ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ਼ੁਚਿਦ੍ਰਥੋ ਵृष੍ਣਿਮਾਂਸ਼੍ਚ ਸੁਪੇਣਸ਼੍ਚ ਸੁਨੀਥਕਃ । ਨृਚਕ੍ਸ਼ੁਸ਼੍ਚ ਮੁਖਾਬਾਣਃ ਮੇਧਾਵੀ ਚ ਨृਪਞ੍ਜਯਃ ॥ ੧,੧੪੧.

ਫਿਰ ਸ਼ੁਚਿਦ੍ਰਥ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਮਾਨ, ਸੁਪੇਣ, ਸੁਨੀਥਕ, ਨ੍ਰਿਚਕਸ਼ੁ, ਮੁਖਾਬਾਣ, ਮੇਧਾਵੀ ਤੇ ਨ੍ਰਿਪੰਜਯ ਹੋਏ।

ਪਾਰਿਪ੍ਲਵਸ਼੍ਚ ਮੁਨਯੋ ਮੇਧਾਵੀ ਚ ਨृਪਞ੍ਜਯਃ । ਬृਹਦ੍ਰਥੋ ਹਰਿਸ੍ਤਿਗ੍ਮੋ ਸ਼ਤਾਨੀਕਃ ਸੁਦਾਨਕਃ ॥ ੧,੧੪੧.

ਫਿਰ ਪਾਰੀਪਲਵ, ਮੇਧਾਵੀ, ਨ੍ਰਿਪੰਜਯ, ਬ੍ਰਿਹਦਰਥ, ਹਰਿਸ਼ਟੀਗਮ, ਸ਼ਤਾਨੀਕ ਤੇ ਸੁਦਾਨਕ ਰਾਜੇ ਹੋਏ।

ਉਦਾਨੋऽਹ੍ਨਿਨਰਸ਼੍ਚੈਵ ਦਣ੍ਡਪਾਣਿਰ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਕਃ । ਕ੍ਸ਼ੇਮਕਸ਼੍ਚ ਤਤਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਃ ਪਿਤਾ ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਤਤਃ ਸੁਤਃ ॥ ੧,੧੪੧.

ਉਦਾਨ, ਅਹਿਨਰ, ਦੰਡਪਾਣੀ, ਨਿਮਿੱਤਕ ਤੇ ਫਿਰ ਕ੍ਸ਼ੇਮਕ ਹੋਏ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੂਦਰ ਰਾਜਾ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਪਿਓ ਸੀ।

ਬृਹਦ੍ਬਲਾਸ੍ਤੁ ਕਥਯਨ੍ਤੇ ਨृਪੋਸ਼੍ਚੈਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਵਂਸ਼ਜਾਃ । ਬृਹਦ੍ਬਲਾਦੁਰੁਕ੍ਸ਼ਯੋ ਵਤ੍ਸਵ੍ਯੂਹਸ੍ਤਤਃ ਪਰਃ ॥ ੧,੧੪੧.

ਬ੍ਰਿਹਦਬਲਾ ਅਤੇ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਿਹਦਬਲਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਰੁਕਸ਼ਯਾ, ਫਿਰ ਵਤਸਵਯੂਹਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੋਰ ਰਾਜੇ ਆਏ।

ਵਤ੍ਸਵ੍ਯੂਹਾਤ੍ਤਤਃ ਸੂਰ੍ਯਃ ਸਹਦੇਵਸ੍ਤਦਾਤ੍ਮਜਃ । ਬृਹਦਸ਼੍ਵੋ ਭਾਨੁਰਥਃ ਪ੍ਰਤੀਚ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਤੀਤਕਃ । ਮਨੁਦੇਵਃ ਸੁਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਃ ਕਿਨ੍ਨਰਸ਼੍ਚਾਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਕਃ ॥ ੧,੧੪੧.

ਵਤਸਵਯੂਹਾ ਤੋਂ ਸੂਰਿਆ ਆਇਆ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਹਦੇਵ ਸੀ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਿਹਦਸ਼ਵ, ਭਾਨੁਰਥ, ਪ੍ਰਤੀਚਿਆ, ਪ੍ਰਤੀਤਕ, ਮਨੁਦੇਵ, ਸੁਨਕਸ਼ਤਰ, ਕਿਨਨਰ ਅਤੇ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ਕ ਆਏ।

ਸੁਪਰ੍ਣਃ ਕृਤਜਿਚ੍ਚੈਵ ਬृਹਦ੍ਭ੍ਰਾਜਸ਼੍ਚ ਧਾਰ੍ਮਿਕਃ । ਕृਤਞ੍ਜਯੋ ਧਨਞ੍ਜਯਃ ਸਂਜਯਃ ਸ਼ਾਕ੍ਯ ਏਵ ਚ ॥ ੧,੧੪੧.

ਸੁਪਰਣ, ਕ੍ਰਿਤਜਿਤ ਅਤੇ ਧਰਮਵਾਨ ਬ੍ਰਿਹਦਭ੍ਰਾਜਾ; ਕ੍ਰਿਤੰਜਯ, ਧਨੰਜਯ, ਸੰਜਯ ਅਤੇ ਸ਼ਾਕਿਆ ਵੀ ਆਏ।

ਸ਼ੁਦ੍ਧੋਦਨੋ ਬਾਹੁਲਸ਼੍ਚ ਸੇਨਜਿਤ੍ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਕਸ੍ਤਥਾ । ਸੁਮਿਤ੍ਰਃ ਕੁਡਵਸ਼੍ਚਾਤਃ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾਨ੍ਮਾਗਧਾਞ੍ਛਣੁ ॥ ੧,੧੪੧.

ਸ਼ੁੱਧੋਦਨ, ਬਾਹੁਲ, ਸੇਨਜਿਤ ਅਤੇ ਕਸ਼ੁਦਰਕ; ਸੁਮਿਤ੍ਰ, ਕੁਡਵਾ, ਅਤੇ ਸੁਮਿਤ੍ਰ ਤੋਂ ਮਗਧ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਉਪਜ ਆਈ।

ਜਰਾਸਨ੍ਧਃ ਸਹਦੇਵਃ ਸੋਮਾਪਿਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰੁਤਸ਼੍ਰਵਾਃ । ਅਯੁਤਾਯੁਰ੍ਨਿਰਮਿਤ੍ਰਃ ਸੁਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰੋ ਬਹੁਕਰ੍ਮਕਃ ॥ ੧,੧੪੧.

ਜਰਾਸੰਧ, ਸਹਦੇਵ, ਸੋਮਾਪੀ, ਸ਼੍ਰੁਤਸ਼ਰਵਾ, ਅਯੁਤਾਯੁਸ, ਨਿਰਮਿਤ੍ਰ, ਸੁਕਸ਼ਤਰ ਅਤੇ ਬਹੁਕਰਮਕ ਆਏ।

ਸ਼੍ਰੁਤਞ੍ਜਯਃ ਸੇਨਜਿਚ੍ਚ ਭੂਰਿਸ਼੍ਚੈਵ ਸ਼ੁਚਿਸ੍ਤਥਾ । ਕ੍ਸ਼ੇਮ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸੁਵ੍ਰਤੋ ਧਰ੍ਮਃ ਸ਼੍ਮਸ਼੍ਰੁਲੋ ਦृਢਸੇਨਕਃ ॥ ੧,੧੪੧.

ਸ਼੍ਰੁਤੰਜਯ, ਸੇਨਜਿਤ, ਭੂਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਚਿ; ਕਸ਼ੇਮਿਆ, ਸੁਵ੍ਰਤ, ਧਰਮ, ਸ਼ਮਸ਼ਰੁਲਾ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜਸੇਨਕ ਆਏ।

ਸੁਮਤਿਃ ਸੁਬਲੋ ਨੀਤੋ ਸਤ੍ਯਜਿਦ੍ਵਿਸ਼੍ਵਜਿਤ੍ਤਥਾ । ਇषੁਞ੍ਜਯਸ਼੍ਚ ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਨृਪਾ ਬਾਰ੍ਹਦ੍ਰਥਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ ॥ ੧,੧੪੧.

ਸੁਮਤੀ, ਸੁਬਲਾ, ਨੀਤਾ, ਸਤਯਜਿਤ, ਵਿਸਵਜਿਤ ਅਤੇ ਇਸ਼ੁੰਜਯਾ — ਇਹ ਰਾਜੇ ਬਾਰਹਦਰਥ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਅਧਰ੍ਮਿष੍ਠਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਨृਪਾਸ੍ਤਤਃ । ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਦਿਕृਦ੍ਧਿ ਭਗਵਾਨ੍ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਨਾਰਾਯਣੋऽਵ੍ਯਯਃ ॥ ੧,੧੪੧.

ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਧਰਮੀ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਜਾਤ ਦੇ ਰਾਜੇ ਹੋਣਗੇ। ਫਿਰ, ਭਗਵਾਨ ਨਾਰਾਇਣ, ਜੋ ਸਵਰਗ ਆਦਿ ਦਾ ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਆਪ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆਵੇਗਾ।

ਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕਃ ਪ੍ਰਾਕृਤਿਕਸ੍ਤਥੈਵਾਤ੍ਯਨ੍ਤਿਕੋ ਲਯਃ । ਯਾਤਿ ਭੂਃ ਪ੍ਰਲਯਂ ਚਾਪ੍ਸੁ ਹ੍ਯਾਪਸ੍ਤੇਜਸਿ ਪਾਵਕਃ ॥ ੧,੧੪੧.

ਕਦੇ ਕਦੇ, ਮੂਲਕ ਅਤੇ ਪੂਰਨ ਵਿਨਾਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਾਣੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਅੱਗ ਹਵਾ ਵਿੱਚ।

ਵਾਯੌ ਵਾਯੁਸ਼੍ਚ ਵਿਯਤਿ ਤ੍ਵਾਕਾਸ਼ੌ ਯਾਤ੍ਯਹਙ੍ਕृਤੌ । ਅਹਂ ਬੁਦ੍ਧੌ ਮਤਿਰ੍ਜੋਵੇ ਜੀਵੋऽਵ੍ਯਕ੍ਤੇ ਤਦਾਤ੍ਮਨਿ ॥ ੧,੧੪੧.

ਹਵਾ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਆਕਾਸ਼ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ, ਅਹੰਕਾਰ ਬੁੱਧੀ ਵਿੱਚ, ਬੁੱਧੀ ਮਨ ਵਿੱਚ, ਮਨ ਜੀਵ ਵਿੱਚ, ਜੀਵ ਅਵ੍ਯਕਤ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਆਤ੍ਮਾ ਪਰੇਸ਼੍ਵਰੋ ਵਿष੍ਣੁਰੇਕੋ ਨਾਰਾਯਣੋ ਨਰਃ । ਅਵਿਨਾਸ਼੍ਯਪਰਂ ਸਰ੍ਵਂ ਜਗਤ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਦਿ ਨਾਸ਼ਿ ਹਿ ॥ ੧,੧੪੧.

ਆਤਮਾ ਹੀ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਨਾਰਾਇਣ ਅਤੇ ਨਰਾ ਹੈ। ਜਗਤ, ਸਵਰਗ ਆਦਿ ਸਭ ਨਾਸਵਾਨ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ।

ਨृਪਾਦਯੋ ਗਤਾ ਨਾਸ਼ਮਤਃ ਪਾਪਂ ਵਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ । ਧਰ੍ਮਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸ੍ਥਿਰਂ ਯੇਨ ਪਾਪਂ ਹਿਤ੍ਵਾ ਹਰਿਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ ॥ ੧,੧੪੧.

ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਨਾਸ ਹੋ ਚੁਕੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਪਾਪ ਤੋਂ ਬਚੋ। ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਾਪ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਹਰੀ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੧੪੨ ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ । ਵਿਂਸ਼ਾਦੀਨ੍ਪਾਲਯਾਮਾਸ ਹ੍ਯਵਤੀਰ੍ਣੋ ਹਰਿਃ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਦੈਤ੍ਯਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਨਾਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਵੇਦਧਰ੍ਮਾਦਿਗੁਪ੍ਤਯੇ ॥ ੧,੧੪੨.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪ੍ਰਭੂ ਹਰੀ ਆਪ ਆਏ ਅਤੇ ਮਨੂ ਆਦਿਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਪਾਪੀ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਅਤੇ ਵੇਦ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ।

ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਦਿਕਸ੍ਵਰੂਪੇਣ ਤ੍ਵਵਤਾਰਂ ਕਰੋਤ੍ਯਜਃ । ਮਤ੍ਸ੍ਯੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਹਯਗ੍ਰੀਵਂ ਦੈਤ੍ਯਂ ਹਤ੍ਵਾਜਿਕਣ੍ਟਕਮ੍ ॥ ੧,੧੪੨.

ਉਹ ਮੱਛ ਆਦਿ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਅਵਤਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਮੱਛ ਬਣ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਯਗਰੀਵ ਦੈਤ ਨੂੰ, ਜੋ ਘੋੜਿਆਂ ਵਿਚ ਕਾਂਟਾ ਸੀ, ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਵੇਦਾਨਾਨੀਯ ਮਨ੍ਵਾਦੀਨ੍ਪਾਲਯਾਮਾਸ ਕੇਸ਼ਵਃ । ਮਨ੍ਦਰਂ ਧਾਰਯਾਮਾਸ ਕੂਰ੍ਮੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਹਿਤਾਯ ਚ ॥ ੧,੧੪੨.

ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆ ਕੇ, ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਮਨੂ ਆਦਿਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਕੂਰਮਾ ਬਣ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਉਠਾਇਆ ਅਤੇ ਸਭ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੀਤਾ।

ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦਮਥਨੇ ਵੈ ਦ੍ਯੋ ਦੇਵੋ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਰ੍ਹ੍ਯਰ੍ਭੂਤ੍ । ਬਿਭ੍ਰਤ੍ਕਮਣ੍ਡਲੁਂ ਪੂਰ੍ਣਮਮृਤੇਨ ਸਮੁਤ੍ਥਿਤਃ ॥ ੧,੧੪੨.

ਕ੍ਰੀਮ-ਦੁਧ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਮਥਨ ਵੇਲੇ, ਧਨਵੰਤਰੀ ਦੇਵਤਾ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਉਹ ਪੂਰਨ ਕਮੰਡਲ ਲੈ ਕੇ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਮੇਤ ਉਭਰੇ।

ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਮਥਾष੍ਟਾਙ੍ਗਂ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਾਯ ਸ ਉਕ੍ਤਵਾਨ੍ । ਅਮृਤਂ ਪਾਯਯਾਮਾਸ ਸ੍ਤ੍ਰੀਰੂਪੀ ਚ ਸੁਰਾਨ੍ਹਰਿਃ ॥ ੧,੧੪੨.

ਉਹ ਨੇ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਅਠ ਅੰਗੀ ਵਿਦਿਆ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤ ਨੂੰ ਸਿਖਾਈ। ਹਰੀ ਨੇ ਸਤ੍ਰੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਲਾਇਆ।

ਅਵਤੀਰ੍ਣੋ ਵਰਾਹੋऽਥ ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ਂ ਜਘਾਨ ਹ । ਪृਥਿਵੀਂ ਧਾਰਯਾਮਾਸ ਪਾਲਯਾਮਾਸ ਦੇਵਤਾਃ ॥ ੧,੧੪੨.

ਫਿਰ, ਵਰਾ੍ਹ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਤਰੀ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉਠਾਇਆ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।

ਨਰਸਿਂਹੋऽਵਰ੍ਤੋਰ੍ਣੋऽਥ ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁਂਰਿਪੁਮ੍ । ਦੈਤ੍ਯਾਨ੍ਨਿਹਤਵਾਨ੍ਵੇਦਧਰ੍ਮਾਦੀਨਭ੍ਯਪਾਲਯਤ੍ ॥ ੧,੧੪੨.

ਫਿਰ ਨਰਸਿੰਘ, ਜੋ ਅੱਧਾ ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਅੱਧਾ ਸਿੰਘ ਸੀ, ਆਇਆ ਅਤੇ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਨੂੰ, ਜੋ ਵੈਰੀ ਸੀ, ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਵੇਦਾਂ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।

ਤਤਃ ਪਰਸ਼ੁਰਾਮੋऽਭੂਜ੍ਜਮਦਗ੍ਨੇਰ੍ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ । ਤ੍ਰਿਃ ਸਪ੍ਤਕृਤ੍ਵਃ ਪृਥਿਵੀਂ ਚਕ੍ਰੇ ਨਿਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰਿਯਾਂ ਹਰਿਃ ॥ ੧,੧੪੨.

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ, ਜੋ ਜਮਦਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸੀ, ਜਨਮਿਆ। ਹਰਿ ਨੇ ਇਕੀ ਵਾਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਕਾਰ੍ਤਵੀਰ੍ਯਂ ਜਘਾਨਾਜੌ ਕਸ਼੍ਯਪਾਯ ਮਹੀਂ ਦਦੌ । ਯਾਗਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਹਾਬਾਹੁਰ੍ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰੇ ਪਰ੍ਵਤੇ ਸ੍ਥਿਤਃ ॥ ੧,੧੪੨.

ਉਸ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਾਰਤਵੀਰਿਆ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਯਾਗ ਕਰਕੇ, ਵੱਡੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ ਮਹਿੰਦਰ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਵੱਸਣ ਲੱਗਾ।

ਤਤੋ ਰਾਮੋ ਭਵਿष੍ਣੁਸ਼੍ਚ ਚਤੁਰ੍ਧਾ ਦੁष੍ਟਰ੍ਮਦਨਃ । ਪੁਤ੍ਰੋ ਦਸ਼ਰਥਾਜ੍ਜਜ੍ਞੇ ਰਾਮਸ਼੍ਚ ਭਰਤੋऽਨੁਜਃ ॥ ੧,੧੪੨.

ਫਿਰ ਰਾਮ, ਜੋ ਬੁਰਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਚਾਰ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਰਾਮ ਜਨਮਿਆ, ਭਰਤ ਉਸ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਸੀ।

ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ਼੍ਚਾਥ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੋ ਰਾਮਭਾਰ੍ਯਾ ਚ ਜਾਨਕੀ । ਰਾਮਸ਼੍ਚ ਪਿਤृਸਤ੍ਯਾਰ੍ਥਂ ਮਾਤृਭ੍ਯੋ ਹਿਤਮਾਚਰਨ੍ ॥ ੧,੧੪੨.

ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਫਿਰ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਜਾਨਕੀ। ਰਾਮ ਨੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਵਾਅਦੇ ਲਈ ਮਾਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਸ਼ृਙ੍ਗਵੇਰਂ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟਂ ਦਣ੍ਡਕਾਰਣ੍ਯਮਾਗਤਃ । ਨਾਸਾਂ ਸ਼ੂਰ੍ਪਣਖਾਯਾਸ਼੍ਚ ਚ੍ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾਥ ਖਰਦੂषਣਮ੍ ॥ ੧,੧੪੨.

ਉਹ ਸ੍ਰਿੰਗਵੇਰ, ਚਿਤਰਕੂਟ ਅਤੇ ਡੰਡਕ ਅਰਣ ਵਿੱਚ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਦੀ ਨੱਕ ਕੱਟ ਕੇ, ਖਰ ਅਤੇ ਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਹਤ੍ਵਾ ਸ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਂ ਸੀਤਾਪਹਾਰਿਰਜਨੀਚਰਮ੍ । ਰਾਵਣਂ ਚਾਨੁਜਂ ਤਸ੍ਯ ਲਙ੍ਕਾਪੁਰ੍ਯਾਂ ਵਿਭੀषਣਮ੍ ॥ ੧,੧੪੨.

ਉਸ ਨੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜੋ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ, ਰਾਵਣ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਲੰਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ, ਤੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।

ਰਕ੍ਸ਼ੋਰਾਜ੍ਯੇ ਚ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਸੁਗ੍ਰੀਵਨੁਮਨ੍ਮੁਖੈਃ । ਆਰੁਹ੍ਯ ਪੁष੍ਪਕਂ ਸਾਰ੍ਧਂ ਸੀਤਯਾ ਪਤਿਭਕ੍ਤਯਾ ॥ ੧,੧੪੨.

ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ। ਸੁਗਰੀਵ ਤੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨਾਲ, ਸੀਤਾ ਜੋ ਪਤੀ ਭਗਤ ਸੀ, ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ।