ਪਞ੍ਚਗਵ੍ਯਂ ਤੁ ਗੋਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਦਧਿਮੂਤ੍ਰਸ਼ਕृਦ੍ਘृਤਮ੍ 105.
ਪੰਚਗਵ੍ਯਾ ਵਿੱਚ ਗਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ, ਦਹੀਂ, ਪਿਸਾਬ, ਗੋਬਰ ਤੇ ਘੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪृਥਕ੍ ਸਾਨ੍ਤਪਨੈਰ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯੈਃ षਡਹਃ ਸੋਪਵਾਸਕਃ 105.
ਵੇਖ-ਵੇਖ ਸੁਧੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ, ਛੇ ਦਿਨ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪਰ੍ਣੋਦੁਮ੍ਬਰਰਾਜੀਵਬੀਲ੍ਵਪਤ੍ਰਕੁਸ਼ੋਦਕੈਃ 105.
ਅੰਜੀਰ, ਉਦੁੰਬਰ, ਕਮਲ, ਬੈਲ ਤੇ ਕੁਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ।
ਤਪ੍ਤਕ੍ਸ਼ੀਰਘृਤਾਮ੍ਬੂਨਾਮੇਕੈਕਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਪਿਬੇਤ੍ 105.
ਹਰ ਦਿਨ ਗਰਮ ਦੁੱਧ, ਘੀ ਤੇ ਪਾਣੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਏਕਭਕ੍ਤੇਨ ਨਕ੍ਤੇਨ ਤਥੈਵਾਯਾਚਿਤੇਨ ਚ 105.
ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਖਾਣਾ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਖਾਣਾ, ਜਾਂ ਜੋ ਮੰਗ ਕੇ ਮਿਲੇ, ਉਹ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾ ਕਥਞ੍ਚਿਤ੍ਤ੍ਰਿਗੁਣਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤ੍ਯੋऽਯਮੁਚ੍ਯਤੇ 105.
ਜੋ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕੇ, ਇਹ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿ ਤਪ ਹੈ।
ਕृਚ੍ਛ੍ਰਾਤਿਕृਚ੍ਛ੍ਰਂ ਪਯਸਾ ਦਿਵਸਾਨੇਕਵਿਂਸ਼ਤਿਮ੍ 105.
ਅਤਿਕ੍ਰਿਚ੍ਛ ਤਪ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਇਕੀ ਦਿਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪਿਣ੍ਯਾਕਾਚਾਮਤਕ੍ਰਾਮ੍ਬੁਸਕ੍ਤੂਨਾਂ ਪ੍ਰਤਿਵਾਸਰਮ੍ 105.
ਹਰ ਦਿਨ ਤੇਲ ਦੀ ਪਠੀ, ਦਾਲ, ਖੱਟਾ ਪਾਣੀ ਤੇ ਸਤੂ ਲੈਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਏषਾਂ ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਮਭ੍ਯਾਸਾਦੇਕੈਕਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ਯਥਾਕ੍ਰਮਾਤ੍ 105.
ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਵਰਤ ਕੇ, ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਿਥਿਪਿਣ੍ਡਾਂਸ਼੍ਚਰੇਦ੍ਵृਦ੍ਧ੍ਯਾ ਸ਼ੁਕ੍ਲੇ ਸ਼ਿਖ੍ਯਣ੍ਡਸਮ੍ਮਿਤਾਨ੍ 105.
ਸ਼ੁਕਲ ਪਖ ਵਿੱਚ, ਵਧਦੇ ਹੋਏ ਤਿਥਿ ਪਿੰਡ, ਸ਼ਿਖਯੰਡ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਣ।
ਯਥਾਕਥਞ੍ਚਿਤ੍ਪਿਣ੍ਡਾਨਾਂ ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਚ੍ਛਤਦ੍ਵਯਮ੍ 105.
ਜੋ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕੇ, ਚਾਰ-ਸੌ-ਚਾਲੀ ਪਿੰਡ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਣ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਤ੍ਰਿषਵਣਂ ਸ੍ਨਾਨਂ ਪਿਣ੍ਡਂ ਚਾਨ੍ਦ੍ਰਾਯਣਂ ਚਰੇਤ੍ 105.
ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਪਿੰਡਾਂ ਨਾਲ ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਤਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਨਾਦਿष੍ਟੇषੁ ਪਾਪੇषੁ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਸ਼੍ਚਾਨ੍ਦ੍ਰਾਯਣੇਨ ਤੁ 105.
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪਾਪਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਧੀ ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਤਪ ਨਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕृਚ੍ਛ੍ਰਕृਦ੍ਧਰ੍ਮਕਾਮਸ੍ਤੁ ਮਹਤੀਂ ਸ਼੍ਰਿਯਮਸ਼੍ਨੁਤੇ ॥ 105.
ਕ੍ਰਿਚ੍ਛ ਤਪ ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਸ਼ਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰਾਗਾਰੁਡੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪੂਰ੍ਵਖਣ੍ਡੇ ਪ੍ਰਥਮਾਂਸ਼ਾਖ੍ਯੇ ਆਚਾਰਕਾਣ੍ਡੇ ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯੋਕ੍ਤਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਵਿਵੇਕੋ ਨਾਮ ਪਞ੍ਚੋਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਗਰੁੜ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੂਰਵ ਖੰਡ, ਪਹਿਲੀ ਅੰਸ਼, ਆਚਾਰ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਯਾਜ਼੍ਨ੍ਯਵਲ੍ਕ੍ਯ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਕਹੇ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਵਿਵੇਕ ਨਾਮਕ ਪੰਜ-ਸੌ-ਪੰਜਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯ ਉਵਾਚ । ਪ੍ਰੇਤਾ (ਤ) ਸ਼ੌਚਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਚ੍ਛृਣੁਧ੍ਵਂ ਯਤਵ੍ਰਤਾਃ । ਊਨਦ੍ਵਿਵਰ੍षਂ ਨਿਖਨੇਨ੍ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਦੁ ਦਕਂ ਤਤਃ ॥ ੧,੧੦੬.
ਯਾਜ਼੍ਨ੍ਯਵਲ੍ਕ੍ਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਦੀ ਸੁਧੀ ਦੀ ਰੀਤ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਸੁਣੋ। ਜੇ ਉਮਰ ਦੋ ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਨਾ ਦਫਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰੀਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਆ ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਾਦਨੁਵ੍ਰਜ੍ਯ ਇਤਰੈਰ੍ਜ੍ਞਾਤਿਭਿਰ੍ਯੁਤਃ । ਯਮਸੂਕ੍ਤਂ ਤਥਾ ਜਪ੍ਯਂ ਜਪਦ੍ਭਿਰ੍ਲੌਕਿਕਾਗ੍ਨਿਨਾ ॥ ੧,੧੦੬.
ਜਦੋਂ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਤੋਂ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਜਪ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਯਮ ਸੁਕਤ ਆਮ ਅੱਗ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਵੇ।
ਸ ਦਗ੍ਧਵ੍ਯ ਉਪੇਤਸ਼੍ਚੈਦਾਹਿਤਾਗ੍ਨ੍ਯਾਵृਤਾਰ੍ਥਵਤ੍ । ਸਪ੍ਤਮਾਦ੍ਦਸ਼ਮਾਦ੍ਵਾਪਿ ਜ੍ਞਾਤਯੋऽਭ੍ਯੁਪਯਾਨ੍ਤ੍ਯਪਃ ॥ ੧,੧੦੬.
ਉਸ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਹੋਵੇ, ਜੇ ਉਹ ਸੰਸਕਾਰਿਤ ਜਾਂ ਅੱਗ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਵਿਧੀ ਨਾਲ। ਸੱਤਵੇਂ ਜਾਂ ਦਸਵੇਂ ਦਿਨ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰੀਤ ਲਈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਪਨਃ ਸ਼ੋਸ਼ੁਚਦਘਮਨੇਨ ਪਿਤृਦਿਙ੍ਮੁਖਾਃ । ਏਵਂ ਮਾਤਾਮਹਾਚਾਰ੍ਯਪਤ੍ਨੀਨਾਂ ਚੋਦਕਕ੍ਰਿਯਾਃ ॥ ੧,੧੦੬.
ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਪਾਸੇ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਪਾਪ ਕਰਕੇ ਪੂਰਵਜ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਤਾ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਕਾਮੋਦਕਾਃ ਪੁਤ੍ਰਸਖਿਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰੀਯਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰਰ੍ਤ੍ਵਿਜਃ । ਨਾਮਗੋਤ੍ਰੇਣ ਹ੍ਯੁਦਕਂ ਸਕृਤ੍ਸਿਞ੍ਚਨ੍ਤਿ ਵਾਗ੍ਯਤਾਃ ॥ ੧,੧੦੬.
ਪੁੱਤਰ, ਦੋਸਤ, ਪਤਨੀ, ਸੱਸ-ਸੁਰ, ਤੇ ਯਜਮਾਨ, ਜਦ ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਾਮ ਤੇ ਵੰਸ਼ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਇਕ ਵਾਰੀ ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਬੋਲ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਪਾषਣ੍ਡਪਤਿਤਾਨਾਂ ਤੁ ਨ ਕੁਰ੍ਯੁਰੁਦਕਕ੍ਰਿਯਾਃ । ਨਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣੋ ਵ੍ਰਾਤ੍ਯਾ ਯੋषਿਤਃ ਕਾਮਗਾਸ੍ਤਥਾ ॥ ੧,੧੦੬.
ਪਰ ਜੋ ਧਰਮ ਤੋਂ ਭਟਕ ਗਏ ਹਨ ਜਾਂ ਪਾਪੀ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰਸਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ। ਨਾ ਹੀ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਜਾਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹਨ, ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਜਾਂ ਜੋ ਇੱਛਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਦੇ ਹਨ।
ਸੁਰਾਪ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਾਤ੍ਮਘਾਤਿਨ੍ਯੋ ਨਾਸ਼ੌਚੋਦਕਭਾਜਨਾਃ । ਤਤੋ ਨ ਰੋਦਿਤਵ੍ਯਂ ਹਿ ਤ੍ਵਨਿਤ੍ਯਾ ਜੀਵਸਂ ਸ੍ਥਿਤਿਃ ॥ ੧,੧੦੬.
ਜੋ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਖਤਮ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸ਼ੁੱਧੀ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰਸਮ ਲਈ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਰੋਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੀਵਨ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ।
ਕ੍ਰਿਯਾ ਕਾਰ੍ਯਾ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਤਤੋ ਗਚ੍ਛੇਦ੍ਗृਹਾਨ੍ਪ੍ਰਤਿ । ਵਿਦਸ਼੍ਯ ਨਿਮ੍ਬਪਤ੍ਰਾਣਿ ਨਿਯਤਾ ਦ੍ਵਾਰਿ ਵੇਸ਼੍ਮਨਃ ॥ ੧,੧੦੬.
ਜੋ ਰਸਮਾਂ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਘਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਨਿੰਮ ਦੇ ਪੱਤੇ ਰੱਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਹੁਕਮ ਹੈ।
ਆਚਮ੍ਯਾਥਾਗ੍ਨਿਮੁਦਕਂ ਗੋਮਯਂ ਗੌਰਸਰ੍षਪਾਨ੍ । ਪ੍ਰਵਿਸ਼ੇਯੁਃ ਸਮਾਲਭ੍ਯ ਕृਤ੍ਵਾਸ਼੍ਮਨਿ ਪਦਂ ਸ਼ਨੈਃ ॥ ੧,੧੦੬.
ਮੂੰਹ ਧੋ ਕੇ, ਅੱਗ, ਪਾਣੀ, ਗੋ-ਮੈ, ਗੋ-ਮੂਤਰ ਤੇ ਸਰੋਂ ਦੇ ਦਾਣੇ ਛੂਹ ਕੇ, ਪਥਰ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਨਾਦਿਕਂ ਕਰ੍ਮ ਪ੍ਰੇਤਸਂਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਾਦਪਿ । ਈਕ੍ਸ਼ਤਾਂ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਚ੍ਛੁਦ੍ਧਿਃ ਪਰੇषਾਂ ਸ੍ਨਾਨਸਂਯਮਾਤ੍ ॥ ੧,੧੦੬.
ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੰਮ, ਮਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੇ ਉਹ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਤੇ ਸੰਯਮ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਰੀਤਲਬ੍ਧਾਸ਼ਨਾ ਭੂਮੌ ਸ੍ਵਪੇਯੁਸ੍ਤੇ ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍ । ਪਿਣ੍ਡਯਜ੍ਞਕृਤਾ ਦੇਯਂ ਪ੍ਰੇਤਾਯਾਨ੍ਨਂ ਦਿਨਤ੍ਰਯਮ੍ ॥ ੧,੧੦੬.
ਜੋ ਖਾਣਾ ਖਰੀਦ ਕੇ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਸੌਣ। ਮਰੇ ਹੋਏ ਲਈ ਜੋ ਪਿੰਡ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਕੇ ਭੋਜਨ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਤਕ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਜਲਮੇਕਾਹਮਾਕਾਸ਼ੇ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯਂ ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਤੁ ਮृਨ੍ਮਯੇ । ਵੈਤਾਨੋਪਾਸਨਾਃ ਕਾਰ੍ਯਾਃ ਕ੍ਰਿਯਾਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰੁਤਿਚੋਦਿਤਾਃ ॥ ੧,੧੦੬.
ਪਾਣੀ ਇਕ ਦਿਨ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਦੁੱਧ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ। ਵੈਤਾਨ ਰਸਮਾਂ ਕਰਣੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਜਿਹੜੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ।
ਆਦਨ੍ਤਜਨ੍ਮਨਃ ਸਦ੍ਯਃ ਆਚੂਡਂ ਨੈਸ਼ਿਕੀ ਸ੍ਮृਤਾ । ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਮਾ ਵ੍ਰਤਾਦੇਸ਼ਾਦ੍ਦਸ਼ਰਾਤ੍ਰਮਤਃ ਪਰਮ੍ ॥ ੧,੧੦੬.
ਜਿਸ ਦਾ ਜਨਮ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਸ਼ੁੱਧੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਚੂੜਾ ਲਈ, ਰਾਤ ਦੀ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ, ਫਿਰ ਦਸ ਰਾਤਾਂ।
ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਂ ਦਸ਼ਰਾਤ੍ਰਂ ਵਾ ਸ਼ਾਵਮਾਸ਼ੌਚਮੁਚ੍ਯਤੇ । ਊਨਦ੍ਵਿਵਰ੍ष ਉਭਯੋਃ ਸੂਤਕਂ ਮਾਤੁਰੇਵ ਹਿ ॥ ੧,੧੦੬.
ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਦਸ ਰਾਤਾਂ, ਮਰਨ ਦੀ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੋ ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਜਨਮ ਤੇ ਮਰਨ ਦੀ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਸਿਰਫ ਮਾਂ ਨੂੰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅਨ੍ਤਰਾ ਜਨ੍ਮਮਰਣੇ ਸ਼ੇषਾਹੋਭਿਰ੍ਵਿਸ਼ੁਧ੍ਯਤਿ । ਦਸ਼ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਤਥਾ ਪਞ੍ਚਦਸ਼ੈਵ ਚ ॥ ੧,੧੦੬.
ਜਨਮ ਤੇ ਮਰਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਬਾਕੀ ਦਿਨਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦਸ, ਬਾਰਾਂ ਤੇ ਪੰਦਰਾਂ ਦਿਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਰਗਾਂ ਲਈ।