ਚਾਣੂਰੋ ਮੁष੍ਟਿਕੋ ਮਲ੍ਲਃ ਕਂਸੋ ਮਞ੍ਚਾਨ੍ਨਿਪਾਤਿਤਃ । ਰੁਕ੍ਮਿਣੀਸਤ੍ਯਭਾਮਾਦ੍ਯਾਃ ਹ੍ਯष੍ਟੌ ਪਤ੍ਨ੍ਯੋ ਹਰੇਃ ਪਰਾਃ ॥ ੧,੧੪੪.
ਚਾਣੂਰ, ਮੁਸ਼ਟੀਕਾ ਮੱਲਾ, ਤੇ ਕੰਸਾ ਮੰਜੇ ਤੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਰੁਕਮਣੀ, ਸਤਿਆਭਾਮਾ ਆਦਿ — ਹਰੀ ਦੀਆਂ ਅੱਠ ਉੱਚੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਨ।
षੋਢਸ਼ ਸ੍ਤ੍ਰੀਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਹ੍ਯਨ੍ਯਾਨ੍ਯਾਸ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਤਾਸਾਂ ਪੁਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਪੌਤ੍ਰਾਦ੍ਯਾਃ ਸ਼ਤਸ਼ੋऽਥ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ॥ ੧,੧੪੪.
ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੀ ਹੋਰ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਇਸਤਰੀਆਂ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਪੌਤਰੇ ਆਦਿ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਚ ਸਨ।
ਰੁਕ੍ਮਿਣ੍ਯਾਞ੍ਚੈਵ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨੋ ਨ੍ਯਵਧੀਚ੍ਛਂਬਰਞ੍ਚ ਯਃ । ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋऽਨਿਰੁਦ੍ਧੋऽਭੂਦੁषਾਬਾਣਸੁਤਾਪਤਿਃ ॥ ੧,੧੪੪.
ਰੁਕਮਣੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨ ਨੇ ਸ਼ੰਬਰ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਨਿਰੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਉਸ਼ਾ (ਬਾਣਾ ਦੀ ਧੀ) ਦਾ ਪਤੀ ਬਣਿਆ।
ਹਰਿਸ਼ਕਰਯੋਰ੍ਯਤ੍ਰ ਮਹਾਯੁਦ੍ਧਂ ਬਭੂਵ ਹ । ਬਾਣਬਾਹੁਸਹਸ੍ਰਞ੍ਚ ਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਬਾਹੁਦ੍ਵਯਂ ਹ੍ਯਭੂਤ੍ ॥ ੧,੧੪੪.
ਹਰੀ ਤੇ ਚੰਦ-ਸ਼ਿਰ ਵਾਲੇ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਬਾਣਾ ਦੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਕੱਟ ਕੇ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਰਹਿ ਗਈਆਂ।
ਨਰਕੋ ਨਿਹਤੋ ਯੇਨ ਪਾਰਿਜਾਤਂ ਜਹਾਰ ਯਃ । ਬਲਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਸੁਪਾਲਸ਼੍ਚ ਹਤਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਿਵਿਦਃ ਕਪਿਃ ॥ ੧,੧੪੪.
ਨਰਕਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਪਾਰਿਜਾਤਾ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਬਲਰਾਮ, ਸ਼ਿਸੁਪਾਲ ਤੇ ਦਿਵਿਦਾ ਕਪੀ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਅਨਿਰੁਦ੍ਧਾਦਭੂਦ੍ਵਜ੍ਰਃ ਸ ਚ ਰਾਜਾ ਗਤੇ ਹਰੌ । ਸਨ੍ਦੀਪਨਿਂ ਗੁਰੁਞ੍ਚਕ੍ਰੇ ਸਪੁਤ੍ਰਞ੍ਚ ਚਕਾਰ ਸਃ । ਮਥੁਰਾਯਾਂ ਚੋਗ੍ਰਸੇਨਂ ਪਾਲਨਂ ਚ ਦਿਵੌਕਸਾਮ੍ ॥ ੧,੧੪੪.
ਅਨਿਰੁੱਧ ਤੋਂ ਵਜ੍ਰਾ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਹਰੀ ਦੇ ਵਿਦਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸੰਦੀਪਨੀ ਨੂੰ, ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ, ਗੁਰੂ ਬਣਾਇਆ। ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਰਾਜ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੧੪੫ ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ । ਭਾਰਤਂ ਸਂਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਭਾਰਾਵਤਰਣਂ ਭੁਵਃ । ਚਕ੍ਰੇ ਕृष੍ਣੋ ਯੁਧ੍ਯਮਾਨਃ ਪਾਣ੍ਡਵਾਦਿਨਿਮਿਤ੍ਤਤਃ ॥ ੧,੧੪੫.
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੁਣ ਮੈਂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਭਾਰ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਪਾਂਡਵ ਆਦਿ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਲੜ ਕੇ ਇਹ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।
ਵਿष੍ਣੁਨਾਭ੍ਯਬ੍ਜਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਤ੍ਰੋऽਤ੍ਰਿਰਤ੍ਰਿਤਃ । ਸੋਮਸ੍ਤਤੋ ਬੁਧਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦਿਲਾਯਾਂ ਚ ਪੁਰੂਰਵਾਃ ॥ ੧,੧੪੫.
ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜਨਮਿਆ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤ੍ਰਿ ਜਨਮਿਆ। ਸੋਮਾ ਤੋਂ ਬੁਧ, ਤੇ ਬੁਧ ਤੋਂ ਇਲਾ ਦੇ ਘਰ ਪੁਰੂਰਵਾਸ ਜਨਮਿਆ।
ਤਸ੍ਯਾਯੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਂਸ਼ੇऽਭੂਦ੍ਯਯਾਤਿਰ੍ਭਰਤਃ ਕੁਰੁਃ । ਸ਼ਨ੍ਤਨੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਂਸ਼ੇऽਭੂਦ੍ਗਙ੍ਗਾਯਾਂ ਸ਼ਨ੍ਤਨੋਃ ਸੁਤਃ ॥ ੧,੧੪੫.
ਉਸ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਆਯੁਸ ਜਨਮਿਆ, ਫਿਰ ਯਯਾਤੀ, ਭਾਰਤ ਤੇ ਕੁਰੂ। ਕੁਰੂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਸ਼ੰਤਨੁ ਜਨਮਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਗੰਗਾ ਤੋਂ ਹੋਇਆ।
ਭੀष੍ਮਃ ਸਰ੍ਵਗੁਣੈਯੁਕ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤਪਾਰਗਃ ॥ ੧,੧੪੫.
ਭੀਸ਼ਮ, ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ।
ਸ਼ਨ੍ਤਨੋਃ ਸਤ੍ਯਵਤ੍ਯਾਂ ਚ ਦ੍ਵੌ ਪੁਤ੍ਰੌ ਸਂਬਭੂਵਤੁਃ । ਚਿਤ੍ਰਾਙ੍ਗਦਨ੍ਤੁ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਃ ਪੁਤ੍ਰਂ ਚਿਤ੍ਰਾਙ੍ਗਦੋऽਵਧੀਤ੍ ॥ ੧,੧੪੫.
ਸ਼ੰਤਨੁ ਤੇ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਤੋਂ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਗੰਧਰਵ ਨੇ ਚਿਤ੍ਰਾਂਗਦ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅਨ੍ਯੋ ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰ੍ਯੋऽਭੂਤ੍ਕਾਸ਼ੀਰਾਜਸੁਤਾਪਤਿਃ । ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰ੍ਯੇ ਸ੍ਵਰ੍ਯਾਤੇ ਵ੍ਯਾਸਾਤ੍ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਤੋऽਭਵਤ੍ ॥ ੧,੧੪੫.
ਦੂਜਾ ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰਯ ਸੀ, ਜੋ ਕਾਸੀ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਦਾ ਪਤੀ ਸੀ। ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰਯ ਦੇ ਸਵਰਗ ਜਾਣ ਤੇ, ਵਿਆਸ ਤੋਂ ਨਿਯੋਗ ਰਾਹੀਂ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ।
ਧृਤਰਾष੍ਟੋऽਮ੍ਬਿਕਾਪੁਤ੍ਰਃ ਪਾਣ੍ਡੁਰਾਮ੍ਬਾਲਿਕਾਸੁਤਃ । ਭੁਜਿष੍ਯਾਯਾਨ੍ਤੁ ਵਿਦੁਰੋ ਗਾਨ੍ਧਾਰ੍ਯਾਂ ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰਤਃ ॥ ੧,੧੪੫.
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਪਾਂਡੂ ਅੰਬਾਲਿਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਤੇ ਵਿਦੁਰ ਇਕ ਦਾਸੀ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ। ਗਾਂਧਾਰੀ ਤੋਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ।
ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਪ੍ਰਧਾਨਾਸ੍ਤੁ ਸ਼ਤਸਂਖ੍ਯਾ ਮਹਾਬਲਾਃ । ਪਾਣ੍ਡੋਃ ਕੁਨ੍ਤ੍ਯਾਞ੍ਚ ਮਾਦ੍ਯਾਂ ਚ ਪਞ੍ਚ ਪੁਤ੍ਰਾਃ ਪ੍ਰਜਜ੍ਞਿਰੇ ॥ ੧,੧੪੫.
ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਸੌ ਬਲਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਪਾਂਡੂ ਤੋਂ, ਕੁੰਤੀ ਤੇ ਮਾਦਰੀ ਰਾਹੀਂ, ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰੋ ਭੀਮਸੇਨੋ ਹ੍ਯਰ੍ਜੁਨੋ ਨਕੁਲਸ੍ਤਥਾ । ਸਹਦੇਵਸ਼੍ਚ ਪਞ੍ਚੈਤੇ ਮਹਾਬਲਪਰਾਕ੍ਰਮਾਃ ॥ ੧,੧੪੫.
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਭੀਮਸੇਨ, ਅਰਜੁਨ, ਨਕੁਲ ਤੇ ਸਹਦੇਵ—ਇਹ ਪੰਜੇ ਹੀ ਬਹੁਤ ਬਲਵਾਨ ਤੇ ਸ਼ੂਰ ਸਨ।
ਕੁਰੁਪਾਣ੍ਡਵਯੋਰ੍ਵੈਰਂ ਦੈਵਯੋ ਗਾਦ੍ਬਭੂਵ ਹ । ਦੁਰ੍ਯੋਧਨੇਨਾਧੀਰੇਣ ਪਾਣ੍ਡਵਾਃ ਸਮੁਪਦ੍ਰੁਤਾਃ ॥ ੧,੧੪੫.
ਕੁਰੂਆਂ ਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿਚ ਵੈਰ ਕਿਸਮਤ ਕਰਕੇ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੀ ਬੇਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਦਗ੍ਧਾ ਜਤੁਗृਹੇ ਵੀਰਾਸ੍ਤੇ ਮੁਕ੍ਤਾਃ ਸ੍ਵਧਿਯਾਮਲਾਃ ॥ ੧,੧੪੫.
ਜਤੂ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਵਿਰੋਧੀ ਸੁਰਮਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਨਾਲ, ਮਨ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦਿਆਂ, ਬਚ ਕੇ ਨਿਕਲ ਆਏ।
ਤਤਸ੍ਤਦੇਕਚਕ੍ਰਾਯਾਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯ ਨਿਵੇਸ਼ਨੇ । ਵਿਵਿਸ਼ੁਸ੍ਤੇ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਨਿਹਤ੍ਯ ਬਕਰਾਕ੍ਸ਼ਸਮ੍ ॥ ੧,੧੪੫.
ਫਿਰ ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਇਕਚਕਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਘਰ ਗਏ, ਬਕ ਰਾਖਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ।
ਤਤਃ ਪਾਞ੍ਚਾਲਵਿषਯੇਦ੍ਰੌਪਦ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਸ੍ਵਯਂਵਰਮ੍ । ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਵੀਰ੍ਯਸ਼ੁਲ੍ਕਾਨ੍ਤਾਂ ਪਾਣ੍ਡਵਾ ਉਪਯੇਮਿਰੇ ॥ ੧,੧੪੫.
ਫਿਰ ਪਾਂਚਾਲ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸਵੈਅੰਵਰ ਤੇ, ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਜਾਣ ਕੇ, ਜਿੱਤ ਲਿਆ।
ਦ੍ਰੋਣਭੀष੍ਮਾਨੁਮਤ੍ਯਾ ਤੁ ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰਃ ਸਮਾਨਯਤ੍ । ਅਰ੍ਦ੍ਵਰਾਜ੍ਯਂ ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰਸ੍ਥੇ ਪੁਰੋਤ੍ਤਮੇ ॥ ੧,੧੪੫.
ਦ੍ਰੋਣ ਤੇ ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰ ਲਈ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਅੱਧਾ ਰਾਜ ਮਿਲਿਆ।
ਰਾਜਸੂਯਨ੍ਤਤਸ਼੍ਚਕ੍ਰੁਃ ਸਭਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਯਤਵ੍ਰਤਾਃ । ਅਰ੍ਜੁਨੋ ਦ੍ਵਾਰਵਤ੍ਯਾਨ੍ਤੁ ਸੁਭਦ੍ਰਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਾਨ੍ਪ੍ਰਿਯਾਮ੍ । ਵਾਸੁਦੇਵਸ੍ਯ ਭਗਿਨੀਮਨੁਮਤ੍ਯਾ ਮੁਰਦ੍ਵਿषਃ ॥ ੧,੧੪੫.
ਸਭਾ ਬਣਾਕੇ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਕੀਤਾ, ਨਿਯਮ ਨਾਲ। ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਦਵਾਰਕਾ ਵਿੱਚ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਭੈਣ ਸੁਭਦਰਾ ਨੂੰ, ਮੁਰ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਨਨ੍ਦਿਘੋषਂ ਰਥਂ ਦਿਵ੍ਯਮਗ੍ਨੇਰ੍ਘਨੁਰਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਗਾਣ੍ਡੀਵਂ ਨਾਮ ਤਦ੍ਦਿਵ੍ਯਂ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਅਕ੍ਸ਼ਯਾਨ੍ਸਾਯਕਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਤਥਾਭੇਦ੍ਯਞ੍ਚ ਦਂਸ਼ਨਮ੍ ॥ ੧,੧੪੫.
ਉਸਨੇ ਨੰਦਿਘੋਸ਼ ਨਾਮਕ ਦੇਵ ਰਥ, ਅਗਨਿ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਘਣ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁ, ਅਖੁੱਟ ਤੀਰਾਂ ਵਾਲਾ ਤੂਣੀਰ, ਤੇ ਅਟੱਲ ਕਵਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਸ ਤੇਨ ਧਨੁषਾ ਵੀਰਃ ਪਾਣ੍ਡਵੋ ਜਾਤਵੇਦਸਮ੍ । ਕृष੍ਣਦ੍ਵਿਤੀਯੋ ਬੀਭਤ੍ਸੁਰਤਰ੍ਪਯਤ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ॥ ੧,੧੪੫.
ਉਸ ਧਨੁ ਨਾਲ, ਸ਼ੂਰ ਪਾਂਡਵ ਅਰਜੁਨ ਨੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਜਾਤਵੇਦਸ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ।
ਨृਪਾਨ੍ਦਿਗ੍ਵਿਜਯੇ ਜਿਤ੍ਵਾ ਰਤ੍ਨਾਨ੍ਯਾਦਾਯ ਵੈ ਦਦੌ । ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਾਯ ਮਹਤੇ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰੇ ਨੀਤਿਵਿਦੇ ਮੁਦਾ ॥ ੧,੧੪੫.
ਚਾਰਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰਤਨ ਲੈ ਕੇ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰੋऽਪਿ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਭ੍ਰਾਤृਭਿਃ ਪਰਿਵਾਰਿਤਃ । ਜਿਤੋ ਦੁਰ੍ਯੋਧਨੇਨੈਵ ਮਾਯਾਦ੍ਯੂਤੇਨ ਪਾਪਿਨਾ । ਕਰ੍ਣਦੁਃ ਸ਼ਾਸਨਮਤੇ ਸ੍ਥਿਤੇਨ ਸ਼ਕੁਨੇਰ੍ਮਤੇ ॥ ੧,੧੪੫.
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਸੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਸੀ, ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਕਰਣ, ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਤੇ ਸ਼ਕੁਨੀ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ, ਠੱਗੀ ਵਾਲੇ ਜੂਏ ਰਾਹੀਂ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ।
ਅਥ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਵਰ੍षਾਣਿ ਵਨੇ ਤੇਪੁਰ੍ਮਹਤ੍ਤਪਃ । ਸਧੌਮ੍ਯਾ ਦ੍ਰੌਪਦੀषष੍ਠਾ ਮੁਨਿਵृਨ੍ਦਾਭਿਸਂਵृਤਾਃ ॥ ੧,੧੪੫.
ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਤਪ ਕੀਤਾ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਤੇ ਧੌਮਯਾ ਨਾਲ, ਤੇ ਮੁਨੀ ਜਥਿਆਂ ਦੀ ਘਿਰਾਵਟ ਵਿੱਚ।
ਯਯੁਰ੍ਵਿਰਾਟਨਗਰਂ ਗੁਪ੍ਤਰੂਪੇਣ ਸਂਸ਼੍ਰਿਤਾਃ । ਵਰ੍षਮੇਕਂ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞਾ ਗੋਗ੍ਰਹਾਤ੍ਤਮਪਾਲਯਨ੍ ॥ ੧,੧੪੫.
ਉਹ ਵਿਰਾਟ ਨਗਰ ਗਏ, ਛੁਪੇ ਹੋਏ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਇਕ ਸਾਲ ਲਈ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਗਿਆਨੀ ਗੋਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
ਤਤੇ ਯਾਤਾਃ ਸ੍ਵਕਂ ਰਾष੍ਟ੍ਰਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਾਮਾਸੁਰਾਦृਤਾਃ । ਪਞ੍ਚਗ੍ਰਾਮਾਨਰ੍ਧਰਾਜ੍ਯਾਦ੍ਵੀਰਾ ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਂ ਨृਪਮ੍ ॥ ੧,੧੪੫.
ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਅੱਧੇ ਰਾਜ ਦੀ ਥਾਂ ਪੰਜ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।
ਨਾਪ੍ਤਵਨ੍ਤਃ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਯੁਦ੍ਧਞ੍ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਬਲਾਨ੍ਵਿਤਾਃ । ਅਕ੍ਸ਼ੌਹਿਣੀਭਿਰ੍ਦਿਵ੍ਯਾਭਿਃ ਸਪ੍ਤਭਿਃ ਪਰਿਵਾਰਿਤਾਃ ॥ ੧,੧੪੫.
ਉਹ ਪਿੰਡ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ, ਸੱਤ ਦੇਵਤਾਈ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ।
ਏਕਾਦਸ਼ਭਿਰੁਦ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਯੁਕ੍ਤਾ ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਾਦਯਃ । ਆਸੀਦ੍ਯੁਦ੍ਧਂ ਸਂਕੁਲਂ ਚ ਦੇਵਾਸੁਰਰਣੋਪਮਮ੍ ॥ ੧,੧੪੫.
ਦੁਰਯੋਧਨ ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ ਗਿਆਰਾਂ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਏ। ਲੜਾਈ ਇਤਨੀ ਭਿਆਨਕ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਜੰਗ।