਜੀਰਾ ਅਤੇ ਹਰੜ—ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਘੀ ਨਾਲ ਪੀਸ ਕੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਅੱਗ ਨਾਲ ਹੋਈ ਜਲਣ ਦੀ ਪੀੜ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ.

ਤਿਲਤੈਲਂ ਚਾਗ੍ਨਿਦਗ੍ਧਂ ਯਵਭਸ੍ਮਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਅਗ੍ਨਿਦਗ੍ਧਵ੍ਰਣਂ ਨਸ਼੍ਯੇਦ੍ਬ੍ਰਹੁਸ਼ਃ ਕृਤਲੇਪਤਃ ॥ ੧,੧੭੭.

ਤਿਲ ਦਾ ਤੇਲ, ਅੱਗ 'ਚ ਸਾੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਜੌ ਦੀ ਰਾਖ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਲੇਪ ਕਰਨ ਨਾਲ ਅੱਗ ਨਾਲ ਹੋਏ ਜਲਣ ਦੇ ਜਖਮ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ.

ਨਵਨੀਤਂ ਮਾਹਿषਂ ਚ ਦਗ੍ਧਪਿष੍ਟਤਿਲਾਨਿ ਚ । ਸਭਲ੍ਲਾਕਂ ਵ੍ਰਣਂ ਨਸ਼੍ਯੇਦ੍ਧृਚ੍ਛੂਲਂ ਨਸ੍ਯਲੇਪਨਾਤ੍ ॥ ੧,੧੭੭.

ਮਹੀਂਸ ਦਾ ਨਵਾਂ ਮੱਖਣ, ਸਾੜੇ ਹੋਏ ਤੇ ਪੀਸੇ ਤਿਲ, ਅਤੇ ਭੱਲਾਤਕ—ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਜਖਮ ਅਤੇ ਸਿਰਦਰਦ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ.

ਕਰ੍ਪੂਰਗਵ੍ਯਸਰ੍ਪਿਰ੍ਭ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਹਾਰਃ ਪੂਰਿਤੋ ਹਰ । ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੋਦ੍ਭਵਃ ਸਬਦ੍ਧਸ਼੍ਚ ਸ਼ੁਕ੍ਲਵਰ੍ਣੇਨ ਸ਼ਙ੍ਕਰ ! । ਪਾਕਂ ਚ ਵੇਦਨਾਂ ਚੈਵ ਸਂਸ੍ਪृਸ਼ੇਦ੍ਵृषਭਧ੍ਵਜ ॥ ੧,੧੭੭.

ਹਰਾ, ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਗਾਂ ਦੇ ਘੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਚੋਟ, ਜਾਂ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ ਚੋਟ, ਜਦੋਂ ਚਿੱਟੀ ਰੰਗ ਦੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਕਣ ਅਤੇ ਪੀੜ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਵੱਝ-ਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਜੀ.

ਆਮ੍ਰ (ਤਸ੍ਯ) ਮੂਲਰਸੇਨੈਵ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਘਾਤਃ ਪ੍ਰਪੂਰਿਤਃ । ਢੌਕਤੇ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਘਾਤਾਭ੍ਯਾਂ ਨਿਰ੍ਵ੍ਰਣੋ ਘृਪੂਰਿਤਃ ॥ ੧,੧੭੭.

ਅੰਬ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਦਾ ਰਸ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਹੋਏ ਜਖਮ ਵਿੱਚ ਭਰ ਕੇ, ਫਿਰ ਘੀ ਨਾਲ ਧੋਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਜਖਮ ਮੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ.

ਸ਼ਰਪੁਙ੍ਖਾ ਲਜ੍ਜਾਲੁਕਾ ਪਾਠਾ ਚੈषਾਂ ਤੁ ਮੂਲਕਮ੍ । ਜਲਪਿष੍ਟਂ ਤਸ੍ਯ ਲੇਪਾਚ੍ਛਸ੍ਤ੍ਰਘਾਤਃ ਪ੍ਰਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ ॥ ੧,੧੭੭.

ਸ਼ਰਪੁੰਖਾ, ਲੱਜਾਲੂ ਅਤੇ ਪਾਠਾ—ਇਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪੀਸ ਕੇ ਲੇਪ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਹੋਏ ਜਖਮ ਠੰਢੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ.

ਮੂਲਂ ਚ ਕਾਕਜਙ੍ਘਾਯਾਸ੍ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰੇਣੈਵ ਸ਼ੋषਿਤਃ । ਪਾਕਪੂਤਿਂ ਵੇਦਨਾਂ ਚ ਹਨ੍ਤਿ ਵੈ ਰੋਹਿਤੋ ਵ੍ਰਣੇ ॥ ੧,੧੭੭.

ਕਾਕਜੰਘਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਲਈ ਸੁੱਕੀ ਹੋਈ, ਜਖਮ ਵਿੱਚ ਪਕਣ ਅਤੇ ਪੀੜ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਚੰਗਾ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ.

ਸਜਲਂ ਤਿਲਤੈਲਂ ਚ ਅਪਾਮਾਰ੍ਗਸ੍ਯ ਮੂਲਕਮ੍ । ਤਤ੍ਸੇਕਦਾਨਾਨ੍ਨਸ਼੍ਯੇਚ੍ਚ ਪ੍ਰਹਾਰੋਦ੍ਭਵਵੇਦਨਾ ॥ ੧,੧੭੭.

ਪਾਣੀ ਵਾਲਾ ਤਿਲ ਦਾ ਤੇਲ ਅਤੇ ਅਪਾਮਾਰਗ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਇਹ ਇਕੱਠੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਚੋਟ ਦੀ ਪੀੜ ਤੁਰੰਤ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ.

ਅਭਯਾਂ ਸੈਨ੍ਧਵਂ ਸ਼ੁਣ੍ਠੀਮੇਤਤ੍ਪਿष੍ਟ੍ਵੋਦਕੇਨ ਤੁ । ਭਕ੍ਸ਼ਯਿਤ੍ਵਾ ਹ੍ਯਜੀਰ੍ਣਸ੍ਯ ਨਾਸ਼ੋ ਭਵਤਿ ਸ਼ਙ੍ਕਰ ! ॥ ੧,੧੭੭.

ਅਭਯਾ, ਸਿੰਧਾ ਨਮਕ ਅਤੇ ਸੁੰਠ—ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੀਸ ਕੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਖਾਣ 'ਤੇ, ਅਜੀਰਨ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ.