ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਅਵਤੀਰ੍ਣੋ ਵਰਾਹੋऽਥ ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ਂ ਜਘਾਨ ਹ । ਪृਥਿਵੀਂ ਧਾਰਯਾਮਾਸ ਪਾਲਯਾਮਾਸ ਦੇਵਤਾਃ ॥ ੧,੧੪੨.

ਫਿਰ, ਵਰਾ੍ਹ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਤਰੀ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉਠਾਇਆ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।

ਨਰਸਿਂਹੋऽਵਰ੍ਤੋਰ੍ਣੋऽਥ ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁਂਰਿਪੁਮ੍ । ਦੈਤ੍ਯਾਨ੍ਨਿਹਤਵਾਨ੍ਵੇਦਧਰ੍ਮਾਦੀਨਭ੍ਯਪਾਲਯਤ੍ ॥ ੧,੧੪੨.

ਫਿਰ ਨਰਸਿੰਘ, ਜੋ ਅੱਧਾ ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਅੱਧਾ ਸਿੰਘ ਸੀ, ਆਇਆ ਅਤੇ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਨੂੰ, ਜੋ ਵੈਰੀ ਸੀ, ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਵੇਦਾਂ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।

ਤਤਃ ਪਰਸ਼ੁਰਾਮੋऽਭੂਜ੍ਜਮਦਗ੍ਨੇਰ੍ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ । ਤ੍ਰਿਃ ਸਪ੍ਤਕृਤ੍ਵਃ ਪृਥਿਵੀਂ ਚਕ੍ਰੇ ਨਿਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰਿਯਾਂ ਹਰਿਃ ॥ ੧,੧੪੨.

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ, ਜੋ ਜਮਦਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸੀ, ਜਨਮਿਆ। ਹਰਿ ਨੇ ਇਕੀ ਵਾਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਕਾਰ੍ਤਵੀਰ੍ਯਂ ਜਘਾਨਾਜੌ ਕਸ਼੍ਯਪਾਯ ਮਹੀਂ ਦਦੌ । ਯਾਗਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਹਾਬਾਹੁਰ੍ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰੇ ਪਰ੍ਵਤੇ ਸ੍ਥਿਤਃ ॥ ੧,੧੪੨.

ਉਸ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਾਰਤਵੀਰਿਆ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਯਾਗ ਕਰਕੇ, ਵੱਡੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ ਮਹਿੰਦਰ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਵੱਸਣ ਲੱਗਾ।

ਤਤੋ ਰਾਮੋ ਭਵਿष੍ਣੁਸ਼੍ਚ ਚਤੁਰ੍ਧਾ ਦੁष੍ਟਰ੍ਮਦਨਃ । ਪੁਤ੍ਰੋ ਦਸ਼ਰਥਾਜ੍ਜਜ੍ਞੇ ਰਾਮਸ਼੍ਚ ਭਰਤੋऽਨੁਜਃ ॥ ੧,੧੪੨.

ਫਿਰ ਰਾਮ, ਜੋ ਬੁਰਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਚਾਰ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਰਾਮ ਜਨਮਿਆ, ਭਰਤ ਉਸ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਸੀ।

ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ਼੍ਚਾਥ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੋ ਰਾਮਭਾਰ੍ਯਾ ਚ ਜਾਨਕੀ । ਰਾਮਸ਼੍ਚ ਪਿਤृਸਤ੍ਯਾਰ੍ਥਂ ਮਾਤृਭ੍ਯੋ ਹਿਤਮਾਚਰਨ੍ ॥ ੧,੧੪੨.

ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਫਿਰ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਜਾਨਕੀ। ਰਾਮ ਨੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਵਾਅਦੇ ਲਈ ਮਾਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਸ਼ृਙ੍ਗਵੇਰਂ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟਂ ਦਣ੍ਡਕਾਰਣ੍ਯਮਾਗਤਃ । ਨਾਸਾਂ ਸ਼ੂਰ੍ਪਣਖਾਯਾਸ਼੍ਚ ਚ੍ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾਥ ਖਰਦੂषਣਮ੍ ॥ ੧,੧੪੨.

ਉਹ ਸ੍ਰਿੰਗਵੇਰ, ਚਿਤਰਕੂਟ ਅਤੇ ਡੰਡਕ ਅਰਣ ਵਿੱਚ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਦੀ ਨੱਕ ਕੱਟ ਕੇ, ਖਰ ਅਤੇ ਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਹਤ੍ਵਾ ਸ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਂ ਸੀਤਾਪਹਾਰਿਰਜਨੀਚਰਮ੍ । ਰਾਵਣਂ ਚਾਨੁਜਂ ਤਸ੍ਯ ਲਙ੍ਕਾਪੁਰ੍ਯਾਂ ਵਿਭੀषਣਮ੍ ॥ ੧,੧੪੨.

ਉਸ ਨੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜੋ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ, ਰਾਵਣ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਲੰਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ, ਤੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।

ਰਕ੍ਸ਼ੋਰਾਜ੍ਯੇ ਚ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਸੁਗ੍ਰੀਵਨੁਮਨ੍ਮੁਖੈਃ । ਆਰੁਹ੍ਯ ਪੁष੍ਪਕਂ ਸਾਰ੍ਧਂ ਸੀਤਯਾ ਪਤਿਭਕ੍ਤਯਾ ॥ ੧,੧੪੨.

ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ। ਸੁਗਰੀਵ ਤੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨਾਲ, ਸੀਤਾ ਜੋ ਪਤੀ ਭਗਤ ਸੀ, ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ।

ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨਾਨੁਕੂਲੇਨ ਹ੍ਯਯੋਧ੍ਯਾਂ ਸ੍ਵਪੁਰੀਂ ਗਤਃ । ਰਾਜ੍ਯਂ ਚਕਾਰ ਦੇਵਾਦੀਨ੍ਪਾਲਯਾਮਾਸ ਸ ਪ੍ਰਜਾਃ ॥ ੧,੧੪੨.

ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਸਹਾਇਕ ਸੀ, ਨਾਲ ਰਾਮ ਆਪਣੀ ਸ਼ਹਿਰ ਅਯੋਧਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ, ਦੇਵਾਂ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।

ਧਰ੍ਮਸਂਰਕ੍ਸ਼ਣਂ ਚਕ੍ਰੇ ਹ੍ਯਸ਼੍ਵਮੇਧਾਦਿਕਾਨ੍ਕ੍ਰਤੂਨ੍ । ਸਾ ਮਹੀਪਤਿਨਾ ਰੇਮੇ ਰਾਮੇਣੈਵ ਯਥਾਸੁਖਮ੍ ॥ ੧,੧੪੨.

ਉਸ ਨੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਆਦਿ ਯਾਗ ਕੀਤੇ। ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਖੁਸ਼ ਹੋਈ।

ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਗृਹੇ ਸੀਤਾ ਸ੍ਥਿਤਾ ਭੇਜੇ ਨ ਰਾਵਣਮ੍ । ਕਰ੍ਮਣਾ ਮਨਸਾ ਵਾਚਾ ਸਾ ਗਤਾ ਰਾਘਵਂ ਸਦਾ ॥ ੧,੧੪੨.

ਸੀਤਾ, ਭਾਵੇਂ ਰਾਵਣ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਪਰ ਰਾਵਣ ਵੱਲ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮੁੜੀ। ਕੰਮ, ਮਨ ਤੇ ਬੋਲ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਦਾ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਹੀ ਸਮਰਪਿਤ ਰਹੀ।

ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਤੁ ਸਾ ਸੀਤਾ ਹ੍ਯਨਸੂਯਾ ਯਥੈਵ ਤੁ । ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਯਾ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਸ਼ृਣੁ ਤ੍ਵਂ ਕਥਯਾਮ੍ਯਹਮ੍ ॥ ੧,੧੪੨.

ਉਹ ਸੀਤਾ ਸੱਚੀ ਪਤੀ ਭਗਤ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਅਨਸੂਯਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਪਤੀ ਭਗਤ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।

ਕੌਸ਼ਿਕੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਕੁष੍ਠੀ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਨੇऽਭਵਤ੍ਪੁਰਾ । ਤਂ ਤਥਾ ਵ੍ਯਾਧਿਤਂ ਭਾਰ੍ਯਾ ਪਤਿਂ ਦੇਵਮਿਵਾਰ੍ਚਯਤ੍ ॥ ੧,੧੪੨.

ਕਦੇ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾਨਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਕਉਸ਼ਿਕ ਨਾਮ ਦਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜੋ ਕੋੜ੍ਹ ਰੋਗੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ, ਉਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਪਤੀ ਨੂੰ ਰੱਬ ਵਾਂਗ ਪੂਜਿਆ।

ਨਿਰ੍ਭਰ੍ਤ੍ਸਿਤਾਪਿ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਤਮਮਨ੍ਯਤ ਦੈਵਤਮ੍ । ਭਰ੍ਤ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਸਾਨਯਦ੍ਵੇਸ਼੍ਯਾਂ ਸ਼ੁਲ੍ਕਮਾਦਾਯ ਚਾਧਿਕਮ੍ ॥ ੧,੧੪੨.

ਭਾਵੇਂ ਪਤੀ ਨੇ ਡਾਂਟਿਆ, ਉਹ ਪਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਦੇਵਤਾ ਸਮਝਦੀ ਰਹੀ। ਪਤੀ ਦੇ ਆਖਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਨਫਰਤ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਲੈ ਗਈ ਤੇ ਵਾਧੂ ਪੈਸਾ ਲਿਆ।

ਪਥਿ ਸੂਲੇ ਤਦਾ ਪ੍ਰੋਤਮਚੌਰਂ ਚੌਰਸ਼ਙ੍ਕਯਾ । ਮਾਣ੍ਡਵ੍ਯਮਤਿਦੁਃ ਖਾਰ੍ਤਮਨ੍ਧਕਾਰੇऽਥ ਸ ਦ੍ਵਿਜਃ ॥ ੧,੧੪੨.

ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਚੋਰ, ਚੋਰੀ ਦੇ ਸ਼ੱਕ 'ਚ, ਸੂਲ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮਾਂਡਵਿਆ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਸੀ, ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਉਥੇ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ।

ਪਤ੍ਨੀਸ੍ਕਨ੍ਧਸਮਾਰੂਢਸ਼੍ਚਾਲਯਾਮਾਸ ਕੌਸ਼ਿਕਃ । ਪਾਦਾਵਮਰ੍ਸ਼ਣਤ੍ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਮਾਣ੍ਡਵ੍ਯਸ੍ਤਮੁਵਾਚ ਹ ॥ ੧,੧੪੨.

ਕਉਸ਼ਿਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਚੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਮਾਂਡਵਿਆ ਨੂੰ ਲੱਗੇ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਮਾਂਡਵਿਆ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।

ਸੂਰ੍ਯੋਦਯੇ ਮृਤਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਯੇਨਾਹਂ ਚਾਲਿਤਃ ਪਦਾ । ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਹ ਤਦ੍ਭਾਰ੍ਯਾ ਸੂਰ੍ਯੋ ਨੋਦਯਮੇष੍ਯਤਿ ॥ ੧,੧੪੨.

ਮਾਂਡਵਿਆ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹੀ ਤੂੰ ਮਰ ਜਾਵੇਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਪੈਰ ਹਿਲਾਏ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਸੂਰਜ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹੇਗਾ।"

ਤਤਃ ਸੂਰ੍ਯੋਦਯਾਭਾਵਾਦ ਭਵਤ੍ਸਤਤਂ ਨਿਸ਼ਾ । ਬਹੂਨ੍ਯਬ੍ਦਪ੍ਰਮਾਣਾਨਿ ਤਤੋ ਦੇਵਾ ਭਯਂ ਯਯੁਃ ॥ ੧,੧੪੨.

ਫਿਰ, ਸੂਰਜ ਨਾ ਚੜ੍ਹਣ ਕਰਕੇ, ਰਾਤ ਲਗਾਤਾਰ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰਹੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਡਰ ਗਏ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਸ਼ਰਣਂ ਜਗ੍ਮੁਸ੍ਤਾਮੂਚੇ ਪਦ੍ਮਸਮ੍ਭਵਃ । ਪ੍ਰਸ਼ਾਮ੍ਯਤੇ ਤੇਜਸੈਵ ਤਪਸ੍ਤੇਜਸ੍ਤ੍ਵਨੇਨ ਵੈ ॥ ੧,੧੪੨.

ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪਾਸ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਗਏ। ਪਦਮ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਤਪ ਦੀ ਅੱਗ ਤਪ ਨਾਲ ਹੀ ਠੰਡੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।"

ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਯਾ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਾਨ੍ਨੋਦ੍ਗਚ੍ਛਤਿ ਦਿਵਾਕਰਃ । ਤਸ੍ਯ ਚਾਨੁਦਯਾਦ੍ਧਾਨਿਰ੍ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਨਾਂ ਭਵਤਾਂ ਤਥਾ ॥ ੧,੧੪੨.

ਪਤਿਵਰਤਾ ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਕਰਕੇ ਸੂਰਜ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹਦਾ। ਉਸ ਦੇ ਨਾ ਚੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਸਮੇਤ ਸਭ ਮਰਦਾਂ ਲਈ ਹਨੇਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਮਤ੍ਰੇਰਨਸੂਯਾਂ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀਮ੍ । ਪ੍ਰਸਾਦਯਤ ਵੈ ਪਤ੍ਨੀਂ ਭਾਨੋਰੁਦਯਕਾਮ੍ਯਯਾ ॥ ੧,੧੪੨.

ਇਸ ਲਈ, ਪਤਿਵਰਤਾ ਅਤੇ ਤਪਸਵਿਨੀ ਅਨਸੂਯਾ ਨੂੰ ਮਨਾਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹ ਸਕੇ।

ਤੈਃ ਸਾ ਪ੍ਰਸਾਦਿਤਾ ਗਤ੍ਵਾ ਹ੍ਯਨਸੂਯਾ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ । ਕृਤ੍ਵਾਦਿਤ੍ਯੋਦਯਂ ਸਾ ਚ ਤਂ ਭਰ੍ਤਾਰਮਜੀਵਯਤ੍ । ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਨਸੂਯਾਯਾਃ ਸੀਤਾਭੂਦਧਿਕਾ ਕਿਲ ॥ ੧,੧੪੨.

ਉਹ ਅਨਸੂਯਾ ਦੇ ਪਾਸ ਗਏ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ। ਪਤਿਵਰਤਾ ਅਨਸੂਯਾ ਨੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਪਤਿਵਰਤਾ ਅਨਸੂਯਾ ਨੇ ਸੀਤਾ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਮਹਾਨਤਾ ਦਿਖਾਈ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੧੪੩ ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ । ਰਾਮਾਯਣਮਤੋ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਪਾਪਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਵਿष੍ਣੁਨਾਭ੍ਯਬ੍ਜਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਮਰੀਚਿਸ੍ਤਤ੍ਸੁਤੋऽਭਵਤ੍ ॥ ੧,੧੪੩.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੁਣ ਮੈਂ ਰਾਮਾਇਣ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜਨਮਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਰੀਚੀ ਹੋਇਆ।"

ਮਰੀਚੇਃ ਕਸ਼੍ਯਪਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਰਵਿਸ੍ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਨੁਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਮਨੋਰਿਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਰਸ੍ਯਾਭੂਦ੍ਵਂਸ਼ੇ ਰਾਜਾ ਰਘੁਃ ਸ੍ਮृਤਃ ॥ ੧,੧੪੩.

ਮਰੀਚੀ ਤੋਂ ਕਸ਼ਯਪ, ਉਸ ਤੋਂ ਰਿਵਿ, ਅਤੇ ਰਿਵਿ ਤੋਂ ਮਨੂ ਹੋਇਆ। ਮਨੂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਜਨਮਿਆ, ਅਤੇ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਰਘੁ ਹੋਇਆ।

ਰਘੋਰਜਸ੍ਤਤੋ ਜਾਤੋ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥੋ ਬਲੀ । ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤੁ ਚਤ੍ਵਾਰੋ ਮਹਾਬਲਪਰਾਕ੍ਰਮਾਃ ॥ ੧,੧੪੩.

ਰਘੁ ਤੋਂ ਅਜਾ ਜਨਮਿਆ, ਅਤੇ ਅਜਾ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਸਨ।

ਕੌਸਲ੍ਯਾਯਾਮ ਭੂਦ੍ਰਾਮੋ ਭਰਤਃ ਕੈਕਯੀਸੁਤਃ । ਸੁਤੌ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ਼ਕ੍ਸ਼ੁਘ੍ਨੌ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾਯਾਂ ਬਭੂਵਤੁਃ ॥ ੧,੧੪੩.

ਕੌਸਲਿਆ ਤੋਂ ਰਾਮ, ਕੈਕੇਈ ਤੋਂ ਭਰਤ, ਅਤੇ ਸੁਮੀਤਰਾ ਤੋਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਜਨਮੇ।

ਰਾਮੋ ਭਕ੍ਤਃ ਪਿਤੁਰ੍ਮਾਤੁਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਾਦਵਾਪ੍ਤਵਾਨ੍ । ਅਸ੍ਤ੍ਰਗ੍ਰਾਮਂ ਤਤੋ ਯਕ੍ਸ਼ੀਂ ਤਾਟਕਾਂ ਪ੍ਰਜਘਾਨ ਹ ॥ ੧,੧੪੩.

ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦੇ ਭਗਤ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਤੋਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਜਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਯਕਸ਼ੀ ਤਾਟਕਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਵਿਸ਼ਾਵਮਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਯਜ੍ਞੇ ਵੈ ਸੁਬਾਹੁਂ ਨ੍ਯਵਧੀਦ੍ਬਲੀ । ਜਨਕਸ੍ਯ ਕ੍ਰਤੁਂ ਗਤ੍ਵਾ ਉਪਯੇਮੇऽਥ ਜਾਨਕੀਮ੍ ॥ ੧,੧੪੩.

ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਨੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੁਬਾਹੂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਫਿਰ ਜਨਕ ਦੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਜਾਨਕੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।