ਗृਹੀਤਸ਼ਿਸ਼੍ਰਸ਼੍ਚੋਤ੍ਥਾਯ ਮृਦ੍ਭਿਰਭ੍ਯੁਦ੍ਧृਤੈਰ੍ਜਲੈਃ 94.
ਸ਼ਰੀਰਕ ਕਾਰਜ ਤੋਂ ਉਠ ਕੇ, ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰੇ।
ਅਨ੍ਤਰ੍ਜਾਨੁਃ ਸ਼ੁਚੌ ਦੇਸ਼ ਉਪਵਿष੍ਟ ਉਦਙ੍ਮੁਖਃ 94.
ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਗੋਡੇ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਸਾਫ ਥਾਂ 'ਤੇ ਬੈਠੇ—
ਕਨਿष੍ਠਾਦੇਸ਼ਿਨ੍ਯਙ੍ਗੁष੍ਠਮੂਲਾਨ੍ਯਗ੍ਰਂ ਕਰਸ੍ਯ ਚ 94.
ਹੱਥ ਦੀ ਛੋਟੀ ਉਂਗਲ, ਅੰਗੂਠਾ ਅਤੇ ਅਨਾਮਿਕਾ ਦੇ ਨੀਵਾਂ ਤੇ ਚੋਟੀ ਨੂੰ ਛੂਹੇ—
ਤ੍ਰਿਃ ਪ੍ਰਾਸ਼੍ਯਾਪੋ ਦ੍ਵਿਰੁਨ੍ਮृਜ੍ਯ ਖਾਨ੍ਯਾਦ੍ਭਿਃ ਸਮੁਪਸ੍ਪृਸ਼ੇਤ੍ 94.
ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਪਾਣੀ ਪੀਵੇ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਮੂੰਹ ਪੂੰਝੇ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸ਼ਰੀਰ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਰਸਤੇ ਛੂਹੇ।
ਹृਤ੍ਕਣ੍ਠਤਾਲੁਨਾਭਿਸ੍ਤੁ ਯਥਾਸਂਖ੍ਯਂ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯਃ 94.
ਹਿਰਦਾ, ਗਲਾ, ਤਾਲੂ ਤੇ ਨਾਭੀ ਨੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਛੂਹੇ।
ਸ੍ਨਾਨਮਬ੍ਦੈਵਤੈਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਮਾਰ੍ਜਨਂ ਪ੍ਰਾਣਸਂਯਮਃ 94.
ਨਹਾਉਣਾ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨਾ, ਸਰੀਰ ਦੀ ਸ਼ੁਧੀ ਅਤੇ ਸਾਸਾਂ 'ਤੇ ਕਾਬੂ—
ਗਾਯਤ੍ਤ੍ਰੀਂ ਸ਼ਿਰਸਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਜਪੇਦ੍ਵ੍ਯਾਹृਤਿਪੂਰ੍ਵਿਕਾਮ੍ 94.
ਉਹ ਗਾਯਤਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਵਿਆਹ੍ਰਿਤੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਪੜ੍ਹੇ।
ਪ੍ਰਾਣਾਨਾਯਮ੍ਯ ਸਮ੍ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤ੍ਰ੍ਯृਚੇਨਾਬ੍ਦੈਵਤੇਨ ਤੁ 94.
ਸਾਂਸ ਰੋਕ ਕੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਛਿੜਕ ਕੇ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਰਿਕ ਮੰਤ੍ਰ ਜੋ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ, ਪੜ੍ਹੇ।
ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਾਕ੍ ਪ੍ਰਾਤਰੇਵਂ ਹਿ ਤਿष੍ਠੇਦਾਸੂਰ੍ਯ੍ਯਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ 94.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਸਵੇਰੇ, ਸੂਰਜ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸੰਧਿਆ ਲਈ ਖੜਾ ਹੋਵੇ।
ਤਤੋऽਭਿਵਾਦਯੇਦ੍ਵृਦ੍ਵਾਨਸਾਵਹਮਿਤਿ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ 94.
ਫਿਰ, ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਤੇ ਕਹੇ, 'ਮੈਂ ਫਲਾਂ ਹਾਂ।'
ਸਾਹੂਤਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਧੀਯੀਤ ਸਰ੍ਵਂ ਚਾਸ੍ਮੈ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍ 94.
ਜਦੋਂ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸੇ।
ਦਣ੍ਡਾਜਿਨੋਪਵੀਤਾਨਿ ਮੇਖਲਾਂ ਚੈਵ ਧਾਰਯੇਤ੍ 94.
ਉਹ ਦੰਡ, ਮਿਰਗ-ਚੰਬੜ, ਜਨੇਊ ਅਤੇ ਮੇਖਲਾ ਪਹਿਨੇ।
ਆਦਿਮਧ੍ਯਾਵਸਾਨੇषੁ ਭਵੇਚ੍ਛਨ੍ਦੋਪਲਕ੍ਸ਼ਿਤਾ 94.
ਆਰੰਭ, ਵਿਚਕਾਰ ਅਤੇ ਅੰਤ 'ਚ ਛੰਦ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਕृਤਾਗ੍ਨਿਕਾਰ੍ਯ੍ਯੋ ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਵਿਨੀਤੋ ਗੁਰ੍ਵਨੁਜ੍ਞਯਾ 94.
ਅੱਗ ਦੀ ਰੀਤ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਗੁਰੂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਤੇ ਨਿਮਰ ਹੋ ਕੇ ਖਾਏ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰ੍ਯ੍ਯਾਸ੍ਥਿਤੋ ਨੈਕਮਨ੍ਨਮਦ੍ਯਾਦਨਾਪਦਿ 94.
ਬ੍ਰਹਮਚਰੀ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਖਾਣਾ ਨਾ ਖਾਏ।
ਮਧੁ ਮਾਂਸਂ ਤਥਾ ਸ੍ਵਿਨ੍ਨਮਿਤ੍ਯਾਦਿ ਪਰਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ 94.
ਉਹ ਮਿੱਠਾ, ਮਾਸ ਅਤੇ ਪਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਖਾਣਾ ਆਦਿ ਛੱਡ ਦੇਵੇ।
ਉਪਨੀਯ ਦਦਾਤ੍ਯੇਨਾਮਾਚਾਰ੍ਯ੍ਯਃ ਸ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਃ 94.
ਉਪਨਯਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਚਾਰਯ ਉਸ ਨੂੰ ਜਨੇਊ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਇਹੀ ਉਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੈ।
ਏਤੇ ਮਾਨ੍ਯਾ ਯਥਾਪੂਰ੍ਵਮੇਭ੍ਯੋ ਮਾਤਾ ਗਰੀਯਸੀ 94.
ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਆਦਰ ਦਿਓ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਮਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਗ੍ਰਹਣਾਨ੍ਤਿਕਮਿਤ੍ਯੇਕੇ ਕੇਸ਼ਾਨ੍ਤਸ਼੍ਚੈਵ षੋਡਸ਼ੇ 94.
ਕੁਝ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਨੇਊ ਲੈਣ ਸਮੇਂ, ਹੋਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਸੋਲ੍ਹਵੇਂ ਸਾਲ ਕੇਸ ਵੱਢਣ ਸਮੇਂ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਂ ਕਾਲ ਔਪਨਾਯਨਿਕਃ ਪਰਃ 94.
ਉਪਨਯਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖਤਰੀ ਤੇ ਵੈਸ਼ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਾਵਿਤ੍ਰੀਪਤਿਤਾ ਵ੍ਰਾਤ੍ਯਾ ਵ੍ਰਾਤ੍ਯਸ੍ਤੋਮਾਦृਤੇ ਕ੍ਰਤੋਃ 94.
ਜਿਸ ਦੀ ਸਾਵਿਤਰੀ ਗੁਆਚੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵ੍ਰਾਤਿਆ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਵ੍ਰਾਤਿਆਸਤੋਮ ਯਜਨਾ ਨਾ ਕਰੇ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰਿਯ ਵਿਸ਼ਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦੇਤੇ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯਃ 94.
ਇਸ ਲਈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖਤਰੀ ਤੇ ਵੈਸ਼ ਇਹ ਤਿੰਨੋ ਦੁਜਾਤੀ ਹਨ।
ਵੇਦ ਏਵ ਦ੍ਵਿਜਾਤੀਨਾਂ ਨਿਃ ਸ਼੍ਰੇਯਸਕਰਃ ਪਰਃ 94.
ਦੁਜਾਤੀਆਂ ਲਈ, ਵੇਦ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਉੱਚਾ ਮਾਰਗ ਹੈ।
ਪਿਤॄਨ੍ਮਧੁਘृਤਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ऋਚੋऽਧੀਤੇ ਹਿ ਸੋऽਨ੍ਵਹਮ੍ 94.
ਜੋ ਰਿਕ ਮੰਤ੍ਰ ਰੋਜ਼ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿੱਠਾ ਤੇ ਘੀ ਦੇ ਕੇ ਤਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਨ੍ਤਰ੍ਪਯੇਤ੍ਪਿਤॄਨ੍ਦੇਵਾਨ੍ਸੋऽਨ੍ਵਹਂ ਹਿ ਘृਤਾਮृਤੈਃ 94.
ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਘੀ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰੇ।
ਇਤਿਹਾਸਾਂਸ੍ਤਥਾ ਵਿਦ੍ਯਾ ਯੋऽਧੀਤੇ ਸ਼ਕ੍ਤਿਤੋऽਨ੍ਵਹਮ੍ 94.
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ,
ਤੇ ਤृਪ੍ਤਾਸ੍ਤਰ੍ਪਯਨ੍ਤ੍ਯੇਨਂ ਸਰ੍ਵਕਾਮਫਲੈਃ ਸ਼ੁਭੈਃ 94.
ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਏ ਪਿਤਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਅਤੇ ਮਨ-ਚਾਹੇ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਭੂਮਿਦਾਨਸ੍ਯ ਤਪਸਃ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਫਲਭਾਗ੍ਦ੍ਵਿਜਃ 94.
ਜੋ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਤਪ ਕਰੇ ਜਾਂ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹੇ, ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਦਭਾਵੇऽਸ੍ਯ ਤਨਯੇ ਪਤ੍ਨ੍ਯਾਂ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰੇऽਪਿ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਨ ਚੇਹ ਜਾਯਤੇ ਪੁਨਃ ॥ 94.
ਜੇਕਰ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਜਾਂ ਅੱਗ ਰਾਹੀਂ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਇੱਥੇ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ।
ਇਤ ਸ਼੍ਰੀਗਾਰੁਡੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪੂਰ੍ਵਖਣ੍ਡੇ ਪ੍ਰਥਮਾਂਸ਼ਾਕ੍ਯੇ ਆਚਾਰਕਾਣ੍ਡੇ ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯੋਕ੍ਤਵਰ੍ਣਧਰ੍ਮਨਿਰੂਪਣਂ ਨਾਮ ਚਤੁਰ੍ਨਵਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇੱਥੇ ਸ਼੍ਰੀ ਗਾਰੁੜ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੂਰਵ ਖੰਡ, ਪਹਿਲੇ ਅੰਸ਼, ਆਚਾਰ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਯਾਜ਼ਨਵਲਕਯ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਵਰਣ ਧਰਮ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਵਾਰੀ ਚਰਚਾ ਵਾਲਾ ਚੌਂਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।