ਜਾਤ੍ਯਨ੍ਧਬਧਿਰੇ ਮੂਕੇ ਨ ਦੋषਃ ਪਰਿਵੇਦਨੇ । ਨष੍ਟੇ ਮृਤੇ ਪ੍ਰਵ੍ਰਜਿਤੇ ਕ੍ਲੀਬੇ ਵਾ ਪਤਿਤੇ ਪਤੌ ॥ ੧,੧੦੭.
ਜੋ ਜਨਮ ਤੋਂ ਅੰਨ੍ਹੇ, ਬਹਿਰੇ ਜਾਂ ਗੂੰਗੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਪਤੀ ਗੁੰਮ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਮਰ ਜਾਵੇ, ਸੰਨਿਆਸੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਨਪੁੰਸਕ ਹੋ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਪਾਪੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਅਸ਼ੁਧਤਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਞ੍ਚਸ੍ਵਾਪਤ੍ਸੁ ਨਾਰੀਣਾਂ ਪਤਿਰਨ੍ਯੋ ਵਿਧੀਯਤੇ । ਭਰ੍ਤ੍ਰਾ ਸਹਮृਤਾ ਨਾਰੀ ਰੋਮਾਬ੍ਦਾਨਿ ਵਸੇਦ੍ਦਿਵਿ ॥ ੧,੧੦੭.
ਔਰਤਾਂ ਲਈ, ਜੇ ਪਤੀ ਪੰਜ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁੰਮ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਪਤੀ ਲੈਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੈ। ਜੇ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਮਰ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਰੋਆਂ ਦੇ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਵਾਦਿਦष੍ਟਸ੍ਤੁ ਗਾਯਤ੍ਤ੍ਰ੍ਯਾ ਜਪਾਚ੍ਛੁਦ੍ਧੋ ਭਵੇਨ੍ਨਰਃ । ਦਾਹ੍ਯੋ ਲੋਕਾਗ੍ਨਿਨਾ ਵਿਪ੍ਰਸ਼੍ਚਾਣ੍ਡਾਲਾਦ੍ਯੈਰ੍ਹਤੋऽਗ੍ਨਿਮਾਨ੍ ॥ ੧,੧੦੭.
ਜੇ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕੁੱਤੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰ ਨੇ ਕੱਟ ਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਗਾਯਤਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਜਪ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਚੰਡਾਲ ਆਦਿ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਅੱਗ ਵਾਲਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ੀਰੈਃ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲ੍ਯ ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਥਿ ਸ੍ਵਾਗ੍ਨਿਨਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਤੋ ਦਹੇਤ੍ । ਪ੍ਰਵਾਸੇ ਤੁ ਮृਤੇ ਭੂਯਃ ਕृਤ੍ਵਾ [https://vedastudy.yolasite.com/kusha1.php ਕੁਸ਼ਮਯਂ] ਦਹੇਤ੍ ॥ ੧,੧੦੭.
ਉਸ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਧੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਅੱਗ 'ਚ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸਾੜ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਮੌਤ ਪਰਦੇਸ 'ਚ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕੁਸ਼ ਦੀ ਘਾਸ ਨਾਲ ਪਤਲਾ ਬਣਾਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕृष੍ਣਾਜਿਨੇ ਸਮਾਸ੍ਤੀਰ੍ਯ षਟ੍ਸ਼ਤਾਨਿ ਪਲਾਸ਼ਜਾਨ੍ । ਸ਼ਮੀਂ ਸ਼ਿਸ਼੍ਨੇ ਵਿਨਿਃਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਅਰਣਿਂ ਵृषਣੇ ਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍ ॥ ੧,੧੦੭.
ਕਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਹਿਰਨ ਦੀ ਖਾਲ ਵਿਛਾ ਕੇ, ਛੇ ਸੌ ਪਲਾਸ ਦੇ ਪੱਤੇ ਰੱਖਣੇ ਹਨ। ਸ਼ਮੀ ਦੀ ਟਾਹਣੀ ਲਿੰਗ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਅਰਣੀ (ਅੱਗ ਵਾਲੀ ਲੱਕੜ) ਵ੍ਰਸ਼ਣਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਣੀ ਹੈ।
ਕਣ੍ਡਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਹਸ੍ਤੇ ਤੁ ਵਾਮਹਸ੍ਤੇ ਤਥੋਪਭृਤ੍ । ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਤੂਲੂਖਲਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਪृष੍ਠੇ ਤੁ ਮੁਸਲਂ ਦਦੇਤ੍ ॥ ੧,੧੦੭.
ਕੰਡਾ ਸੱਜੇ ਹੱਥ 'ਚ ਅਤੇ ਉਭਰਤ (ਮੋਰਟਰ) ਖੱਬੇ ਹੱਥ 'ਚ ਰੱਖੋ। ਉਭਰਤ ਪਾਸੇ ਤੇ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਕੰਡਾ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਰੱਖੋ।
ਉਰੇ ਨਿਃਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਦृषਦਂ ਤਣ੍ਡੁਲਾਜ੍ਯਤਿਲਾਨ੍ਮੁਖੇ । ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰੇ ਚ ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਣੀਂ ਦਦ੍ਯਾਦਾਜ੍ਯਸ੍ਥਾਲੀਂ ਚ ਚਕ੍ਸ਼ੁषੋਃ ॥ ੧,੧੦੭.
ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਪੱਥਰ ਰੱਖੋ, ਮੂੰਹ 'ਚ ਚਾਵਲ, ਘੀ ਅਤੇ ਤਿਲ ਪਾਓ। ਕੰਨ 'ਚ ਛਿੜਕਣ ਵਾਲਾ ਚਮਚਾ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ 'ਤੇ ਘੀ ਵਾਲੀ ਥਾਲੀ ਰੱਖੋ।
ਕਰ੍ਣੇ ਨੇਤ੍ਰੇ ਮੁਖੇ ਘ੍ਰਾਣੇ ਹਿਰਣ੍ਯਸ਼ਕਲਾਨ੍ ਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍ । ਅਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰੋਪਕਰਣਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਗਤਿਰ੍ਭਵੇਤ੍ ॥ ੧,੧੦੭.
ਕੰਨ, ਅੱਖਾਂ, ਮੂੰਹ ਅਤੇ ਨੱਕ 'ਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਪਾਓ। ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਦੇ ਸਾਜ-ਸਮਾਨ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਦਾ ਰਸਤਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਸੌ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਯ ਲੋਕਾਯ ਸ੍ਵਾਹੇਤ੍ਯਾਜ੍ਯਾਹੁਤਿਃ ਸਕृਤ੍ । ਹਂਸਸਾਰਸਕ੍ਰੌਞ੍ਚਾਨਾਂ ਚਕ੍ਰਵਾਕਂ ਚ ਕੁਕ੍ਰੁਟਮ੍ ॥ ੧,੧੦੭.
ਘੀ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇ ਕੇ, 'ਇਹ ਸੁਵਰਗ ਲੋਕ ਲਈ ਹੈ, ਸਵਾਹਾ' ਇਕ ਵਾਰੀ ਕਹੋ; ਹੰਸ, ਸਾਰਸ, ਕ੍ਰੌਂਚ, ਚਕਰਵਾਕ ਅਤੇ ਕੁਕਰੁਟ ਪੰਛੀਆਂ ਲਈ।
ਮਯਰਮੇषਘਾਤੀ ਚ ਅਹੋਰਾਤ੍ਰੇਣ ਸ਼ੁਧ੍ਯਤਿ । ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਃ ਸਕਲਾਨ੍ਹਤ੍ਵਾ ਅਹੋਰਾਤ੍ਰੇਣ ਸ਼ੁਧ੍ਯਤਿ ॥ ੧,੧੦੭.
ਜੇ ਕੋਈ ਮਯਰ, ਰਾਮ ਜਾਂ ਬੱਕਰੀ ਮਾਰੇ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਦਿਨ-ਰਾਤ 'ਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਪੰਛੀ ਮਾਰੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਇੱਕ ਦਿਨ-ਰਾਤ 'ਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਾਂਸ਼੍ਚਤੁष੍ਪਦਾਨ੍ਹਤ੍ਵਾ ਅਹੋਰਾਤ੍ਰੋ षਿਤੋ ਜਪੇਤ੍ । ਸ਼ੂਦ੍ਰਂ ਹਤ੍ਵਾ ਚਰੇਤ੍ਕृਚ੍ਛ੍ਰਮਤਿਕृਚ੍ਛ੍ਰਂ ਤੁ ਵੈਸ਼੍ਯਹਾ । ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰਂ ਚਾਨ੍ਦ੍ਰਾਯਣਂ ਵਿਪ੍ਰਂ ਦ੍ਵਾਵਿਂਸ਼ਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਮਾਹਰੇ (ਵਹੇ) ਤ੍ ॥ ੧,੧੦੭.
ਚਾਰ ਪੈਰ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰ ਮਾਰ ਕੇ, ਇੱਕ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਜਪ ਕਰੋ। ਸ਼ੂਦਰ ਮਾਰ ਕੇ ਕ੍ਰਿਚ੍ਹਰ ਪ੍ਰਯਾਸ਼ਚਿਤ ਕਰੋ; ਵੈਸ਼ ਮਾਰ ਕੇ ਅਤਿਕ੍ਰਿਚ੍ਹਰ ਕਰੋ; ਕਸ਼ਤਰੀ ਮਾਰ ਕੇ ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਕਰੋ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਾਰ ਕੇ ਬਾਈ ਤੇਤੀ (22 ਜਾਂ 33) ਦਿਨ ਪ੍ਰਯਾਸ਼ਚਿਤ ਕਰੋ।
ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੧੦੮ ਸੂਤ ਉਵਾਚ । ਨੀਤਿਸਾਰਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਅਰ੍ਥਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਦਿਸਂਸ਼੍ਰਿਤਮ੍ । ਰਾਜਾਦਿਭ੍ਯੋ ਹਿਤਂ ਪੁਣ੍ਯਮਾਯੁਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਦਿਦਾਯਕਮ੍ ॥ ੧,੧੦੮.
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਨੀਤੀ ਦਾ ਸਰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿਆਂਗਾ, ਜੋ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਆਦਿ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਜਿਆਂ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਸੁਵਰਗ ਆਦਿ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਦ੍ਭਿਃ ਸਙ੍ਗਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵੀਤ ਸਿਦ੍ਧਿਕਾਮਃ ਸਦਾ ਨਰਃ । ਨਾਸਦ੍ਭਿਰਿਹਲੋਕਾਯ ਪਰਲੋਕਾਯ ਵਾ ਹਿਤਮ੍ ॥ ੧,੧੦੮.
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਫਲਤਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਚੰਗਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਕਰੇ। ਮੰਦਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਇਸ ਲੋਕ ਜਾਂ ਪਰਲੋਕ 'ਚ ਕੋਈ ਭਲਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਸਂਵਾਦਮਦੁष੍ਟਸ੍ਯ ਤੁ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ । ਵਿਰੋਧਂ ਸਹ ਮਿਤ੍ਰੇਣ ਸਂਪ੍ਰੀਤਿਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਸੇਵਿਨਾ ॥ ੧,੧੦੮.
ਛੋਟੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ, ਮੰਦਿਆਂ ਦੀ ਦਰਸ਼ਨ, ਦੋਸਤ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਤ੍ਰਤਾ, ਇਹ ਸਭ ਤਿਆਗਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਮੂਰ੍ਖਸ਼ਿष੍ਯੋਪਦੇਸ਼ੇਨ ਦੁष੍ਟਸ੍ਤ੍ਰੀਭਰਣੇਨ ਚ । ਦੁष੍ਟਾਨਾਂ ਸਂਪ੍ਰਯੋਗੇਣ ਪਣ੍ਡਿਤੋऽਪ੍ਯਵਸੀਦਤਿ ॥ ੧,੧੦੮.
ਮੂਰਖ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਸਿਖਾਉਣ, ਮੰਦ ਸਤਰੀ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਜਾਂ ਮੰਦਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਵਿਦਵਾਨ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਬਾਲਿਸ਼ਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰਮਯੋਦ੍ਧਾਰਂ ਵਿਸ਼ਂ ਜਡਮ੍ । ਸ਼ੂਦ੍ਰਮਕ੍ਸ਼ਰਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਦੂਰਤਃ ਪਰਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ ॥ ੧,੧੦੮.
ਬੱਚਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੰਗ ਤੋਂ ਭੱਜਣ ਵਾਲਾ ਕਸ਼ਤਰੀ, ਮੂਰਖ ਵੈਸ਼ ਅਤੇ ਅੱਖਰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ੂਦਰ, ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਤਿਆਗੋ।
ਕਾਲੇਨ ਰਿਪੁਣਾਸਨ੍ਧਿਃ ਕਾਲੇ ਮਿਤ੍ਰੇਣ ਵਿਗ੍ਰਹਃ । ਕਾਰ੍ਯਕਾਰਣਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਕਾਲਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਃ ॥ ੧,੧੦੮.
ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਸੰਧੀ ਅਤੇ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਮਿਤ੍ਰ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਦੀ ਲੋੜ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿਦਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਾਲਃ ਪਚਤਿ ਭੂਤਾਨਿ ਕਾਲਃ ਸਂਹਰਤੇ ਪ੍ਰਜਾਃ । ਕਾਲਃ ਸੁਪ੍ਤੇषੁ ਜਾਗਰ੍ਤਿ ਕਾਲੋ ਹਿ ਦੁਰਤਿਕ੍ਰਮਃ ॥ ੧,੧੦੮.
ਸਮਾਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸਮਾਂ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਭ ਸੁੱਤੇ ਹੋਣ, ਸਮਾਂ ਜਾਗਦਾ ਹੈ; ਸਮਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਕਾਲੇषੁ ਹਰਤੇ ਵੀਰ੍ਯਂ ਕਾਲੇ ਗਰ੍ਭੇ ਚ ਵਰ੍ਤਤੇ । ਕਾਲੋ ਜਨਯਤੇ ਸृष੍ਟਿਂ ਪੁਨਃ ਕਾਲੋऽਪਿ ਸਂਹਰੇਤ੍ ॥ ੧,੧੦੮.
ਸਮੇਂ 'ਚ ਤਾਕਤ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਸਮੇਂ 'ਚ ਹੀ ਗਰਭ 'ਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਮਾਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਸਮਾਂ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਾਲਃ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਗਤਿਰ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਦ੍ਵਿਵਿਧਸ਼੍ਚੇਹ ਭਾਵ੍ਯਤੇ । ਸ੍ਥੂਲਸਂਗ੍ਰਹਚਾਰੇਣ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਚਾਰਾਨ੍ਤਰੇਣ ਚ ॥ ੧,੧੦੮.
ਸਮਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਖਮ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਇੱਕ ਮੋਟਾ, ਸਮੂਹਕ ਚਲਣ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਸੁਖਮ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਚਲਣ।
ਨੀਤਿਸਾਰਂ ਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਯ ਇਮਮੂਚ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ । ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੋ ਯੇਨ ਚੇਨ੍ਦ੍ਰੋऽਭੂਦ੍ਦੈਤ੍ਯਾਨ੍ਹਤ੍ਵਾਪ੍ਨੁਯਾਦ੍ਦਿਵਮ੍ ॥ ੧,੧੦੮.
ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਨੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਇਹ ਨੀਤੀ ਸਿਖਾਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਸੁਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ।
ਰਾਜਰ੍षਿਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃ ਕਾਰ੍ਯਂ ਦੇਵਵਿਪ੍ਰਾਦਿਪੂਜਨਮ੍ । ਅਸ਼੍ਵਮੇਧੇਨ ਯष੍ਟਬ੍ਯਂ ਮਹਾਪਾਤਕਨਾਸ਼ਨਮ੍ ॥ ੧,੧੦੮.
ਰਾਜੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਪੰਡਤਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ। ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਉਤ੍ਤਮੈਃ ਸਹ ਸਾਙ੍ਗਤ੍ਯਂ ਪਣ੍ਡਿਤੈਃ ਸਹ ਸਤ੍ਕਥਾਮ੍ । ਅਲੁਬ੍ਧੈਃ ਸਹ ਮਿਤ੍ਰਤ੍ਵਂ ਕੁਰ੍ਵਾਣੋ ਨਾਵਸੀਦਤਿ ॥ ੧,੧੦੮.
ਜੋ ਵਧੀਆ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ, ਪੰਡਤਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਤੇ ਲੋਭ ਰਹਿਤ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਕਦੇ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਪਰੀਵਾਦਂ ਪਰਾਰ੍ਥਂ ਚ ਪਰਿਹਾਸਂ ਪਰਸ੍ਤ੍ਰਿਯਮ੍ । ਪਰਵੇਸ਼੍ਮਨਿ ਵਾਸਂ ਚ ਨ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਕਦਾਚਨ ॥ ੧,੧੦੮.
ਕਦੇ ਵੀ ਪਰਾਈ ਨਿੰਦਾ, ਪਰਾਏ ਲਾਭ ਲਈ ਕੰਮ, ਪਰਾਈ ਮਜ਼ਾਕ, ਪਰਾਈ ਔਰਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਂ ਪਰਾਏ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਪਰੋऽਪਿ ਹਿਤਵਾਬਨ੍ਧੁਰ੍ਬਨ੍ਧੁਰਪ੍ਯਹਿਤਃ ਪਰਃ । ਅਹਿਤੋ ਦੇਹਜੋ ਵ੍ਯਾਧਿਰ੍ਹਿਤਮਾਰਣ੍ਯਮੌषਧਮ੍ ॥ ੧,੧੦੮.
ਪਰਾਇਆ ਵੀ ਜੇ ਭਲਾ ਕਰੇ ਤਾਂ ਉਹ ਮਿਤਰ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਜੇ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰੇ ਤਾਂ ਉਹ ਪਰਾਇਆ। ਸਰੀਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵੈਰੀ ਹੈ, ਤੇ ਜੰਗਲ ਦੀ ਦਵਾਈ ਮਿਤਰ ਹੈ।
ਸ ਬਨ੍ਧੁਰ੍ਯੋ ਹਿਤੇ ਯੁਕ੍ਤਃ ਸ ਪਿਤਾ ਯਸ੍ਤੁ ਪੋषਕਃ । ਤਨ੍ਮਿਤ੍ਰਂ ਯਤ੍ਰ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸਃ ਸ ਦੇਸ਼ੋ ਯਤ੍ਰ ਜੀਵ੍ਯਤੇ ॥ ੧,੧੦੮.
ਉਹੀ ਮਿਤਰ ਹੈ ਜੋ ਭਲੇ ਕੰਮ ਕਰੇ, ਉਹੀ ਪਿਤਾ ਹੈ ਜੋ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਕਰੇ। ਜਿਸ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਹੋਵੇ ਉਹੀ ਸੱਚਾ ਮਿਤਰ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੀ ਸਕੀਏ ਉਹੀ ਆਪਣਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ।
ਸ ਭृਤ੍ਯੋ ਯੋ ਵਿਧੇਯਸ੍ਤੁ ਤਦ੍ਬੀਜਂ ਯਤ੍ਪ੍ਰਰੋਹਤਿ । ਸਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ਯਾ ਪ੍ਰਿਯਂ ਬ੍ਰੂਤੇ ਸ ਪੁਤ੍ਰੋ ਯਸ੍ਤੁ ਜੀਵਤਿ ॥ ੧,੧੦੮.
ਉਹੀ ਨੌਕਰ ਹੈ ਜੋ ਆਗਿਆ ਮੰਨੇ, ਉਹੀ ਬੀਜ ਹੈ ਜੋ ਉੱਗੇ। ਉਹੀ ਪਤਨੀ ਹੈ ਜੋ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੇ, ਉਹੀ ਪੁੱਤਰ ਹੈ ਜੋ ਜੀਵਤ ਹੋਵੇ।
ਸ ਜੀਵਤਿ ਗੁਣਾ ਯਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮੋ ਯਸ੍ਯ ਸ ਜੀਵਤਿ । ਗੁਣਧਰ੍ਮਵਿਹੀਨੋ ਯੋ ਨਿष੍ਫਲ ਤਸ੍ਯ ਜੀਵਨਮ੍ ॥ ੧,੧੦੮.
ਉਹੀ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕੋਲ ਗੁਣ ਹਨ, ਉਹੀ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕੋਲ ਧਰਮ ਹੈ। ਜਿਸ ਕੋਲ ਗੁਣ ਤੇ ਧਰਮ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਅਰਥ ਹੈ।
ਸਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ਯਾ ਗृਹੇ ਦਕ੍ਸ਼ਾ ਸਾ ਭਾਰ੍ਯਾਯਾ ਪ੍ਰਿਯਂਵਦਾ । ਸਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ਯਾ ਪਤਿਪ੍ਰਾਣਾ ਸਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ਯਾ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ॥ ੧,੧੦੮.
ਉਹੀ ਪਤਨੀ ਹੈ ਜੋ ਘਰ ਵਿੱਚ ਚੁਸਤ ਹੈ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦ ਸਮਝਦੀ ਹੈ ਤੇ ਪਤੀ ਦੇ ਵਫਾਦਾਰ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯ ਸ੍ਨਾਤਾ ਸੁਗਨ੍ਧਾ ਚ ਨਿਤ੍ਯਂ ਚ ਪ੍ਰਿਯਵਾਦਿਨੀ । ਅਲ੍ਪਭੁਕ੍ਤਾਲ੍ਪਭਾषੀ ਚ ਸਤਤਂ ਮਙ੍ਗਲੈਰ੍ਯੁਤਾ ॥ ੧,੧੦੮.
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨ੍ਹਾਈ ਹੋਈ, ਸੁਗੰਧਤ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੀ, ਘੱਟ ਖਾਂਦੀ, ਘੱਟ ਬੋਲਦੀ ਤੇ ਸਦਾ ਸ਼ੁਭ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ।