ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੧੧੯ ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ । ਅਗਸ੍ਤ੍ਯਾਰ੍ਘ੍ਯਵ੍ਰਤਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਾਯਕਮ੍ । ਅਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਭਾਸ੍ਕਰੇ ਕਨ੍ਯਾਂ ਸਤਿ ਭਾਗੇ ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਦਿਨੈਃ ॥ ੧,੧੧੯.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਅਗਸਤਿਆ ਅਰਘ੍ਯ ਵਰਤ ਦੀ ਵਿਵਰਣ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਦੋਂ ਕੁੜੀ ਮੌਜੂਦ ਹੋਵੇ, ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ।

ਅਰ੍ਘ੍ਯਂ ਦਦ੍ਯਾਦਗਸ੍ਤ੍ਯਾਯ ਮੂਰ੍ਤਿਂ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਵੈ ਮੁਨੇ ! । ਕਾਸ਼ਪੁष੍ਪਮਯੀਂ ਕੁਮ੍ਭੇ ਪ੍ਰਦੋषੇ ਕृਤਜਾਗਰਃ ॥ ੧,੧੧੯.

ਅਗਸਤਿਆ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਅਰਘ੍ਯ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਕਾਸ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਕੁੰਭੀ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜਾਗਰਣ ਕਰਕੇ।

ਦਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ਤਾਦ੍ਯੈਃ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਉਪੋष੍ਯ ਫਲਪੁष੍ਪਕੈਃ । ਪਞ੍ਚਵਰ੍ਣਸਮਾਯੁਕ੍ਤਂ ਹੇਮਰੌਪ੍ਯਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ ॥ ੧,੧੧੯.

ਦਹੀਂ, ਅਖੰਡ ਚੌਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਫਲ-ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਪੰਜ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਸੋਨੇ-ਚਾਂਦੀ ਵਾਲਾ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸਪ੍ਤਧਾਨ੍ਯਯੁਤਂ ਪਾਤ੍ਰਂ ਦਧਿਚਨ੍ਦਨਚਰ੍ਚਿਤਮ੍ । ਅਗਸ੍ਤ੍ਯਃ ਖਨਮਾਨੇਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣਾਰ੍ਘ੍ਯਂ ਪ੍ਰਦਾਪਯੇਤ੍ ॥ ੧,੧੧੯.

ਸੱਤ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਅਨਾਜ ਵਾਲਾ ਪਾਤਰ, ਦਹੀਂ ਤੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਗਸਤਿਆ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਬੁਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ ਅਰਘ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਖਾਸਪੁष੍ਪਪ੍ਰਤੀਕਾਸ਼ ਅਗ੍ਨਿਮਾਰੁਤਸਮ੍ਭਵ ! । ਮਿਤ੍ਰਾਵਾਰੁਣਯੋਃ ਪੁਤ੍ਤ੍ਰੋ ਕੁਮ੍ਭਯੋਨੇ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ ॥ ੧,੧੧੯.

ਖਾਸਾ ਫੁੱਲ ਵਰਗਾ, ਅੱਗ ਤੇ ਹਵਾ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਘੜੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਸ਼ੂਦ੍ਰਸ੍ਤ੍ਰ੍ਯਾਦਿਰਨੇਨੈਵ ਤ੍ਯਜੇਦ੍ਧਾਨ੍ਯਂ ਫਲਂ ਰਸਮ੍ । ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜਾਤਯੇ ਕੁਮ੍ਭਂ ਸਹਿਰਣ੍ਯਂ ਸਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍ । ਭੋਜਯੇਚ੍ਚ ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍ਸਪ੍ਤ ਵਰ੍षਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸਰ੍ਵਭਾਕ੍ ॥ ੧,੧੧੯.

ਸ਼ੂਦਰ ਔਰਤ ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅਨਾਜ, ਫਲ ਤੇ ਰਸ ਛੱਡਣ; ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਤੇ ਦਾਨ-ਦੱਖਣਾ ਸਮੇਤ ਘੜਾ ਦੇਵੇ, ਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤਕ ਸਾਰੇ ਨੂੰ ਖਵਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਸੱਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਏ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੧੨੦ ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ । ਰਮ੍ਭਾਤृਤੀਯਾਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਚ ਸੌਭਾਗ੍ਯਸ਼੍ਰੀਸੁਤਾਦਿਦਾਮ੍ । ਮਾਰ੍ਗਸ਼ੀਰ੍षੇਸਿਤੇ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਤृਤੀਯਾਯਾਮੁਪੋषਿਤਃ ॥ ੧,੧੨੦.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੁਣ ਮੈਂ ਰੰਭਾ ਦੀ ਤੀਜੀ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਸੁਭਾਗ, ਧਨ, ਪੁੱਤਰ ਆਦਿ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਚੰਦ ਦੀ ਤੀਜ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਗੌਰੀਂ ਯਜੇਦ੍ਬਿਲ੍ਵਪਤ੍ਰੈਃ ਕੁਸ਼ੋਦਕਕਰਸ੍ਤਤਃ । ਕਦਮ੍ਬਾਦੌ ਗਿਰਿਸੁਤਾਂ ਪੌषੇ ਮਰੁਬਕੈਰ੍ਯਜੇਤ੍ ॥ ੧,੧੨੦.

ਗੌਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਬਿਲਵਾ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ; ਕਦੰਬ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ, ਪੌਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਮਰੁਬਕਾ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜੋ।

ਕਰ੍ਪੂਰਾਦਃ ਕृਸਰਦੋ ਮਲ੍ਲਿਕਾਦਨ੍ਤਕਾष੍ਠਕृਤ੍ । ਮਾਘੇਸੁਭਦ੍ਰਾਂ ਕਲ੍ਹਾਰੈਰ੍ਘृਤਾਸ਼ੋ ਮਣ੍ਡਕਪ੍ਰਦਃ ॥ ੧,੧੨੦.

ਕਰਪੂਰ, ਖੀਰ ਤੇ ਮੱਲੀ ਦੇ ਲੱਕੜ ਦੀ ਦੰਦ ਕਾਠੀ ਨਾਲ, ਮਾਘ ਵਿੱਚ ਸੁਭਦਰਾ ਨੂੰ ਕਲਹਾਰਾ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜੋ; ਘੀ ਦੇ ਕੇ ਮੰਡਕਾ ਰੋਟੀਆਂ ਭੇਟ ਕਰੋ।

ਗੀਤੀਮਯਂ ਤਨ੍ਤਕਾष੍ਠਂ ਫਾਲ੍ਗੁਨੇ ਗੋਮਤੀਂ ਯਜੇਤ੍ । ਕੁਨ੍ਦੈਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਦਨ੍ਤਕਾष੍ਠਂ ਜੀਵਾਸ਼ਃ ਸ਼ष੍ਕੁਲੀਪ੍ਰਦਃ ॥ ੧,੧੨੦.

ਫਾਲਗੁਨ ਵਿੱਚ ਗੋਮਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸੁਰਾਂ ਵਾਲੇ ਵਾਦਯਾਂ ਨਾਲ ਕਰੋ; ਕੁੰਦ ਦੇ ਲੱਕੜ ਦੀ ਦੰਦ ਕਾਠੀ ਬਣਾਕੇ, ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ਸ਼ਕੁਲੀ ਭੇਟ ਕਰੇ।

ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ੀਂ ਦਮਨਕੈਸ਼੍ਚੈਤ੍ਰੇ ਚ ਕृਸਰਪ੍ਰਦਃ । ਦਧਿਪ੍ਰਾਸ਼ੋ ਦਨ੍ਤਕਾष੍ਠਂ ਤਗਰਂ ਸ਼੍ਰੀਮੁਖੀਂ ਯਜੇਤ੍ ॥ ੧,੧੨੦.

ਚੈਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਲਾਖੀ ਨੂੰ ਦਮਨਕਾ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜੋ, ਤੇ ਖੀਰ ਭੇਟ ਕਰੋ; ਦਹੀਂ-ਭਾਤ, ਦੰਦ ਕਾਠੀ ਤੇ ਤਗਰ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੀਮੁਖੀ ਨੂੰ ਪੂਜੋ।

ਵੈਸ਼ਾਖੇ ਕਰ੍ਣਿਕਾਰੈਸ਼੍ਚ ਅਸ਼ੋਕਾਸ਼ੋ ਵਟਪ੍ਰਦਃ । ਜ੍ਯੇष੍ਠੇ ਨਾਰਾਯਣੀਮਰ੍ਚੇਚ੍ਛਤਪਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਖਣ੍ਡਦਃ । ਲਵਙ੍ਗਾਸ਼ੋ ਭਵੇਦੇਵ ਆषਾਢੇ ਮਾਧਵੀਂ ਯਜੇਤ੍ ॥ ੧,੧੨੦.

ਵੈਸ਼ਾਖ ਵਿੱਚ ਕਰਣਿਕਾਰਾ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ; ਅਸ਼ੋਕ ਭੇਟ ਕਰਕੇ ਵਟ ਦੇਵੋ; ਜੈਸ਼ਠ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਇਣੀ ਨੂੰ ਸ਼ਤਪੱਤਰ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜੋ, ਖੰਡ ਭੇਟ ਕਰੋ; ਆਢ ਵਿੱਚ ਲਵੰਗ ਦੇ ਕੇ ਮਾਧਵੀ ਨੂੰ ਪੂਜੋ।

ਤਿਲਾਸ਼ੋ ਬਿਲ੍ਵਪਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਕ੍ਸ਼ੀਰਾਨ੍ਨਵਟਕਪ੍ਰਦਃ । ਔਦੁਮ੍ਬਰਂ ਦਨ੍ਤਕਾष੍ਠਂ ਤਗਰ੍ਯਾਃ ਸ਼੍ਰਾਵਣੇ ਸ਼੍ਰਿਯਮ੍ ॥ ੧,੧੨੦.

ਸਰਾਵਣ ਵਿੱਚ ਤਿਲ, ਬਿਲਵਾ ਪੱਤੇ, ਖੀਰ-ਚਾਵਲ ਤੇ ਵਟ ਭੇਟ ਕਰੋ; ਔਦੁੰਬਰ ਨੂੰ ਦੰਦ ਕਾਠੀ ਤੇ ਤਗਰ ਨਾਲ ਪੂਜੋ, ਤੇ ਧਨ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਭੇਟ ਕਰੋ।

ਦਨ੍ਤਕਾष੍ਠਂ ਮਲ੍ਲਿਕਾਯਾ ਕ੍ਸ਼ੀਰਦੋ ਹ੍ਯੁਤ੍ਤਮਾਂ ਯਜੇਤ੍ । ਪਦ੍ਮੈਰ੍ਯਜੇਦ੍ਭਾਦ੍ਰਪਦੇ ਸ਼ृਙ੍ਗਦਾਸ਼ੋ ਗृਡਾਦਿਦਃ ॥ ੧,੧੨੦.

ਸਰਾਵਣ ਵਿੱਚ ਮੱਲੀ ਨੂੰ ਦੰਦ ਕਾਠੀ ਤੇ ਖੀਰ ਨਾਲ ਪੂਜੋ; ਭਾਦਰਪਦ ਵਿੱਚ ਪਦਮਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ, ਸ਼੍ਰਿੰਗਦਾ ਤੇ ਗ੍ਰਿਡਾਦੀ ਭੇਟ ਕਰੋ।

ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੀਂ ਚਾਸ਼੍ਵਯੁਜੇ ਜਪਾਪੁष੍ਪੈਸ਼੍ਚ ਜੀਰਕਮ੍ । ਪ੍ਰਾਸ਼ਯੇਨ੍ਨਿਸ਼ਿ ਨੈਵੇਦ੍ਯੈਃ ਕृਸਰੈਃ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਯਜੇਤ੍ ॥ ੧,੧੨੦.

ਆਸ਼ਵਯੁਜ ਵਿੱਚ ਰਾਜਪੁਤਰੀ ਨੂੰ ਜਪਾ ਫੁੱਲ ਤੇ ਜੀਰਾ ਨਾਲ ਪੂਜੋ; ਰਾਤ ਨੂੰ ਭੋਗ ਵਜੋਂ ਖੀਰ ਭੇਟ ਕਰੋ, ਤੇ ਕਾਰਤਿਕ ਵਿੱਚ ਖੀਰ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।

ਜਾਤੀਪੁष੍ਪੈਃ ਪਦ੍ਮਜਾਂ ਚ ਪਞ੍ਚਗਵ੍ਯਾਸ਼ਨੋ ਯਜੇਤ੍ । ਘृਤੋਦਨਂ ਚ ਵਰ੍षਾਨ੍ਤੇ ਸਪਤ੍ਨੀਕਾਨ੍ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍ਯਜੇਤ੍ ॥ ੧,੧੨੦.

ਜਾਤੀ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪਦਮਜਾ ਨੂੰ ਪੂਜੋ, ਪੰਜ ਗਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦ ਭੇਟ ਕਰੋ; ਵਰਖਾ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਘੀ-ਚਾਵਲ ਭੇਟ ਕਰਕੇ, ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।

ਉਮਾਮਹੇਸ਼੍ਵਰਂ ਪੂਜ੍ਯ ਪ੍ਰਦਦ੍ਯਾਚ੍ਚ ਗੁਡਾਦਿਕਮ੍ । ਵਸ੍ਤ੍ਰਚ੍ਛਤ੍ਰਸੁਵਰ੍ਣਾਦ੍ਯੈਃ ਰਾਤ੍ਰੌ ਚ ਕृਤਜਾਗਰਃ । ਗੀਤਵਾਦ੍ਯੈਰ੍ਦਦਤ੍ਪ੍ਰਤਰ੍ਗਵਾਦ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਮਾਨ੍ਪੁਯਾਤ੍ ॥ ੧,੧੨੦.

ਉਮਾ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਗੁੜ ਆਦਿ ਭੇਟ ਕਰੋ; ਕਪੜਾ, ਛਤਰੀ, ਸੋਨਾ ਆਦਿ ਦਾਨ ਦਿਓ; ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਗਰਣ ਕਰਕੇ, ਗੀਤ ਤੇ ਵਾਦਯ ਨਾਲ, ਜੋ ਕੁਝ ਦੇਣਾ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਿਓ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰੋ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੧੨੧ ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ । ਚਾਤੁਰ੍ਮਾਸ੍ਯਵ੍ਰਤਾਨ੍ਯੂਚੇ ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ । ਆषਾਢ੍ਯਾਂ ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਂ ਵਾ ਸਰ੍ਵੇਣਹਰਿਮਰ੍ਚ੍ਯਚ ॥ ੧,੧੨੧.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਵਰਤ ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਆਢ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ, ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸਾਰੇ ਭੋਗਾਂ ਨਾਲ ਕਰੋ।

ਇਦਂ ਵ੍ਰਤਂ ਮਯਾ ਦੇਵ ਗृਹੀਤਂ ਪੁਰਤਸ੍ਤਵ । ਨਿਰ੍ਵਿਘ੍ਨਂ ਸਿਦ੍ਧਿਮਾਪ੍ਨੋਤੁ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੇ ਤ੍ਵਯਿ ਕੇਸ਼ਵ ॥ ੧,੧੨੧.

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਵਰਤ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਿਆ ਹੈ; ਤੇਰੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਇਹ ਨਿਰਵਿਘਨ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੇ, ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ।

ਗृਹੀਤੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਵ੍ਰਤੇ ਦੇਵ ਯਦ੍ਯਪੂਰ੍ਣੇ ਮ੍ਰਿਯਾਮ੍ਯਹਮ੍ । ਤਨ੍ਮੇ ਭਵਤੁ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਂ ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਜ੍ਜਨਾਰ੍ਦਨ ॥ ੧,੧੨੧.

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੇ ਮੈਂ ਇਹ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਰ ਜਾਵਾਂ, ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਇਹ ਪੂਰਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ, ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ।

ਏਵਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਗृਹ੍ਣੀਯਾਦ੍ਵ੍ਰਤਾਰ੍ਚਨਜਪਾਦਿਕਮ੍ । ਸਰ੍ਵਾਘਂ ਚ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਯਾਤਿ ਚਿਕੀਰ੍षੇਦ੍ਯੋ ਹਰੇਰ੍ਵ੍ਰਤਮ੍ ॥ ੧,੧੨੧.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਵਰਤ, ਪੂਜਾ ਤੇ ਜਪ ਆਦਿ ਸਵੀਕਾਰੋ; ਜੋ ਹਰੀ ਦਾ ਵਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾਯੋਭ੍ਯਚ੍ਯ ਗृਹ੍ਣੀਯਾਦ੍ਵ੍ਰਤਾਰ੍ਚਨਜਪਾਦਿਕਮ੍ । ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਯਚ੍ਚਤੁਰੋ ਮਾਸਾਨੇਕਭਕ੍ਤੇਨ ਪੂਜਯੇਤ੍ । ਵਿष੍ਣੁਂ ਸ ਯਾਤਿ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਵ ਲੋਕਂ ਮਲਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ ॥ ੧,੧੨੧.

ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਵ੍ਰਤ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਜਪ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਇਕ ਵਾਰ ਖਾਣ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਮਦ੍ਯਮਾਂਸਸੁਰਾਤ੍ਯਗੀ ਵੇਦਵਿਦ੍ਧਰਿਪੂਜਨਾਤ੍ । ਤੈਲਵਰ੍ਜਿ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਂ ਵਿष੍ਣੁਭਾਕ੍ਕृਚ੍ਛ੍ਰਪਾਦਕृਤ੍ ॥ ੧,੧੨੧.

ਜੋ ਸ਼ਰਾਬ, ਮਾਸ ਅਤੇ ਮਦਿਰਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾਲ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਤੇਲ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਠਿਨ ਵ੍ਰਤ ਕਰਕੇ।

ਏਕਰਾਤ੍ਰੋਪਵਾਸਾਚ੍ਚ ਦੇਵੋ ਵੈਮਾਨਿਕੋ ਭਵੇਤ੍ । ਸ਼੍ਵੇਤਦ੍ਵੀਪਂ ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਾਤ੍ਤੁ ਵ੍ਰਜੇਤ੍षष੍ਠਾਨ੍ਨਕृਨ੍ਨਰਃ ॥ ੧,੧੨੧.

ਇਕ ਰਾਤ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨ ਤੇ, ਛੇਵੀਂ ਵਾਰੀ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਸ਼੍ਵੇਤਦਵੀਪ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਚਾਨ੍ਦ੍ਰਾਯਣਾਦ੍ਧਰੇਰ੍ਧਾਮ ਲਭੇਨ੍ਮੁਕ੍ਤਿਮਯਾਚਿਤਾਮ੍ । ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ੍ਯਂ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਂ ਪਰਾਕਵ੍ਰਤਕृਦ੍ਧਰਿਮ੍ ॥ ੧,੧੨੧.

ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਵ੍ਰਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹਰੀ ਦਾ ਧਾਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਛਿਤ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਜਾਪਤਿ ਵ੍ਰਤ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਲੋਕ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਾਕਾ ਵ੍ਰਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਸਕ੍ਤੁਯਾਵਕਭਿਕ੍ਸ਼ਾਸ਼ੀ ਪਯੋਦਧਿਘृਤਾਸ਼ਨਃ । ਗੋਮੂਤ੍ਰਯਾਵਕਾਹਾਰਃ ਪਞ੍ਚਗਵ੍ਯਕृਤਾਸ਼ਨਃ । ਸ਼ਾਕਮਲਫਲਾਦ੍ਯਾਸ਼ੀ ਰਸਵਰ੍ਜੋ ਚ ਵਿष੍ਣੁਭਾਕ੍ ॥ ੧,੧੨੧.

ਜੋ ਸੱਕਤੂ, ਜੌ ਜਾਂ ਭਿਖਿਆ ਮੰਗ ਕੇ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਕੇਵਲ ਦੁੱਧ, ਦਹੀਂ, ਘੀ ਖਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਗਉਮੂਤਰ ਤੇ ਜੌ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਗਉ ਦੇ ਪੰਜ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਜੜ੍ਹਾਂ, ਫਲ ਆਦਿ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਸ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੧੨੨ ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ । ਵ੍ਰਤਂ ਮਾਸੋਪਵਾਸਾਖ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵੋਤ੍ਕृष੍ਟਂ ਵਦਾਮਿਤੇ । ਵਾਨਪ੍ਰਸ੍ਥੋ ਯਤਿਰ੍ਨਾਰੀ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਮਾਸੋਪਵਾਸਕਮ੍ ॥ ੧,੧੨੨.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਾਸਿਕ ਉਪਵਾਸ ਵ੍ਰਤ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ। ਵਨਵਾਸੀ, ਯਤੀ ਜਾਂ ਔਰਤ ਨੂੰ ਮਾਸਿਕ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਆਸ਼੍ਵਿਨਸ੍ਯ ਸਿਤੇ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਮੁਪੋषਿਤਃ । ਵ੍ਰਤਮੇਤਤ੍ਤੁ ਗृਹ੍ਣੀਯਾਦ੍ਯਾਵਤ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਦਿਨਾਨਿ ਤੁ ॥ ੧,੧੨੨.

ਆਸ਼ਵਿਨ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਚੰਨਣੇ ਪੱਖ ਦੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਤੀਹ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਧਾਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਅਦ੍ਯਪ੍ਰਭृਤ੍ਯਹਂ ਵਿष੍ਣੋ ਯਾਵਦੁਤ੍ਥਾਨਕਂ ਤਵ । ਅਰ੍ਚਯੇਤ੍ਵਾਮਨਸ਼੍ਰਂਸ੍ਤੁ ਦਿਨਾਨਿ ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦੇਵ ਤੁ ॥ ੧,੧੨੨.

ਅੱਜ ਤੋਂ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਤੇਰੇ ਉਠਣ ਤਕ, ਮੈਂ ਤੀਹ ਦਿਨ ਤਕ ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਬਿਨਾ ਆਲਸੀ ਹੋਏ ਕਰਾਂਗਾ।