ਤਥਾ ਚ ਪਦ੍ਮਰਾਗਾਣਾਂ ਦੋषੈਰ੍ਮੂਲ੍ਯਂ ਪ੍ਰਹੀਯਤੇ 71.
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਦਮਰਾਗ ਰਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜੇ ਕੋਈ ਖਾਮੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਗਾਰੁਡੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪੁਰ੍ਵਖਣ੍ਡੇ ਪ੍ਰਥਮਾਂਸ਼ਾਖ੍ਯੇ ਆਚਾਰਕਾਣ੍ਡੇ ਮਰਕਤਪਰੀਕ੍ਸ਼ਣਂ ਨਾਮੈਕਸਪ੍ਤਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਗਰੁੜ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਦੇ ਆਚਾਰ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ 'ਮਰਕਤ ਦੀ ਪਰਖ' ਨਾਂ ਵਾਲਾ ਇਕਹੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰੈਵ ਸਿਂਹਲਵਧੂਕਰਪਲ੍ਲਵਾਗ੍ਰਵ੍ਯਾਲੂਨਬਾਲਲਵਲੀਕੁਸੁਮਪ੍ਰਵਾਲੇ 72.
ਉਥੇ ਹੀ, ਸਿੰਹਲ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਰਗੇ ਨਰਮ ਟਾਹਣੇ, ਨਵੇਂ ਉੱਗੇ ਹੋਏ ਪੱਤੇ, ਤਾਜ਼ਾ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਅਣਾਜ ਅਤੇ ਮੋਤੀਏ ਦੀਆਂ ਡਾਲੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਤ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਯਾਦੁਭਯਸ਼ੋਭਨਵੀਚਿਭਾਸਾ ਵਿਸ੍ਤਾਰਿਣੀ ਜਲਨਿਧੇਰੁਪਕਚ੍ਛਭੂਮਿਃ 72.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀ ਸੋਭਾ ਵਾਲੀ, ਚੌੜੀ ਅਤੇ ਲਹਿਰਾਂ ਦੀ ਝੱਗ ਵਰਗੀ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੀ ਧਰਤੀ ਦਿਸਦੀ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰਾਸਿਤਾਬ੍ਜਹਲਭृਦ੍ਵਸਨਾਸਿਭृਂਗਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਾਯੁਧਾਂਗਹਰਕਣ੍ਠਕषਾਯਪੁष੍ਪੈਃ 72.
ਉਥੇ ਨੀਲੇ ਕਮਲ, ਮੋਰ ਦੀ ਗਰਦਨ, ਹਲ ਵਾਲੇ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ, ਭੌਰਾ, ਧਨੁਸ਼, ਹਰਾ ਦੀ ਗਲ੍ਹ ਅਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਵੀ ਫੁੱਲ ਹਨ।
ਅਨ੍ਯੇ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਪਯਸਃ ਪਯਸਾਂ ਨਿਧਾਤੁਰਮ੍ਬੁਤ੍ਵਿषਃ ਸ਼ਿਖਿਗਣਪ੍ਰਤਿਮਾਸ੍ਤਥਾਨ੍ਯੇ 72.
ਕੁਝ ਫੁੱਲ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਸਰੋਵਰਾਂ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਪਾਣੀ ਦੀ ਚਮਕ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਮੋਰਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
ਏਕਪ੍ਰਕਾਰਾ ਵਿਸ੍ਪष੍ਟਵਰ੍ਣਸ਼ੋਭਾਵਭਾਸਿਨਃ 72.
ਇਹ ਸਾਰੇ ਇੱਕੋ ਕਿਸਮ ਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸਾਫ਼ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਹਨ।
ਮृਤ੍ਪਾषਾਣਸ਼ਿਲਾਰਨ੍ਧ੍ਰਕਰ੍ਕਰਾਤ੍ਰਾਸਸਂਯੁਤਾਃ 72.
ਇਹ ਮਿੱਟੀ, ਪੱਥਰ ਜਾਂ ਚੱਟਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਦਰਾਰਾਂ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਤਤ ਏਵ ਹਿ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਮਣਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸੂਰਯਃ 72.
ਉਥੋਂ ਹੀ, ਉਹ ਰਤਨ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਥੇ ਵਧੀਆ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਧਾਰ੍ਯ੍ਯਮਾਣਸ੍ਯ ਯੇ ਦृष੍ਟਾ ਪਦ੍ਮਰਾਗਮਣੇਰ੍ਗੁਣਾਃ 72.
ਜਦੋਂ ਪਦਮਰਾਗ ਰਤਨ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਜੋ ਗੁਣ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਹ ਹਨ।
ਯਥਾ ਚ ਪਦ੍ਮਰਾਗਾਣਾਂ ਜਾਤਕਤ੍ਰਿਤਯਂ ਭਵੇਤ੍ 72.
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਦਮਰਾਗ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਾਪ੍ਰਤ੍ਯਯੈਰ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਪਦ੍ਮਰਾਗਃ ਪਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ 72.
ਪਰਖ ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ, ਪਦਮਰਾਗ ਰਤਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਾਵਨ੍ਤਂ ਚ ਕ੍ਰਮੇਦਗ੍ਨਿਂ ਪਦ੍ਮਰਾਗੋਪਯੋਗਤਃ 72.
ਪਦਮਰਾਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਵੀ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅੱਗ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਸਹਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤਥਾਪਿ ਨ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਗੁਣਾਨਾਮਭਿ (ਤਿ) ਵृਦ੍ਧਯੇ 72.
ਫਿਰ ਵੀ, ਇਹ ਜਾਂਚ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਗੁਣ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਗ੍ਨਿਮਾਤ੍ਰਾਪਰਿਜ੍ਞਾਨੇ ਦਾਹਦੋषੈਸ਼੍ਚ ਦੂषਿਤਃ 72.
ਜੇ ਅੱਗ ਸਹਿਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾ ਪਤਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸੜਨ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਨਾਲ ਰਤਨ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਚੋਤ੍ਪਲਕਰਵੀਰਸ੍ਫਟਿਕਾਦ੍ਯਾ ਇਹ ਬੁਧੈਃ ਸਵੈਦੂਰ੍ਯ੍ਯਾਃ 72.
ਇਥੇ, ਸਮਝਦਾਰ ਲੋਕ ਕਾਂਚ, ਨੀਲਾ ਕਮਲ, ਕਰਵੀਰ, ਸਫੈਦ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ, ਵਿਦੂਰਿਆ ਸਮੇਤ, ਪਛਾਣਦੇ ਹਨ।
ਗੁਰੁਭਾਵਕਠਿਨਭਾਵਾਵੇਤੇषਾਂ ਨਿਤ੍ਯਮੇਵ ਵਿਜ੍ਞੇਯੌ 72.
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਹੋਣਾ ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਹੋਣਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਨੀਲੋ ਯਥਾ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਵਿਭਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯਾਤਾਮ੍ਰਵਰ੍ਣਤਾਮ੍ 72.
ਜਿਵੇਂ ਕੁਝ ਨੀਲਮ ਪੱਥਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਮਬੇ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯਗਤਾ ਭਾਤਿ ਨੀਲਸ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਾਯੁਧਪ੍ਰਭਾ 72.
ਜਿਸ ਨੀਲੇ ਰਤਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੰਦਰ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯ ਵਰ੍ਣਸ੍ਯ ਭੂਯਸ੍ਤ੍ਵਾਤ੍ਕ੍ਸ਼ੀਰੇ ਸ਼ਤਗੁਣੇ ਸ੍ਥਿਤਃ 72.
ਉਸ ਰੰਗ ਦੀ ਬਹੁਤਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸੌ ਗੁਣਾ ਗਾੜ੍ਹੇ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੀ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਪਦ੍ਮਰਾਗਸ੍ਯ ਮਹਾਗੁਣਸ੍ਯ ਮੂਲ੍ਯਂ ਭਵੇਨ੍ਮਾषਸਮੁਨ੍ਮਿਤਸ੍ਯ 72.
ਉੱਚ ਗੁਣ ਵਾਲੇ ਪਦਮਰਾਗ ਦੀ ਕੀਮਤ ਮਾਸ਼ਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਤੋਲ ਕੇ ਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਗਾਰੁਡੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪੂਰ੍ਵਖਣ੍ਡੇ ਪ੍ਰਥਮਾਂਸ਼ਾਖ੍ਯੇ ਆਚਾਰਕਾਣ੍ਡੇ ਇਨ੍ਦ੍ਰਨੀਲਪਰੀਕ੍ਸ਼ਣਂ ਨਾਮ ਦ੍ਵਿਸਪ੍ਤਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੂਰਵ ਭਾਗ ਦੇ ਆਚਾਰਕਾਂਡ ਵਿੱਚ 'ਇੰਦਰਨੀਲ ਦੀ ਜਾਂਚ' ਨਾਮਕ ਬਹੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਵੈਦੂਰ੍ਯ੍ਯਪੁष੍ਪਰਾਗਾਣਾਂ ਕਰ੍ਕੇਤੇ ਭੀष੍ਮਕੇ ਵਦੇ 73.
ਹੁਣ ਮੈਂ ਕਰਕੇਟਾ ਤੇ ਭੀਸ਼ਮਕ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਵੈਦੂਰਿਆ ਅਤੇ ਪਦਮਰਾਗ ਰਤਨਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤਕਾਲਕ੍ਸ਼ੁਬਿਤਾਮ੍ਬੁਰਾਸ਼ੇਰ੍ਨਿਰ੍ਹ੍ਰਾਦਕਲ੍ਪਾਦ੍ਦਿਤਿਜਸ੍ਯ ਨਾਦਾਤ੍ 73.
ਜਦੋਂ ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਹਿਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਦੈਤ ਦਾ ਸ਼ੋਰ ਉਠਿਆ।
ਅਵਿਦੂਰੇ ਵਿਦੂਰਸ੍ਯ ਗਿਰੇਰੁਤ੍ਤੁਙ੍ਗਰੋਧਸਃ 73.
ਉੱਚ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਲੇ ਦੂਰਲੇ ਪਹਾੜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ।
ਤਸ੍ਯ ਨਾਦਸਮੁਤ੍ਥਤ੍ਵਾਦਾਕਰਃ ਸੁਮਹਾਗੁਣਃ 73.
ਉਸ ਸ਼ੋਰ ਤੋਂ ਉੱਠਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਖਾਨ ਬਹੁਤ ਉੱਤਮ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਬਣੀ।
ਤਸ੍ਯੈਵ ਦਾਨਵਪਤੇਰ੍ਨਿਨਦਾਨੁਰੂਪਾਃ ਪ੍ਰਵृਟ੍ਪਯੋਦਵਰਦਰ੍ਸ਼ਿਤ ਚਾਰੁਰੂਪਾਃ 73.
ਉਸ ਦੈਤ ਦੇ ਰਤਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਮੀਂਹ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸੋਹਣੇ ਦਿਸਦੇ ਹਨ।
ਪਦ੍ਮਰਾਗਮੁਪਾਦਾਯ ਮਣਿਵਰ੍ਣਾ ਹਿ ਯੇ ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ 73.
ਪਦਮਰਾਗ ਨੂੰ ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਰੰਗ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਨ।
ਤੇषਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨਂ ਸ਼ਿਖਿਕਣ੍ਠਨੀਲਂ ਯਦ੍ਵਾ ਭਵੇਦ੍ਵੇਣੁਦਲਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮ੍ 73.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੋਰ ਦੀ ਗਲ੍ਹੀ ਵਰਗਾ ਨੀਲਾ ਰੰਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਦੇ ਕਦੇ ਬਾਂਸ ਦੇ ਪੱਤੇ ਵਰਗਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।
ਗੁਣਵਾਨ੍ਵੈਦੂਰ੍ਯ੍ਯਮਣਿਰ੍ਯੋਜਯਤਿ ਸ੍ਵਾਮਿਨਂ ਪਰਂਭਾ (ਭੋ) ਗ੍ਯੈਃ 73.
ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਵੈਦੂਰਿਆ ਰਤਨ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਹੋਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਚਮਕ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।