ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਨਨ੍ਦਿਘੋषਂ ਰਥਂ ਦਿਵ੍ਯਮਗ੍ਨੇਰ੍ਘਨੁਰਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਗਾਣ੍ਡੀਵਂ ਨਾਮ ਤਦ੍ਦਿਵ੍ਯਂ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਅਕ੍ਸ਼ਯਾਨ੍ਸਾਯਕਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਤਥਾਭੇਦ੍ਯਞ੍ਚ ਦਂਸ਼ਨਮ੍ ॥ ੧,੧੪੫.

ਉਸਨੇ ਨੰਦਿਘੋਸ਼ ਨਾਮਕ ਦੇਵ ਰਥ, ਅਗਨਿ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਘਣ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁ, ਅਖੁੱਟ ਤੀਰਾਂ ਵਾਲਾ ਤੂਣੀਰ, ਤੇ ਅਟੱਲ ਕਵਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

ਸ ਤੇਨ ਧਨੁषਾ ਵੀਰਃ ਪਾਣ੍ਡਵੋ ਜਾਤਵੇਦਸਮ੍ । ਕृष੍ਣਦ੍ਵਿਤੀਯੋ ਬੀਭਤ੍ਸੁਰਤਰ੍ਪਯਤ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ॥ ੧,੧੪੫.

ਉਸ ਧਨੁ ਨਾਲ, ਸ਼ੂਰ ਪਾਂਡਵ ਅਰਜੁਨ ਨੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਜਾਤਵੇਦਸ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ।

ਨृਪਾਨ੍ਦਿਗ੍ਵਿਜਯੇ ਜਿਤ੍ਵਾ ਰਤ੍ਨਾਨ੍ਯਾਦਾਯ ਵੈ ਦਦੌ । ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਾਯ ਮਹਤੇ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰੇ ਨੀਤਿਵਿਦੇ ਮੁਦਾ ॥ ੧,੧੪੫.

ਚਾਰਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰਤਨ ਲੈ ਕੇ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ।

ਯੁਧਿष੍ਠਿਰੋऽਪਿ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਭ੍ਰਾਤृਭਿਃ ਪਰਿਵਾਰਿਤਃ । ਜਿਤੋ ਦੁਰ੍ਯੋਧਨੇਨੈਵ ਮਾਯਾਦ੍ਯੂਤੇਨ ਪਾਪਿਨਾ । ਕਰ੍ਣਦੁਃ ਸ਼ਾਸਨਮਤੇ ਸ੍ਥਿਤੇਨ ਸ਼ਕੁਨੇਰ੍ਮਤੇ ॥ ੧,੧੪੫.

ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਸੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਸੀ, ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਕਰਣ, ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਤੇ ਸ਼ਕੁਨੀ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ, ਠੱਗੀ ਵਾਲੇ ਜੂਏ ਰਾਹੀਂ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ।

ਅਥ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਵਰ੍षਾਣਿ ਵਨੇ ਤੇਪੁਰ੍ਮਹਤ੍ਤਪਃ । ਸਧੌਮ੍ਯਾ ਦ੍ਰੌਪਦੀषष੍ਠਾ ਮੁਨਿਵृਨ੍ਦਾਭਿਸਂਵृਤਾਃ ॥ ੧,੧੪੫.

ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਤਪ ਕੀਤਾ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਤੇ ਧੌਮਯਾ ਨਾਲ, ਤੇ ਮੁਨੀ ਜਥਿਆਂ ਦੀ ਘਿਰਾਵਟ ਵਿੱਚ।

ਯਯੁਰ੍ਵਿਰਾਟਨਗਰਂ ਗੁਪ੍ਤਰੂਪੇਣ ਸਂਸ਼੍ਰਿਤਾਃ । ਵਰ੍षਮੇਕਂ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞਾ ਗੋਗ੍ਰਹਾਤ੍ਤਮਪਾਲਯਨ੍ ॥ ੧,੧੪੫.

ਉਹ ਵਿਰਾਟ ਨਗਰ ਗਏ, ਛੁਪੇ ਹੋਏ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਇਕ ਸਾਲ ਲਈ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਗਿਆਨੀ ਗੋਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।

ਤਤੇ ਯਾਤਾਃ ਸ੍ਵਕਂ ਰਾष੍ਟ੍ਰਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਾਮਾਸੁਰਾਦृਤਾਃ । ਪਞ੍ਚਗ੍ਰਾਮਾਨਰ੍ਧਰਾਜ੍ਯਾਦ੍ਵੀਰਾ ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਂ ਨृਪਮ੍ ॥ ੧,੧੪੫.

ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਅੱਧੇ ਰਾਜ ਦੀ ਥਾਂ ਪੰਜ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।

ਨਾਪ੍ਤਵਨ੍ਤਃ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਯੁਦ੍ਧਞ੍ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਬਲਾਨ੍ਵਿਤਾਃ । ਅਕ੍ਸ਼ੌਹਿਣੀਭਿਰ੍ਦਿਵ੍ਯਾਭਿਃ ਸਪ੍ਤਭਿਃ ਪਰਿਵਾਰਿਤਾਃ ॥ ੧,੧੪੫.

ਉਹ ਪਿੰਡ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ, ਸੱਤ ਦੇਵਤਾਈ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ।

ਏਕਾਦਸ਼ਭਿਰੁਦ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਯੁਕ੍ਤਾ ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਾਦਯਃ । ਆਸੀਦ੍ਯੁਦ੍ਧਂ ਸਂਕੁਲਂ ਚ ਦੇਵਾਸੁਰਰਣੋਪਮਮ੍ ॥ ੧,੧੪੫.

ਦੁਰਯੋਧਨ ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ ਗਿਆਰਾਂ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਏ। ਲੜਾਈ ਇਤਨੀ ਭਿਆਨਕ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਜੰਗ।

ਭੀष੍ਮਃ ਸੇਨਾਪਤਿਰਭੂਦਾਦੌ ਦੌਰ੍ਯੋਧਨੇ ਬਲੇ । ਪਾਣ੍ਡਵਾਨਾਂ ਸ਼ਿਖਣ੍ਡੀ ਚ ਤਯੋਰ੍ਯੁਦ੍ਧਂ ਬਭੂਵ ਹ । ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਿ ਮਹਾਘੋਰਂ ਧਸਰਾਤ੍ਰਂ ਸ਼ਰਾਸ਼ਰਿ ॥ ੧,੧੪੫.

ਭੀਸ਼ਮ ਪਹਿਲਾਂ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੀ ਫੌਜ ਦਾ ਸਰਦਾਰ ਸੀ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਦੋਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਦਸ ਦਿਨ ਤੱਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਟਕਰ ਅਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਹੋਈ।

ਸ਼ਿਖਣ੍ਡ੍ਯਰ੍ਜੁਨਬਾਣੈਸ਼੍ਚ ਭੀष੍ਮਃ ਸ਼ਰਸ਼ਤੈਸ਼੍ਚਿਤਃ । ਉਤ੍ਤਰਾਯਣਮਾਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਦੇਵਂ ਗਦਾਧਰਮ੍ ॥ ੧,੧੪੫.

ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭੀਸ਼ਮ ਸੈਂਕੜੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਛਿਦ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਗਦਾ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।

ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਧਰ੍ਮਾਨ੍ਬਹੁਵਿਧਾਂਸ੍ਤਰ੍ਪਯਿਤ੍ਵਾ ਪਿਤॄਨ੍ਬਹੂਨ੍ । ਆਨਨ੍ਦੇ ਤੁ ਪਦੇ ਲੀਨੋ ਵਿਮਲੇ ਮੁਕ੍ਤਕਿਲ੍ਬਿषੇ ॥ ੧,੧੪੫.

ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਕਈ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ, ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਆਨੰਦਮਈ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।

ਤਤੋ ਦ੍ਰੋਣੋ ਯਯੌ ਯੋਦ੍ਧੁਂ ਧृष੍ਟਦ੍ਯੁਮ੍ਨੇਨ ਬੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ । ਦਿਨਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਤਦ੍ਯੁਦ੍ਧਮਾਸੀਤ੍ਪਰਮਦਾਰੁਣਮ੍ ॥ ੧,੧੪੫.

ਫਿਰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦਯੁਮਨ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਲਈ ਰੁਖ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਜੰਗ ਪੰਜ ਦਿਨ ਤੱਕ ਚਲਿਆ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਸੀ।

ਯਤ੍ਰ ਤੇ ਪृਥਿਵੀਪਾਲਾ ਹਤਾਃ ਪਾਰ੍ਥੇਨ ਸਂਗਰੇ । ਸ਼ੋਕਸਾਗਰਮਾਸਾਦ੍ਯ ਦ੍ਰੋਣੋऽਪਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਾਪ੍ਤਵਾਨ੍ ॥ ੧,੧੪੫.

ਉਥੇ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿਚ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਵੀ ਸੁਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

ਤਤਃ ਕਰ੍ਣਾ ਯਯੌ ਯੋਦ੍ਧੁਮਰ੍ਜੁਨੇਨ ਮਿਹਾਤ੍ਮਨਾ । ਦਿਨਦ੍ਵਯਂ ਮਹਾਯੁਦ੍ਧਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪਾਰ੍ਥਾਸ੍ਤ੍ਰਸਾਗਰੇ । ਨਿਮਗ੍ਨਃ ਸੂਰ੍ਯਲੋਕਨ੍ਤੁ ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਪ ਸ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ॥ ੧,੧੪੫.

ਫਿਰ ਕਰਣ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਅਰਜੁਨ ਨਾਲ ਲੜਨ ਗਿਆ। ਦੋ ਦਿਨ ਤੱਕ ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਹੋਈ; ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਕਰਣ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

ਤਤਃ ਸ਼ਲ੍ਯੋ ਯਯੌ ਯੋਦ੍ਧੁਂ ਧਰ੍ਮਰਾਜੇਨ ਧੀਮਤਾ । ਦਿਨਾਰ੍ਧੇਨ ਹਤਃ ਸ਼ਲ੍ਯੋ ਬਾਣੈਰ੍ਜ੍ਵਲਨਸਨ੍ਨਿਭੈਃ ॥ ੧,੧੪੫.

ਫਿਰ ਸ਼ਲਯ ਨੇ ਬੁਧੀਮਾਨ ਧਰਮਰਾਜ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਲਈ ਰੁਖ ਕੀਤਾ। ਅੱਧੇ ਦਿਨ ਵਿਚ ਹੀ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸੜਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਲਯ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।

ਦੁਰ੍ਯੋਧਨੋऽਥ ਵੇਗੇਨ ਗਦਾਮਾਦਾਯ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ । ਅਭ੍ਯਧਾਵਤ ਵੈ ਭੀਭਂ ਕਾਲਾਨ੍ਤਕਯਮੋਪਮਃ ॥ ੧,੧੪੫.

ਫਿਰ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਗਦਾ ਫੜੀ ਅਤੇ ਅੰਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕਾਲ ਵਾਂਗ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਕੇ ਜੰਗ ਲਈ ਦੌੜਿਆ।

ਅਥ ਭੀਮੇਨ ਵੀਰੇਣ ਗਦਯਾ ਵਿਨਿਪਾਤਿਤਃ । ਅਸ਼੍ਵਤ੍ਥਾਮਾ ਗਤੋ ਦ੍ਰੌਣਿਃ ਸੁਪ੍ਤਸੈਨ੍ਯਂ ਤਤੋ ਨਿਸ਼ਿ ॥ ੧,੧੪੫.

ਫਿਰ ਵੀਰ ਭੀਮ ਨੇ ਗਦਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ। ਦ੍ਰੋਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਸ਼ਵਥਾਮਾ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੁੱਤੀ ਫੌਜ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਜਘਾਨ ਬਾਹੁਵੀਰ੍ਯੇਣ ਪਿਤੁਰ੍ਵਧਮਨੁਸ੍ਮਰਨ੍ । ਧृष੍ਟਦ੍ਯੁਮ੍ਨਂ ਜਘਾਨਾਥ ਦ੍ਰੌਪਦੇਯਾਂਸ਼੍ਚ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ॥ ੧,੧੪੫.

ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਅਸ਼ਵਥਾਮਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦਯੁਮਨ ਅਤੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਦ੍ਰੌਪਦ੍ਯਾਂ ਰੁਦ੍ਯਮਾਨਾਯਾਮਸ਼੍ਵਤ੍ਥਾਮ੍ਨਃ ਸ਼ਿਰੋਮਣਿਮ੍ । ਐषਿਕਾਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਤਂ ਜਿਤ੍ਵਾ ਜਗ੍ਰਾਹਾਰ੍ਜੁਨ ਉਤ੍ਤਮਮ੍ ॥ ੧,੧੪੫.

ਜਦੋਂ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਰੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਅਸ਼ਵਥਾਮਾ ਨੂੰ ਈਖਾ ਅਸਤਰ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਕੀਮਤੀ ਮਣੀ ਲੈ ਲਿਆ।

ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਃ ਸਮਾਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਸ੍ਤ੍ਰੀਜਨਂ ਸ਼ੋਕਸਂਕੁਲਮ੍ । ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਤਰ੍ਪ੍ਯ ਦੇਵਾਂਸ਼੍ਚ ਪਿਤॄਨਥ ਪਿਤਾਮਹਾਨ੍ ॥ ੧,੧੪੫.

ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਦੁਖ ਵਿਚ ਡੁੱਬੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕੀਤਾ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਪੂਰਵਜਾਂ ਅਤੇ ਪਿਤਾਮਹਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਦਿੱਤਾ।

ਆਸ਼੍ਵਾਸਿਤੋऽਥ ਭੀष੍ਮੇਣ ਰਾਜ੍ਯਞ੍ਚੈਵਾਕਰੋਨ੍ਮਹਤ੍ । ਵਿष੍ਣੁਮੀਜੇऽਸ਼੍ਵਮੇਧੇਨ ਵਿਧਿਵਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਵਤਾ ॥ ੧,੧੪੫.

ਭੀਸ਼ਮ ਵਲੋਂ ਆਸ਼ਵਾਸਨ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਵੱਡਾ ਰਾਜ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾ ਕੀਤੀ।

ਰਾਜ੍ਯੇ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਯਾਦਵਾਨਾਂ ਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਮੌਸਲੇ ਰਾਜਾ ਜਪ੍ਤ੍ਵਾ ਨਾਮਸਹਸ੍ਰਕਮ੍ ॥ ੧,੧੪੫.

ਉਸ ਨੇ ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ ਨੂੰ ਰਾਜਗੱਦੀ ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ। ਮੌਸਲ ਦੀ ਘਟਨਾ ਵਿਚ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਦੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਨਾਮ ਜਪੇ।

ਵਿष੍ਣੋਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਜਗਾਮਾਥ ਭੀਮਾਦ੍ਯੈਰ੍ਭ੍ਰਾਤृਭਿਰ੍ਯੁਤਃ । ਵਾਸੁਦੇਵਃ ਪੁਨਰ੍ਬੁਦ੍ਧਸਂਮੋਹਾਯ ਸੁਰਦ੍ਵਿषਾਮ੍ ॥ ੧,੧੪੫.

ਭੀਮ ਆਦਿ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸੁਰਗ ਵਿਚ ਗਿਆ। ਵਾਸੁਦੇਵ ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਭਟਕਾਉਣ ਲਈ ਬੁੱਧ ਰੂਪ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲਿਆ।

ਕਲ੍ਕਿਰ੍ਵਿष੍ਣੁਸ਼੍ਚ ਭਵਿਤਾ ਸ਼ਂਭਲਗ੍ਰਾਮਕੇ ਪੁਨਃ । ਅਸ਼੍ਵਾਰੂਢੋऽਖਿਲਾਂਲ੍ਲੋਕਾਂਸ੍ਤਦਾ ਭਸ੍ਮੀਕਰਿष੍ਯਤਿ ॥ ੧,੧੪੫.

ਵਿਸ਼ਨੂ ਫਿਰ ਕਲਕੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸ਼ੰਭਲ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ, ਘੋੜੇ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰਾਖ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ।

ਦੇਵਾਦੀਨਾਂ ਰਕ੍ਸ਼ਣਾਯ ਹ੍ਯਧਰ੍ਮਹਾਰਣਾਯ ਚ । ਦੁष੍ਟਾਨਾਞ੍ਚ ਵਧਾਰ੍ਥਾਯ ਹ੍ਯਵਤਾਰਂ ਕਰੋਤਿ ਚ ॥ ੧,੧੪੫.

ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਅਧਰਮ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦੇ ਸੰਘਾਰ ਲਈ ਉਹ ਅਵਤਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਯਥਾ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਰ੍ਵਂਸ਼ੇ ਜਾਤਃ ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦਮਨ੍ਥਨੇ । ਦੇਵਾਦੀਨਾਂ ਜੀਵਨਾਯ ਹ੍ਯਾਯੁਰ੍ਵੇਦਮੁਵਾਚ ਹ ॥ ੧,੧੪੫.

ਜਿਵੇਂ ਧਨਵੰਤਰੀ ਸਮੁੰਦਰ ਮंथਨ ਵੇਲੇ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਜਨਮਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਆਦਿ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਸਿਖਾਇਆ ਸੀ।

ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸੁਤਾਯੈਵ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੁਤਾਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ । ਭਾਰਤਾਂਸ਼੍ਚਾਵਤਾਰਾਂਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਵ੍ਰਜੇਨ੍ਨਰਃ ॥ ੧,੧੪੫.

ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਨ ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਅਤੇ ਭਾਰਤਾਂ ਦੇ ਅਵਤਾਰਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੧੪੬ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਰੁਵਾਚ । ਸਰ੍ਵਰੋਗਨਿਦਾਨਞ੍ਚ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ । ਆਤ੍ਰੇਯਾਦ੍ਯੈਰ੍ਮੁਨਿਵਰੈਰ੍ਯਥਾ ਪੂਰ੍ਵਮੁਦੀਰਿਤਮ੍ ॥ ੧,੧੪੬.

ਧਨਵੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੁਸ਼ਰੁਤ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਾਰੇ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਜਿਵੇਂ ਆਤਰੇਆ ਆਦਿ ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾਵਾਂਗਾ।