ਤਸੋਯਤ੍ਕਲਤष੍ਟਤਰੋਰ੍ਭਵਤਿ ਭਯਂ ਨ ਚਾਸ੍ਤੀਸ਼ਮੁਪਹਸਨ੍ਤਿ 76.
ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਲਤਾਵਾਂ ਜਾਂ ਦਰੱਖਤਾਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਹੰਸੀ ਨਹੀਂ ਉਡਾਉਂਦੇ।
ਪਿਤॄਤਰ੍ਪਣੇ ਪਿਤॄਣਾਂ ਤृਪ੍ਤਿਰ੍ਬਹੁਵਾਰ੍षਿਕੀ ਭਵਤਿ ਸਲਿਲਾਗ੍ਨਿਵੈਰਿਤਸ੍ਕਰਭਯਾਨਿ ਭੀਮਾਨਿ ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ॥ 76.
ਜਦੋਂ ਇਹ ਰਤਨ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਲਈ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਪਿਤਰ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਾਣੀ, ਅੱਗ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਜਾਂ ਚੋਰਾਂ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਡਰ ਵੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੈਵਲਬਲਾਹਕਾਭਂ ਪੁਰੁषਂ ਪੀਤਪ੍ਰਭਂ ਪ੍ਰਭਾਹੀਨਮ੍ 76.
ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਕਾਈ ਜਾਂ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਕਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਪੀਤਾਵਾਂਗ ਚਮਕ ਹੋਵੇ ਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਘੱਟ ਹੋਵੇ—
ਮੂਲ੍ਯਂ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪ੍ਯਮੇषਾਂ ਵਿਬੁਧਵਰੈਰ੍ਦੈਸ਼ਕਾਲਵਿਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ 76.
ਇਹਨਾਂ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ, ਥਾਂ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ, ਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਗਾਰੁਡੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪੂਰ੍ਵਖਣ੍ਡੇ ਪ੍ਰਥਮਾਂਸ਼ਾਖ੍ਯੇ ਆਚਾਰਕਾਣ੍ਡੇ ਵੈਦੂਰ੍ਯ੍ਯਪਰੀਕ੍ਸ਼ਣਂ ਨਾਮ षਟ੍ਸਪ੍ਤਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਗਰੁੜ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੂਰਵ ਭਾਗ, ਪਹਿਲੀ ਅੰਸ਼, ਆਚਾਰ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ 'ਵੈਦੂਰੀ ਰਤਨ ਦੀ ਜਾਂਚ' ਨਾਂ ਵਾਲਾ ਛਿਅੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਪੁਣ੍ਯੇषੁ ਪਰ੍ਵਤਵਰੇषੁ ਚ ਨਿਮ੍ਨਗਾਸੁ ਸ੍ਥਾਨਾਨ੍ਤਰੇषੁ ਚ ਤਥੋਤ੍ਤਰਦੇਸ਼ਗਤ੍ਵਾਤ੍ 77.
ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ, ਉੱਚੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਗ੍ਹਾਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਾਲ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਵੀ—
ਦਾਸ਼ਾਰ੍ਣਵਾਗਦਰ (ਵ) ਮੇਕਲਕਾਲਗਾਦੌ ਗੁਞ੍ਜਾਞ੍ਜਨਕ੍ਸ਼ੌਦ੍ਰਮृਣਾਲਵਰ੍ਣਾਃ 77.
ਦਸ਼ਾਰਣ, ਵਾਗਦਰਾ, ਮੇਕਲਾ, ਕਾਲਗਾ ਆਦਿਕ ਥਾਵਾਂ ਤੇ, ਇਹ ਗੁੰਜਾ ਬੀਜ, ਕਾਜਲ, ਸ਼ਹਦ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਣਾਲ ਦੇ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਙ੍ਖਾਬ੍ਜਭृਙ੍ਗਾਰ੍ਕਵਿਚਿਤ੍ਰਭਙ੍ਗਾ ਸੂਤ੍ਰੈਰੁ (ਰ੍ਵ੍ਯ) ਪੇਤਾਃ ਪਰਮਾਃ ਪਵਿਤ੍ਰਾਃ 77.
ਸ਼ੰਖ, ਕਮਲ, ਭੌਰਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ, ਧਾਗਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਰੋਏ ਹੋਏ, ਇਹ ਰਤਨ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਾਕਾ (ਕ.) ਸ਼੍ਵਰਾਸਭਸृਗਾਲਵृਕੋਗ੍ਰਰੂਪੈਰ੍ਗृਧ੍ਰੈਃ ਸਮਾਂਸਰੁਧਿਰਾਰ੍ਦ੍ਰਮੁਖੈਰੁਪੇਤਾਃ 77.
ਕਾਂ, ਕੁੱਤੇ, ਗਿੱਦੜ, ਭੇੜੀਆ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਗਿਧ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਮਾਸ ਤੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਹੋਣ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਗਾਰੁਡੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪੂਰ੍ਵਖਣ੍ਡੇ ਪ੍ਰਥਮਾਂਸ਼ਾਖ੍ਯੇ ਆਚਾਰਕਾਣ੍ਡੇ ਪੁਲਕਪਰੀਕ੍ਸ਼ਣਂ ਨਾਮ ਸਪ੍ਤਸਪ੍ਤਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਗਰੁੜ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੂਰਵ ਭਾਗ, ਪਹਿਲੀ ਅੰਸ਼, ਆਚਾਰ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ 'ਪੁਲਕ ਰਤਨ ਦੀ ਜਾਂਚ' ਨਾਂ ਵਾਲਾ ਸਤੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਹੁਤਭੁਗ੍ਰੂਪਮਾਦਾਯ ਦਾਨਵਸ੍ਯ ਯਥੇਪ੍ਸਿਤਮ੍ 78.
ਅੱਗ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਦਾਨਵ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਗੋਪਕਲਿਤਂ ਸ਼ੁਕਵਕ੍ਰਵਰ੍ਣਂ ਸਂਸ੍ਥਾਨਤਃ ਪ੍ਰਕਟਪੀਨਸਮਾਨਮਾਤ੍ਰਮ੍ 78.
ਉਥੇ, ਇੰਦਰਗੋਪ ਕੀੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੋਤੇ ਦੀ ਚੋਚ ਵਰਗਾ ਰੰਗ, ਤੇ ਪੂਰੀ ਬਣਤਰ ਵਾਲਾ, ਗੋਲ ਤੇ ਮੋਟਾ ਰਤਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਮਧ੍ਯੇਨ੍ਦੁਪਾਣ੍ਡੁਰਮਤੀਵ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਵਰ੍ਣਂ ਤਚ੍ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਨੀਲਸਦृਸ਼ਂ ਪਟਲਂ ਤੁਲੇ ਸ੍ਯਾਤ੍ 78.
ਉਸਦਾ ਵਿਚਲਾ ਹਿੱਸਾ ਚੰਨ ਵਰਗਾ ਚਿੱਟਾ ਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੱਚਾ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਪਰਤ ਨੀਲੇ ਪੱਥਰ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਗਾਰੁਡੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪੂਰ੍ਵਖਣ੍ਡੇ ਪ੍ਰਥਮਾਂਸ਼ਾਖ੍ਯੇ ਆਚਾਰਕਾਣ੍ਡੇ ਰੁਧਿਰਾਕ੍ਸ਼ਰਤ੍ਨਪਰੀਕ੍ਸ਼ਣਂ ਨਾਮਾष੍ਟਸਪ੍ਤਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਗਾਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੂਰਬ ਖੰਡ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼ਾਖਾ ਦੇ ਆਚਾਰ ਭਾਗ ਵਿੱਚ 'ਰਕਤ ਰਤਨ ਦੀ ਜਾਂਚ' ਨਾਮਕ ਅਠੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਕਾਵੇਰਵਿਨ੍ਧ੍ਯਯਵਨਚੀਨਨੇਪਾਲਭੂਮਿषੁ 79.
ਕਾਵੇਰੀ, ਵਿਂਧਿਆ, ਯਵਨ, ਚੀਨ ਤੇ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ—
ਆਕਾਸ਼ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਤੈਲਾਖ੍ਯਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸ੍ਫਟਿਕਂ ਤਤਃ 79.
—ਉਥੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਸੁੱਚਾ ਤੇਲ ਨਾਂ ਵਾਲਾ ਸਫੈਦ ਪੱਥਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਨ ਤ੍ਤੁਲ੍ਯਂ ਹਿ ਰਤ੍ਨਾਨਾਮਥਵਾ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਮ੍ 79.
ਇਹ ਹੋਰ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਗਾਰੁਡੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪੂਰ੍ਵਖਣ੍ਡੇ ਪ੍ਰਥਮਾਂਸ਼ਾਖ੍ਯੇ ਆਚਾਰਕਾਣ੍ਡੇ ਸ੍ਫਟਿਕਪਰੀਕ੍ਸ਼ਣਂ ਨਾਮੈਕੋਨਾਸ਼ੀਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਗਾਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੂਰਬ ਖੰਡ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼ਾਖਾ ਦੇ ਆਚਾਰ ਭਾਗ ਵਿੱਚ 'ਸਫੈਦ ਪੱਥਰ ਦੀ ਜਾਂਚ' ਨਾਮਕ ਉਨਾਸੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਆਦਾਯ ਸ਼ੇषਸ੍ਤਸ੍ਯਾਨ੍ਤ੍ਰਂ ਬਲਸ੍ਯ ਕੇਰਲਾਦਿषੁ 80.
ਕੇਰਲ ਆਦਿਕ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਅੰਤਰੜੇ ਲੈ ਕੇ—
ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਧਾਨਂ ਸ਼ਸ਼ਲੋਹਿਤਾਭਂ ਗੁਞ੍ਜਾਜਵਾਪੁष੍ਪਨਿਭਂ ਪ੍ਰਦਿष੍ਟਮ੍ 80.
—ਉਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਉਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਖਰਗੋਸ਼ ਦੇ ਖੂਨ ਜਾਂ ਗੂੰਜਾ ਜਾਂ ਜਬਾ ਫੁੱਲ ਦੇ ਰੰਗ ਵਰਗਾ ਹੋਵੇ।
ਅਨ੍ਯਤ੍ਰ ਜਾਤਂ ਚ ਨ ਤਤ੍ਪ੍ਰਧਾਨਂ ਮੂਲ੍ਯਂ ਭਵੇਚ੍ਛਿਲ੍ਪਿਵਿਸ਼ੇषਯੋਗਾਤ੍ 80.
ਜੋ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੱਖ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ; ਉਸਦੀ ਕੀਮਤ ਖਾਸ ਕਲਾ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਧਨਧਾਨ੍ਯਕਰਂ ਲੋਕੇ ਵਿषਾਰ੍ਤ੍ਤਿਭਯਨਾਸ਼ਨਮ੍ ਸ੍ਫਟਿਕਸ੍ਯ ਵਿਦ੍ਰੁਮਸ੍ਯ ਰਤ੍ਨਜ੍ਞਾਨਾਯ ਸ਼ੌਨਕ ! ॥ 80.
ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧਨ ਤੇ ਅਨਾਜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜ਼ਹਿਰ ਤੇ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਫੈਦ ਪੱਥਰ ਤੇ ਮੂੰਗੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੈ, ਹੇ ਸ਼ੌਣਕ!
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਗਾਰੁਡੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪੂਰ੍ਵਖਣ੍ਡੇ ਪ੍ਰਥਮਾਂਸ਼ਾਖ੍ਯੇ ਆਚਾਰਕਾਣ੍ਡੇ ਵਿਦ੍ਰੁਮਪਰੀਕ੍ਸ਼ਣਂ ਨਾਮਾਸ਼ੀਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਗਾਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੂਰਬ ਖੰਡ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼ਾਖਾ ਦੇ ਆਚਾਰ ਭਾਗ ਵਿੱਚ 'ਮੂੰਗੇ ਦੀ ਜਾਂਚ' ਨਾਮਕ ਅੱਸੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਗਙ੍ਗਾ ਤੀਰ੍ਥੋਤ੍ਤਮੋਤ੍ਤਮਾ 81.
ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਦੇ ਤੀਰਥ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ।
ਗਙ੍ਗਾਦ੍ਵਾਰੇ ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਚ ਗਙ੍ਗਾਸਾਗਰਸਙ੍ਗਮੇ 81.
ਗੰਗਾਦੁਆਰ, ਪ੍ਰਯਾਗ ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਗੰਗਾ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ—
ਸੇਵਨਾਤ੍ਕृਤਪਿਣ੍ਡਾਨਾਂ ਪਾਪਜਿਤ੍ਕਾਮਦਂ ਨृਣਾਮ੍ 81.
—ਉਥੇ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਤੇ ਪਿੰਡ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪਾਪਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਤੇ ਮਨਚਾਹੀ ਫਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਪਰਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਦਾਨਾਦ੍ਯੈਰ੍ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਦਮ੍ 81.
ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਉਥੇ ਦਾਨ ਆਦਿ ਕਰਕੇ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਚ ਪੁਰੀ ਰਮ੍ਯਾ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਾਯਿਕਾ 81.
ਤੇ ਦਵਾਰਕਾ, ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਨਗਰੀ, ਭੀ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕੇਦਾਰਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪਘ੍ਨਂ ਸ (ਸ਼) ਮ੍ਭਲਗ੍ਰਾਮ ਉਤ੍ਤਮਃ 81.
ਕੇਦਾਰਾ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਮਿਟਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਸ਼ੰਭਲ ਪਿੰਡ ਵੀ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਸ਼੍ਵੇਤਦ੍ਵੀਪਂ ਪੁਰੀ ਮਾਯਾ ਨੈਮਿषਂ ਪੁष੍ਕਰਂ ਪਰਮ੍ 81.
ਸ਼੍ਵੇਤਦੀਪ, ਮਾਇਆ ਨਗਰੀ, ਨੈਮੀਸ਼ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੁਸ਼ਕਰ।