ਗੁਣਭੂਤਾਨਿ ਭੂਤੇਸ਼ੇ ਸੂਤ੍ਰੇ ਮਣਿਗਣਾ ਇਵ 2.17 ਅਣੀਯਸਾਮਣੀਯਾਂਸਂ ਸ੍ਥਵਿष੍ਠਂ ਚ ਸ੍ਥਵੀਯਸਾਮ੍ 2.
ਗੁਣ ਉਸ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਵਿੱਚ ਮਣਿਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵਾਂਗ ਹਨ—ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਖਮ ਤੋਂ ਵੀ ਸੁਖਮ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ਹੈ।
ਯਂ ਵਾਕ੍ਯੇष੍ਵਨੁਵਾਕ੍ਯੇषੁ ਨਿषਤ੍ਸੂਪਨਿषਤ੍ਸੁ ਚ 2.
ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਾਕ, ਉਪਦੇਸ਼ ਤੇ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਵਰਨਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ—
ਪੁਰਾਣਪੁਰੁषਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਦ੍ਵਿਜਾਤਿषੁ 2.
ਉਹ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਦਿ-ਪੁਰਖ ਤੇ ਦਵਿਜਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯਸ੍ਮਿਂਲ੍ਲੋਕਾਃ ਸ੍ਫੁਰਨ੍ਤੀਮੇ ਜਲੇषੁ ਸ਼ਕੁਨ੍ਯੋ ਯਥਾ 2.
ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਝਲਮਲਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਰ੍ਚਯਨ੍ਤਿ ਚ ਯਂ ਦੇਵਾ ਯਕ੍ਸ਼ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਪਨ੍ਨਗਾਃ 2.
ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ, ਯਕਸ਼, ਰਾਕਸ਼ਸ ਤੇ ਸੱਪ ਵੀ ਪੂਜਦੇ ਹਨ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਦਿਤ੍ਯੌ ਚ ਨਯਨੇ ਤਂ ਦੇਵਂ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ਯਹਮ੍ 2.
ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਉਸ ਦੇ ਨੇਤਰ ਹਨ; ਮੈਂ ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਯਸ੍ਯੋਚ੍ਛ੍ਵਾਸਸ਼੍ਚ ਪਵਨਃ ਤਂ ਦੇਵਂ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ਯਹਮ੍ 2.
ਜਿਸ ਦੀ ਸਾਹ ਵਾਯੂ ਹੈ; ਮੈਂ ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਕੁਕ੍ਸ਼ੌ ਸਮੁਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰਸ੍ਤਂ ਦੇਵਂ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ਯਹਮ੍ 2.
ਉਸ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਹਨ; ਮੈਂ ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਅਨਾਦਿਰਾਦਿਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਤਂ ਦੇਵਂ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ਯਹਮ੍ 2.
ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਅਰੰਭ ਰਹਿਤ ਮੂਲ ਹੈ; ਮੈਂ ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਮੁਖਾਦਗ੍ਨਿਸ਼੍ਚ ਸਂਜਜ੍ਞੇ ਤਂ ਦੇਵਂ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ਯਹਮ੍ 2.
ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਅੱਗ ਪੈਦਾ ਹੋਈ; ਮੈਂ ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਮੂਰ੍ਦ੍ਧਭਾਗਾਦ੍ਦਿਵਂ ਯਸ੍ਯ ਤਂ ਦੇਵਂ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ਯਹਮ੍ 2.
ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਅਕਾਸ਼ ਬਣਿਆ; ਮੈਂ ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਵਂਸ਼ਾਨੁਚਰਿਤਂ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤਂ ਦੇਵਂ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ਯਹਮ੍ 2.
ਉਸ ਤੋਂ ਵੰਸ਼ ਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਚੱਲੀਆਂ; ਮੈਂ ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋऽਹਂ ਪੁਰਾ ਰੁਦ੍ਰਃ ਸ਼੍ਵੇਤਦ੍ਵੀਪਨਿਵਾਸਿਨਮ੍ 2.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਸ਼੍ਵੇਤਦਵੀਪ ਦੇ ਵਾਸੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਮਧ੍ਯਤੋ ਰੁਦ੍ਰ ਉਵਾਚ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ 2.
ਸਾਡੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਿਆ।
ਯਥਾ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਮਾਂ ਵ੍ਯਾਸ ਸ੍ਤਥਾਸੌ ਭਗਵਾਨ੍ ਭਵਃ 2.
ਜਿਵੇਂ ਵਿਆਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ, ਤਿਵੇਂ ਭਗਵਾਨ ਭਵ ਨੇ ਵੀ ਪੁੱਛਿਆ।
ਹਰੇ ਕਥਯ ਦੇਵੇਸ਼ ! ਦੇਵਦੇਵਃ ਕ ਈਸ਼੍ਵਰਃ 2.
ਹੇ ਹਰੀ, ਦੱਸੋ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ! ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਦੇਵਤਾ, ਕੌਣ ਹੈ, ਕੌਣ ਸਰਵਪ੍ਰਭੂ ਹੈ?
ਕੈਰ੍ਧਰ੍ਮੈਃ ਕੈਸ਼੍ਚ ਨਿਯਮੈਃ ਕਯਾ ਵਾ ਧਰ੍ਮਪੂਜਯਾ 2.
ਕਿਹੜੀਆਂ ਨੇਕੀਆਂ, ਕਿਹੜੇ ਨਿਯਮ, ਤੇ ਕਿਹੜੀ ਧਰਮ ਪੂਜਾ ਨਾਲ?
ਕਸ੍ਮਾਦ੍ਦੇਵਾਜ੍ਜਗਜ੍ਜਾਤਂ ਜਗਤ੍ਪਾਲਯਤੇ ਚ ਕਃ 2.
ਕਿਹੜੇ ਦੇਵਤਾ ਤੋਂ ਜਗਤ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਕੌਣ ਜਗਤ ਨੂੰ ਪਾਲਦਾ ਹੈ?
ਸਰ੍ਗਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਤਿਸਰ੍ਗਸ਼੍ਚ ਵਂਸ਼ੋ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਾਣਿ ਚ 2.
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੇ ਪ੍ਰਲੈ, ਵੰਸ਼, ਤੇ ਮਨਵਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ—
ਏਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਹਰੇ ! ਬ੍ਰੂਹਿ ਯਚ੍ਚਾਨ੍ਯਦਪਿ ਕਿਞ੍ਚਨ 2.
ਹੇ ਹਰੀ, ਇਹ ਸਭ ਦੱਸੋ, ਤੇ ਜੋ ਹੋਰ ਕੁਝ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ।
ਤਥਾष੍ਟਾਦਸ਼ ਵਿਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਹਰੀ ਰੁਦ੍ਰਂ ਤਤੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਹਰਿਰੁਵਾਚ 2.
ਫਿਰ, ਅਠਾਰਾਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ—ਹਰੀ ਨੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ; ਹਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ:
ਅਹਂ ਹਿ ਦੇਵੋ ਦੇਵਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵਲੋਕੇਸ਼੍ਵਰੇਸ਼੍ਵਰਃ 2.
ਮੈਂ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਹਾਂ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀਆਂ ਦਾ ਸਰਵਪ੍ਰਭੂ ਹਾਂ।
ਅਹਂ ਹਿ ਪੂਜਿਤੋ ਰੁਦ੍ਰ ! ਦਦਾਮਿ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍ 2.
ਰੁਦ੍ਰਾ! ਜਦੋਂ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਦੇਂਦਾ ਹਾਂ।
ਜਗਤ੍ਸ੍ਥਿਤੇਰਹਂ ਬੀਜਂ ਜਗਤ੍ਕਰ੍ਤ੍ਤਾ ਤ੍ਵਹਂ ਸ਼ਿਵ ! 2.
ਸ਼ਿਵਾ! ਮੈਂ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਟਿਕਾਊ ਹੋਣ ਦਾ ਬੀਜ ਹਾਂ; ਤੇ ਮੈਂ ਹੀ ਇਸ ਜਗਤ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹਾਂ।
ਅਵਤਾਰੈਸ਼੍ਚ ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਦ੍ਯੈਃ ਪਾਲਯਾਮ੍ਯਖਿਲਂ ਜਗਤ੍ 2.
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਤਸਯ ਆਦਿ ਅਵਤਾਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੂਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਦੀਨਾਂ ਚ ਕਰ੍ਤ੍ਤਾਹਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਦੀਨ੍ਯਹਮੇਵ ਚ 2.
ਮੈਂ ਹੀ ਸਵਰਗ ਆਦਿ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਤੇ ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਸਵਰਗ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਹਨ।
ਜ੍ਞਾਤਾ ਸ਼੍ਰੋਤਾ ਤਥਾ ਮਨ੍ਤਾ ਵਕ੍ਤਾ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਮੇਵ ਚ 2.
ਮੈਂ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ, ਸੋਚਣ ਵਾਲਾ, ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਜੋ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਹਾਂ।
ਧ੍ਯਾਨਂ ਪੂਜੋਪਹਾਰੋऽਹਂ ਮਣ੍ਡਲਾਨ੍ਯਹਮੇਵ ਚ 2.
ਮੈਂ ਹੀ ਧਿਆਨ, ਪੂਜਾ ਦੀ ਭੇਟ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਡਲ ਵੀ ਹਾਂ।
ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਾਨਾਨ੍ਯਹਂ ਸ਼ਮ੍ਭੋ ! ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਤ੍ਮਾਹਮਹਂ ਸ਼ਿਵ ! 2.
ਸ਼ੰਭੂ! ਮੈਂ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ ਹਾਂ; ਸ਼ਿਵਾ! ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹਾਂ।
ਅਹਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਸਦਾਚਾਰੋ ਧਰ੍ਮੋऽਹਂ ਵੈष੍ਣਵੋ ਹ੍ਯਹਮ੍ 2.
ਮੈਂ ਸਿੱਧਾ ਸੱਚਾ ਚਲਣ, ਧਰਮ ਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦਾ ਰਸਤਾ ਹਾਂ।