ਵਰ੍ਣਦਾਪ੍ਤ੍ਯਪਪਨ੍ਨਂ ਹਿ ਮਣਿਰਤ੍ਨਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ 70.
ਜਿਸ ਰਤਨ ਵਿੱਚ ਰੰਗ ਦੀ ਚਮਕ ਹੋਵੇ, ਉਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਗਾਰੁਡੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪੂਰ੍ਵਖਣ੍ਡੇ ਪ੍ਰਥਮਾਂਸ਼ਾਖ੍ਯੇ ਆਚਾਰਕਾਣ੍ਡੇ ਪਦ੍ਮਰਾਗਪਰੀਕ੍ਸ਼ਣਂ ਨਾਮ ਸਪ੍ਤਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੂਰਵ ਖੰਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੰਸ਼, ਆਚਾਰ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ 'ਪਦਮਰਾਗ ਰਤਨ ਦੀ ਪਰਖ' ਨਾਮਕ ਸਤੱਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਦਾਨਵਾਧਿਪਤੇਃ ਪਿਤ੍ਤਮਾਦਾਯ ਭੁਜਗਾਧਿਪਃ 71.
ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਪਿੱਤ ਲੈ ਲਿਆ।
ਸ ਤਦਾ ਸ੍ਵਸ਼ਿਰੋਰਤ੍ਨਪ੍ਰਭਾਦੀਪ੍ਤੇ ਨਭੋऽਮ੍ਬੁਧੌ 71.
ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਦੇ ਰਤਨ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਚਮਕਦਿਆਂ, ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ।
ਤਤਃ ਪਕ੍ਸ਼ਨਿਪਾਤੇਨ ਸਂਹਰਨ੍ਨਿਵ ਰੋਦਸੀ 71.
ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਪਰਾਂ ਦੀ ਝਪ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਉਤਰੇਆ।
ਸਹਸੈਵ ਮੁਮੋਚ ਤਤ੍ਫਣੀਨ੍ਦ੍ਰਃ ਸੁਰਸਾਭ੍ਯਕ੍ਤਤੁਰੁष੍ਕ (ਰष੍ਕ) ਪਾਦਪਾਯਾਮ੍ 71.
ਅਚਾਨਕ, ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਹ ਪਿੱਤ ਸੁਰਸਾ ਦੇ ਲਗਾਏ ਹੋਏ ਤੁਰੁਸ਼ਕ ਰੁੱਖ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਪਾਤਸਮਨਨ੍ਤਰਕਾਲਮੇਵ ਤਦ੍ਵਦ੍ਵਰਾਲਯਮਤੀਤ੍ਯ ਰਮਾਸਮੀਪੇ 71.
ਉਸਦੇ ਡਿੱਗਣ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਵਰਾਾਲਾ ਦੇ ਆਲ੍ਹਣ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਰਮਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰੈਵ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਪਤਤਸ੍ਤੁ ਪਿਤ੍ਤਾਦੁਪੇਤ੍ਯ ਜਗ੍ਰਾਹ ਤਤੋ ਗਰੁਤ੍ਮਾਨ੍ 71.
ਜਦ ਉਹ ਪਿੱਤ ਹਾਲੇ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਗਰੁੜ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਫੜ ਲਿਆ।
ਤਤ੍ਰਾਕਠੋਰਸ਼ੁਕਕਣ੍ਠਸ਼ਿਰੀषਪੁष੍ਪਖਦ੍ਯੋਤਪृष੍ਠਚਰਸ਼ਾਦ੍ਵਲਸ਼ੈਵਲਾਨਾਮ੍ 71.
ਉਥੇ, ਜਿੱਥੇ ਤੇਜ਼ ਚੋਚ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀ, ਸ਼ੀਰੀਸ਼ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਜੁਗਨੂ, ਘਾਹ, ਕਾਈ ਤੇ ਜਲੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜੜੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ,
ਤਦ੍ਯਤ੍ਰ ਭੋਗੀਨ੍ਦ੍ਰਭੁਜਾਭਿਯੁਕ੍ਤਂ ਪਪਾਤ ਪਿਤ੍ਤਂ ਦਿਤਿਜਾਧਿਪਸ੍ਯ 71.
ਉਥੇ ਹੀ, ਜਿੱਥੇ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਬਾਂਹ ਨਾਲ ਵੱਜ ਕੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਪਿੱਤ ਡਿੱਗਿਆ ਸੀ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਮਰਕਤਸ੍ਥਾਨੇ ਯਤ੍ਕਿਞ੍ਚਿਦੁਪਜਾਯਤੇ 71.
ਉਸ ਮਰਕਤ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਉੱਗਦਾ ਹੈ,
ਸਰ੍ਵਮਨ੍ਤ੍ਰੌषਧਿਗਣੈਰ੍ਯਨ੍ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤੁਮ੍ 71.
ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੰਤਰ ਜਾਂ ਦਵਾਈ ਨਾਲ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਅਨ੍ਯਦਪ੍ਯਾਕਰੇ ਤਤ੍ਰ ਯਦ੍ਦੋषੈਰੁਪਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ 71.
ਉਥੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਰੂਪ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਔਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ।
ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਹਰਿਤਵਰ੍ਣਂ ਕੋਮਲਮਰ੍ਚਿਰ੍ਵਿਭੇਦਜਟਿਲਂ ਚ 71.
ਉਹ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਹਰਾ, ਨਰਮ, ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਰੇਸ਼ੇਦਾਰ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।
ਯੁਕ੍ਤਂ ਸਂਸ੍ਥਾਨਗੁਣੈਃ ਸਮਰਾਗਂ ਗੌਰਵੇਣ ਨ ਵਿਹੀਨਮ੍ 71.
ਉਸ ਵਿੱਚ ਢੰਗ ਤੇ ਗੁਣ ਪੂਰੇ ਹਨ, ਰੰਗ ਸਮਾਨ ਹੈ ਤੇ ਇੱਜ਼ਤ ਵਿਚ ਘਾਟ ਨਹੀਂ।
ਹਿਤ੍ਵਾ ਚ ਹਰਿਤਭਾਵਂ ਯਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰ੍ਵਿਨਿਹਿਤਾ ਭਵੇਦ੍ਦੀਪ੍ਤਿਃ 71.
ਜਦੋਂ ਹਰਾ ਰੰਗ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚਮਕ ਲੁਕਾਈ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਯਚ੍ਚ ਮਨਸਃ ਪ੍ਰਸਾਦਂ ਵਿਦਧਾਤਿ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯਮਤਿਮਾਤ੍ਰਮ੍ 71.
ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਮਨ ਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਵਰ੍ਣਸ੍ਯਾਤਿ ਵਿਭੁਤ੍ਵਾਦ੍ਯਸ੍ਯਾਨ੍ਤਃ ਸ੍ਵਚ੍ਛਕਿਰਣਪਰਿਧਾਨਮ੍ 71.
ਉਸ ਦਾ ਰੰਗ ਬੇਹੱਦ ਸੋਹਣਾ ਹੈ, ਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਫ਼ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਰੌਣਕ ਮਾਰਦਾ ਹੈ।
ਵਰ੍ਣੋਜ੍ਜ੍ਵਲਯਾ ਕਾਨ੍ਤ੍ਯਾ ਸਾਨ੍ਦ੍ਰਾਕਾਰੋ ਵਿਭਾਸਯਾ ਭਾਤਿ 71.
ਉਹ ਚਟਕਦੇ ਰੰਗ, ਚਮਕ ਤੇ ਘਣੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਬਲਕਠੋਰਮਲਿਨਂ ਰੂਕ੍ਸ਼ਂ ਪਾषਾਣਕਰ੍ਕਰੋਪੇਤਮ੍ 71.
ਜੋ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗਾ, ਸਖ਼ਤ, ਗੰਦਾ, ਰੁੱਖਾ ਤੇ ਪੱਥਰ ਵਰਗਾ ਹੋਵੇ।
ਯਤ੍ਸਨ੍ਧਿਸ਼ੋषਿਤਂ ਰਤ੍ਨਮਨ੍ਯਨ੍ਮਰਕਤਾਦ੍ਭਵੇਤ੍ 71.
ਜੋ ਰਤਨ ਜੋੜਾਂ ਤੋਂ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੋਰ ਕਿਸਮ ਦਾ ਪਨਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਲ੍ਲਾਤਕੀ ਪੁਤ੍ਰਿਕਾ ਚ ਤਦ੍ਵਰ੍ਣਸਮਯੋਗਤਃ 71.
ਭੱਲਾਤਕ ਤੇ ਪੁਤ੍ਰਿਕਾ, ਰੰਗ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਪਏ ਹਨ।
ਕ੍ਸ਼ੌਮੇਣ ਵਾਸਸਾ ਮृष੍ਟਾ ਦੀਪ੍ਤਿਂ ਤ੍ਯਜਤਿ ਪੁਤ੍ਰਿਕਾ 71.
ਪੁਤ੍ਰਿਕਾ ਜਦੋਂ ਕਪਾਹ ਦੇ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਮਲੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਗੁਆ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਕਸ੍ਯਚਿਦਨੇਕਰੂਪੈਰ੍ਮਰਕਤਮਨੁਗਚ੍ਛਤੋऽਪਿ ਗੁਣਵਰ੍ਣੈਃ 71.
ਕੁਝ ਪਨੇ, ਭਾਵੇਂ ਕਈ ਰੂਪ ਤੇ ਗੁਣ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਪਨੇ ਦੀਆਂ ਖਾਸੀਅਤਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਵਜ੍ਰਾਣਿ ਮੁਕ੍ਤਾਃ ਸਨ੍ਤ੍ਯਨ੍ਯੇ ਯੇ ਚ ਕੇਚਿਦ੍ਦ੍ਵਿਜਾਤਯਃ 71.
ਹੀਰੇ, ਮੋਤੀ ਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਰਤਨ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ऋਜੁਤ੍ਵਾਚ੍ਚੈਵ ਕੇषਾਞ੍ਚਿਤ੍ਕਥਞ੍ਚਿਦੁਪਜਾਯਤੇ 71.
ਕੁਝ ਵਾਰ, ਸਿੱਧੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਖਾਸ ਗੁਣ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਨਾਨਾਚਮਨਜਪ੍ਯੇषੁ ਰਕ੍ਸ਼ਾਮਨ੍ਤ੍ਰਕ੍ਰਿਯਾਵਿਧੌ 71.
ਨ੍ਹਾਉਣ, ਆਚਮਨ, ਜਪ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਵਾਲੇ ਮੰਤਰਾਂ ਦੀ ਰਸਮ ਵਿੱਚ।
ਦੈਵਪਿਤ੍ਰ੍ਯਾਤਿਥੇਯੇषੁ ਗੁਰੁਸਂਪੂਜਨੇषੁ ਚ 71.
ਦੇਵਤੇ, ਪਿਤਰ, ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਵਿੱਚ।
ਦੌषੈਰ੍ਹੋਨਂ ਗੁਣੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਕਾਞ੍ਚਨਪ੍ਰਤਿਯੋਜਿਤਮ੍ 71.
ਜੋ ਰਤਨ ਔਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤੁਲਯਾ ਪਦ੍ਮਰਾਗਸ੍ਯ ਯਨ੍ਮੂਲ੍ਯਮੁਪਜਾਯਤੇ 71.
ਪਦਮਰਾਗ ਦਾ ਮੁੱਲ ਤੋਲ ਕੇ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।