ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਚਮ੍ਪਕੈਃ ਸ੍ਵਰ੍ਣਵਾ (ਧਾਰ੍) ਯਾਦੋ ਜਿਨ੍ਮੋਦਕਸਂਪ੍ਰਦਃ । ਖਾਦਿਰਂ ਦਨ੍ਤਕਾष੍ਠਂ ਚ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਰੁਦ੍ਰਮਰ੍ਚਯੇਤ੍ ॥ ੧,੧੧੭.

ਚੰਪਾ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਧਾਗਿਆਂ ਅਤੇ ਮੋਦਕ ਮਿੱਠਿਆਂ ਨਾਲ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਖਾਦਿਰ ਦੇ ਦੰਦ ਮੰਜਨ ਵਾਲੇ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਬਦਰ੍ਯਾ ਦਨ੍ਤਕਾष੍ਠਂ ਚ ਮਦਨੋ ਦਸ਼ਮਾਸ਼ਨਃ । ਕ੍ਸ਼ੀਰਸ਼ਾਕਪ੍ਰਦਃ ਪਦ੍ਮੈਰਬ੍ਦਨ੍ਤੇ ਸ਼ਿਵਮਰ੍ਚਯੇਤ੍ ॥ ੧,੧੧੭.

ਬਦਰੀ ਦੇ ਦੰਦ ਮੰਜਨ ਵਾਲੇ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਮਦਨ ਦਸਵੇਂ ਨੂੰ ਸਤਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਰਤਿਮੁਕ੍ਤਮਨਙ੍ਗਂ ਚ ਸ੍ਵਰ੍ਣਮਣ੍ਡਲਸਂਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਗਨ੍ਧਾਦ੍ਯੈਰ੍ਦਸ਼ਸਾਹਸ੍ਰਂ ਤਿਲਵ੍ਰੀਹ੍ਯਾਦਿ ਹੋਮਯੇਤ੍ ॥ ੧,੧੧੭.

ਰਤੀ, ਮੁਕਤਮਨੰਗ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੀਆਂ ਚੜ੍ਹਾਵਾਂ, ਤਿਲ, ਚੌਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਜਾਗਰਂ ਗੀਤਵਦਿਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਭਿਤऽਭ੍ਯਾਰ੍ਚ੍ਯ ਵੇਦਯੇਤ੍ । ਦ੍ਵਿਜਾਯ ਸ਼ਯ੍ਯਾਂ ਪਾਤ੍ਰਂ ਚ ਛਤ੍ਰਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਮੁਪਾਨਹੌ ॥ ੧,੧੧੭.

ਜਾਗਰਣ, ਗੀਤ ਅਤੇ ਵਾਜਾ ਨਾਲ ਰਾਤ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਵਜੋਂ ਖਟ, ਭਾਂਡਾ, ਛਤਰੀ, ਕਪੜਾ ਅਤੇ ਜੁੱਤੇ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਗਾਂ ਦ੍ਵਿਜਂ ਭੋਜਯੇਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਕृਤਕृਤ੍ਯੋ ਭਵੇਨ੍ਨਰਃ । ਏਤਦੁਦ੍ਯਾਪਨਂ ਸਰ੍ਵਂ ਵ੍ਰਤੇषੁ ਧ੍ਯੇਪਮੀਦृਸ਼ਮ੍ । ਫਲਞ੍ਚ ਸ਼੍ਰੀਸੁਤਾਰੋਗ੍ਯਸੌਭਾਗ੍ਯਸ੍ਵਰ੍ਗਤਂ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੧,੧੧੭.

ਗਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਖਵਾਉਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਵਰਤ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੀਤ ਨਿਭਾਉਣ ਨਾਲ ਧਨ, ਪੁੱਤਰ, ਤੰਦਰੁਸਤੀ, ਸੁਭਾਗ ਅਤੇ ਸੁਵਰਗ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੧੧੮ ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ । ਵ੍ਰਤਂ ਕੈਵਲ੍ਯਸ਼ਮਨਮਖਣ੍ਡਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਂ ਵਦੇ । ਮਾਗਸ਼ੀਰ੍षੇ ਸਿਤੇ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਗਵ੍ਯਾਸ਼ੀ ਸਮੁਪੋषਿਤਃ ॥ ੧,੧੧੮.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਕੈਵਲਯ ਸ਼ਮਨ ਨਾਮਕ, ਅਟੁੱਟ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਦੀ ਵਿਵਰਣ ਕਰਾਂਗਾ; ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਦੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਿਰਫ ਗਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਾਏ।

ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਪੂਜਯੇ ਦ੍ਵਿष੍ਣੁਂ ਦਦ੍ਯਾਨ੍ਮਾਸਚਤੁष੍ਟਯਮ੍ । ਪਞ੍ਚਵ੍ਰੀਹਿਯੁਤਂ ਪਾਤ੍ਰਂ ਵਿਪ੍ਰਾਯੇਦਮੁਦਾਹਰੇਤ੍ ॥ ੧,੧੧੮.

ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਪੰਜ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੌਲਾਂ ਵਾਲਾ ਭਾਂਡਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਹਿ ਕੇ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸਪ੍ਤਜਨ੍ਮਨਿ ਹੇ ਵਿष੍ਣੋ ਯਨ੍ਮਯਾ ਹਿ ਵ੍ਰਤਂ ਕृਤਮ੍ । ਭਗਵਂਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਤਦਖਣ੍ਡਮਿਹਾਸ੍ਤੁ ਮੇ ॥ ੧,੧੧੮.

ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੁ! ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ ਵਰਤ ਮੈਂ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਇੱਥੇ ਅਟੁੱਟ ਰਹੇ।

ਯਥਾਖਣ੍ਡਂ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਤ੍ਵਮੇਵ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮ । ਤਥਾਖਿਲਾਨ੍ਯਖਣ੍ਡਾਨਿ ਵ੍ਰਿਤਾਨਿ ਮਮ ਸਨ੍ਤਿ ਵੈ ॥ ੧,੧੧੮.

ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦਾ ਅਟੁੱਟ ਸਰੂਪ ਹੋ, ਤਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਵਰਤ ਵੀ ਅਟੁੱਟ ਰਹਿਣ।

ਸਕ੍ਤੁਪਾਤ੍ਰਾਣਿ ਚੈਤ੍ਰਾਦੌ ਸ਼੍ਰਾਵਣਾਦੌ ਘृਤਾਨ੍ਵਿਤਾਨ੍ । ਵ੍ਰਤਕृਦ੍ਵਤਪੂਰ੍ਣਸ੍ਤੁ ਸ੍ਤ੍ਰੀਪੁਤ੍ਰਸ੍ਵਰ੍ਗਭਾਗ੍ਭਵੇਤ੍ ॥ ੧,੧੧੮.

ਚੈਤ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਸਤੂ ਦੇ ਭਾਂਡੇ, ਅਤੇ ਸਾਵਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਘੀ ਵਾਲੇ ਭਾਂਡੇ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਤਨੀ, ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਸੁਵਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੧੧੯ ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ । ਅਗਸ੍ਤ੍ਯਾਰ੍ਘ੍ਯਵ੍ਰਤਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਾਯਕਮ੍ । ਅਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਭਾਸ੍ਕਰੇ ਕਨ੍ਯਾਂ ਸਤਿ ਭਾਗੇ ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਦਿਨੈਃ ॥ ੧,੧੧੯.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਅਗਸਤਿਆ ਅਰਘ੍ਯ ਵਰਤ ਦੀ ਵਿਵਰਣ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਦੋਂ ਕੁੜੀ ਮੌਜੂਦ ਹੋਵੇ, ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ।

ਅਰ੍ਘ੍ਯਂ ਦਦ੍ਯਾਦਗਸ੍ਤ੍ਯਾਯ ਮੂਰ੍ਤਿਂ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਵੈ ਮੁਨੇ ! । ਕਾਸ਼ਪੁष੍ਪਮਯੀਂ ਕੁਮ੍ਭੇ ਪ੍ਰਦੋषੇ ਕृਤਜਾਗਰਃ ॥ ੧,੧੧੯.

ਅਗਸਤਿਆ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਅਰਘ੍ਯ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਕਾਸ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਕੁੰਭੀ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜਾਗਰਣ ਕਰਕੇ।

ਦਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ਤਾਦ੍ਯੈਃ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਉਪੋष੍ਯ ਫਲਪੁष੍ਪਕੈਃ । ਪਞ੍ਚਵਰ੍ਣਸਮਾਯੁਕ੍ਤਂ ਹੇਮਰੌਪ੍ਯਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ ॥ ੧,੧੧੯.

ਦਹੀਂ, ਅਖੰਡ ਚੌਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਫਲ-ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਪੰਜ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਸੋਨੇ-ਚਾਂਦੀ ਵਾਲਾ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸਪ੍ਤਧਾਨ੍ਯਯੁਤਂ ਪਾਤ੍ਰਂ ਦਧਿਚਨ੍ਦਨਚਰ੍ਚਿਤਮ੍ । ਅਗਸ੍ਤ੍ਯਃ ਖਨਮਾਨੇਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣਾਰ੍ਘ੍ਯਂ ਪ੍ਰਦਾਪਯੇਤ੍ ॥ ੧,੧੧੯.

ਸੱਤ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਅਨਾਜ ਵਾਲਾ ਪਾਤਰ, ਦਹੀਂ ਤੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਗਸਤਿਆ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਬੁਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ ਅਰਘ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਖਾਸਪੁष੍ਪਪ੍ਰਤੀਕਾਸ਼ ਅਗ੍ਨਿਮਾਰੁਤਸਮ੍ਭਵ ! । ਮਿਤ੍ਰਾਵਾਰੁਣਯੋਃ ਪੁਤ੍ਤ੍ਰੋ ਕੁਮ੍ਭਯੋਨੇ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ ॥ ੧,੧੧੯.

ਖਾਸਾ ਫੁੱਲ ਵਰਗਾ, ਅੱਗ ਤੇ ਹਵਾ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਘੜੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਸ਼ੂਦ੍ਰਸ੍ਤ੍ਰ੍ਯਾਦਿਰਨੇਨੈਵ ਤ੍ਯਜੇਦ੍ਧਾਨ੍ਯਂ ਫਲਂ ਰਸਮ੍ । ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜਾਤਯੇ ਕੁਮ੍ਭਂ ਸਹਿਰਣ੍ਯਂ ਸਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍ । ਭੋਜਯੇਚ੍ਚ ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍ਸਪ੍ਤ ਵਰ੍षਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸਰ੍ਵਭਾਕ੍ ॥ ੧,੧੧੯.

ਸ਼ੂਦਰ ਔਰਤ ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅਨਾਜ, ਫਲ ਤੇ ਰਸ ਛੱਡਣ; ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਤੇ ਦਾਨ-ਦੱਖਣਾ ਸਮੇਤ ਘੜਾ ਦੇਵੇ, ਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤਕ ਸਾਰੇ ਨੂੰ ਖਵਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਸੱਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਏ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੧੨੦ ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ । ਰਮ੍ਭਾਤृਤੀਯਾਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਚ ਸੌਭਾਗ੍ਯਸ਼੍ਰੀਸੁਤਾਦਿਦਾਮ੍ । ਮਾਰ੍ਗਸ਼ੀਰ੍षੇਸਿਤੇ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਤृਤੀਯਾਯਾਮੁਪੋषਿਤਃ ॥ ੧,੧੨੦.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੁਣ ਮੈਂ ਰੰਭਾ ਦੀ ਤੀਜੀ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਸੁਭਾਗ, ਧਨ, ਪੁੱਤਰ ਆਦਿ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਚੰਦ ਦੀ ਤੀਜ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਗੌਰੀਂ ਯਜੇਦ੍ਬਿਲ੍ਵਪਤ੍ਰੈਃ ਕੁਸ਼ੋਦਕਕਰਸ੍ਤਤਃ । ਕਦਮ੍ਬਾਦੌ ਗਿਰਿਸੁਤਾਂ ਪੌषੇ ਮਰੁਬਕੈਰ੍ਯਜੇਤ੍ ॥ ੧,੧੨੦.

ਗੌਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਬਿਲਵਾ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ; ਕਦੰਬ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ, ਪੌਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਮਰੁਬਕਾ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜੋ।

ਕਰ੍ਪੂਰਾਦਃ ਕृਸਰਦੋ ਮਲ੍ਲਿਕਾਦਨ੍ਤਕਾष੍ਠਕृਤ੍ । ਮਾਘੇਸੁਭਦ੍ਰਾਂ ਕਲ੍ਹਾਰੈਰ੍ਘृਤਾਸ਼ੋ ਮਣ੍ਡਕਪ੍ਰਦਃ ॥ ੧,੧੨੦.

ਕਰਪੂਰ, ਖੀਰ ਤੇ ਮੱਲੀ ਦੇ ਲੱਕੜ ਦੀ ਦੰਦ ਕਾਠੀ ਨਾਲ, ਮਾਘ ਵਿੱਚ ਸੁਭਦਰਾ ਨੂੰ ਕਲਹਾਰਾ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜੋ; ਘੀ ਦੇ ਕੇ ਮੰਡਕਾ ਰੋਟੀਆਂ ਭੇਟ ਕਰੋ।

ਗੀਤੀਮਯਂ ਤਨ੍ਤਕਾष੍ਠਂ ਫਾਲ੍ਗੁਨੇ ਗੋਮਤੀਂ ਯਜੇਤ੍ । ਕੁਨ੍ਦੈਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਦਨ੍ਤਕਾष੍ਠਂ ਜੀਵਾਸ਼ਃ ਸ਼ष੍ਕੁਲੀਪ੍ਰਦਃ ॥ ੧,੧੨੦.

ਫਾਲਗੁਨ ਵਿੱਚ ਗੋਮਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸੁਰਾਂ ਵਾਲੇ ਵਾਦਯਾਂ ਨਾਲ ਕਰੋ; ਕੁੰਦ ਦੇ ਲੱਕੜ ਦੀ ਦੰਦ ਕਾਠੀ ਬਣਾਕੇ, ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ਸ਼ਕੁਲੀ ਭੇਟ ਕਰੇ।

ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ੀਂ ਦਮਨਕੈਸ਼੍ਚੈਤ੍ਰੇ ਚ ਕृਸਰਪ੍ਰਦਃ । ਦਧਿਪ੍ਰਾਸ਼ੋ ਦਨ੍ਤਕਾष੍ਠਂ ਤਗਰਂ ਸ਼੍ਰੀਮੁਖੀਂ ਯਜੇਤ੍ ॥ ੧,੧੨੦.

ਚੈਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਲਾਖੀ ਨੂੰ ਦਮਨਕਾ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜੋ, ਤੇ ਖੀਰ ਭੇਟ ਕਰੋ; ਦਹੀਂ-ਭਾਤ, ਦੰਦ ਕਾਠੀ ਤੇ ਤਗਰ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੀਮੁਖੀ ਨੂੰ ਪੂਜੋ।

ਵੈਸ਼ਾਖੇ ਕਰ੍ਣਿਕਾਰੈਸ਼੍ਚ ਅਸ਼ੋਕਾਸ਼ੋ ਵਟਪ੍ਰਦਃ । ਜ੍ਯੇष੍ਠੇ ਨਾਰਾਯਣੀਮਰ੍ਚੇਚ੍ਛਤਪਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਖਣ੍ਡਦਃ । ਲਵਙ੍ਗਾਸ਼ੋ ਭਵੇਦੇਵ ਆषਾਢੇ ਮਾਧਵੀਂ ਯਜੇਤ੍ ॥ ੧,੧੨੦.

ਵੈਸ਼ਾਖ ਵਿੱਚ ਕਰਣਿਕਾਰਾ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ; ਅਸ਼ੋਕ ਭੇਟ ਕਰਕੇ ਵਟ ਦੇਵੋ; ਜੈਸ਼ਠ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਇਣੀ ਨੂੰ ਸ਼ਤਪੱਤਰ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜੋ, ਖੰਡ ਭੇਟ ਕਰੋ; ਆਢ ਵਿੱਚ ਲਵੰਗ ਦੇ ਕੇ ਮਾਧਵੀ ਨੂੰ ਪੂਜੋ।

ਤਿਲਾਸ਼ੋ ਬਿਲ੍ਵਪਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਕ੍ਸ਼ੀਰਾਨ੍ਨਵਟਕਪ੍ਰਦਃ । ਔਦੁਮ੍ਬਰਂ ਦਨ੍ਤਕਾष੍ਠਂ ਤਗਰ੍ਯਾਃ ਸ਼੍ਰਾਵਣੇ ਸ਼੍ਰਿਯਮ੍ ॥ ੧,੧੨੦.

ਸਰਾਵਣ ਵਿੱਚ ਤਿਲ, ਬਿਲਵਾ ਪੱਤੇ, ਖੀਰ-ਚਾਵਲ ਤੇ ਵਟ ਭੇਟ ਕਰੋ; ਔਦੁੰਬਰ ਨੂੰ ਦੰਦ ਕਾਠੀ ਤੇ ਤਗਰ ਨਾਲ ਪੂਜੋ, ਤੇ ਧਨ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਭੇਟ ਕਰੋ।

ਦਨ੍ਤਕਾष੍ਠਂ ਮਲ੍ਲਿਕਾਯਾ ਕ੍ਸ਼ੀਰਦੋ ਹ੍ਯੁਤ੍ਤਮਾਂ ਯਜੇਤ੍ । ਪਦ੍ਮੈਰ੍ਯਜੇਦ੍ਭਾਦ੍ਰਪਦੇ ਸ਼ृਙ੍ਗਦਾਸ਼ੋ ਗृਡਾਦਿਦਃ ॥ ੧,੧੨੦.

ਸਰਾਵਣ ਵਿੱਚ ਮੱਲੀ ਨੂੰ ਦੰਦ ਕਾਠੀ ਤੇ ਖੀਰ ਨਾਲ ਪੂਜੋ; ਭਾਦਰਪਦ ਵਿੱਚ ਪਦਮਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ, ਸ਼੍ਰਿੰਗਦਾ ਤੇ ਗ੍ਰਿਡਾਦੀ ਭੇਟ ਕਰੋ।

ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੀਂ ਚਾਸ਼੍ਵਯੁਜੇ ਜਪਾਪੁष੍ਪੈਸ਼੍ਚ ਜੀਰਕਮ੍ । ਪ੍ਰਾਸ਼ਯੇਨ੍ਨਿਸ਼ਿ ਨੈਵੇਦ੍ਯੈਃ ਕृਸਰੈਃ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਯਜੇਤ੍ ॥ ੧,੧੨੦.

ਆਸ਼ਵਯੁਜ ਵਿੱਚ ਰਾਜਪੁਤਰੀ ਨੂੰ ਜਪਾ ਫੁੱਲ ਤੇ ਜੀਰਾ ਨਾਲ ਪੂਜੋ; ਰਾਤ ਨੂੰ ਭੋਗ ਵਜੋਂ ਖੀਰ ਭੇਟ ਕਰੋ, ਤੇ ਕਾਰਤਿਕ ਵਿੱਚ ਖੀਰ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।

ਜਾਤੀਪੁष੍ਪੈਃ ਪਦ੍ਮਜਾਂ ਚ ਪਞ੍ਚਗਵ੍ਯਾਸ਼ਨੋ ਯਜੇਤ੍ । ਘृਤੋਦਨਂ ਚ ਵਰ੍षਾਨ੍ਤੇ ਸਪਤ੍ਨੀਕਾਨ੍ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍ਯਜੇਤ੍ ॥ ੧,੧੨੦.

ਜਾਤੀ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪਦਮਜਾ ਨੂੰ ਪੂਜੋ, ਪੰਜ ਗਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦ ਭੇਟ ਕਰੋ; ਵਰਖਾ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਘੀ-ਚਾਵਲ ਭੇਟ ਕਰਕੇ, ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।

ਉਮਾਮਹੇਸ਼੍ਵਰਂ ਪੂਜ੍ਯ ਪ੍ਰਦਦ੍ਯਾਚ੍ਚ ਗੁਡਾਦਿਕਮ੍ । ਵਸ੍ਤ੍ਰਚ੍ਛਤ੍ਰਸੁਵਰ੍ਣਾਦ੍ਯੈਃ ਰਾਤ੍ਰੌ ਚ ਕृਤਜਾਗਰਃ । ਗੀਤਵਾਦ੍ਯੈਰ੍ਦਦਤ੍ਪ੍ਰਤਰ੍ਗਵਾਦ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਮਾਨ੍ਪੁਯਾਤ੍ ॥ ੧,੧੨੦.

ਉਮਾ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਗੁੜ ਆਦਿ ਭੇਟ ਕਰੋ; ਕਪੜਾ, ਛਤਰੀ, ਸੋਨਾ ਆਦਿ ਦਾਨ ਦਿਓ; ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਗਰਣ ਕਰਕੇ, ਗੀਤ ਤੇ ਵਾਦਯ ਨਾਲ, ਜੋ ਕੁਝ ਦੇਣਾ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਿਓ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰੋ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੧੨੧ ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ । ਚਾਤੁਰ੍ਮਾਸ੍ਯਵ੍ਰਤਾਨ੍ਯੂਚੇ ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ । ਆषਾਢ੍ਯਾਂ ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਂ ਵਾ ਸਰ੍ਵੇਣਹਰਿਮਰ੍ਚ੍ਯਚ ॥ ੧,੧੨੧.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਵਰਤ ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਆਢ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ, ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸਾਰੇ ਭੋਗਾਂ ਨਾਲ ਕਰੋ।

ਇਦਂ ਵ੍ਰਤਂ ਮਯਾ ਦੇਵ ਗृਹੀਤਂ ਪੁਰਤਸ੍ਤਵ । ਨਿਰ੍ਵਿਘ੍ਨਂ ਸਿਦ੍ਧਿਮਾਪ੍ਨੋਤੁ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੇ ਤ੍ਵਯਿ ਕੇਸ਼ਵ ॥ ੧,੧੨੧.

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਵਰਤ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਿਆ ਹੈ; ਤੇਰੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਇਹ ਨਿਰਵਿਘਨ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੇ, ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ।