ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਉਤ੍ਤਮਂ ਪ੍ਰਣਿਪਾਤੇਨ ਸ਼ਠਂ ਭੇਦੇਨ ਯੋਜਯੇਤ੍ । ਨੀਚਂ ਸ੍ਵਲ੍ਪਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਸਮਂ ਤੁਲ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮੈਃ ॥ ੧,੧੦੯.

ਉੱਤਮ ਨੂੰ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ, ਝੂਠੇ ਨੂੰ ਵੰਡ ਕੇ, ਨੀਵਾਂ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਤੇ ਸਮਾਨ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਯਸ੍ਯਯਸ੍ਯ ਹਿ ਯੋ ਭਾਵਸ੍ਤਸ੍ਯਤਸ੍ਯ ਹਿਤਂ ਵਦਨ੍ । ਅਨੁਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਮੇਧਾਵੀ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਾਤ੍ਮਵਸ਼ਂ ਨਯੇਤ੍ ॥ ੧,੧੦੯.

ਸਿਆਣਾ, ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਸੋਭਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਭਲੇ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੇ ਤੇ ਛੇਤੀ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਸ ਵਿੱਚ ਲਿਆਵੇ।

ਨਦੀਨਾਂ ਚ ਨਖੀਨਾਂ ਚ ਸ਼ृਙ੍ਗਿਣਾਂ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪਾਣਿਨਾਮ੍ । ਵਿਸ਼੍ਵਾਸੋ ਨੈਵ ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿषੁ ਰਾਜਕੁਲੇषੁ ਚ ॥ ੧,੧੦੯.

ਨਦੀਆਂ, ਨੱਖ ਵਾਲੇ, ਸਿੰਗ ਵਾਲੇ, ਹਥਿਆਰਧਾਰੀ, ਔਰਤਾਂ, ਤੇ ਰਾਜ ਘਰਾਂ 'ਤੇ ਕਦੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।

ਅਰ੍ਥਨਾਸ਼ਂ ਮਨਸ੍ਤਾਪਂ ਗृਹੇ ਦੁਸ਼੍ਚਰਿਤਾਨਿ ਚ । ਵਞ੍ਚਨਂ ਚਾਪ ਮਾਨਂ ਚ ਮਤਿਮਾਨ੍ਨ ਪ੍ਰਿਕਾਸ਼ਯੇਤ੍ ॥ ੧,੧੦੯.

ਸਿਆਣਾ ਵਿਅਕਤੀ ਦੌਲਤ ਦੀ ਹਾਨੀ, ਮਨ ਦੀ ਪੀੜਾ, ਘਰ ਦੀਆਂ ਮੰਦ ਕਰਤੂਤਾਂ, ਧੋਖਾ, ਬਦਨਾਮੀ ਜਾਂ ਬੇਇਜ਼ਤੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦਾ।

ਹੀਨਦੁਰ੍ਜਨਸਂਸਰ੍ਗ ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਵਿਰਹਾਦਰਃ । ਸ੍ਨੇਹੋऽਨ੍ਯਗੇਹਵਾਸਸ਼੍ਚ ਨਾਰੀਸਚ੍ਛੀਲਨਾਸ਼ਨਮ੍ ॥ ੧,੧੦੯.

ਮੰਦੇ ਜਾਂ ਹੇਠਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸੰਗਤ, ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਵਿਛੋੜਾ, ਪਰਾਏ ਘਰ ਨਾਲ ਪਿਆਰ, ਤੇ ਮੰਦੀ ਆਦਤ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਨਾਲ ਰਹਿਣਾ—ਇਹ ਸਭ ਚੰਗੀ ਆਚਰਨ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਕਸ੍ਯ ਦੋषਃ ਕੁਲੇ ਨਾਸ੍ਤਿ ਵ੍ਯਾਧਿਨਾ ਕੋ ਪੀਡਿਤਃ । ਕੇਨ ਨ ਵ੍ਯਸਨਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਸ਼੍ਰਿਯਃ ਕਸ੍ਯ ਨਿਰਨ੍ਤਰਾਃ ॥ ੧,੧੦੯.

ਕਿਹੜੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਔਗੁਣ ਨਹੀਂ? ਕੌਣ ਰੋਗ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਨਹੀਂ? ਕੌਣ ਦੁੱਖ-ਮੁਸੀਬਤ ਨਹੀਂ ਭੋਗਦਾ? ਕਿਸ ਦੀ ਦੌਲਤ ਸਦਾ ਅਟੱਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ?

ਕੋਰ੍ऽਥਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਨ ਗਰ੍ਵਿਤੋ ਭੁਵਿ ਨਰਃ ਕਸ੍ਯਾਪਦੋਨਾਗਤਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਿਃ ਕਸ੍ਯ ਨ ਖਣ੍ਡਿਤਂ ਭੁਵਿ ਮਨਃ ਕੋ ਨਾਮ ਰਾਜ੍ਞਾਂ ਪ੍ਰਿਯਃ । ਕਃ ਕਾਲਸ੍ਯ ਨ ਗੋਚਰਾਨ੍ਤਰਗਤਃ ਕੋਰ੍ऽਥੋ ਗਤੋ ਗੌਰਵਂ ਕੋ ਵਾ ਦੁਰ੍ਜਨਵਾਗੁਰਾਨਿਪਤਿਤਃ ਕ੍ਸ਼ੇਮੇਣ ਯਾਤਃ ਪੁਮਾਨ੍ ॥ ੧,੧੦੯.

ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਧਨ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਮਾਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ? ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਮੁਸੀਬਤ ਨਹੀਂ ਆਈ? ਕਿਸ ਦਾ ਮਨ ਇਸ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਕਰਕੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਡੋਲਿਆ? ਕੌਣ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਿਆਰਾ ਰਹਿੰਦਾ? ਕੌਣ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਨਹੀਂ? ਕਿਹੜਾ ਧਨ ਆਪਣੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਗੁਆਉਂਦਾ? ਕੌਣ ਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜਾਲ 'ਚ ਫਸ ਕੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਾਹੀ ਜਾਂਦਾ?

ਸੁਹृਤ੍ਸ੍ਵਜਨਬਨ੍ਧੁਰ੍ਨ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਯਸ੍ਯ ਨ ਚਾਤ੍ਮਨਿ । ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਕਰ੍ਮਣਿ ਸਿਦ੍ਧੇऽਪਿ ਨ ਦृਸ਼੍ਯੇਤ ਫਲੋਦਯਃ । ਵਿਪਤ੍ਤੌ ਚ ਮਹਦ੍ਦੁਃਖਂ ਤਦ੍ਵੁਧਃ ਕਥਮਾਚਰੇਤ੍ ॥ ੧,੧੦੯.

ਜਿਸ ਦੇ ਕੋਲ ਦੋਸਤ, ਆਪਣੇ, ਜਾਂ ਅਕਲ ਨਹੀਂ; ਜਿਸ ਦੇ ਕੰਮ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ; ਤੇ ਜੋ ਮੁਸੀਬਤ 'ਚ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਭੋਗਦਾ—ਉਹ ਆਦਮੀ ਕਿਵੇਂ ਜੀਵੇ?

ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਦੇਸ਼ੇ ਨ ਸਂਮਾਨਂ ਨ ਪ੍ਰੀਤਿਰ੍ਨ ਚ ਬਾਨ੍ਧਵਾਃ । ਨ ਚ ਵਿਦ੍ਯਾਗਮਃ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਦੇਸ਼ਂ ਪਰਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ ॥ ੧,੧੦੯.

ਉਹ ਥਾਂ ਛੱਡ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇੱਜ਼ਤ ਨਹੀਂ, ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ, ਆਪਣੇ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਵਿਦਿਆ ਸਿੱਖਣ ਦਾ ਕੋਈ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ।

ਧਨਸ੍ਯ ਯਸ੍ਯ ਰਾਜਤੋ ਭਯਂ ਨ ਚਾਸ੍ਤਿ ਚੌਰਤਃ । ਮृਤਂ ਚ ਯਨ੍ਨ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਮਰ੍ਜਯਸ੍ਵ ਤਦ੍ਧਨਮ੍ ॥ ੧,੧੦੯.

ਉਹ ਧਨ ਹੀ ਇਕੱਠਾ ਕਰੋ ਜਿਸ ਤੋਂ ਰਾਜਾ ਜਾਂ ਚੋਰ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਜੋ ਮੌਤ 'ਤੇ ਵੀ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਯਦਰ੍ਜਿਤਂ ਪ੍ਰਾਣਹਰੈਃ ਪਰਿਸ਼੍ਰਮੈਰ੍ਮृਤਸ੍ਯ ਤਂ ਵੈ ਵਿਭਜਨ੍ਤਿਰਿਕ੍ਥਿਨਃ । ਕृਤਂ ਚ ਯਦ੍ਦੁष੍ਕृਤਮਰ੍ਥਲਿਪ੍ਸਯਾ ਤਦੇਵ ਦੋषੋਪਹਤਸ੍ਯ ਯੌਤੁਕਮ੍ ॥ ੧,੧੦੯.

ਜੋ ਧਨ ਵੱਡੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਕਮਾਇਆ ਜਾਂਦਾ, ਮਰਨ 'ਤੇ ਉਹ ਵਾਰਸਾਂ ਵੰਡ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਤੇ ਜੋ ਪਾਪ ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਚ 'ਚ ਕੀਤਾ, ਉਹੀ ਔਗੁਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਵਿਆਹ-ਸੰਬੰਧ ਬਣ ਜਾਂਦਾ।

ਸਞ੍ਚਿਤਂ ਨਿਹਿਤਂ ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਪਰਾਮृਸ਼੍ਯਂ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ । ਆਖੋਰਿਵ ਕਦਰ੍ਯਸ੍ਯ ਧਨਂ ਦੁਃ ਖਾਯ ਕੇਵਲਮ੍ ॥ ੧,੧੦੯.

ਕੰਜੂਸ ਜੋ ਧਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ, ਲੁਕਾ ਕੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਛੂਹਦਾ, ਉਹ ਮੂਸ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਵਾਂਗ ਸਿਰਫ਼ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ।

ਨਗ੍ਨਾ ਵ੍ਯਸਨਿਨੋ ਰੂਕ੍ਸ਼ਾਃ ਕਪਾਲਾਙ੍ਕਿਤਪਾਣਯਃ । ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਤੀਹ ਲੋਕਸ੍ਯ ਅਦਾਤੁਃ ਫਲਮੀਦृਸ਼ਮ੍ ॥ ੧,੧੦੯.

ਨੰਗੇ, ਦੁੱਖੀ, ਰੁੱਖੇ, ਖਪਾਲਾ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੇ ਹੱਥ—ਇਹ ਲੋਕ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਅੰਤ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਯਨ੍ਤਿ ਚ ਯਾਚਨ੍ਤੇ ਦੇਹੀਤਿ ਕृਪਣਾ ਜਨਾਃ । ਅਵਸ੍ਥੇਯਮਦਾਨਸ੍ਯ ਮਾ ਭੂਦੇਵਂ ਭਵਾਨਪਿ ॥ ੧,੧੦੯.

ਮੰਦ-ਭਾਗੀ ਲੋਕ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਤੇ ਮੰਗਦੇ ਹਨ, 'ਦੇ, ਦੇ!'—ਕਦੇ ਨਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਨਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਹਾਲਤ 'ਚ ਆ ਜਾਓ।

ਸਞ੍ਚਿਤਂ ਕ੍ਰਤੁਸ਼ਤੈਰ੍ਨ ਯੁਜ੍ਯਤੇ ਯਾਚਿਤਂ ਗੁਣਵਤੇ ਨ ਦੀਯਤੇ । ਤਤ੍ਕਦਰ੍ਯਪਰਿਰਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਧਨਂ ਚੋਰਪਾਰ੍ਥਿਵਗृਹੇ ਪ੍ਰਯੁਜ੍ਯਤੇ ॥ ੧,੧੦੯.

ਜੋ ਧਨ ਨਾ ਤਰਪਣਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਨਾ ਗੁਣਵਾਨ ਨੂੰ ਮੰਗਣ 'ਤੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਕੰਜੂਸਾਂ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖਿਆ ਧਨ ਆਖਿਰ ਚੋਰਾਂ ਜਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਘਰ 'ਚ ਹੀ ਖਰਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਨ ਦੇਵੇਭ੍ਯੋ ਨ ਵਿਪ੍ਰੋਭ੍ਯੋ ਬਨ੍ਧੁਭ੍ਯੋ ਨੈਵ ਚਾਤ੍ਮਨੇ । ਕਦਰ੍ਯਸ੍ਯ ਧਨਂ ਯਾਤਿ ਤ੍ਵਗ੍ਨਿਤਸ੍ਕਰਰਾਜਸੁ ॥ ੧,੧੦੯.

ਕੰਜੂਸ ਦਾ ਧਨ ਨਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ, ਨਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ, ਨਾ ਆਪਣੇ ਨੂੰ, ਤੇ ਨਾ ਆਪ ਨੂੰ ਹੀ; ਉਹ ਅੱਗ, ਚੋਰ ਜਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਕੋਲ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਤਿਕ੍ਲੇਸ਼ੇਨ ਯੇऽਪ੍ਯਰ੍ਥਾ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯਾਤਿਕ੍ਰਮੇਣ ਚ । ਅਰੇਰ੍ਵਾ ਪ੍ਰਣਿਪਾਤੇਨ ਮਾ ਭੂਤਸ੍ਤੇ ਕਦਾਚਨ ॥ ੧,੧੦੯.

ਕਦੇ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਮਿਹਨਤ, ਧਰਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ, ਜਾਂ ਵੈਰੀ ਅੱਗੇ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋ ਕੇ ਧਨ ਨਾ ਮਿਲੇ—ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਨਾ ਹੋਵੇ।

ਵਿਦ੍ਯਾਘਾਤੋ ਹ੍ਯਨਭ੍ਯਾਸਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਘਾਤਃ ਕੁਚੈਲਤਾ । ਵ੍ਯਾਧੀਨਾਂ ਭੋਜਨਂ ਜੀਰ੍ਣਂ ਸ਼ਤ੍ਰੋਰ੍ਘਾਤਃ ਪ੍ਰਪਞ੍ਚਤਾ ॥ ੧,੧੦੯.

ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਨਾਸ ਅਭਿਆਸ ਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਗੰਦੇ ਕਪੜੇ ਪਾਉਣ ਨਾਲ; ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਬਾਸੀ ਖਾਣਾ; ਤੇ ਵੈਰੀ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਪੋਲ ਖੁਲ ਜਾਣਾ।

ਤਸ੍ਕਰਸ੍ਯ ਵਧੋ ਦਣ੍ਡਃ ਕੁਮਿਤ੍ਰਸ੍ਯਾਲ੍ਪਭਾषਣਮ੍ । ਪृਥਕ੍ਸ਼ਯ੍ਯਾ ਤੁ ਨਾਰੀਣਾਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯਾਨਿਮਨ੍ਤ੍ਰਣਮ੍ ॥ ੧,੧੦੯.

ਚੋਰ ਲਈ ਸਜ਼ਾ ਮੌਤ ਹੈ; ਮੰਦੇ ਸਾਥੀ ਲਈ ਥੋੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ; ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੌਣਾ; ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਨਿਮੰਤਣ ਨਾ ਕਰਨਾ।

ਦੁਰ੍ਜਨਾਃ ਸ਼ਿਲ੍ਪਿਨੋ ਦਾਸਾ ਦੁष੍ਟਾਸ਼੍ਚ ਪਟਹਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ । ਤਾਡਿਤਾ ਮਾਰ੍ਦਵਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਨ ਤੇ ਸਤ੍ਕਾਰਭਾਜਨਮ੍ ॥ ੧,੧੦੯.

ਮੰਦ ਲੋਕ, ਕਾਰੀਗਰ, ਗੁਲਾਮ, ਮੰਦੇ ਡੋਲ-ਵਾਜੇ ਤੇ ਔਰਤਾਂ—ਜਦੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇੱਜ਼ਤ ਦੇ ਲਾਇਕ ਨਹੀਂ।

ਜਾਨੀਯਾਤ੍ਪ੍ਰੇषਣੇ ਭृਤ੍ਯਾਨ੍ਬਾਨ੍ਧਵਾਨ੍ਵ੍ਯਸਨਾਗਮੇ । ਮਿਤ੍ਰਮਾਪਦਿ ਕਾਲੇ ਚ ਭਾਰ੍ਯਾਞ੍ਚ ਵਿਭਵਕ੍ਸ਼ਯੇ ॥ ੧,੧੦੯.

ਨੌਕਰਾਂ ਨੂੰ ਕੰਮ 'ਚ, ਆਪਣੇ ਨੂੰ ਮੁਸੀਬਤ 'ਚ, ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਕਲੇਸ਼ 'ਚ, ਤੇ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਧਨ ਦੇ ਨਾਸ 'ਤੇ ਪਰਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਦ੍ਵਿਗੁਣ ਆਹਾਰਃ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ ਚੈਵ ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਾ । षਡ੍ਗੁਣੋ ਵ੍ਯਵਸਾਯਸ਼੍ਚ ਕਾਮਸ਼੍ਚਾष੍ਟਗੁਣਃ ਸ੍ਮृਤਃ ॥ ੧,੧੦੯.

ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਖਾਣਾ ਦੋ ਗੁਣਾ, ਅਕਲ ਚਾਰ ਗੁਣਾ, ਮਿਹਨਤ ਛੇ ਗੁਣਾ, ਤੇ ਇੱਛਾ ਅੱਠ ਗੁਣਾ ਹੋਣੀ ਆਖੀ ਗਈ ਹੈ।

ਨ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇਨ ਜਯੇਨ੍ਨਿਦ੍ਰਾਂ ਨ ਕਾਮੇਨ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਂ ਜਯੇਤ੍ । ਨ ਚੇਨ੍ਧਨੈਰ੍ਜਯੇਦ੍ਵਹ੍ਨਿਂ ਨ ਮਦ੍ਯੇਨ ਤृषਾਂ ਜਯੇਤ੍ ॥ ੧,੧੦੯.

ਸੁੱਤਿਆਂ ਸੁਪਨੇ ਦੇਖ ਕੇ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ; ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਔਰਤ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ; ਧੂੰਆਂ ਨਾਲ ਅੱਗ ਨਹੀਂ ਬੁਝਦੀ; ਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਲ ਪਿਆਸ ਨਹੀਂ ਮਿਟਦੀ।

ਸਮਾਂਸੈਰ੍ਭੋਜਨੈਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੈਰ੍ਮਦ੍ਯੈਰ੍ਗਨ੍ਧਵਿਲੇਪਨੈਃ । ਵਸ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਮਨੋਰਮੈਰ੍ਮਾਲ੍ਯੈਃ ਕਾਮਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀषੁ ਵਿਜृਮ੍ਭਤੇ ॥ ੧,੧੦੯.

ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ ਮਾਸ ਵਾਲੇ ਪੋਸ਼ਣ ਭੋਜਨ, ਮੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀਣੀਆਂ, ਸੁਗੰਧੀ ਤੇ ਲੇਪ, ਸੋਹਣੇ ਕਪੜੇ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣੇ ਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜਾਗਦੀ ਹੈ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯੇऽਪਿ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਮਨ੍ਮਥਚੇष੍ਟਿਤਮ੍ । ਹृਦ੍ਯਂ ਹਿ ਪੁਰੁषਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਯੋਨਿਃ ਪ੍ਰਕ੍ਲਿਦ੍ਯਤੇ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾਃ ॥ ੧,੧੦੯.

ਚੰਗੀ ਚਾਲ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ, ਮਨ ਵਿਚ ਇੱਛਾ ਉਠਣੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਜਦੋਂ ਔਰਤ ਸੋਹਣਾ ਆਦਮੀ ਵੇਖਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਗਰਭ ਹਿਲਦਾ ਹੈ।

ਸੁਵੇषਂ ਪੁਰੁषਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਯਦਿ ਵਾ ਸੁਤਮ੍ । ਯੋਨਿਃ ਕ੍ਲਿਦ੍ਯਤਿ ਨਾਰੀਣਾਂ ਸਤ੍ਯਂਸਤ੍ਯਂ ਹਿ ਸ਼ੌਨਕ ! ॥ ੧,੧੦੯.

ਜਦੋਂ ਔਰਤਾਂ ਸੋਹਣੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨਿਆ ਆਦਮੀ ਵੇਖਦੀਆਂ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਭਰਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪੁੱਤਰ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਗਰਭ ਹਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਸੱਚਮੁਚ ਹੈ ਹੇ ਸ਼ੌਣਕ!

ਨਦ੍ਯਸ਼੍ਚ ਨਾਰ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸਮਸ੍ਵਭਾਵਾਃ ਸ੍ਵਤਨ੍ਤ੍ਰਭਾਵੇ ਗਮਨਾਦਿਕੇਚ । ਤੋਯੈਸ਼੍ਚ ਦੋषੈਸ਼੍ਚ ਨਿਪਾਤਯਨ੍ਤਿ ਨਦ੍ਯੋ ਹਿ ਕੂਲਾਨਿ ਕੁਲਾ ਨਿ ਨਾਰ੍ਯਃ ॥ ੧,੧੦੯.

ਨਦੀਆਂ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਕੁਦਰਤ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਹੈ, ਦਿਲੋਂ ਆਜ਼ਾਦ, ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਣ ਵਾਲੀਆਂ; ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਗਲਤੀ ਨਾਲ, ਨਦੀਆਂ ਕੰਢੇ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਡਿੱਗਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਨਦੀ ਪਾਤਯਤੇ ਕੂਲਂ ਨਾਰੀ ਪਾਤਯਤੇ ਕੁਲਮ੍ । ਨਾਰੀਣਾਞ੍ਚ ਨਦੀਨਾਂ ਚ ਸ੍ਵਚ੍ਛਨ੍ਦਾ ਲਲਿਤਾ ਗਤਿਃ ॥ ੧,੧੦੯.

ਨਦੀ ਕੰਢਾ ਡਿੱਗਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਔਰਤ ਪਰਿਵਾਰ ਡਿੱਗਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਦੋਵੇਂ, ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਨਦੀਆਂ, ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤੇ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ।

ਨਾਗ੍ਨਿਸ੍ਤृਪ੍ਯਤਿ ਕਾष੍ਠਾਨਾਂ ਨਾਪਗਾਨਾਂ ਮਹੋਦਧਿਃ । ਨਾਨ੍ਤਕਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਨ ਪੁਂਸਾਂ ਵਾਮਲੋਚਨਾਃ ॥ ੧,੧੦੯.

ਅੱਗ ਕਦੇ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਰੱਜਦੀ ਨਹੀਂ, ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਰੱਜਦਾ ਨਹੀਂ, ਮੌਤ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਰੱਜਦੀ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਆਦਮੀਆਂ ਨਾਲ ਰੱਜਦੀਆਂ ਨਹੀਂ।