ਵੈਨਾਯਕਂ ਮਹੀਤੀਰ੍ਥਂ ਰਾਮਗਿਰ੍ਯ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਂ ਪਰਮ੍ 81.
ਵੈਨਾਇਕ ਤੇ ਮਹਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਹੈ, ਰਾਮਗਿਰੀ ਦਾ ਆਸ਼ਰਮ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਾਮੇਸ਼੍ਵਰਂ ਪਰਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕੇਯਂ ਤਥੋਤ੍ਤਮਮ੍ 81.
ਰਾਮੇਸ਼ਵਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਤੇ ਕਾਰਤਿਕੇ ਦਾ ਥਾਂ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਉਜ੍ਜਯਿਨ੍ਯਾਂ ਮਹਾਕਾਲਃ ਕੁਬ੍ਜਕੇ ਸ਼੍ਰੀਧਰੋ ਹਰਿਃ 81.
ਉੱਜੈਨੀ ਵਿਚ ਮਹਾਕਾਲ ਹੈ, ਤੇ ਕੁਬਜਕਾ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਧਰ ਹਰੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਮਹਾਕੇਸ਼ੀ ਚ ਕਾਵੇਰੀ ਚਨ੍ਦ੍ਰਭਾਗਾ ਵਿਪਾਸ਼ਯਾ 81.
ਮਹਾਕੇਸ਼ੀ ਤੇ ਕਾਵੇਰੀ, ਚੰਦ੍ਰਭਾਗਾ ਤੇ ਵਿਪਾਸ਼ਾ ਨਦੀਆਂ ਵੀ ਉਥੇ ਹਨ।
ਮਥੁਰਾ ਚ ਪੁਰੀ ਰਮ੍ਯਾ ਸ਼ੋਣਸ਼੍ਚੈਵ ਮਹਾਨਦਃ 81.
ਮਥੁਰਾ ਸੁੰਦਰ ਨਗਰੀ ਹੈ, ਤੇ ਸ਼ੋਣਾ ਵੱਡੀ ਨਦੀ ਹੈ।
ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਃ ਸ਼ਿਵੋ ਗਣੋ ਦੇਵੀ ਹਰਿਰ੍ਯਤ੍ਰ ਚ ਤਿष੍ਠਤਿ 81.
ਜਿਥੇ ਸੂਰਜ, ਸ਼ਿਵ, ਗਣ, ਦੇਵੀ ਤੇ ਹਰੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਪੂਜਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਪਿਣ੍ਡਦਾਨਂ ਸਰ੍ਵਂ ਭਵਤਿ ਚਾਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ 81.
ਉਥੇ ਪੂਜਾ, ਸਰਾਧ ਤੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਭੇਟ ਸਦਾ ਲਈ ਅਟੱਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕੋਕਾਮੁਖਂ ਚ ਵਾਰਾਹਂ ਭਾ (ਭੁ) ਣ੍ਡੀਰਂ ਸ੍ਵਾਮਿਸਂਜ੍ਞਕਮ੍ 81.
ਕੋਕਾਮੁਖ, ਵਾਰਾਹ ਤੇ ਭੁੰਡੀਰਾ, ਜੋ ਸਵਾਮੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਾਮਰੂਪਂ ਮਹਾਤੀਰ੍ਥਂ ਕਾਮਾਖ੍ਯਾ (ਕ੍ਸ਼ਾ) ਯਤ੍ਰ ਤਿष੍ਠਤਿ 81.
ਕਾਮਰੂਪ ਵੱਡਾ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਕਾਮਾਖਿਆ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਵਿਰਜਸ੍ਤੁ ਮਹਾਤੀਰ੍ਥਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਸ਼੍ਰੀਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍ 81.
ਵਿਰਾਜਾ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਵੀ ਹੈ।
ਗੋਦਾਵਰੀ ਮਹਾਤੀਰ੍ਥਂ ਪਯੋष੍ਣੀ ਵਰਦਾ ਨਦੀ 81.
ਗੋਦਾਵਰੀ ਵੱਡੀ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਪਯੋਸ਼ਣੀ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਨਦੀ ਹੈ।
ਗੋਕਰ੍ਣਂ ਪਰਮਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਮਾਹਿष੍ਮਤੀ ਪੁਰੀ 81.
ਗੋਕਰਨ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਤੇ ਮਾਹਿਸ਼ਮਤੀ ਪਵਿੱਤਰ ਨਗਰੀ ਹੈ।
ਕृਤੇ ਸ਼ੌਚੇ ਮੁਕ੍ਤਿਦਂ ਚ ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਧਾਰੀ ਤਦਨ੍ਤਿਕੇ 81.
ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਮੋਖਸ਼ ਦਿੰਦੀ ਸੀ, ਤੇ ਸ਼ਾਰੰਗਧਾਰੀ ਉਥੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਹੈ।
ਨਨ੍ਦਿਤੀਰ੍ਥਂ ਮੁਕ੍ਤਿਦਂ ਚ ਕੋਟਿਤੀਰ੍ਥਫਲਪ੍ਰਦਮ੍ 81.
ਨੰਦਿਤੀਰਥ ਮੋਖਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਕੋਟੀਆਂ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਕृष੍ਣਵੇਣੀਂ ਭੀਮਰਥੀਂ ਗਣ੍ਡਕੀਂ ਯਾ ਤ੍ਵਿਰਾਵਤੀ 81.
ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਵੇਣੀ, ਭੀਮਰਥੀ, ਗੰਡਕੀ ਤੇ ਇਰਾਵਤੀ ਨਦੀਆਂ ਵੀ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਧ੍ਯਾਨਂ ਪਰਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਤੀਰ੍ਥਮਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨਿਗ੍ਰਹਃ 81.
ਬ੍ਰਹਮ ਵਿਚ ਧਿਆਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣਾ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਹੈ।
ਜ੍ਞਾਨਹ੍ਰਦੇ ਧ੍ਯਾਨਜਲੇ ਰਾਗਦ੍ਵੇषਮਲਾਪਹੇ 81.
ਜਾਣ ਦੀ ਝੀਲ ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇ ਜਲ ਵਿੱਚ, ਰਾਗ ਤੇ ਵੈਰ ਦੀ ਮੈਲ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਦਂ ਤੀਰ੍ਥਮਿਦਂ ਨੇਤਿ ਯੇ ਨਰਾ ਭੇਦਦਰ੍ਸ਼ਿਨਃ 81.
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ 'ਇਹ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਇਹ ਨਹੀਂ,' ਤੇ ਵੱਖਰਾ ਵੱਖਰਾ ਵੇਖਦੇ ਹਨ—
ਸਰ੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਤਿਯੋऽਵੇਤਿ ਨਾਤੀਰ੍ਥਂ ਤਸ੍ਯ ਕਿਞ੍ਚਨ 81.
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਕੁਝ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਫਿਰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਤੀਰਥ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਸਰ੍ਵਾ ਨਦ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ੈਲਾਃ ਤੀਰ੍ਥਂ ਦੇਵਾਦਿਸੇਵਿਤਮ੍ 81.
ਸਾਰੀਆਂ ਨਦੀਆਂ, ਸਾਰੇ ਪਹਾੜ ਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਆਦਿ ਨੇ ਪੁਜਿਆ ਹੈ—
ਸਪ੍ਤਗੋਦਾਵਰਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਕੋਣਗਿਰਿਃ ਪਰਮ੍ 81.
ਸੱਤ ਗੋਦਾਵਰੀ ਦੇ ਘਾਟ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ ਅਤੇ ਕੋਣਗਿਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੀਰਥ ਹੈ।
ਸਹ੍ਯਾਦ੍ਰੌ ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ ਏਕਵੀਰਃ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰੀ 81.
ਸਹਿਆ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਏਕਵੀਰ ਅਤੇ ਸੁਰੇਸ਼ਵਰੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਕਨਖਲੇ ਤੀਰ੍ਥੇ ਸ ਭਵੇਨ੍ਨ ਪੁਨਰ੍ਭਵੇ ਸੂਤ ਉਵਾਚ 81.
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕਨਖਲ ਦੇ ਤੀਰਥ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾऽਬ੍ਰਵੀਦ੍ਧਰੇਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵ੍ਯਾਸਂ ਦਕ੍ਸ਼ਾਦਿਸਂਯੁਤਮ੍ ਗਯਾਖ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਹ ਸਰ੍ਵੇषਾਮਕ੍ਸ਼ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਦਮ੍ ॥ 81.
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਦਕ੍ਸ਼ ਆਦਿਕ ਨਾਲ ਵਿਅਾਸ ਜੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਕਿ ਗਯਾ ਸਭ ਲਈ ਅਟੱਲ ਹੈ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਲੋਕ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਗਾਰੁਡੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪੂਰ੍ਵਖਣ੍ਡੇ ਪ੍ਰਥਮਾਂਸ਼ਾਖ੍ਯੇ ਆਚਾਰਕਾਣ੍ਡੇ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਨਾਮੈਕਾਸ਼ੀਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਗਾਰੁੜ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੂਰਵਖੰਡ ਦੇ ਆਚਾਰਕਾਂਡ ਵਿੱਚ 'ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ' ਨਾਂ ਦੇ ਇਕਿਆਸੀਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ।
(ਅਥ ਗਯਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਰਭ੍ਯਤੇ) ਸਾਰਾਤ੍ਸਾਰਤਰਂ ਵ੍ਯਾਸ ਗਯਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ 82.
(ਹੁਣ ਗਯਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦੀ ਹੈ) ਵਿਅਾਸ ਜੀ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗਯਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਨਿੱਕਸ ਨਿੱਕਸ ਸੁਣਾਇਆ।
ਗਯਾਸੁਰੋऽਭਵਤ੍ਪੂਰ੍ਵਂ ਵੀਰ੍ਯ੍ਯਵਾਨ੍ਪਰਮਃ ਸ ਚ 82.
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਗਯਾਸੁਰ ਨਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤਾਕਤਵਰ ਦੈਤਿਆ ਹੋਇਆ।
ਤਤ੍ਤਪਸ੍ਤਾਪਿਤਾ ਦੇਵਾਸ੍ਤਦ੍ਵਧਾਰ੍ਥਂ ਹਰਿਂ ਗਤਾਃ 82.
ਉਸ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਹਰੀ ਕੋਲ ਗਏ।
ਪਾਤ੍ਯਤੇऽਸ੍ਯ ਮਹਾਦੇਹੋ ਤਥੇਤ੍ਯੂਚੁਃ ਸੁਰਾ ਹਰਿਮ੍ 82.
ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸਰੀਰ ਡਿੱਗਣਾ ਸੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਆਨੀਯ ਕੀਕਟੇ ਦੇਸ਼ੇ ਸ਼ਯਨਂ ਚਾਕਰੋਦ੍ਵਲੀ 82.
ਉਸ ਨੂੰ ਕੀਕਟ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾ ਕੇ ਓਥੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।