ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਕृष੍ਯਾਦਿਕਂ ਤਦ੍ਵਦਵਿਕ੍ਰੇਯਾ ਹਯਾਸ੍ਤਥਾ । ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਿਤਸ੍ਤ੍ਰ੍ਯਂ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵृਤ੍ਤਿਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਰਾਜਾ ਧਰ੍ਮ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵੀਤ ਵृਤ੍ਤਿਂ ਵਿਪ੍ਰਾਦਿਕਸ੍ਯ ਚ ॥ ੧,੧੦੬.

ਉਹ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਤੇ ਹੋਰ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਘੋੜੇ ਨਹੀਂ ਵੇਚਣੇ। ਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਜਾਂ ਵੈਸ਼ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕੋਈ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸਾਧਨ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮਕ ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰੇ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੧੦੭ ਸੂਤ ਉਵਾਚ । ਪਰਾਸ਼ਰੋऽਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵ੍ਯਾਸਂ ਧਰ੍ਮਂ ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਾਦਿਕਮ੍ । ਕਲ੍ਪੇਕਲ੍ਪੇ ਕ੍ਸ਼ਯੋਤ੍ਪਤ੍ਤ੍ਯਾ ਕ੍ਸ਼ੀਯਨ੍ਤੇ ਨੁ ਪ੍ਰਜਾਦਯਃ ॥ ੧,੧੦੭.

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਵਿਆਸ ਨੂੰ ਵਰਣ ਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ; ਹਰ ਕਲਪ ਵਿੱਚ, ਨਾਸ ਤੇ ਉਤਪੱਤੀ ਨਾਲ, ਕੀ ਜੀਵ ਘਟਦੇ ਜਾਂ ਵਧਦੇ ਹਨ?

ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ ਸ੍ਮृਤਿਃ ਸਦਾਚਰੋ ਯਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਵੇ ਦਕਰ੍ਤृਕਃ । ਵੇਦਾਃ ਸ੍ਮृਤਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਦੌ ਧਰ੍ਮਾ ਮਨ੍ਵਾਦਿਭਿਃ ਸਦਾ ॥ ੧,੧੦੭.

ਵੇਦ, ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਤੇ ਚੰਗਾ ਆਚਰਣ—ਜੋ ਵੀ ਵੇਦ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੈ—ਇਹ ਸਦਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਧਰਮ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਮਨੂ ਆਦਿ ਨੇ ਸਿਖਾਇਆ ਹੈ।

ਦਾਨਂ ਕਲਿਯੁਗੇ ਧਰ੍ਮਃ ਕਰ੍ਤਾਰਂ ਚ ਕਲੌ ਤ੍ਯਜੇਤ੍ । ਪਾਪਕृਤ੍ਯਂ ਤੁ ਤਤ੍ਰੈਵ ਸ਼ਾਪਂ ਫਲਤਿ ਵਰ੍षਤਃ ॥ ੧,੧੦੭.

ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਪਰ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਦਾਨੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਥੇ ਪਾਪੀ ਕੰਮ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸ਼ਾਪ ਵਾਂਗ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਆਚਾਰਾਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ਸਰ੍ਵਂ षਟ੍ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਦਿਨੇਦਿਨੇ । ਸਨ੍ਧ੍ਯਾ ਸ੍ਨਾਨਂ ਜਪੋ ਹੋਮੋ ਦੇਵਾਤਿਥ੍ਯਾਦਿਪੂਜਨਮ੍ ॥ ੧,੧੦੭.

ਚੰਗੇ ਆਚਰਣ ਨਾਲ, ਦਿਨ ਦੇ ਛੇ ਕੰਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ: ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਨ੍ਹਾਉਣਾ, ਜਪ, ਹਵਨ, ਦੇਵਤਾ, ਮਹਿਮਾਨ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ।

ਅਪੂਰ੍ਵਃ ਸੁਵ੍ਰਤੀ ਵਿਪ੍ਰੋ ਹ੍ਯਪੂਰ੍ਵਾ ਯਤਯਸ੍ਤਦਾ । ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ਪਰਸੈਨ੍ਯਾਨਿ ਜਿਤ੍ਵਾ ਪृਥ੍ਵੀਂ ਪ੍ਰਪਾਲਯੇਤ੍ ॥ ੧,੧੦੭.

ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਚੰਗੀ ਵ੍ਰਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਯਤੀ ਵੀ ਐਸੇ ਹੀ ਹਨ; ਕਸ਼ਤਰੀ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਫੌਜ ਜਿੱਤ ਕੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜ ਕਰੇ।

ਵਣਿਕ੍ਕृष੍ਯਾਦਿ ਵੈਸ਼੍ਯੇ ਸ੍ਯਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜਭਕ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਸ਼ੂਦ੍ਰਕੇ । ਅਭਕ੍ਸ਼੍ਯਭਕ੍ਸ਼ਣਾਚ੍ਚੌਰ੍ਯਾਦਗਮ੍ਯਾ ਗਮਨਾਤ੍ਪਤੇਤ੍ ॥ ੧,੧੦੭.

ਵੈਸ਼ ਵਪਾਰ ਤੇ ਖੇਤੀ ਕਰੇ; ਸ਼ੂਦਰ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਭਕਤੀ ਕਰੇ। ਜੇ ਕੋਈ ਅਮਾਨਤ ਚੀਜ਼ ਖਾਏ, ਚੋਰੀ ਕਰੇ ਜਾਂ ਨਿਸ਼ਿਧਤ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਪਤਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕृषਿਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਿਜਃ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਬਲੀਵਰ੍ਦਂ ਨ ਵਾਹਯੇਤ੍ । ਦਿਨਾਰ੍ਧਂ ਸ੍ਨਾਨਯੋਗਾਦਿਕਾਰੀ ਵਿਪ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚ ਭੋਜਯੇਤ੍ ॥ ੧,੧੦੭.

ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲਾ ਖੇਤੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਬਲਦ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਨਾ ਚਲਾਏ; ਆਧਾ ਦਿਨ ਨ੍ਹਾਉਣ ਤੇ ਹੋਰ ਕੰਮ ਕਰੇ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦੇ।

ਨਿਰ੍ਵਪੇਤ੍ਪਞ੍ਚ ਯਜ੍ਞਾਨਿ ਕ੍ਰੂਰੇ ਨਿਨ੍ਦਾਂ ਚ ਕਾਰਯੇਤ੍ । ਤਿਲਾਜ੍ਯਂ ਨ ਵਿਕ੍ਰੀਣਿਤ ਸੂਨਾਯਜ੍ਞਮਘਾਨ੍ਵਿਤਃ ॥ ੧,੧੦੭.

ਉਹ ਪੰਜ ਯਜਨ ਕਰੇ, ਕਠੋਰ ਨਿੰਦਾ ਤੋਂ ਬਚੇ, ਤੇ ਤਿਲ ਦਾ ਘੀ ਨਾ ਵੇਚੇ; ਜੇ ਸੂਨ (ਕਸਾਈਘਰ) ਵਿੱਚ ਯਜਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਪਾਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਰਾਜ੍ਞੋ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ षਡ੍ਭਾਗਂ ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਚ ਵਿਂਸ਼ਤਿਮ੍ । ਤ੍ਰਯਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਚ੍ਚ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਕृषਿਕਰ੍ਤਾ ਨ ਲਿਪ੍ਯਤੇ ॥ ੧,੧੦੭.

ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਛੇਵਾਂ ਹਿੱਸਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀਹਵਾਂ ਹਿੱਸਾ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤੈਂਤੀ ਹਿੱਸਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਕਰ੍षਕਾਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰਵਿਟ੍ਛੂਦ੍ਰਾਃ ਖਲੇऽਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਚੌਰਕਃ । ਦਿਨਤ੍ਰਯੇਣ ਸ਼ੁਧ੍ਯੇਤ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਪ੍ਰੇਤਸੂਤਕੇ ॥ ੧,੧੦੭.

ਕਿਸਾਨ—ਕਸ਼ਤਰੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ—ਜੇ ਹਿੱਸਾ ਨਾ ਦੇਣ, ਤਾਂ ਚੋਰ ਹਨ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਰਨ ਜਾਂ ਜਨਮ ਦੀ ਅਸ਼ੁਧੀ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰੋ ਦਸ਼ਾਹਾਦ੍ਵੈਸ਼੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਹਾਨ੍ਮਾਸਿ ਸ਼ੂਦ੍ਰਕਃ । ਯਾਤਿ ਵਿਪ੍ਰੋ ਦਸ਼ਾਹਾਤ੍ਤੁ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰੋ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਕਾਦ੍ਦਿਨਾਤ੍ ॥ ੧,੧੦੭.

ਕਸ਼ਤਰੀ ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਵੈਸ਼ ਬਾਰਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਬਾਰਾਂ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਪਞ੍ਚਦਸ਼ਾਹਾਦ੍ਵੈਸ਼੍ਯਸ੍ਤੁ ਸ਼ੂਦ੍ਰੋ ਮਾਸੇਨ ਸ਼ੁਧ੍ਯਤਿ । ਏਕਪਿਣ੍ਡਾਸ੍ਤੁ ਦਾਯਾਦਾਃ ਪृਥਗ੍ਦ੍ਵਾਰਨਿਕੇਤਨਾਃ ॥ ੧,੧੦੭.

ਵੈਸ਼ ਪੰਦਰਾਂ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ੂਦਰ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਤੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਵਾਰਸ, ਹਰ ਇੱਕ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਚੌਲ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਜਨ੍ਮਨਾ ਚ ਵਿਪਤ੍ਤੌ ਚ ਭਵੇਤ੍ਤੇषਾਂ ਚ ਸੂਤਕਮ੍ । ਚਤੁਰ੍ਥੇ ਦਸ਼ਰਾਤ੍ਰਂ ਸ੍ਯਾਤ੍षਣ੍ਣਿਸ਼ਾਃ ਪੁਂਸਿ ਪਞ੍ਚਮੇ ॥ ੧,੧੦੭.

ਜਨਮ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਮੁਸੀਬਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਅਸ਼ੁਧਤਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਚਾਰ ਦਿਨ ਤੇ ਦਸ ਰਾਤਾਂ ਲਈ, ਜੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਛੇ ਰਾਤਾਂ, ਤੇ ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ ਪੰਜ ਰਾਤਾਂ ਲਈ ਅਸ਼ੁਧਤਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

षष੍ਠੇ ਚਤੁਰ ਹਾਚ੍ਛੁਦ੍ਧਿਃ ਸਪ੍ਤਮੇ ਚ ਦਿਨਤ੍ਰਯਮ੍ । ਦੇਸ਼ਾਨ੍ਤਰੇ ਮृਤੇ ਬਾਲੇ ਸਦ੍ਯਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਰ੍ਯਤੋ ਮृਤੇ ॥ ੧,੧੦੭.

ਛੇਵੇਂ ਦਿਨ ਚਾਰ ਰਾਤਾਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਧਤਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਸੱਤਵੇਂ ਦਿਨ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ। ਜੇ ਬੱਚਾ ਦੂਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਰ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਫੌਰਨ ਹੀ ਸ਼ੁਧਤਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਬੱਚਾ ਹੈ।

ਅਜਾਤਦਨ੍ਤਾ ਯੇ ਬਾਲਾ ਯੇ ਚ ਗਰ੍ਭਾਦ੍ਵਿਨਿਃ ਸृਤਾਃ । ਨ ਤੇषਾਮਗ੍ਨਿਸਂਸ੍ਕਾਰੋ ਨ ਪਿਣ੍ਡਂ ਨੋਦਕਕ੍ਰਿਯਾ ॥ ੧,੧੦੭.

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਦੰਦ ਨਹੀਂ ਆਏ, ਜਾਂ ਜੋ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਨਮ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਅੱਗ ਦੀ ਰਸਮ, ਚਾਵਲ ਦੇ ਗੋਲੇ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰਸਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।

ਯਦਿ ਗਰ੍ਭੋ ਵਿਪਦ੍ਯਤ ਸ੍ਤ੍ਰਵਤੇ ਵਾਪਿ ਯੋषਿਤਃ । ਯਾਵਨ੍ਮਾਸਂ ਸ੍ਥਿਤੋ ਗਰ੍ਭਸ੍ਤਾਵਦ੍ਦਿਨਾਨਿ ਸੂਤਕਮ੍ ॥ ੧,੧੦੭.

ਜੇ ਔਰਤ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚੋਂ ਬੱਚਾ ਨਿਕਲ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਗਰਭ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਜਿੰਨੇ ਮਹੀਨੇ ਉਹ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਅਸ਼ੁਧਤਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਆਨਾਮਕਰਣਾਤ੍ਸਦ੍ਯ ਆਚੂਡਾਨ੍ਤਾਦਹਰ੍ਨਿਸ਼ਮ੍ । ਆਵ੍ਰਤਾਤ੍ਤੁ ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰੇਣ ਤਦੂਰ੍ਧ੍ਵਨ੍ਦਸ਼ਭਿਰ੍ਦਿਨੈਃ ॥ ੧,੧੦੭.

ਨਾਮ ਰੱਖਣ ਦੀ ਰਸਮ ਤੋਂ ਫੌਰਨ ਹੀ ਸ਼ੁਧਤਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਵਾਲ ਕਟਣ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਤੇ ਇੱਕ ਰਾਤ ਲਈ; ਵ੍ਰਤ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਲਈ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਅਸ਼ੁਧਤਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਆਚਤੁਰ੍ਥਾਦ੍ਭਵੇਤ੍ਸ੍ਤ੍ਰਵਃ ਪਾਤਃ ਪਞ੍ਚਮषष੍ਠਯੋਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਾ ਦਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਾਨ੍ਨਾਸ਼ੁਦ੍ਧਿਃ ਸਙ੍ਗਵਰ੍ਜਨਾਤ੍ ॥ ੧,੧੦੭.

ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸ੍ਰਾਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਪੰਜਵੇਂ ਤੇ ਛੇਵੇਂ ਦਿਨ ਪਤਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਸੰਗਤ ਤੋਂ ਬਚਣ ਨਾਲ ਸ਼ੁਧਤਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸ਼ਿਲ੍ਪਿਨਃ ਕਾਰਵੋ ਵੈਦ੍ਯਾ ਦਾਸੀਦਾਸਾਸ਼੍ਚ ਭृਤ੍ਯਕਾਃ । ਅਗ੍ਨਿਮਾਞ੍ਛ੍ਰੋਤ੍ਰਿਯੋ ਰਾਜਾ ਸਦ੍ਯਃ ਸ਼ੌਚਾਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ ॥ ੧,੧੦੭.

ਕਾਰੀਗਰ, ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਡਾਕਟਰ, ਨੌਕਰ-ਨੌਕਰਾਣੀਆਂ, ਸੇਵਕ, ਅੱਗ ਵਾਲੇ, ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਰਾਜੇ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਫੌਰਨ ਹੀ ਸ਼ੁਧ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਦਸ਼ਾਹਾਚ੍ਛੁਧ੍ਯਤੇ ਮਾਤਾ ਸ੍ਨਾਨਾਤ੍ਸੂਤੇ ਪਿਤਾ ਸ਼ੁਚਿਃ । ਸਙ੍ਗਾਤ੍ਸੂਤੌ ਸੂਤਕਂ ਸ੍ਯਾਦੁਪਸ੍ਪृਸ਼੍ਯ ਪਿਤਾ ਸ਼ੁਚਿਃ ॥ ੧,੧੦੭.

ਮਾਂ ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਧ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਿਤਾ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਸ਼ੁਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਅਸ਼ੁਧਤਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕਣ ਨਾਲ ਪਿਤਾ ਫੌਰਨ ਸ਼ੁਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵਿਵਾਹੋਤ੍ਸਵਯਜ੍ਞੇषੁ ਅਨ੍ਤਰਾ ਮृਤਸੂਤਕੇ । ਪੂਰ੍ਵਸਂਕਲ੍ਪਿਤਾਦਨ੍ਯਵਰ੍ਜਨਂ ਚ ਵਿਧੀਯਤੇ ॥ ੧,੧੦੭.

ਜੇ ਵਿਆਹ, ਮੇਲੇ ਜਾਂ ਯਜਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮੌਤ ਜਾਂ ਅਸ਼ੁਧਤਾ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮृਤੇਨ ਸ਼ੁਧ੍ਯਤੇ ਸੂਤਿਃ ਮृਤਵਜ੍ਜਾਤਕਂ ਜਨੌ । ਗੋਗ੍ਰਹਾਦੌ ਵਿਪਨ੍ਨਾਨਾਮੇਕਰਾਤ੍ਰਂ ਤੁ ਸੂਤਕਮ੍ ॥ ੧,੧੦੭.

ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਨਾਲ ਅਸ਼ੁਧਤਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜਨਮ ਨੂੰ ਮੌਤ ਵਾਂਗ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਗੋ-ਚੋਰੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਮੇਂ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਇੱਕ ਰਾਤ ਲਈ ਹੀ ਅਸ਼ੁਧਤਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਅਨਾਥਪ੍ਰੇਤਵਹਨਾਤ੍ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮੇਨ ਸ਼ੁਧ੍ਯਤਿ । ਪ੍ਰੇਤਸ਼ੂਦ੍ਰਸ੍ਯ ਵਹਨਾਨ੍ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਮਸ਼ੁਚਿਰ੍ਭਵੇਤ੍ ॥ ੧,੧੦੭.

ਅਨਾਥ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਚੁੱਕਣ ਨਾਲ ਆਈ ਅਸ਼ੁਧਤਾ ਪ੍ਰਾਣ-ਸੰਯਮ ਨਾਲ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜੇ ਸ਼ੂਦਰ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਚੁੱਕੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਲਈ ਅਸ਼ੁਧਤਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਆਤ੍ਮਘਾਤਿਵਿषੋਦ੍ਵਨ੍ਧਕृਮਿਦष੍ਟੇ ਨ ਸਂਸ੍ਕृਤਿਃ । ਗੋਹਤਂ ਕृਮਿਦष੍ਟਂ ਚ ਸ੍ਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਕृਚ੍ਛ੍ਰੇਣ ਸ਼ੁਧ੍ਯਤਿ ॥ ੧,੧੦੭.

ਆਤਮ-ਹੱਤਿਆ, ਜ਼ਹਿਰ, ਹਨੇਰੇ ਜਾਂ ਸੱਪ ਦੇ ਡਸਣ ਨਾਲ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕੋਈ ਰਸਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਜੇ ਸੱਪ ਜਾਂ ਕੀੜੇ ਨੇ ਗਾਂ ਮਾਰੀ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਸ਼ੁਧਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਅਦੁष੍ਟਾਪਤਿਤਂ ਭਾਰ੍ਯਾ ਯੌਵਨੇ ਯਾ ਪਰਿਤ੍ਯਜੇਤ੍ । ਸਪ੍ਤਜਨ੍ਮ ਭਵੇਤ੍ਸ੍ਤ੍ਰੀਤ੍ਵਂ ਵੈਧਵ੍ਯਂ ਚ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ॥ ੧,੧੦੭.

ਜੇ ਪਤਨੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਦੋਸ਼ ਜਾਂ ਬਦਨਾਮੀ ਦੇ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਲਈ ਔਰਤ ਬਣੀ ਰਹੇਗੀ ਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਿਧਵਾ ਹੋਵੇਗੀ।

ਬਾਲਹਤ੍ਯਾ ਤ੍ਵਗਮਨਾਦृਤੌ ਚ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਤੁ ਸੂਕਰਿ । ਅਗਮ੍ਯਾ ਵ੍ਰਤਕਾਰਿਣ੍ਯੋ ਭ੍ਰष੍ਟਪਾਨੋਦਕਕ੍ਰਿਯਾਃ ॥ ੧,੧੦੭.

ਜੋ ਔਰਤ ਬੱਚਾ ਮਾਰ ਦੇਵੇ, ਜਾਂ ਗਲਤ ਮਰਦਾਂ ਕੋਲ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਅਣਉਚਿਤ ਕੰਮ ਕਰੇ, ਉਹ 'ਸੂਕਰੀ' ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਲਤ ਮਰਦਾਂ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਕੀਤੀ, ਵ੍ਰਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂ ਭਾਰੀ ਪਾਪ ਕੀਤੇ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰਸਮ ਤੋਂ ਵੰਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਔਰਸਃ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਜਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪਿਤृਜੌ ਪਿਣ੍ਡਦੌ ਪਿਤੁਃ । ਪਰਿਵਿਤ੍ਤੇਸ੍ਤੁ ਕृਚ੍ਛ੍ਰਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕਨ੍ਯਾਯਾਃ ਕृਚ੍ਛ੍ਰਮੇਵ ਚ ॥ ੧,੧੦੭.

ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਜਾਂ ਖੇਤ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਉਹ ਪਿਤਾ ਲਈ ਚਾਵਲ ਦੇ ਗੋਲੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਗੋਦ ਲਏ ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਧੀਆਂ ਲਈ ਸ਼ੁਧਤਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਅਤਿਕृਚ੍ਛ੍ਰਂ ਚਰੇਦ੍ਦਾਤਾ ਹੋਤਾ ਚਾਨ੍ਦ੍ਰਾਯਣਞ੍ਚਰੇਤ੍ । ਕੁਬ੍ਜਵਾਮਨषਣ੍ਡੇषੁ ਗਦ੍ਗਦੇषੁ ਜਡੇषੁ ਚ ॥ ੧,੧੦੭.

ਦਾਨੀ ਤੇ ਹੋਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਕਠਿਨ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਕਰੇ, ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਾਯਣ ਵ੍ਰਤ ਵੀ ਕਰੇ; ਕਮਰ ਤੇੜੇ, ਨਿੱਜੇ, ਨਪੁੰਸਕ, ਹਕਲਾਏ ਜਾਂ ਮੰਦ-ਬੁੱਧੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੀ।