ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਭਕ੍ਤਂ ਸਦ੍ਭਕ੍ਤਿਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਭ੍ਯਾਂ ਮੁਕ੍ਤਿਕਾਮੀ ਹਿ ਮਾਨਵਃ । ਆਮ੍ਰ ਪਤ੍ਰਪੁਟੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਯੋ ਭੁਡ੍ਕ੍ਤੇ ਕੁਸ਼ਵੋष੍ਟਿਤੇ ॥ ੧,੧੩੨.

ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਭਾਵ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਕਰੇ, ਆਮ ਦੇ ਪੱਤੇ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਕੁਸ਼ ਘਾਸ ਨਾਲ ਖਾਏ।

ਕਲਮ੍ਬਿਕਾਮ੍ਲਿਕੋਪੇਤਂ ਕਾਮ੍ਯਂ ਤਸ੍ਯ ਫਲਂ ਭਵੇ (ਲਭੇ) ਤ੍ । ਬੁਧਂ ਪਞ੍ਚੋਪਚਾਰੇਣ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਜਲਾਸ਼ਯੇ ॥ ੧,੧੩੨.

ਕਲੰਬੀਕਾ ਦੇ ਖੱਟੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਮਨਚਾਹਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਬੁੱਧ ਨੂੰ ਪੰਜ ਭੋਗਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ,

ਸ਼ਕ੍ਤਿਤੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਕਰ੍ਕਰੀਂ ਤਣ੍ਡੁਲਾਨ੍ਵਿਤਾਮ੍ । ਬੁਂ ਬੁਧਾਯੇਤਿ ਬੀਜਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸ੍ਵਾਹਾਨ੍ਤਃ ਕਮਲਾਦਿਕਃ ॥ ੧,੧੩੨.

ਜਿੰਨੀ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ, ਚੌਲ ਵਾਲੀ ਘੀਆ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਬੁੱਧ ਦਾ ਬੀਜ ਮੰਤ੍ਰ 'ਬੁੰ ਬੁੱਧਾਯ' ਹੈ, 'ਸਵਾਹਾ' ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ, ਕਮਲ ਆਦਿ ਸਮੇਤ।

ਬਾਣਚਾਪਧਰਂਸ਼੍ਯਾਮਂ ਦਲੇ ਚਾਙ੍ਗਨਿ ਮਧ੍ਯਤਃ । ਬੁਧਾष੍ਟਮੀਕਥਾ ਪੁਣ੍ਯਾ ਸ਼੍ਰੋਤਵ੍ਯਾ ਕृਤਿਭਿਰ੍ਧ੍ਰੁਵਮ੍ ॥ ੧,੧੩੨.

ਧਨੂ-ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰਨ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਿਆਮ ਰੰਗ ਦਾ, ਪੱਤੇ ਅਤੇ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ। ਬੁੱਧ ਅਸ਼ਟਮੀ ਦੀ ਕਥਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਤੇ ਸਮਝਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜਰੂਰ ਸੁਣਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਪੁਰੇ ਪਾਟਲਿਪੁਤ੍ਰਾਖ੍ਯੇ ਵੀਰੋ ਨਾਮ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ । ਰਮ੍ਭਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ਤਸ੍ਯ ਚਾਸੀਤ੍ਕੌਸ਼ਿਕਃ ਪੁਤ੍ਰ ਉਤ੍ਤਮਃ ॥ ੧,੧੩੨.

ਪਾਟਲੀਪੁਤਰ ਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਵੀਰ ਨਾਂ ਦਾ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਰੰਭਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚੰਗਾ ਪੁੱਤ ਕੌਸ਼ਿਕ ਸੀ।

ਦੁਹਿਤਾ ਵਿਜਯਾਨਾਮ੍ਨੀ ਵ (ਧ) ਨਪਾਲੋ ਵृषੋऽਭਵਤ੍ । ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਕੌਸ਼ਿਕਸ੍ਤਂ ਚ ਗ੍ਰੀष੍ਮੇ ਗਙ੍ਗਾਂ ਗਤੋऽਰਮਤ੍ ॥ ੧,੧੩੨.

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਵਿਜਯਾ ਨਾਂ ਦੀ ਸੀ, ਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਚਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਵ੍ਰਿਸ਼ਾ ਸੀ। ਕੌਸ਼ਿਕ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਤੇ ਗਿਆ ਤੇ ਮੌਜ ਕੀਤੀ।

ਗੋਪਾਲਕੈਰ੍ਵृषਸ਼੍ਚੌਰੈਃ ਕ੍ਰੀਡਾਸ੍ਥੋਪਹृਤੋ ਬਲਾਤ੍ । ਗਙ੍ਗਾਤਃ ਸ ਚ ਉਤ੍ਥਾਯ ਵਨਂ ਬਭ੍ਰਾਮ ਦੁਃ ਖਿਤਃ ॥ ੧,੧੩੨.

ਗਾਂਵਾਂ ਚਰਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਚੋਰਾਂ ਨੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਜਬਰਦस्ती ਫੜ ਲਿਆ। ਗੰਗਾ ਤੋਂ ਉਠ ਕੇ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ।

ਜਲਾਰ੍ਥਂ ਵਿਜਯਾ ਚਾਗਾਦ੍ਭ੍ਰਾ(ਨ੍ਮਾ) ਤ੍ਰਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਚ ਸਾਪ੍ਯਗਾਤ੍ । ਪਿਪਾਸਿਤੋ ਮृਣਾਲਾਰ੍ਥੋ ਆਗਤੋऽਥ ਸਰੋਵਰਮ੍ ॥ ੧,੧੩੨.

ਵਿਜਯਾ ਪਾਣੀ ਲੈਣ ਗਈ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਵੀ ਨਾਲ ਗਿਆ। ਪਿਆਸਾ ਤੇ ਕਮਲ ਦੀ ਡੰਡੀਆਂ ਲੱਭਦਾ, ਉਹ ਝੀਲ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।

ਦਿਵ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਚ ਪੂਜਾਦੀਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚਾਪ੍ਯਥ ਵਿਸ੍ਮਿਤਃ । ਸ ਤਾ ਗਤ੍ਵਾ ਯਯਾਚੇऽਨ੍ਨਂ ਸਾਨੁਜੋऽਹਂ ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਿਤਃ ॥ ੧,੧੩੨.

ਦਿਵਵੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤੇ ਹੋਰ ਰਸਮਾਂ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਅਨਨ ਦੀ ਭੀਖ ਮੰਗੀ, 'ਮੈਂ ਤੇ ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਭੁੱਖੇ ਹਾਂ।'

ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋऽਬ੍ਰੁਵਨ੍ਵ੍ਰਤਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਦਾਸ੍ਯਾਮਸ਼੍ਚ ਕੁਰੁ ਵ੍ਰਤਮ੍ । ਪਤ੍ਨ੍ਯਰ੍ਥਂ ਧਨਪਾਨਾ (ਲਾਰ੍) ਥਂ ਪੂਜਯਾਮਾਸਤੁਰ੍ਬੁਧਮ੍ ॥ ੧,੧੩੨.

ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਵ੍ਰਤ ਕਰ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਅਨਨ ਦੇਵਾਂਗੀਆਂ; ਵ੍ਰਤ ਕਰ।' ਪਤਨੀ ਤੇ ਦੌਲਤ ਦੀ خاطر, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੁੱਧ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।

ਪੁਟਦ੍ਵਯਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾਨ੍ਨਂ ਬੁਭੁਜਾਤੇ ਪ੍ਰਦਤ੍ਤਕਮ੍ । ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋ ਗਤਾਸ੍ਤੌ ਧਨਦੌ ਧਨਪਾਨਮਪਸ਼੍ਯਤਾਮ੍ ॥ ੧,੧੩੨.

ਦੋ ਪੱਤੇ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਅਨਨ ਖਾ ਲਿਆ। ਔਰਤਾਂ ਚਲੀ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਦੌਲਤ ਵਾਲੇ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਦੌਲਤ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਿਆ।

ਚੌਰੈਰ੍ਦਤ੍ਤਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾਥ ਪ੍ਰਦੋषੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਾਨ੍ ਗृਹਮ੍ । ਵੀਰਂ ਚ ਦੁਃ ਖਿਤਂ ਨਤ੍ਵਾ ਰਾਤ੍ਰੌ ਸੁਪ੍ਤੋ ਯਥਾਸੁਖਮ੍ ॥ ੧,੧੩੨.

ਚੋਰਾਂ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਸਮਾਨ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਦੁਖੀ ਵੀਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਸੁੱਤਾ।

ਕਨ੍ਯਾਂ ਚ ਯੁਵਤੀਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਸ੍ਮੈ ਦੇਯਾ ਸੁਤਾ ਮਯਾ । ਯਮਾਯੇਤ੍ਯਬ੍ਰਵੀਦ੍ਦੁਃ ਖਾਤ੍ਸਾਚਾਰਾਦ੍ਵ੍ਰਤਸਤ੍ਫਲਾਤ੍ ॥ ੧,੧੩੨.

ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਜਵਾਨ ਹੋਈ ਵੇਖਿਆ, ਸੋਚਿਆ—ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਧੀ ਕਿਸ ਨੂੰ ਦਵਾਂ? ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਤੇ ਆਪਣੇ ਵਰਤ ਦੇ ਫਲ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਯਮ ਨੂੰ।'

ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਗਤੌ ਚ ਪਿਤਰੌ ਵ੍ਰਤਂ ਰਾਜ੍ਯਾਯ ਕੌ ਸ਼ਿਕਃ । ਚਕ੍ਰੇऽਯੋਧ੍ਯਾਮਹਾਰਾਜ੍ਯਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਭਗਿਨੀਂ ਯਮੇ ॥ ੧,੧੩੨.

ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਸਵਰਗ ਚਲੇ ਗਏ, ਕੌਸ਼ਿਕ ਨੇ ਰਾਜ ਲਈ ਵਰਤ ਕੀਤਾ, ਅਯੋਧਿਆ ਦਾ ਮਹਾਨ ਰਾਜ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਯਮ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ।

ਯਮੋऽਪਿ ਵਿਜਯਾਮਾਹ ਗृਹਸ੍ਥਾ ਭਵ ਮੇ ਪੁਰੇ । ਨੋਦ੍ਧਾਟਯਾਨ੍ਯਤ੍ਰਗਤੇ ਯਮੇ ਸਾ ਨ ਤਥਾਕਰੋਤ੍ । ਅਪਸ਼੍ਯਨ੍ਮਾਤਰਂ ਸ੍ਵਾਂ ਸਾ ਪਾਸ਼ਯਾਤਨਯਾ ਸ੍ਥਿਤਾਮ੍ ॥ ੧,੧੩੨.

ਯਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਮੇਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਘਰਵਾਲੀ ਬਣੋ।' ਜਦੋਂ ਯਮ ਹੋਰ ਥਾਂ ਗਿਆ, ਉਹ ਨੇ ਦਰਵਾਜਾ ਨਹੀਂ ਖੋਲ੍ਹਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਪਾਸ਼ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ, ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਖੜੀ ਵੇਖਿਆ।

ਅਥੋਦ੍ਵਿਗ੍ਨਾ ਕੌਸ਼ਿਕੋਕ੍ਤਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਂ ਵ੍ਰਤਮ੍ । ਚਕ੍ਰੇ ਚ ਸਾ ਤਤੋ ਮੁਕ੍ਤਾ ਮਾਤਾ ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਚਰੇਦ੍ਵ੍ਰਤਮ੍ ॥ ੧,੧੩੨.

ਫਿਰ, ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਕੌਸ਼ਿਕ ਵਲੋਂ ਦੱਸਿਆ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਜਾਣਿਆ। ਉਹ ਨੇ ਵਰਤ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਮਾਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਈ; ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਵਰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਵ੍ਰਤਪੁਣ੍ਯਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਗਤ੍ਵਾਵਸਤ੍ਸੁਖਮ੍ ॥ ੧,੧੩੨.

ਵਰਤ ਦੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਗਈ ਤੇ ਉੱਥੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਹੀ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੧੩੩ ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ । ਅਸ਼ੋਕਕਲਿਕਾ ਹ੍ਯष੍ਟੌ ਯੇ ਪਿਬਨ੍ਤਿ ਪੁਨਰ੍ਵਸੌ । ਚੈਤ੍ਰੇ ਮਾਸਿ ਸਿਤਾष੍ਟਮ੍ਯਾਂ ਨ ਤੇ ਸ਼ੋਕਮਵਾਪ੍ਨੁਯੁਃ ॥ ੧,੧੩੩.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਚੈਤ੍ਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚੰਨਣੀ ਅਸ਼ਟਮੀ ਨੂੰ, ਪੁਨਰਵਸੂ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ, ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਅੱਠ ਕਲੀ ਪੀਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।

ਤ੍ਵਾਮਸ਼ੋਕ ! ਹਰਾਭੀष੍ਟ ! ਮਧੁਮਾਸਸਮੁਦ੍ਭਵ । ਪਿਬਾਮਿ ਸ਼ੋਕਸਨ੍ਤਪ੍ਤੋ ਮਾਮਸ਼ੋਕਂ ਸਦਾ ਕੁਰੁ ॥ ੧,੧੩੩.

ਹੇ ਅਸ਼ੋਕ, ਜੋ ਹਰਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਤੇ ਮਧੁ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਉੱਗਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀ ਰਿਹਾ ਹਾਂ—ਮੇਰਾ ਦੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੂਰ ਕਰ।

(ਇਤ੍ਯਸ਼ੋਕਾष੍ਟਮੀਵ੍ਰਤਮ੍) । ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ । ਸ਼ੁਕ੍ਲਾष੍ਟਮ੍ਯਾਮਾਸ਼੍ਵਯੁਜੇ ਉਤ੍ਤਰਾषਾਢਯਾ ਯੁਤਾ । ਸਾ ਮਹਾਨਵਮੀਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਸ੍ਨਾਨਦਾਨਾਦਿ ਚਾਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ ॥ ੧,੧੩੩.

ਇਹ ਅਸ਼ੋਕ ਅਸ਼ਟਮੀ ਵਰਤ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਆਸ਼ਵਯੁਜ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚੰਨਣੀ ਅਸ਼ਟਮੀ, ਉੱਤਰਾਅਸ਼ਾਢਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਨਵਮੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਸ਼ਨਾਨ, ਦਾਨ ਆਦਿ ਅਮਰ ਪੁੰਨ ਹਨ।

ਨਵਮੀ ਕੇਵਲਾ ਚਾਪਿ ਦੁਰ੍ਗਾਂ ਚੈਵ ਤੁ ਪੂਜਯੇਤ੍ । ਮਹਾਵ੍ਰਤਂ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯਂ ਸ਼ਙ੍ਕਰਾਦ੍ਯੈਰਨੁष੍ਠਿਤਮ੍ ॥ ੧,੧੩੩.

ਸਾਫ ਨਵਮੀ ਨੂੰ, ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਮਹਾਨ ਵਰਤ ਹੈ, ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਵਾਲਾ, ਜੋ ਸ਼ੰਕਰ ਆਦਿ ਨੇ ਕੀਤਾ।

ਅਯਾਚਿਤਾਦਿ षष੍ਠ੍ਯਾਦੌ ਰਾਜਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਜਯਾਯਾ ਚ । ਜਪਹੋਮਸਮਾਯੁਕ੍ਤਃ ਕਨ੍ਯਾਂ ਵਾ ਭੋਜਯੇਤ੍ਸਦਾ ॥ ੧,੧੩੩.

ਛੇਵੇਂ ਦਿਨ ਤੋਂ, ਬਿਨਾ ਮੰਗੇ, ਰਾਜੇ ਦੀ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਲਈ, ਜਪ ਤੇ ਹੋਮ ਦੇ ਨਾਲ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਦੁਰ੍ਗੇਦੁਰ੍ਗੇ ਰਕ੍ਸ਼ਿਣਿ ਸ੍ਵਾਹਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰੋऽਯਂ ਪੂਜਨਾਦਿषੁ । ਦੀਰ੍ਘਾਕਾਰਾਦਿਮਾਤ੍ਰਾਭਿਰ੍ਨਵ ਦੇਵ੍ਯੋ ਨਮੋऽਨ੍ਤਿਕਾਃ ॥ ੧,੧੩੩.

ਪੂਜਾ ਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਮੰਤਰ ਹੈ: 'ਹੇ ਦੁਰਗਾ, ਹੇ ਦੁਰਗਾ, ਹੇ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ, ਸਵਾਹਾ।' ਨੌਂ ਦੇਵੀਆਂ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ, 'ਨਮੋ' ਦੇ ਅੰਤ ਨਾਲ, ਸਤਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

षਡ੍ਭਿਃ ਪਦੈਰ੍ਨਮਃ ਸ੍ਵਾਹਾ ਵषਡਾਦਿਹृਦਾਦਿਕਮ੍ । ਅਙ੍ਗੁष੍ਠਾਦਿਕਨਿष੍ਠਾਨ੍ਤਂ ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਵੈ ਪृਜਯੇਚ੍ਛਿਵਾਮ੍ ॥ ੧,੧੩੩.

ਛੇ ਸ਼ਬਦਾਂ—'ਨਮੋ, ਸਵਾਹਾ, ਵਸ਼ਟ' ਆਦਿ, ਦਿਲ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਛੋਟੀ ਉਂਗਲ ਤੱਕ—ਨਿਯਮ ਲਾ ਕੇ, ਸ਼ਿਵਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਅष੍ਟਮ੍ਯਾਂ ਨਵ ਗੇਹਾਨਿ ਦਾਰੁਜਾਨ੍ਯੇਕਮੇਵ ਵਾ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਹੈਮੀ ਵਾਰਾਜਤਾਪਿ ਵਾ ॥ ੧,੧੩੩.

ਅਸ਼ਟਮੀ ਨੂੰ, ਨੌਂ ਲੱਕੜ ਦੇ ਘਰ ਜਾਂ ਇਕ ਹੀ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਵਿੱਚ, ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ, ਚਾਹੇ ਸੋਨੇ ਜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਹੋਵੇ।

ਸ਼ੂਲੇ ਖਙ੍ਗੇ ਪੁਸ੍ਤਕੇ ਵਾ ਪਟੇ ਵਾ ਮਣ੍ਡਲੇ (ਪੇ) ਯਜੇਤ੍ । ਕਪਾਲਂ ਖੇਟਕਂ ਘਣ੍ਟਾਂ ਦਰ੍ਪਣਂ ਤਰ੍ਜਨੀਂ ਧਨਃ ॥ ੧,੧੩੩.

ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਭਾਲ, ਤਲਵਾਰ, ਪੁਸਤਕ, ਕਪੜੇ ਜਾਂ ਚੌਕ ਵਿੱਚ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਖੋਪੜੀ, ਡਾਲ, ਘੰਟੀ, ਦਰਪਣ, ਤਰਜਨੀ ਜਾਂ ਧਨ ਨਾਲ।

ਧ੍ਵਜਂ ਡਮਰੁਕਂ ਪਾਸ਼ਂ ਵਾਮਹਸ੍ਤੇषੁ ਬਿਭ੍ਰਤੀ । ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਚ ਮੁਦ੍ਗਰਂ ਸ਼ੂਲਂ ਵਜ੍ਰਂ ਖਙ੍ਗਂ ਤਥਾਙ੍ਕੁਸ਼ਮ੍ ॥ ੧,੧੩੩.

ਝੰਡਾ, ਡਮਰੂ, ਪਾਸ਼ ਆਪਣੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ; ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ, ਗੜ੍ਹਾ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਵਜਰ, ਤਲਵਾਰ ਤੇ ਅੰਕੁਸ਼।

ਸ਼ਰਂ ਚਕ੍ਰਂ ਸ਼ਲਾਕਾਂ ਚ ਦੁਰ੍ਗਾਮਾਯੁਧਸਂਯੁਤਾਮ੍ । ਸ਼ੇषਾਃ षੋਡਸ਼ਹਸ੍ਤਾਂ ਸ੍ਯੁਰਞ੍ਜਨਂ ਡਮਰੁਂ ਵਿਨਾ ॥ ੧,੧੩੩.

ਤੀਰ, ਚੱਕਰ, ਲਾਠੀ ਨਾਲ, ਦੁਰਗਾ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਬਾਕੀ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਲਾਂ ਹੱਥ ਹਨ, ਪਰ ਅੰਜਨ ਤੇ ਡਮਰੂ ਛੱਡ ਕੇ।

ਰੁਦ੍ਰਚਣ੍ਡਾ ਪ੍ਰਚਣ੍ਡਾ ਚ ਚਣ੍ਡੋਗ੍ਰਾ ਚਣ੍ਡਨਾਯਿਕਾ । ਚਣ੍ਡਾ ਚਣ੍ਡਵਤੀ ਚੈਵ ਚਣ੍ਡਰੂਪਾਤਿਚਣ੍ਡਿਕਾ ॥ ੧,੧੩੩.

ਰੁਦ੍ਰਚੰਡਾ, ਪ੍ਰਚੰਡਾ, ਚੰਡੋਗਰਾ, ਚੰਡਨਾਇਕਾ, ਚੰਡਾ, ਚੰਡਵਤੀ, ਤੇ ਚੰਡਰੂਪਾ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਯਾਨਕ ਚੰਡਿਕਾ।