ਗੋਦਾਵਰੀ ਮਹਾਤੀਰ੍ਥਂ ਪਯੋष੍ਣੀ ਵਰਦਾ ਨਦੀ 81.
ਗੋਦਾਵਰੀ ਵੱਡੀ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਪਯੋਸ਼ਣੀ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਨਦੀ ਹੈ।
ਗੋਕਰ੍ਣਂ ਪਰਮਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਮਾਹਿष੍ਮਤੀ ਪੁਰੀ 81.
ਗੋਕਰਨ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਤੇ ਮਾਹਿਸ਼ਮਤੀ ਪਵਿੱਤਰ ਨਗਰੀ ਹੈ।
ਕृਤੇ ਸ਼ੌਚੇ ਮੁਕ੍ਤਿਦਂ ਚ ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਧਾਰੀ ਤਦਨ੍ਤਿਕੇ 81.
ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਮੋਖਸ਼ ਦਿੰਦੀ ਸੀ, ਤੇ ਸ਼ਾਰੰਗਧਾਰੀ ਉਥੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਹੈ।
ਨਨ੍ਦਿਤੀਰ੍ਥਂ ਮੁਕ੍ਤਿਦਂ ਚ ਕੋਟਿਤੀਰ੍ਥਫਲਪ੍ਰਦਮ੍ 81.
ਨੰਦਿਤੀਰਥ ਮੋਖਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਕੋਟੀਆਂ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਕृष੍ਣਵੇਣੀਂ ਭੀਮਰਥੀਂ ਗਣ੍ਡਕੀਂ ਯਾ ਤ੍ਵਿਰਾਵਤੀ 81.
ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਵੇਣੀ, ਭੀਮਰਥੀ, ਗੰਡਕੀ ਤੇ ਇਰਾਵਤੀ ਨਦੀਆਂ ਵੀ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਧ੍ਯਾਨਂ ਪਰਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਤੀਰ੍ਥਮਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨਿਗ੍ਰਹਃ 81.
ਬ੍ਰਹਮ ਵਿਚ ਧਿਆਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣਾ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਹੈ।
ਜ੍ਞਾਨਹ੍ਰਦੇ ਧ੍ਯਾਨਜਲੇ ਰਾਗਦ੍ਵੇषਮਲਾਪਹੇ 81.
ਜਾਣ ਦੀ ਝੀਲ ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇ ਜਲ ਵਿੱਚ, ਰਾਗ ਤੇ ਵੈਰ ਦੀ ਮੈਲ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਦਂ ਤੀਰ੍ਥਮਿਦਂ ਨੇਤਿ ਯੇ ਨਰਾ ਭੇਦਦਰ੍ਸ਼ਿਨਃ 81.
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ 'ਇਹ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਇਹ ਨਹੀਂ,' ਤੇ ਵੱਖਰਾ ਵੱਖਰਾ ਵੇਖਦੇ ਹਨ—
ਸਰ੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਤਿਯੋऽਵੇਤਿ ਨਾਤੀਰ੍ਥਂ ਤਸ੍ਯ ਕਿਞ੍ਚਨ 81.
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਕੁਝ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਫਿਰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਤੀਰਥ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਸਰ੍ਵਾ ਨਦ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ੈਲਾਃ ਤੀਰ੍ਥਂ ਦੇਵਾਦਿਸੇਵਿਤਮ੍ 81.
ਸਾਰੀਆਂ ਨਦੀਆਂ, ਸਾਰੇ ਪਹਾੜ ਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਆਦਿ ਨੇ ਪੁਜਿਆ ਹੈ—
ਸਪ੍ਤਗੋਦਾਵਰਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਕੋਣਗਿਰਿਃ ਪਰਮ੍ 81.
ਸੱਤ ਗੋਦਾਵਰੀ ਦੇ ਘਾਟ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ ਅਤੇ ਕੋਣਗਿਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੀਰਥ ਹੈ।
ਸਹ੍ਯਾਦ੍ਰੌ ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ ਏਕਵੀਰਃ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰੀ 81.
ਸਹਿਆ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਏਕਵੀਰ ਅਤੇ ਸੁਰੇਸ਼ਵਰੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਕਨਖਲੇ ਤੀਰ੍ਥੇ ਸ ਭਵੇਨ੍ਨ ਪੁਨਰ੍ਭਵੇ ਸੂਤ ਉਵਾਚ 81.
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕਨਖਲ ਦੇ ਤੀਰਥ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾऽਬ੍ਰਵੀਦ੍ਧਰੇਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵ੍ਯਾਸਂ ਦਕ੍ਸ਼ਾਦਿਸਂਯੁਤਮ੍ ਗਯਾਖ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਹ ਸਰ੍ਵੇषਾਮਕ੍ਸ਼ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਦਮ੍ ॥ 81.
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਦਕ੍ਸ਼ ਆਦਿਕ ਨਾਲ ਵਿਅਾਸ ਜੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਕਿ ਗਯਾ ਸਭ ਲਈ ਅਟੱਲ ਹੈ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਲੋਕ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਗਾਰੁਡੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪੂਰ੍ਵਖਣ੍ਡੇ ਪ੍ਰਥਮਾਂਸ਼ਾਖ੍ਯੇ ਆਚਾਰਕਾਣ੍ਡੇ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਨਾਮੈਕਾਸ਼ੀਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਗਾਰੁੜ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੂਰਵਖੰਡ ਦੇ ਆਚਾਰਕਾਂਡ ਵਿੱਚ 'ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ' ਨਾਂ ਦੇ ਇਕਿਆਸੀਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ।
(ਅਥ ਗਯਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਰਭ੍ਯਤੇ) ਸਾਰਾਤ੍ਸਾਰਤਰਂ ਵ੍ਯਾਸ ਗਯਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ 82.
(ਹੁਣ ਗਯਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦੀ ਹੈ) ਵਿਅਾਸ ਜੀ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗਯਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਨਿੱਕਸ ਨਿੱਕਸ ਸੁਣਾਇਆ।
ਗਯਾਸੁਰੋऽਭਵਤ੍ਪੂਰ੍ਵਂ ਵੀਰ੍ਯ੍ਯਵਾਨ੍ਪਰਮਃ ਸ ਚ 82.
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਗਯਾਸੁਰ ਨਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤਾਕਤਵਰ ਦੈਤਿਆ ਹੋਇਆ।
ਤਤ੍ਤਪਸ੍ਤਾਪਿਤਾ ਦੇਵਾਸ੍ਤਦ੍ਵਧਾਰ੍ਥਂ ਹਰਿਂ ਗਤਾਃ 82.
ਉਸ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਹਰੀ ਕੋਲ ਗਏ।
ਪਾਤ੍ਯਤੇऽਸ੍ਯ ਮਹਾਦੇਹੋ ਤਥੇਤ੍ਯੂਚੁਃ ਸੁਰਾ ਹਰਿਮ੍ 82.
ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸਰੀਰ ਡਿੱਗਣਾ ਸੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਆਨੀਯ ਕੀਕਟੇ ਦੇਸ਼ੇ ਸ਼ਯਨਂ ਚਾਕਰੋਦ੍ਵਲੀ 82.
ਉਸ ਨੂੰ ਕੀਕਟ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾ ਕੇ ਓਥੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਅਤੋ ਗਦਾਧਰੋ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਗਯਾਯਾਂ ਮੁਕ੍ਤਿਦਃ ਸ੍ਥਿਤਃ 82.
ਇਸ ਕਰਕੇ ਗਦਾ ਧਾਰੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਗਯਾ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਜਨਾਰ੍ਦ੍ਦਨਸ਼੍ਚ ਕਾਲੇਸ਼ਸ੍ਤਥਾਨ੍ਯਃ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹਃ 82.
ਉਥੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਕਾਲੇਸ਼ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪਿਤਾਮਾ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਯਜ੍ਞਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਪਿਣ੍ਡਦਾਨਂ ਸ੍ਨਾਨਾਦਿ ਕੁਰੁਤੇ ਨਰਃ 82.
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਥੇ ਯਗ, ਸ਼ਰਾਧ, ਪਿੰਡ ਦਾਨ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਆਦਿਕ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਗਯਾਤੀਰ੍ਥਂ ਪਰਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਯਾਗਂ ਚਕ੍ਰੇ ਪਿਤਾਮਹਃ 82.
ਜਦ ਪਿਤਾਮਾ ਨੇ ਗਯਾ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜਾਣਿਆ, ਤਾਂ ਉਥੇ ਯਗ ਕੀਤਾ।
ਮਹਾਨਦੀਂ ਰਸਵਹਾਂ ਸृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਾਪ੍ਯਾਦਿਕਂ ਤਥਾ 82.
ਉਸ ਨੇ ਉਥੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਪਵਿੱਤਰ ਦਰਿਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤਲਾਵਾਂ ਆਦਿ ਬਣਾਏ।
ਪਞ੍ਚਕ੍ਰੋਸ਼ਂ ਗਯਾ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯੋ ਦਦੌ ਪ੍ਰਭੁਃ 82.
ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਪੰਜ ਕੋਸ ਚੌੜਾ ਗਯਾ ਖੇਤਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿਤਾ।
ਸ੍ਥਿਤਾ ਵਿਪ੍ਰਾਸ੍ਤਦਾ ਸ਼ਪ੍ਤਾ ਗਯਾਯਾਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਸ੍ਤਤਃ 82.
ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਦੋਂ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਗਯਾ ਵਿਖੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਏ।
ਯੁष੍ਮਾਕਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਾਰਿਵਹਾ ਨਦੀ ਪਾषਾਣਪਰ੍ਵਤਃ 82.
ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਇੱਕ ਦਰਿਆ, ਪੱਥਰਾਂ ਦਾ ਪਹਾੜ ਤੇ ਇੱਕ ਨਦੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਲੋਕਾਃ ਪੁਣ੍ਯਾ ਗਯਾਯਾਂ ਹਿ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਿਨੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਗਾਃ 82.
ਗਯਾ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਜ੍ਞਾਨਂ ਗਯਾਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਗੋਗृਹੇ ਮਰਣਂ ਤਥਾ 82.
ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ, ਗਯਾ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰਾਦਧ, ਤੇ ਗੋਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਮਰਨਾ—