ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਵਿਜਯਾ ਸਾ ਤਿਥਿਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਹਰਿਪੂਜਾਦਿ ਚਾਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ । ਏਕ ਭਕ੍ਤੇਨ ਨਕ੍ਤੇਨ ਤਥੈਵਾਯਾਚਿਤੇਨ ਚ ॥ ੧,੧੩੬.

ਉਹ ਤਾਰੀਖ 'ਵਿਜਯਾ' ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਹਰਿ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤੇ ਹੋਰ ਰਸਮਾਂ ਜੋ ਉਸ ਦਿਨ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਕਦੇ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਚਾਹੇ ਇਕ ਭਗਤ ਕਰੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰੇ ਜਾਂ ਮੰਗ ਕੇ ਕਰੇ।

ਉਪਵਾਸੇਨ ਭੈਕ੍ਸ਼੍ਯੇਣ ਨੈਵਾਦ੍ਬਾਦਸ਼ਿਕੋ ਭਵੇਤ੍ । ਕਾਸ੍ਯਂ ਮਾਂਸਂ ਤਥਾ ਕ੍ਸ਼ੌਦ੍ਰਂ ਲੋਭਂ ਵਿਤਥਭਾषਣਮ੍ ॥ ੧,੧੩੬.

ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਭਿਖ ਮੰਗ ਕੇ, ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਕਾਸ, ਮਾਸ, ਸ਼ਹਦ, ਲੋਭ ਤੇ ਝੂਠੀ ਗੱਲ ਤੋਂ ਵੀ ਦੂਰ ਰਹੋ।

ਵ੍ਯਾਯਾਮਂ ਚ ਵ੍ਯਵਾਯਂ ਚ ਦਿਵਾਸ੍ਵਪ੍ਨਮਥਾਞ੍ਜਨਮ੍ । ਸ਼ਿਲਾषਿष੍ਟਂ ਮਸੂਰਂ ਚ ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਵਰ੍ਜਯੇਨ੍ਨਰਃ ॥ ੧,੧੩੬.

ਵਿਆਯਾਮ, ਵਿਅਭਿਚਾਰ, ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਸੌਣਾ, ਅੰਜਨ ਲਾਉਣਾ, ਪੱਥਰ 'ਤੇ ਪਿਸਿਆ ਭੋਜਨ ਤੇ ਮਸੂਰ ਦੀ ਦਾਲ — ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਬਚੋ।

ਮਾਸੀ ਭਾਦ੍ਰਪਦੇ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਸ਼੍ਰਵਣਾਨ੍ਵਿਤਾ । ਮਹਤੀ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਜ੍ਞੇਯਾ ਉਪਵਾਸੇ ਮਹਾਫਲਾ ॥ ੧,੧੩੬.

ਭਾਦਰਪਦ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਦਵਾਦਸ਼ੀ, ਜੋ ਸ਼੍ਰਵਣ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੈ, 'ਮਹਾਨ ਦਵਾਦਸ਼ੀ' ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਸਂਗਮ ਸਰਿਤਾਂ ਸ੍ਨਾਨਂ ਬੁਧਯੁਕ੍ਤਾ ਮਹਾਫਲਾ । ਕੁਂਭੇ ਸਰਤ੍ਨੇ ਸਜਲੇ ਯਜੇਤ੍ਸ੍ਵਰ੍ਣਂ ਤੁ ਵਾਮਨਮ੍ ॥ ੧,੧੩੬.

ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਥਾਂ ਤੇ, ਜਦੋਂ ਬੁਧ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਆਵੇ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਘੜੇ ਵਿੱਚ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਵਾਮਨ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਸਿਤਵਸ੍ਤ੍ਰਯੁਗਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਛਤ੍ਰੋਪਾਨਦ੍ਯੁਗਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਓਂ ਨਮੋ ਵਾਸੁਦੇਵਾਯ ਸ਼ਿਰਃ ਸਂਪੂਜਯੇਤ੍ਤਤਃ ॥ ੧,੧੩੬.

ਸਫੈਦ ਕਪੜਿਆਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ, ਛਤਰੀ ਤੇ ਜੁੱਤਿਆਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਨਾਲ, 'ਓਮ ਨਮੋ ਵਾਸੁਦੇਵਾਇਆ' ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਸਿਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀਧਰਾਯ ਮੁਖਂ ਤਦ੍ਵਤ੍ਕਣ੍ਠਂ ਕृष੍ਣਾਯ ਵੈ ਨਮਃ । ਨਮਃ ਸ਼੍ਰੀਪਤਯੇ ਵਕ੍ਸ਼ੋ ਭੁਜੌ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤ੍ਰਧਾਰਿਣੇ ॥ ੧,੧੩੬.

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੁਖ ਦੀ ਪੂਜਾ 'ਸ਼੍ਰੀਧਰਾ' ਲਈ, ਗਲ੍ਹ ਦੀ 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ' ਲਈ, ਛਾਤੀ ਦੀ 'ਸ਼੍ਰੀਪਤੀ' ਲਈ, ਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ 'ਸਭ ਹਥਿਆਰ ਧਾਰੀ' ਲਈ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਵ੍ਯਾਪਕਾਯ ਨਮਃ ਕੁਕ੍ਸ਼ੌ ਕੇਸ਼ਵਾਯੋਦਰਂ ਬੁਧਃ । ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਪਤਯੇ ਮੇਢ੍ਰਂ ਜਙ੍ਘੇ ਸਰ੍ਵਭृਤੇ ਨਮਃ ॥ ੧,੧੩੬.

ਪੇਟ ਦੀ ਪੂਜਾ 'ਵਿਆਪਕ' ਲਈ, ਢਿੱਡ ਦੀ 'ਕੇਸ਼ਵ' ਲਈ, ਜਨਾਨਗ ਦੀ 'ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ' ਲਈ, ਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ 'ਸਭ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ' ਲਈ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਨੇ ਨਮਃ ਪਾਦੌ ਨੈਵੇਦ੍ਯਂ ਘृਤਪਾਯਸਮ੍ । ਕੁਮ੍ਭਾਂਸ਼੍ਚ ਮੋਦਕਾਨ੍ਦਦ੍ਯਾਜ੍ਜਾਗਰਂ ਕਾਰਯੇਨ੍ਨਿਸ਼ਿ ॥ ੧,੧੩੬.

ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ 'ਸਭ ਦੇ ਆਤਮਾ' ਲਈ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਘੀ-ਚਾਵਲ ਦਾ ਭੋਜਨ ਚੜ੍ਹਾਓ, ਘੜੇ ਤੇ ਮਿਠਾਈਆਂ ਦਿਓ, ਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਗਰਣ ਕਰੋ।

ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾਚਾਨ੍ਤੋਰ੍ऽਚਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਕृਤਪੁष੍ਪਾਞ੍ਜਲਿਰ੍ਵਦੇਤ੍ । ਨਮੋਨਮਸ੍ਤੇ ਗੋਵਿਨ੍ਦ ਬੁਧ ਸ਼੍ਰਵਣਸਂਜ੍ਞਕ ! ॥ ੧,੧੩੬.

ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੇ ਸ਼ੁਧੀ ਕਰਕੇ, ਪੂਜਾ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਅੰਜਲੀ ਦੇ ਕੇ, ਇਹ ਕਹੋ: 'ਨਮੋ ਨਮਸਤੇ ਗੋਵਿੰਦਾ, ਬੁਧ ਤੇ ਸ਼੍ਰਵਣ ਨਾਮ ਵਾਲੇ!'

ਅਘੌਘਸਂਕ੍ਸ਼ਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਸੌਖ੍ਯਪ੍ਰਦੋ ਭਵ । ਪ੍ਰੀਯਤਾਂ ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ੋ ਵਿਪ੍ਰੇਭ੍ਯਃ ਕਲਸ਼ਾਨ੍ਦਦੇਤ੍ । ਨਦ੍ਯਸ੍ਤੀਰੇऽਯਃ ਵਾ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਕਾਮਾਨਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ॥ ੧,੧੩੬.

ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਬਣੋ। ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਮਾਲਕ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਘੜੇ ਦਿਓ। ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਜਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੧੩੭ ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ । ਕਾਮਦੇਵਤ੍ਰਯੋਦਸ਼੍ਯਾਂ ਪੂਜ੍ਯੋ ਦਮਨਕਾਦਿਭਿਃ । ਰਤਿਪ੍ਰੀਤਿਸਮਾਯੁਕ੍ਤੋ ਹ੍ਯਸੋਕੋ ਮਣਿਭੂषਿਤਃ ॥ ੧,੧੩੭.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਕਾਮ ਦੇਵ ਦੀ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਦਮਨ ਤੇ ਹੋਰ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਅਸ਼ੋਕ ਪ੍ਰੇਮ ਤੇ ਪ੍ਰੀਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

(ਇਤਿ ਮਦਨਕਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀਵ੍ਰਤਮ੍) । ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਤਥਾष੍ਟਭ੍ਯਾਂ ਪਕ੍ਸ਼੍ਯੋਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲਕृष੍ਣਯੋਃ । ਯੋऽਬ੍ਦਮੇਕਂ ਨ ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਮੁਕ੍ਤਿਭਾਕ੍ਸ਼ਿਵਪੂਜਨਾਤ੍ ॥ ੧,੧੩੭.

(ਇਹ ਮਦਨਕ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਹੈ।) ਚੌਦਹਵੀਂ ਤੇ ਦੋ ਅੱਠਵੀਆਂ — ਸ਼ੁਕਲ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀਆਂ — ਜੇ ਕੋਈ ਇਕ ਸਾਲ ਭੋਜਨ ਨਾ ਕਰੇ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

(ਇਤਿ ਸ਼ਿਵਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯष੍ਟਮੀਵ੍ਰਤਮ੍) । ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰੋਪੋषਿਤੋ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਕਾਰ੍ਤਿਕ੍ਯਾਂ ਭਵਨਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਸੂਰ੍ਯਲੋਕਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਧਾਮਵ੍ਰਤਮਿਦਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ ॥ ੧,੧੩੭.

(ਇਹ ਸ਼ਿਵ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਤੇ ਅਸ਼ਟਮੀ ਵਰਤ ਹੈ।) ਜੇ ਕੋਈ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਘਰ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚਾਨਣ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਵਰਤ ਹੈ।

ਅਮਾਵਸ੍ਯਾਂ ਪਿਤॄਣਾਂ ਚ ਦਤ੍ਤਂ ਜਲਾਦਿਤਦਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ । ਨਕ੍ਤਾਭ੍ਯਾਸ਼ੀ ਵਾਰਨਾਮ੍ਨਾ ਯਜਨ੍ਵਾਰਾਣਿ ਸਰ੍ਵਭਾਕ੍ ॥ ੧,੧੩੭.

ਅਮਾਵਸਿਆ ਨੂੰ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਅਖੁੱਟ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੀ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਵਰਤਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

(ਇਤਿ ਵਾਰਵ੍ਰਤਾਨਿ) । ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਰ੍ਕ੍ਸ਼ਾਣਿ ਵਿਪ੍ਰਰ੍षੇ ! ਪ੍ਰਤਿਮਾਸਂ ਤੁ ਯਾਨਿ ਵੈ । ਤਨ੍ਨਾਮ੍ਨਾਨ੍ਤੇऽਤਚ੍ਯੁਤਂ ਤੇषੁ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸਂਪੂਜਯੇਨ੍ਨਰਃ ॥ ੧,੧੩੭.

ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀ! ਦੋਵਾਂਹ ਦਵਾਜ਼odiac ਚਿੰਨ੍ਹ, ਜੋ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਅਚ੍ਯੁਤ ਦੀ ਪੂਰੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਕੇਸ਼ਵਂ ਮਾਰ੍ਗਸ਼ੀਰ੍षੇ ਤੁ ਇਤ੍ਯਾਦੌ ਕृਤਿਕਾਦਿਕੇ (ਕਾ) । ਘृਤਹੋਮਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਮਾਸਂ ਕृਸਰਞ੍ਚ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍ ॥ ੧,੧੩੭.

ਮਾਰਗਸ਼ੀਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਘੀ ਦੀ ਹੋਮ ਕਰਨੀ ਤੇ ਕ੍ਰਸਰਾ ਭੋਜਨ ਵਜੋਂ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਆषਾਢਾਦੌ ਪਾਯਸਂ ਤੁ ਵਿਪ੍ਰਾਂਸ੍ਤੇਨੈਵ ਭੋਜਯੇਤ੍ । ਪਞ੍ਚਾਵ੍ਯਜਲਸ੍ਨਾਨਨੈਵੇਦ੍ਯੈਰ੍ਨਕ੍ਤਮਾਚਰੇਤ੍ ॥ ੧,੧੩੭.

ਆਸ਼ਾਢ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ ਪਯਸਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੰਜ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਪਾਣੀ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੇ ਭੋਜਨ ਦੀ ਭੇਟ ਦੇ ਕੇ, ਰਾਤ ਦਾ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਅਰ੍ਵਾਗ੍ਵਿਸਰ੍ਜਨਾਦ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਨੈਵੇਦ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਮੁਚ੍ਯਤੇ । ਵਿਸਰ੍ਜਿਤੇ ਜਗਨ੍ਨਾਥੇ ਨਿਰ੍ਮਾਲ੍ਯਂ ਭਵਤਿ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ ॥ ੧,੧੩੭.

ਵਿਸਰਜਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਸਾਰਾ ਭੋਜਨ ਨੈਵੈਦਯ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦਾ ਵਿਸਰਜਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੁਰੰਤ ਬਚਾ ਹੋਇਆ ਨਿਰਮਾਲਯ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪਾਞ੍ਚਰਾਤ੍ਰਵਿਦੋ ਮੁਖ੍ਯਾ ਨੈਵੇਦ੍ਯਂ ਭੁਞ੍ਜਤੇ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਏਵਂ ਸਂਵਤ੍ਸਰਸ੍ਯਾਨ੍ਤੇ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਪ੍ਰਪੂਜਯੇਤ੍ ॥ ੧,੧੩੭.

ਪਾਂਚਰਾਤ੍ਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਗਿਆਨੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੈਵੈਦਯ ਨੂੰ ਭੋਗਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਨਮੋਨਮਸ੍ਤੇऽਚ੍ਯੁਤ ! ਸਂਕ੍ਸ਼ਯੋऽਸ੍ਤੁ ਪਾਪਸ੍ਯ ਵृਦ੍ਧਿਂ ਸਮੁਪੈਤੁ ਪੁਣ੍ਯਮ੍ । ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਵਿਤ੍ਤਾਦਿ ਸਦਾਕ੍ਸ਼ਯਂ ਮੇ ਤਥਾਸ੍ਤੁ ਮੇ ਸਨ੍ਤਤਿਰਕ੍ਸ਼ਯੈਵ ॥ ੧,੧੩੭.

ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ ਤੈਨੂੰ, ਅਚ੍ਯੁਤ! ਮੇਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋਣ, ਮੇਰੇ ਪੁੰਨ ਵਧਦੇ ਰਹਣ, ਮੇਰੀ ਦੌਲਤ ਤੇ ਸੁਖ ਕਦੇ ਘਟੇ ਨਾ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਵੰਸ਼ ਸਦਾ ਬਣਿਆ ਰਹੇ।

ਯਥਾਚ੍ਯੁਤ !ਤ੍ਵਂ ਪਰਤਃ ਪਰਸ੍ਮਾਤ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭੂਤਃ ਪਰਤਃ ਪਰਸ੍ਮਾਤ੍ । ਤਥਾਚ੍ਯੁਤਂ ਮੇ ਕੁਰੁ ਵਾਞ੍ਛਿਤਂ ਸਦਾ ਮਯਾ ਕृਤਂ ਪਾਪਹਰਾਪ੍ਰਮੇਯ ॥ ੧,੧੩੭.

ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ, ਅਚ੍ਯੁਤ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈਂ, ਤਿਵੇਂ, ਅਚ੍ਯੁਤ, ਅਣਗਣਿਆ ਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਅਚ੍ਯੁਤਾਨਨ੍ਤ ! ਗੋਵਿਨ੍ਦ ! ਪ੍ਰਸੀਦ ਯਦਭੀਪ੍ਸਿਤਮ੍ । ਤਦਕ੍ਸ਼ਯਮਮੇਯਾਤ੍ਮਨ੍ਕੁਰੁष੍ਵ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮ ॥ ੧,੧੩੭.

ਅਚ੍ਯੁਤ! ਅਨੰਤ! ਗੋਵਿੰਦ! ਕਿਰਪਾ ਕਰ, ਜੋ ਕੁਝ ਚਾਹਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਅਟੱਲ ਤੇ ਅਣਗਣਿਆ ਦਾਤਾ, ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਪੂਰਾ ਕਰ।

ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਵੈ ਸਪ੍ਤ ਵਰ੍षਾਣਿ ਆਯੁਃ ਸ਼੍ਰੀਸਦ੍ਗਤੀਰ੍ਨਰਃ । ਉਪੋष੍ਯੈਕਾਦਸ਼ੀਬ੍ਦਮष੍ਟਮੀਂ ਚ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ੀਮ੍ ॥ ੧,੧੩੭.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸੱਤ ਸਾਲ ਤੱਕ, ਏਕਾਦਸ਼ੀ, ਅਸ਼ਟਮੀ ਤੇ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਧਨ ਤੇ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਸਪ੍ਤਮੀਂ ਪੂਜਯੇਦ੍ਵਿष੍ਣੁਂ ਦੁਰ੍ਗਾਂ ਸ਼ਮ੍ਬੁਂ ਰਵਿਂ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ । ਤੇषਾਂ ਲੋਕਂ ਸਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸਰ੍ਵਕਾਮਾਂਸ਼੍ਚ ਨਿਰ੍ਮਲਃ ॥ ੧,੧੩੭.

ਸਪਤਮੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਦੁਰਗਾ, ਸ਼ੰਭੂ ਤੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕ, ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ੁੱਧ ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੇ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਏਕਭਕ੍ਤੇਨ ਨਕ੍ਤੇਨ ਤਥੈਵਾਯਾਚਿਤੇਨ ਚ । ਉਪਵਾਸੇਨ ਸ਼ਾਕਾਦ੍ਯੈਃ ਪੂਜਯਨ੍ਤਸਰ੍ਵਦੇਵਤਾਃ ॥ ੧,੧੩੭.

ਇਕਾਗ੍ਰ ਭਗਤੀ, ਰਾਤ ਦੇ ਉਪਵਾਸ, ਮੰਗ ਕੇ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਭੋਜਨ ਜਾਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਆਦਿ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਸਰ੍ਵਃ ਸਰ੍ਵਾਸੁ ਤਿਥਿषੁ ਭੁਕ੍ਤਿਂ ਮੁਕ੍ਤਿਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ । ਧਨਦੋऽਗ੍ਨਿਃ ਪ੍ਰਤਿਪਦਿ ਨਾਸਤ੍ਯੋ ਦਸ੍ਤ੍ਰ ਅਰ੍ਚਿਤਃ ॥ ੧,੧੩੭.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੀਆਂ ਤਿਥੀਆਂ 'ਤੇ ਇਹ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਤਿਥੀ 'ਤੇ ਕੁਬੇਰ, ਅੱਗ ਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀਰ੍ਯਮਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾਯਾਂ ਪਞ੍ਚਮ੍ਯਾ ਪਾਰ੍ਵਤੀ ਸ਼੍ਰਿਯਾ । ਨਾਗਾਃ षष੍ਠ੍ਯਾਂ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇਯਃ ਸਪ੍ਤਮ੍ਯਾਂ ਭਾਸ੍ਕਰੋਰ੍ऽਥਦਃ ॥ ੧,੧੩੭.

ਦੂਜੀ ਤਿਥੀ 'ਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੇ ਯਮ, ਪੰਜਵੀ 'ਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਛੇਵੀਂ 'ਤੇ ਨਾਗ, ਸਪਤਮੀ 'ਤੇ ਕਾਰਤਿਕੇ ਤੇ ਸੂਰਜ, ਜੋ ਧਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਦੁਰ੍ਗਾष੍ਟਮ੍ਯਾਂ ਮਾਤਰਸ਼੍ਚ ਨਵਮ੍ਯਾਮਥ ਤਕ੍ਸ਼ਕਃ । ਇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਦਸ਼ਮ੍ਯਾਂ ਧਨਦ ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਾਃ ॥ ੧,੧੩੭.

ਦੁਰਗਾਅਸ਼ਟਮੀ 'ਤੇ ਦੁਰਗਾ ਤੇ ਮਾਤਾਵਾਂ, ਨੌਵੀਂ 'ਤੇ ਤਕਸ਼ਕ, ਦਸਵੀਂ 'ਤੇ ਇੰਦਰ, ਗਿਆਰਵੀਂ 'ਤੇ ਕੁਬੇਰ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ।