ਆਕृष੍ਣੇਨ ਇਮਂਦੇਵਾ ਅਗ੍ਨਿਰ੍ਮੂਰ੍ਦ੍ਧਾਦਿਵਃ ਕਕੁਤ੍ 101.
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਇਸ ਅੱਗ ਨੂੰ ਉਪਰਲੇ ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਖਿੱਚ ਕੇ ਲਿਆ ਹੈ।
ਬृਹਸ੍ਪਤੇਪਰਿਦੀਯੇਤਿ ਸਰ੍ਵੇ ਅਨ੍ਨਾਤ੍ਪਰਿਸੁਤਮ੍ 101.
ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ ਜੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਭੋਜਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਵੇ।
ਅਰ੍ਕਃ ਪਲਾਸ਼ਃ ਖਦਿਰਸ੍ਤ੍ਵਪਾਮਾਰ੍ਗੋऽਥ ਪਿਪ੍ਪਲਃ 101.
ਅਰਕ, ਪਲਾਸ਼, ਖਦੀਰ, ਅਪਾਮਾਰਗ ਅਤੇ ਪਿੱਪਲ — ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਹੋਤਵ੍ਯਾ ਮਧੁਸਰ੍ਪਿਰ੍ਭ੍ਯਾਂ ਦਧ੍ਨਾ ਚੈਵ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ 101.
ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਸ਼ਹਿਦ, ਘੀ ਅਤੇ ਦਹਿ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ।
ਦਧ੍ਯੋਦਨਂ ਹਵਿਃ ਪੂਪਾਨ੍ਮਾਂਸਂ ਚਿਤ੍ਰਾਨ੍ਨਮੇਵ ਚ 101.
ਦਹਿ-ਚਾਵਲ, ਪੂਪ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਭੋਜਨ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਹਨ।
ਧੇਨੁਃ ਸ਼ਙ੍ਖਸ੍ਤਥਾਨਡ੍ਵਾਨ੍ਹੇਮ ਵਾਸੋ ਹਯਸ੍ਤਥਾ ਗ੍ਰਹਾਃ ਪੂਜ੍ਯਾਃ ਸਦਾ ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਰਜ੍ਯਾਦਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਫਲਮ੍ ॥ 101.
ਗਾਂ, ਸ਼ੰਖ, ਰਥ, ਸੋਨਾ, ਕਪੜਾ ਅਤੇ ਘੋੜਾ — ਇਹਨਾਂ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਗ੍ਰਹ ਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਤਿਕਾਰ ਯੋਗ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਰਾਜ ਆਦਿਕ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਗਾਰੁਡੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪੂਰ੍ਵਖਣ੍ਡੇ ਪ੍ਰਥਮਾਂਸ਼ਾਖ੍ਯੇ ਆਚਾਰਕਾਣ੍ਡੇ ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯੋਕ੍ਤਗ੍ਰਹਸ਼ਾਨ੍ਤਿਨਿਰੂਪਣਂ ਨਾਮੈਕੋਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਗਰੁੜ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੂਰਵ ਖੰਡ, ਪਹਿਲੀ ਅੰਸ਼, ਆਚਾਰ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਯਾਜ਼ਨਵਲਕਯ ਜੀ ਵਲੋਂ ਗ੍ਰਹ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਵਿਵਰਣ ਵਾਲਾ ਇਕ-ਸੌ-ਇੱਕਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਵਾਨਪ੍ਰਸ੍ਥਾਸ਼੍ਰਮਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਤਚ੍ਛृਣ੍ਵਨ੍ਤੁ ਮਹਰ੍षਯਃ 102.
ਹੁਣ ਮੈਂ ਵਾਨਪ੍ਰਸਥ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਵਿਵਰਣ ਕਰਾਂਗਾ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸੁਣਨ।
ਵਾਨਪ੍ਰਸ੍ਥੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਸਾਗ੍ਨਿਃ ਸੋਪਾਸਨਃ ਕ੍ਸ਼ਮੀ 102.
ਵਾਨਪ੍ਰਸਥ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅੱਗ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਪਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧੀਰਜ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਭृਤ੍ਯਾਂਸ੍ਤੁ ਤਰ੍ਪਯੇਚ੍ਛ੍ਮਸ਼੍ਰੁਜਟਾਲੋਮਭृਦਾਤ੍ਮਵਾਨ੍ 102.
ਉਹ ਆਪਣੇ ਨੌਕਰਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਯਮੀ ਰੱਖੇ ਅਤੇ ਜਟਾ, ਦਾਢੀ, ਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਵਾਲ ਰੱਖੇ।
ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਵਾਨ੍ਧ੍ਯਾਨਸ਼ੀਲਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਹਿਤੇਰਤਃ (ਤਿਃ) 102.
ਉਹ ਸਵ-ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਕृਤਂ ਤ੍ਯਜੇਦਾਸ਼੍ਵਯੁਜੇ ਯੁਞ੍ਜੇਤ੍ਕਾਲਂ ਵ੍ਰਤਾਦਿਨਾ 102.
ਆਸ਼ਵਯੁਜ ਸਮੇਂ ਜੋ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਛੱਡ ਦੇਵੇ; ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਤ ਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮ ਕਰੇ।
ਚਾਨ੍ਦ੍ਰਾਯਣੀ ਸ੍ਵਪੇਦ੍ਭੂਮੌ ਕਰ੍ਮ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਤ੍ਫਲਾਦਿਨਾ 102.
ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਵਰਤ ਦੌਰਾਨ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਸੋਵੇ ਅਤੇ ਫਲ ਆਦਿ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕਰੇ।
ਆਰ੍ਦ੍ਰਵਾਸਾਸ੍ਤੁ ਹੇਮਨ੍ਤੇ ਯੋਗਾਭ੍ਯਾਸਾਦ੍ਦਿਨਂ ਨਯੇਤ੍ ਅਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਪਰਿਤੁष੍ਟਸ਼੍ਚ ਸਮਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚ ਤਸ੍ਯ ਚ ॥ 102.
ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗੀਲੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ, ਦਿਨ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਾਰੇ, ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰੇ ਅਤੇ ਸਭ ਨਾਲ ਤੇ ਸਭ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਰਹੇ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਗਾਰੁਜੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪੂਰ੍ਵਖਣ੍ਡੇ ਪ੍ਰਥਮਾਂਸ਼ਾਖ੍ਯੇ ਆਚਾਰਕਾਣ੍ਡੇ ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯੋਕ੍ਤਵਾਨਪ੍ਰਸ੍ਥਧਰ੍ਮਨਿਰੂਪਣਂ ਨਾਮ ਦ੍ਵਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਗਰੁੜ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੂਰਵ ਖੰਡ, ਪਹਿਲੀ ਅੰਸ਼, ਆਚਾਰ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਯਾਜ਼ਨਵਲਕਯ ਜੀ ਵਲੋਂ ਵਾਨਪ੍ਰਸਥ ਦੇ ਧਰਮ ਦੀ ਵਿਵਰਣ ਵਾਲਾ ਇਕ-ਸੌ-ਬਾਈਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਭਿਕ੍ਸ਼ੋਰ੍ਧਰ੍ਮਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿਤਿਨਿਬੋਧਤ ਸਤ੍ਤਮਾਃ 103.
ਹੁਣ ਮੈਂ ਭਿਖਸ਼ੂ ਦੇ ਧਰਮ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਸੁਣੋ ਸਤਕਾਰੀ ਜੀਵੋ।
ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ੍ਯਨ੍ਤਦਨ੍ਤੇऽਪਿ ਅਗ੍ਨਿਮਾਰੋਪ੍ਯ ਚਾਤ੍ਮਨਿ 103.
ਪ੍ਰਾਜਾਪਤਯ ਕਰਮ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਵੀ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਰੱਖ ਕੇ—
ਸਰ੍ਵਾਰਾਮਂ ਪਰਿਵ੍ਰਜ੍ਯ ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥੋ ਗ੍ਰਾਮਮਾਸ਼੍ਰਯੇਤ੍ 103.
ਸਭ ਮੋਹ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਿਖਿਆ ਲਈ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਰੋਹਿਤੇ ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਕੈਰ੍ਗ੍ਰਾਮੇ ਯਾਤ੍ਰਾਮਾਤ੍ਰ ਮਲੋਲੁਪਃ 103.
ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਭਿਖਾਰੀ ਜੋ ਗੰਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਲਾਲਚੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਿਰਫ ਖਾਣ ਲਈ ਹੀ ਲੱਭਦਾ ਹੈ।
ਸਿਦ੍ਧਯੋਗਸ੍ਤ੍ਯਜਨ੍ਦੇਹਮਮृਤਤ੍ਵਮਿਹਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ 103.
ਜੋ ਯੋਗੀ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਹੀ ਅਮਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰਾਗਾਰੁਡੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪੂਰ੍ਵਖਣ੍ਡੇ ਪ੍ਰਥਮਾਂਸ਼ਾਖ੍ਯੇ ਆਚਾਰਕਾਣ੍ਡੇ ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯੋਕ੍ਤਵਾਨਪ੍ਰਸ੍ਥਸਨ੍ਨ੍ਯਾਸਧਰ੍ਮਨਿਰੂਪਣਂ ਨਾਮ ਤ੍ਰ੍ਯੁਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ੍ਰੀ ਗਰੁੜ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਦੇ ਆਚਾਰਕਾਂਡ ਵਿਚ ਯਾਜ਼੍ਯਵਲਕ੍ਯ ਵੱਲੋਂ ਵਨਵਾਸੀ ਤੇ ਸੰਨਿਆਸੀ ਦੇ ਕਰਤਵਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸੌ ਤੇ ਤਿੰਨਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਨਰਕਾਤ੍ਪਤਾਕੋਦ੍ਭੂਤਾਤ੍ਕ੍ਸ਼ਯਾਤ੍ਪਾਪਸ੍ਯ ਕਰ੍ਮਣਃ 104.
ਨਰਕ ਦੀ ਝੰਡੀ ਤੋਂ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਰ੍ਣਚੋਰਃ ਕृਮਿਃ ਕੀਟਃ ਤृਣਾਦਿਰ੍ਗੁਰੁਤਲ੍ਪਗਃ 104.
ਸੋਨੇ ਦਾ ਚੋਰ ਕੀੜਾ ਜਾਂ ਕਿਰਮ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਘਾਸ ਆਦਿ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਕ੍ਰਮਾਤ੍ਸ੍ਯੁਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਵਾ ਸ਼ਿਸ਼ੋਰ੍ਭਵੇਤ੍ 104.
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰੇ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕਿਸੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਧਾਨ੍ਯਹਾਰ੍ਯ੍ਯਤਿਰਿਕ੍ਤਾਙ੍ਗਃ ਪਿਸ਼ੁਨਃ ਪੂਤਿਨਾਸਿਕਃ 104.
ਜੋ ਧਾਣਾ ਚੁਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਵਾਧੂ ਅੰਗ ਹਨ, ਜੋ ਚੁਗਲਖੋਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਜਿਸ ਦੀ ਨੱਕ ਬਦਬੂਦਾਰ ਹੈ—
ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਵਂ ਕਨ੍ਯਕਾਂ ਕ੍ਰੀਤ੍ਵਾ ਵਨੇ ਰਕ੍ਸ਼ੋ ਭਵੇਦ੍ਵृषਃ 104.
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਦੌਲਤ ਚੁਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਖਰੀਦਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਰਾਖਸ ਜਾਂ ਬਲਦ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗੁਚ੍ਛਂ ਚੁਚੁਨ੍ਦਰੀ ਹृਤ੍ਵਾ ਧਾਨ੍ਯਹृਨ੍ਮੂषਕੋ ਭਵੇਤ੍ 104.
ਜੋ ਕਕੜੀਆਂ ਦਾ ਗੁੱਛਾ ਚੁਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਾਣਾ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਚੂਹਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਂਸਂ ਗृਧ੍ਰਃ ਪਟਂ ਸ਼੍ਵਿਤ੍ਰੀ ਚੀਰੀਲਵਣਹਾਰਕਃ 104.
ਜੋ ਮਾਸ ਚੁਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਿੱਧ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਕਪੜਾ ਚੁਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੋੜੀ; ਜੋ ਲੂਣ ਚੁਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੀਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਲਕ੍ਸ਼ਣਭ੍ਰष੍ਟਾ ਦਰਿਦ੍ਰਾਃ ਪੁਰੁषਾਧਮਾਃ 104.
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਚੰਗੇ ਲਕੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਉਹ ਗਰੀਬ ਤੇ ਘੱਟ ਦਰਜੇ ਦੇ ਮਨੁੱਖ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਲਕ੍ਸ਼ਣੋਪੇਤਾ ਧਨਧਾਨ੍ਯਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ ॥ 104.
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਚੰਗੇ ਲਕੜ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਧਨ ਤੇ ਧਾਣਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।