ਰਾਜ੍ਞੋ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ षਡ੍ਭਾਗਂ ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਚ ਵਿਂਸ਼ਤਿਮ੍ । ਤ੍ਰਯਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਚ੍ਚ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਕृषਿਕਰ੍ਤਾ ਨ ਲਿਪ੍ਯਤੇ ॥ ੧,੧੦੭.
ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਛੇਵਾਂ ਹਿੱਸਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀਹਵਾਂ ਹਿੱਸਾ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤੈਂਤੀ ਹਿੱਸਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕਰ੍षਕਾਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰਵਿਟ੍ਛੂਦ੍ਰਾਃ ਖਲੇऽਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਚੌਰਕਃ । ਦਿਨਤ੍ਰਯੇਣ ਸ਼ੁਧ੍ਯੇਤ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਪ੍ਰੇਤਸੂਤਕੇ ॥ ੧,੧੦੭.
ਕਿਸਾਨ—ਕਸ਼ਤਰੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ—ਜੇ ਹਿੱਸਾ ਨਾ ਦੇਣ, ਤਾਂ ਚੋਰ ਹਨ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਰਨ ਜਾਂ ਜਨਮ ਦੀ ਅਸ਼ੁਧੀ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰੋ ਦਸ਼ਾਹਾਦ੍ਵੈਸ਼੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਹਾਨ੍ਮਾਸਿ ਸ਼ੂਦ੍ਰਕਃ । ਯਾਤਿ ਵਿਪ੍ਰੋ ਦਸ਼ਾਹਾਤ੍ਤੁ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰੋ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਕਾਦ੍ਦਿਨਾਤ੍ ॥ ੧,੧੦੭.
ਕਸ਼ਤਰੀ ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਵੈਸ਼ ਬਾਰਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਬਾਰਾਂ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪਞ੍ਚਦਸ਼ਾਹਾਦ੍ਵੈਸ਼੍ਯਸ੍ਤੁ ਸ਼ੂਦ੍ਰੋ ਮਾਸੇਨ ਸ਼ੁਧ੍ਯਤਿ । ਏਕਪਿਣ੍ਡਾਸ੍ਤੁ ਦਾਯਾਦਾਃ ਪृਥਗ੍ਦ੍ਵਾਰਨਿਕੇਤਨਾਃ ॥ ੧,੧੦੭.
ਵੈਸ਼ ਪੰਦਰਾਂ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ੂਦਰ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਤੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਵਾਰਸ, ਹਰ ਇੱਕ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਚੌਲ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਜਨ੍ਮਨਾ ਚ ਵਿਪਤ੍ਤੌ ਚ ਭਵੇਤ੍ਤੇषਾਂ ਚ ਸੂਤਕਮ੍ । ਚਤੁਰ੍ਥੇ ਦਸ਼ਰਾਤ੍ਰਂ ਸ੍ਯਾਤ੍षਣ੍ਣਿਸ਼ਾਃ ਪੁਂਸਿ ਪਞ੍ਚਮੇ ॥ ੧,੧੦੭.
ਜਨਮ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਮੁਸੀਬਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਅਸ਼ੁਧਤਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਚਾਰ ਦਿਨ ਤੇ ਦਸ ਰਾਤਾਂ ਲਈ, ਜੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਛੇ ਰਾਤਾਂ, ਤੇ ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ ਪੰਜ ਰਾਤਾਂ ਲਈ ਅਸ਼ੁਧਤਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
षष੍ਠੇ ਚਤੁਰ ਹਾਚ੍ਛੁਦ੍ਧਿਃ ਸਪ੍ਤਮੇ ਚ ਦਿਨਤ੍ਰਯਮ੍ । ਦੇਸ਼ਾਨ੍ਤਰੇ ਮृਤੇ ਬਾਲੇ ਸਦ੍ਯਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਰ੍ਯਤੋ ਮृਤੇ ॥ ੧,੧੦੭.
ਛੇਵੇਂ ਦਿਨ ਚਾਰ ਰਾਤਾਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਧਤਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਸੱਤਵੇਂ ਦਿਨ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ। ਜੇ ਬੱਚਾ ਦੂਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਰ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਫੌਰਨ ਹੀ ਸ਼ੁਧਤਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਬੱਚਾ ਹੈ।
ਅਜਾਤਦਨ੍ਤਾ ਯੇ ਬਾਲਾ ਯੇ ਚ ਗਰ੍ਭਾਦ੍ਵਿਨਿਃ ਸृਤਾਃ । ਨ ਤੇषਾਮਗ੍ਨਿਸਂਸ੍ਕਾਰੋ ਨ ਪਿਣ੍ਡਂ ਨੋਦਕਕ੍ਰਿਯਾ ॥ ੧,੧੦੭.
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਦੰਦ ਨਹੀਂ ਆਏ, ਜਾਂ ਜੋ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਨਮ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਅੱਗ ਦੀ ਰਸਮ, ਚਾਵਲ ਦੇ ਗੋਲੇ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰਸਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਯਦਿ ਗਰ੍ਭੋ ਵਿਪਦ੍ਯਤ ਸ੍ਤ੍ਰਵਤੇ ਵਾਪਿ ਯੋषਿਤਃ । ਯਾਵਨ੍ਮਾਸਂ ਸ੍ਥਿਤੋ ਗਰ੍ਭਸ੍ਤਾਵਦ੍ਦਿਨਾਨਿ ਸੂਤਕਮ੍ ॥ ੧,੧੦੭.
ਜੇ ਔਰਤ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚੋਂ ਬੱਚਾ ਨਿਕਲ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਗਰਭ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਜਿੰਨੇ ਮਹੀਨੇ ਉਹ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਅਸ਼ੁਧਤਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਆਨਾਮਕਰਣਾਤ੍ਸਦ੍ਯ ਆਚੂਡਾਨ੍ਤਾਦਹਰ੍ਨਿਸ਼ਮ੍ । ਆਵ੍ਰਤਾਤ੍ਤੁ ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰੇਣ ਤਦੂਰ੍ਧ੍ਵਨ੍ਦਸ਼ਭਿਰ੍ਦਿਨੈਃ ॥ ੧,੧੦੭.
ਨਾਮ ਰੱਖਣ ਦੀ ਰਸਮ ਤੋਂ ਫੌਰਨ ਹੀ ਸ਼ੁਧਤਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਵਾਲ ਕਟਣ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਤੇ ਇੱਕ ਰਾਤ ਲਈ; ਵ੍ਰਤ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਲਈ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਅਸ਼ੁਧਤਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਆਚਤੁਰ੍ਥਾਦ੍ਭਵੇਤ੍ਸ੍ਤ੍ਰਵਃ ਪਾਤਃ ਪਞ੍ਚਮषष੍ਠਯੋਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਾ ਦਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਾਨ੍ਨਾਸ਼ੁਦ੍ਧਿਃ ਸਙ੍ਗਵਰ੍ਜਨਾਤ੍ ॥ ੧,੧੦੭.
ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸ੍ਰਾਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਪੰਜਵੇਂ ਤੇ ਛੇਵੇਂ ਦਿਨ ਪਤਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਸੰਗਤ ਤੋਂ ਬਚਣ ਨਾਲ ਸ਼ੁਧਤਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਿਲ੍ਪਿਨਃ ਕਾਰਵੋ ਵੈਦ੍ਯਾ ਦਾਸੀਦਾਸਾਸ਼੍ਚ ਭृਤ੍ਯਕਾਃ । ਅਗ੍ਨਿਮਾਞ੍ਛ੍ਰੋਤ੍ਰਿਯੋ ਰਾਜਾ ਸਦ੍ਯਃ ਸ਼ੌਚਾਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ ॥ ੧,੧੦੭.
ਕਾਰੀਗਰ, ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਡਾਕਟਰ, ਨੌਕਰ-ਨੌਕਰਾਣੀਆਂ, ਸੇਵਕ, ਅੱਗ ਵਾਲੇ, ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਰਾਜੇ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਫੌਰਨ ਹੀ ਸ਼ੁਧ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦਸ਼ਾਹਾਚ੍ਛੁਧ੍ਯਤੇ ਮਾਤਾ ਸ੍ਨਾਨਾਤ੍ਸੂਤੇ ਪਿਤਾ ਸ਼ੁਚਿਃ । ਸਙ੍ਗਾਤ੍ਸੂਤੌ ਸੂਤਕਂ ਸ੍ਯਾਦੁਪਸ੍ਪृਸ਼੍ਯ ਪਿਤਾ ਸ਼ੁਚਿਃ ॥ ੧,੧੦੭.
ਮਾਂ ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਧ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਿਤਾ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਸ਼ੁਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਅਸ਼ੁਧਤਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕਣ ਨਾਲ ਪਿਤਾ ਫੌਰਨ ਸ਼ੁਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਵਾਹੋਤ੍ਸਵਯਜ੍ਞੇषੁ ਅਨ੍ਤਰਾ ਮृਤਸੂਤਕੇ । ਪੂਰ੍ਵਸਂਕਲ੍ਪਿਤਾਦਨ੍ਯਵਰ੍ਜਨਂ ਚ ਵਿਧੀਯਤੇ ॥ ੧,੧੦੭.
ਜੇ ਵਿਆਹ, ਮੇਲੇ ਜਾਂ ਯਜਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮੌਤ ਜਾਂ ਅਸ਼ੁਧਤਾ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮृਤੇਨ ਸ਼ੁਧ੍ਯਤੇ ਸੂਤਿਃ ਮृਤਵਜ੍ਜਾਤਕਂ ਜਨੌ । ਗੋਗ੍ਰਹਾਦੌ ਵਿਪਨ੍ਨਾਨਾਮੇਕਰਾਤ੍ਰਂ ਤੁ ਸੂਤਕਮ੍ ॥ ੧,੧੦੭.
ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਨਾਲ ਅਸ਼ੁਧਤਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜਨਮ ਨੂੰ ਮੌਤ ਵਾਂਗ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਗੋ-ਚੋਰੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਮੇਂ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਇੱਕ ਰਾਤ ਲਈ ਹੀ ਅਸ਼ੁਧਤਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਅਨਾਥਪ੍ਰੇਤਵਹਨਾਤ੍ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮੇਨ ਸ਼ੁਧ੍ਯਤਿ । ਪ੍ਰੇਤਸ਼ੂਦ੍ਰਸ੍ਯ ਵਹਨਾਨ੍ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਮਸ਼ੁਚਿਰ੍ਭਵੇਤ੍ ॥ ੧,੧੦੭.
ਅਨਾਥ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਚੁੱਕਣ ਨਾਲ ਆਈ ਅਸ਼ੁਧਤਾ ਪ੍ਰਾਣ-ਸੰਯਮ ਨਾਲ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜੇ ਸ਼ੂਦਰ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਚੁੱਕੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਲਈ ਅਸ਼ੁਧਤਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮਘਾਤਿਵਿषੋਦ੍ਵਨ੍ਧਕृਮਿਦष੍ਟੇ ਨ ਸਂਸ੍ਕृਤਿਃ । ਗੋਹਤਂ ਕृਮਿਦष੍ਟਂ ਚ ਸ੍ਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਕृਚ੍ਛ੍ਰੇਣ ਸ਼ੁਧ੍ਯਤਿ ॥ ੧,੧੦੭.
ਆਤਮ-ਹੱਤਿਆ, ਜ਼ਹਿਰ, ਹਨੇਰੇ ਜਾਂ ਸੱਪ ਦੇ ਡਸਣ ਨਾਲ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕੋਈ ਰਸਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਜੇ ਸੱਪ ਜਾਂ ਕੀੜੇ ਨੇ ਗਾਂ ਮਾਰੀ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਸ਼ੁਧਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਅਦੁष੍ਟਾਪਤਿਤਂ ਭਾਰ੍ਯਾ ਯੌਵਨੇ ਯਾ ਪਰਿਤ੍ਯਜੇਤ੍ । ਸਪ੍ਤਜਨ੍ਮ ਭਵੇਤ੍ਸ੍ਤ੍ਰੀਤ੍ਵਂ ਵੈਧਵ੍ਯਂ ਚ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ॥ ੧,੧੦੭.
ਜੇ ਪਤਨੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਦੋਸ਼ ਜਾਂ ਬਦਨਾਮੀ ਦੇ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਲਈ ਔਰਤ ਬਣੀ ਰਹੇਗੀ ਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਿਧਵਾ ਹੋਵੇਗੀ।
ਬਾਲਹਤ੍ਯਾ ਤ੍ਵਗਮਨਾਦृਤੌ ਚ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਤੁ ਸੂਕਰਿ । ਅਗਮ੍ਯਾ ਵ੍ਰਤਕਾਰਿਣ੍ਯੋ ਭ੍ਰष੍ਟਪਾਨੋਦਕਕ੍ਰਿਯਾਃ ॥ ੧,੧੦੭.
ਜੋ ਔਰਤ ਬੱਚਾ ਮਾਰ ਦੇਵੇ, ਜਾਂ ਗਲਤ ਮਰਦਾਂ ਕੋਲ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਅਣਉਚਿਤ ਕੰਮ ਕਰੇ, ਉਹ 'ਸੂਕਰੀ' ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਲਤ ਮਰਦਾਂ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਕੀਤੀ, ਵ੍ਰਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂ ਭਾਰੀ ਪਾਪ ਕੀਤੇ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰਸਮ ਤੋਂ ਵੰਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਔਰਸਃ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਜਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪਿਤृਜੌ ਪਿਣ੍ਡਦੌ ਪਿਤੁਃ । ਪਰਿਵਿਤ੍ਤੇਸ੍ਤੁ ਕृਚ੍ਛ੍ਰਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕਨ੍ਯਾਯਾਃ ਕृਚ੍ਛ੍ਰਮੇਵ ਚ ॥ ੧,੧੦੭.
ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਜਾਂ ਖੇਤ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਉਹ ਪਿਤਾ ਲਈ ਚਾਵਲ ਦੇ ਗੋਲੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਗੋਦ ਲਏ ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਧੀਆਂ ਲਈ ਸ਼ੁਧਤਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਅਤਿਕृਚ੍ਛ੍ਰਂ ਚਰੇਦ੍ਦਾਤਾ ਹੋਤਾ ਚਾਨ੍ਦ੍ਰਾਯਣਞ੍ਚਰੇਤ੍ । ਕੁਬ੍ਜਵਾਮਨषਣ੍ਡੇषੁ ਗਦ੍ਗਦੇषੁ ਜਡੇषੁ ਚ ॥ ੧,੧੦੭.
ਦਾਨੀ ਤੇ ਹੋਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਕਠਿਨ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਕਰੇ, ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਾਯਣ ਵ੍ਰਤ ਵੀ ਕਰੇ; ਕਮਰ ਤੇੜੇ, ਨਿੱਜੇ, ਨਪੁੰਸਕ, ਹਕਲਾਏ ਜਾਂ ਮੰਦ-ਬੁੱਧੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੀ।
ਜਾਤ੍ਯਨ੍ਧਬਧਿਰੇ ਮੂਕੇ ਨ ਦੋषਃ ਪਰਿਵੇਦਨੇ । ਨष੍ਟੇ ਮृਤੇ ਪ੍ਰਵ੍ਰਜਿਤੇ ਕ੍ਲੀਬੇ ਵਾ ਪਤਿਤੇ ਪਤੌ ॥ ੧,੧੦੭.
ਜੋ ਜਨਮ ਤੋਂ ਅੰਨ੍ਹੇ, ਬਹਿਰੇ ਜਾਂ ਗੂੰਗੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਪਤੀ ਗੁੰਮ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਮਰ ਜਾਵੇ, ਸੰਨਿਆਸੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਨਪੁੰਸਕ ਹੋ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਪਾਪੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਅਸ਼ੁਧਤਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਞ੍ਚਸ੍ਵਾਪਤ੍ਸੁ ਨਾਰੀਣਾਂ ਪਤਿਰਨ੍ਯੋ ਵਿਧੀਯਤੇ । ਭਰ੍ਤ੍ਰਾ ਸਹਮृਤਾ ਨਾਰੀ ਰੋਮਾਬ੍ਦਾਨਿ ਵਸੇਦ੍ਦਿਵਿ ॥ ੧,੧੦੭.
ਔਰਤਾਂ ਲਈ, ਜੇ ਪਤੀ ਪੰਜ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁੰਮ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਪਤੀ ਲੈਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੈ। ਜੇ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਮਰ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਰੋਆਂ ਦੇ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਵਾਦਿਦष੍ਟਸ੍ਤੁ ਗਾਯਤ੍ਤ੍ਰ੍ਯਾ ਜਪਾਚ੍ਛੁਦ੍ਧੋ ਭਵੇਨ੍ਨਰਃ । ਦਾਹ੍ਯੋ ਲੋਕਾਗ੍ਨਿਨਾ ਵਿਪ੍ਰਸ਼੍ਚਾਣ੍ਡਾਲਾਦ੍ਯੈਰ੍ਹਤੋऽਗ੍ਨਿਮਾਨ੍ ॥ ੧,੧੦੭.
ਜੇ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕੁੱਤੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰ ਨੇ ਕੱਟ ਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਗਾਯਤਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਜਪ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਚੰਡਾਲ ਆਦਿ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਅੱਗ ਵਾਲਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ੀਰੈਃ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲ੍ਯ ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਥਿ ਸ੍ਵਾਗ੍ਨਿਨਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਤੋ ਦਹੇਤ੍ । ਪ੍ਰਵਾਸੇ ਤੁ ਮृਤੇ ਭੂਯਃ ਕृਤ੍ਵਾ [https://vedastudy.yolasite.com/kusha1.php ਕੁਸ਼ਮਯਂ] ਦਹੇਤ੍ ॥ ੧,੧੦੭.
ਉਸ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਧੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਅੱਗ 'ਚ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸਾੜ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਮੌਤ ਪਰਦੇਸ 'ਚ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕੁਸ਼ ਦੀ ਘਾਸ ਨਾਲ ਪਤਲਾ ਬਣਾਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕृष੍ਣਾਜਿਨੇ ਸਮਾਸ੍ਤੀਰ੍ਯ षਟ੍ਸ਼ਤਾਨਿ ਪਲਾਸ਼ਜਾਨ੍ । ਸ਼ਮੀਂ ਸ਼ਿਸ਼੍ਨੇ ਵਿਨਿਃਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਅਰਣਿਂ ਵृषਣੇ ਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍ ॥ ੧,੧੦੭.
ਕਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਹਿਰਨ ਦੀ ਖਾਲ ਵਿਛਾ ਕੇ, ਛੇ ਸੌ ਪਲਾਸ ਦੇ ਪੱਤੇ ਰੱਖਣੇ ਹਨ। ਸ਼ਮੀ ਦੀ ਟਾਹਣੀ ਲਿੰਗ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਅਰਣੀ (ਅੱਗ ਵਾਲੀ ਲੱਕੜ) ਵ੍ਰਸ਼ਣਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਣੀ ਹੈ।
ਕਣ੍ਡਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਹਸ੍ਤੇ ਤੁ ਵਾਮਹਸ੍ਤੇ ਤਥੋਪਭृਤ੍ । ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਤੂਲੂਖਲਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਪृष੍ਠੇ ਤੁ ਮੁਸਲਂ ਦਦੇਤ੍ ॥ ੧,੧੦੭.
ਕੰਡਾ ਸੱਜੇ ਹੱਥ 'ਚ ਅਤੇ ਉਭਰਤ (ਮੋਰਟਰ) ਖੱਬੇ ਹੱਥ 'ਚ ਰੱਖੋ। ਉਭਰਤ ਪਾਸੇ ਤੇ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਕੰਡਾ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਰੱਖੋ।
ਉਰੇ ਨਿਃਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਦृषਦਂ ਤਣ੍ਡੁਲਾਜ੍ਯਤਿਲਾਨ੍ਮੁਖੇ । ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰੇ ਚ ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਣੀਂ ਦਦ੍ਯਾਦਾਜ੍ਯਸ੍ਥਾਲੀਂ ਚ ਚਕ੍ਸ਼ੁषੋਃ ॥ ੧,੧੦੭.
ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਪੱਥਰ ਰੱਖੋ, ਮੂੰਹ 'ਚ ਚਾਵਲ, ਘੀ ਅਤੇ ਤਿਲ ਪਾਓ। ਕੰਨ 'ਚ ਛਿੜਕਣ ਵਾਲਾ ਚਮਚਾ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ 'ਤੇ ਘੀ ਵਾਲੀ ਥਾਲੀ ਰੱਖੋ।
ਕਰ੍ਣੇ ਨੇਤ੍ਰੇ ਮੁਖੇ ਘ੍ਰਾਣੇ ਹਿਰਣ੍ਯਸ਼ਕਲਾਨ੍ ਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍ । ਅਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰੋਪਕਰਣਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਗਤਿਰ੍ਭਵੇਤ੍ ॥ ੧,੧੦੭.
ਕੰਨ, ਅੱਖਾਂ, ਮੂੰਹ ਅਤੇ ਨੱਕ 'ਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਪਾਓ। ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਦੇ ਸਾਜ-ਸਮਾਨ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਦਾ ਰਸਤਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਸੌ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਯ ਲੋਕਾਯ ਸ੍ਵਾਹੇਤ੍ਯਾਜ੍ਯਾਹੁਤਿਃ ਸਕृਤ੍ । ਹਂਸਸਾਰਸਕ੍ਰੌਞ੍ਚਾਨਾਂ ਚਕ੍ਰਵਾਕਂ ਚ ਕੁਕ੍ਰੁਟਮ੍ ॥ ੧,੧੦੭.
ਘੀ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇ ਕੇ, 'ਇਹ ਸੁਵਰਗ ਲੋਕ ਲਈ ਹੈ, ਸਵਾਹਾ' ਇਕ ਵਾਰੀ ਕਹੋ; ਹੰਸ, ਸਾਰਸ, ਕ੍ਰੌਂਚ, ਚਕਰਵਾਕ ਅਤੇ ਕੁਕਰੁਟ ਪੰਛੀਆਂ ਲਈ।
ਮਯਰਮੇषਘਾਤੀ ਚ ਅਹੋਰਾਤ੍ਰੇਣ ਸ਼ੁਧ੍ਯਤਿ । ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਃ ਸਕਲਾਨ੍ਹਤ੍ਵਾ ਅਹੋਰਾਤ੍ਰੇਣ ਸ਼ੁਧ੍ਯਤਿ ॥ ੧,੧੦੭.
ਜੇ ਕੋਈ ਮਯਰ, ਰਾਮ ਜਾਂ ਬੱਕਰੀ ਮਾਰੇ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਦਿਨ-ਰਾਤ 'ਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਪੰਛੀ ਮਾਰੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਇੱਕ ਦਿਨ-ਰਾਤ 'ਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।