ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਯਾ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਾਨ੍ਨੋਦ੍ਗਚ੍ਛਤਿ ਦਿਵਾਕਰਃ । ਤਸ੍ਯ ਚਾਨੁਦਯਾਦ੍ਧਾਨਿਰ੍ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਨਾਂ ਭਵਤਾਂ ਤਥਾ ॥ ੧,੧੪੨.

ਪਤਿਵਰਤਾ ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਕਰਕੇ ਸੂਰਜ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹਦਾ। ਉਸ ਦੇ ਨਾ ਚੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਸਮੇਤ ਸਭ ਮਰਦਾਂ ਲਈ ਹਨੇਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਮਤ੍ਰੇਰਨਸੂਯਾਂ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀਮ੍ । ਪ੍ਰਸਾਦਯਤ ਵੈ ਪਤ੍ਨੀਂ ਭਾਨੋਰੁਦਯਕਾਮ੍ਯਯਾ ॥ ੧,੧੪੨.

ਇਸ ਲਈ, ਪਤਿਵਰਤਾ ਅਤੇ ਤਪਸਵਿਨੀ ਅਨਸੂਯਾ ਨੂੰ ਮਨਾਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹ ਸਕੇ।

ਤੈਃ ਸਾ ਪ੍ਰਸਾਦਿਤਾ ਗਤ੍ਵਾ ਹ੍ਯਨਸੂਯਾ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ । ਕृਤ੍ਵਾਦਿਤ੍ਯੋਦਯਂ ਸਾ ਚ ਤਂ ਭਰ੍ਤਾਰਮਜੀਵਯਤ੍ । ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਨਸੂਯਾਯਾਃ ਸੀਤਾਭੂਦਧਿਕਾ ਕਿਲ ॥ ੧,੧੪੨.

ਉਹ ਅਨਸੂਯਾ ਦੇ ਪਾਸ ਗਏ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ। ਪਤਿਵਰਤਾ ਅਨਸੂਯਾ ਨੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਪਤਿਵਰਤਾ ਅਨਸੂਯਾ ਨੇ ਸੀਤਾ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਮਹਾਨਤਾ ਦਿਖਾਈ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੧੪੩ ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ । ਰਾਮਾਯਣਮਤੋ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਪਾਪਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਵਿष੍ਣੁਨਾਭ੍ਯਬ੍ਜਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਮਰੀਚਿਸ੍ਤਤ੍ਸੁਤੋऽਭਵਤ੍ ॥ ੧,੧੪੩.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੁਣ ਮੈਂ ਰਾਮਾਇਣ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜਨਮਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਰੀਚੀ ਹੋਇਆ।"

ਮਰੀਚੇਃ ਕਸ਼੍ਯਪਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਰਵਿਸ੍ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਨੁਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਮਨੋਰਿਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਰਸ੍ਯਾਭੂਦ੍ਵਂਸ਼ੇ ਰਾਜਾ ਰਘੁਃ ਸ੍ਮृਤਃ ॥ ੧,੧੪੩.

ਮਰੀਚੀ ਤੋਂ ਕਸ਼ਯਪ, ਉਸ ਤੋਂ ਰਿਵਿ, ਅਤੇ ਰਿਵਿ ਤੋਂ ਮਨੂ ਹੋਇਆ। ਮਨੂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਜਨਮਿਆ, ਅਤੇ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਰਘੁ ਹੋਇਆ।

ਰਘੋਰਜਸ੍ਤਤੋ ਜਾਤੋ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥੋ ਬਲੀ । ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤੁ ਚਤ੍ਵਾਰੋ ਮਹਾਬਲਪਰਾਕ੍ਰਮਾਃ ॥ ੧,੧੪੩.

ਰਘੁ ਤੋਂ ਅਜਾ ਜਨਮਿਆ, ਅਤੇ ਅਜਾ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਸਨ।

ਕੌਸਲ੍ਯਾਯਾਮ ਭੂਦ੍ਰਾਮੋ ਭਰਤਃ ਕੈਕਯੀਸੁਤਃ । ਸੁਤੌ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ਼ਕ੍ਸ਼ੁਘ੍ਨੌ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾਯਾਂ ਬਭੂਵਤੁਃ ॥ ੧,੧੪੩.

ਕੌਸਲਿਆ ਤੋਂ ਰਾਮ, ਕੈਕੇਈ ਤੋਂ ਭਰਤ, ਅਤੇ ਸੁਮੀਤਰਾ ਤੋਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਜਨਮੇ।

ਰਾਮੋ ਭਕ੍ਤਃ ਪਿਤੁਰ੍ਮਾਤੁਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਾਦਵਾਪ੍ਤਵਾਨ੍ । ਅਸ੍ਤ੍ਰਗ੍ਰਾਮਂ ਤਤੋ ਯਕ੍ਸ਼ੀਂ ਤਾਟਕਾਂ ਪ੍ਰਜਘਾਨ ਹ ॥ ੧,੧੪੩.

ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦੇ ਭਗਤ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਤੋਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਜਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਯਕਸ਼ੀ ਤਾਟਕਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਵਿਸ਼ਾਵਮਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਯਜ੍ਞੇ ਵੈ ਸੁਬਾਹੁਂ ਨ੍ਯਵਧੀਦ੍ਬਲੀ । ਜਨਕਸ੍ਯ ਕ੍ਰਤੁਂ ਗਤ੍ਵਾ ਉਪਯੇਮੇऽਥ ਜਾਨਕੀਮ੍ ॥ ੧,੧੪੩.

ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਨੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੁਬਾਹੂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਫਿਰ ਜਨਕ ਦੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਜਾਨਕੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।

ਊਰ੍ਮਿਲਾਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਵੀਰੋ ਭਰਤੋ ਮਾਣ੍ਡਵੀਂ ਸੁਤਾਮ੍ । ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੋ ਵੈ ਕੀਰ੍ਤਿਮਤੀਂ ਕੁਸ਼ਧ੍ਵਜਸੁਤੇ ਉਭੇ ॥ ੧,੧੪੩.

ਵੀਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਉਰਮੀਲਾ ਨਾਲ, ਭਰਤ ਨੇ ਮਾਂਡਵੀ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੇ ਕੀਰਤਿਮਤੀ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਧਵਜ ਦੀ ਧੀ ਦੋਵੇਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।

ਪਿਤ੍ਰਾਦਿਭਿਰਯੋਧ੍ਯਾਯਾਂ ਗਤ੍ਵਾ ਰਾਮਾਦਯਃ ਸ੍ਥਿਤਾਃ । ਯੁਧਾਜਿਤਂ ਮਾਤੁਲਞ੍ਚ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਭਰਤੌ ਗਤੌ ॥ ੧,੧੪੩.

ਰਾਮ ਆਦਿ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ-ਵਗੈਰਾ ਸਮੇਤ ਅਯੋਧਿਆ ਗਏ ਅਤੇ ਉਥੇ ਰਹੇ। ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਤੇ ਭਰਤ ਆਪਣੇ ਮਾਮਾ ਯੁਧਾਜਿਤ ਦੇ ਪਾਸ ਗਏ।

ਗਤਯੋਰ੍ਨृਪਵਰ੍ਯੋऽਸੌ ਰਾਜ੍ਯਂ ਦਾਤੁਂ ਸਮੁਦ੍ਯਤਃ । ਸ ਰਾਮਾਯ ਤਤ੍ਪੁਤ੍ਰਾਯ ਕੈਕੇਯ੍ਯਾ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤਸ੍ਤਦਾ ॥ ੧,੧੪੩.

ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਧੀਆ ਰਾਜਾ ਰਾਜ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੈਕੇਈ ਦੀ ਮੰਗ 'ਤੇ, ਉਹ ਰਾਜ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਰੱਖਣ ਲੱਗਾ।

ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਸਮਾਵਾਸੋ ਵਨੇਰਾਮਸ੍ਯ ਵਾਞ੍ਛਿਤਃ । ਰਾਮਃ ਪਿਤृਹਿਤਾਰ੍ਥਞ੍ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨ ਚ ਸੀਤਯਾ ॥ ੧,੧੪੩.

ਰਾਮ ਲਈ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਦਾ ਜੰਗਲ-ਵਾਸ ਚਾਹਿਆ ਗਿਆ। ਪਿਤਾ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਰਾਮ ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਸਮੇਤ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲਿਆ।

ਰਾਜ੍ਯਞ੍ਚ ਤृਣਵਤ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ृਙ੍ਗਵੇਰਪੁਰਂ ਗਤਃ । ਰਥਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਯਾਗਞ੍ਚ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟਗਿਰਿਂ ਗਤਃ ॥ ੧,੧੪੩.

ਰਾਜ ਨੂੰ ਤਿਨਕਾ ਸਮਝ ਕੇ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਸ੍ਰਿੰਗਵੇਰਪੁਰ ਗਿਆ। ਰਥ ਛੱਡ ਕੇ, ਪ੍ਰਯਾਗ ਅਤੇ ਫਿਰ ਚਿਤਰਕੂਟ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਗਿਆ।

ਰਾਮਸ੍ਯ ਤੁ ਵਿਯੋਗੇਨ ਰਾਜਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ । ਸਂਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਭਰਤਸ਼੍ਚਾਗਾਦ੍ਰਾਮਮਾਹ ਬਲਾਨ੍ਵਿਤਃ ॥ ੧,੧੪੩.

ਰਾਮ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਕਰਕੇ ਰਾਜਾ ਸਵਰਗ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਸੰਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਭਰਤ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਆਇਆ ਅਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ।

ਅਯੋਧ੍ਯਾਨ੍ਤੁ ਸਮਾਗਤ੍ਯ ਰਾਜ੍ਯਂ ਕੁਰੁ ਮਹਾਮਤੇ । ਸ ਨੈਚ੍ਛਤ੍ਪਾਦੁਕੇ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਜ੍ਯਾਯ ਭਰਤਾਯ ਤੁ ॥ ੧,੧੪੩.

ਅਯੋਧਿਆ ਆ ਕੇ, ਭਰਤ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਰਾਜ ਸੰਭਾਲੋ, ਵੱਡੇ ਮੱਤ ਵਾਲੇ।" ਪਰ ਰਾਮ ਨੇ ਇੱਛਾ ਨਾ ਕੀਤੀ; ਆਪਣੀਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਭਰਤ ਨੂੰ ਰਾਜ ਲਈ ਦਿੱਤੀਆਂ।

ਵਿਸਰ੍ਜਿਤੋऽਥ ਭਰਤੋ ਰਾਮਰਾਜ੍ਯਮਪਾਲਯਤ੍ । ਨਨ੍ਦਿਗ੍ਰਾਮੇ ਸ੍ਥਿਤੋ ਭਕ੍ਤੋ ਹ੍ਯਯੋਧ੍ਯਾਂ ਨਾਵਿਸ਼ਦ੍ਵ੍ਰਤੀ ॥ ੧,੧੪੩.

ਭਰਤ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਮ ਦਾ ਰਾਜ ਸੰਭਾਲਣ ਲੱਗਾ। ਨੰਦਿਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਭਗਤੀ ਤੇ ਵਰਤ ਨਿਭਾਉਂਦਾ, ਉਹ ਅਯੋਧਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ।

ਰਾਮੋऽਪਿ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟਾਚ੍ਚ ਹ੍ਯਤ੍ਰੇਰਾਸ਼੍ਰਮਮਾਯਯੌ । ਨਤ੍ਵਾ ਸੁਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਂ ਚਾਗਸ੍ਤ੍ਯਂ ਦਣ੍ਡਕਾਰਣ੍ਯਮਾਗਤਃ ॥ ੧,੧੪੩.

ਰਾਮ ਚਿਤਰਕੂਟ ਤੋਂ ਅਤਰੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਸੁਤੀਕਸ਼ਣ ਤੇ ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਦੰਡਕ ਅਰਣ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ।

ਤਤ੍ਰ ਸ਼ੂਰ੍ਪਣਖਾ ਨਾਮ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀ ਚਾਤ੍ਤੁਮਾਗਤਾ । ਨਿਕृਤ੍ਯ ਕਰ੍ਣੋ ਨਾਸੇ ਚ ਰਾਮੇਣਾਥਾਪਵਾਰਿਤਾ ॥ ੧,੧੪੩.

ਉਥੇ ਸ਼ੂਰਨਖਾ ਨਾਂ ਦੀ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਬੁਰੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਆਈ। ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਕੰਨ ਤੇ ਨੱਕ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ।

ਤਤ੍ਪ੍ਰੇਰਿਤਃ ਖਰਸ਼੍ਚਾਗਾਦ੍ਦੂषਣਸ੍ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾਸ੍ਤਥਾ । ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਸਹਸ੍ਰੇਣ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਨ੍ਤੁ ਬਲੇਨ ਚ ॥ ੧,੧੪੩.

ਉਸ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਖਰ, ਦੂਸ਼ਣ ਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਲੈ ਕੇ ਆਏ।

ਰਾਮੋऽਪਿ ਪ੍ਰੇषਯਾਮਾਸ ਬਾਣੈਰ੍ਯਮਪੁਰਞ੍ਚ ਤਾਨ੍ । ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤੋऽਭ੍ਯਾਗਾਦ੍ਰਾਵਣੋ ਹਰਣਾਯ ਹਿ ॥ ੧,੧੪੩.

ਰਾਮ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਰਾਵਣ, ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਦੇ ਉਕਸਾਏ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਆਇਆ।

ਮृਗਰੂਪਂ ਸ ਮਾਰੀਚਂ ਕृਤ੍ਵਾਗ੍ਰੇऽਥ ਤ੍ਰਿਦਣ੍ਡਧृਕ੍ । ਸੀਤਯਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤੋ ਰਾਮੋ ਮਾਰੀਚਂ ਨਿਜਘਾਨ ਹ ॥ ੧,੧੪੩.

ਰਾਵਣ ਨੇ ਮਾਰੀਚ ਨੂੰ ਹਿਰਨ ਦਾ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਤਿੰਨ ਦੰਡ ਲੈ ਕੇ ਅੱਗੇ ਭੇਜਿਆ। ਸੀਤਾ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਮਾਰੀਚ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਮ੍ਰਿਯਮਾਣਃ ਸ ਚ ਪ੍ਰਾਹ ਹਾ ਸੀਤੇ ! ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋਤਿ ਚ । ਸੀਤੋਕ੍ਤੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋऽਥਾਗਾਦ੍ਰਾਮਸ਼੍ਚਾਨੁਦਦਰ੍ਸ਼ ਤਮ੍ ॥ ੧,੧੪੩.

ਮਾਰੀਚ ਮਰਦੇ ਹੋਏ ਬੋਲਿਆ, 'ਹਾ ਸੀਤੇ! ਲਕਸ਼ਮਣ!' ਸੀਤਾ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ 'ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਆਇਆ, ਤੇ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।

ਉਵਾਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀ ਮਾਯਾ ਨੂਨਂ ਸੀਤਾ ਹृਤੇਤਿ ਸਃ । ਰਾਵਣੋऽਨ੍ਤਰਮਾਸਾਦ੍ਯ ਹ੍ਯਙ੍ਕੇਨਾਦਾਯ ਜਾਨਕੀਮ੍ ॥ ੧,੧੪੩.

ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, 'ਸ਼ੱਕ ਹੈ ਸੀਤਾ ਲੈ ਗਈ।' ਰਾਵਣ ਨੇ ਮੌਕਾ ਲੱਭ ਕੇ ਜਾਨਕੀ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਤੇ ਲੈ ਗਿਆ।

ਜਟਾਯੁषਂ ਵਿਨਿਰ੍ਭਿਦ੍ਯ ਯਯੌ ਲਙ੍ਕਾਂ ਤਤੋ ਬਲੀ । ਅਸ਼ੋਕਵृਕ੍ਸ਼ਚ੍ਛਾਯਾਯਾਂ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾਂ ਤਾਮਧਾਰਯਤ੍ ॥ ੧,੧੪੩.

ਜਟਾਯੂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਲੰਕਾ ਵੱਲ ਚਲਿਆ। ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਹੇਠ ਰੱਖ ਕੇ ਰਖਵਾਲੀ ਕਰਵਾਈ।

ਆਗਤ੍ਯ ਰਾਮਃ ਸੂਨ੍ਯਾਞ੍ਚ ਪਰ੍ਣਸ਼ਾਲਾਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹ । ਸ਼ੋਕਂ ਕृਤ੍ਵਾਥ ਜਾਨਕ੍ਯਾ ਮਾਰ੍ਗਣਂ ਕृਤਵਾਨ੍ਪ੍ਰਭੁਃ ॥ ੧,੧੪੩.

ਰਾਮ ਆਇਆ ਤੇ ਸੁੰਨ ਪਰਨਾਂ ਦੀ ਝੋਂਪੜੀ ਵੇਖੀ। ਜਾਨਕੀ ਲਈ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਖੋਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।

ਜਟਾਯੁषਞ੍ਚ ਸਂਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਤਦੁਕ੍ਤੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਦਿਸ਼ਮ੍ । ਗਤ੍ਵਾ ਸਖ੍ਯਂ ਤਤਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵੇਣ ਚ ਰਾਘਵਃ ॥ ੧,੧੪੩.

ਜਟਾਯੂ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਬਣਾਈ।

ਸਪ੍ਤ ਤਾਲਾਨ੍ਵਿਨਿਰ੍ਭਿਦ੍ਯ ਸ਼ਰੇਣਾਨਤਪਰ੍ਵਣਾ । ਵਾਲਿਨਞ੍ਚ ਵਿਨਿਰ੍ਭਿਦ੍ਯ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਯਾਂ ਹਰੀਸ਼੍ਵਰਮ੍ ॥ ੧,੧੪੩.

ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਹੀ ਤੀਰ ਨਾਲ ਸੱਤ ਤਾਲ ਰੁੱਖ ਚੀਰ ਦਿੱਤੇ। ਫਿਰ ਵਾਲੀ, ਜੋ ਕਿ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਦਾ ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਕृਤਵਾਨ੍ਰਾਮ ऋਸ਼੍ਯਮੂਕੇ ਸ੍ਵਯਂ ਸ੍ਥਿਤਃ । ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਪ੍ਰੇषਯਾਮਾਸ ਵਾਨਰਾਨ੍ਪਰ੍ਵਤੋਪਮਾਨ੍ ॥ ੧,੧੪੩.

ਰਾਮ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ, ਆਪ ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਰਿਹਾ। ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਵਾਨਰ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ।