ਸ੍ਨੇਹਪ੍ਰਦਿਗ੍ਧਃ ਪ੍ਰਤਿਭਾਤਿ ਯਸ਼੍ਚ ਯੋ ਵਾ ਪ੍ਰਘृष੍ਟਃ ਪ੍ਰਜਹਾਤਿ ਦੀਪ੍ਤਿਮ੍ 70.
ਜੋ ਤੇਲ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਬਹੁਤ ਘਿਸਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਗੁਆ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਚੋਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਯਥਾਨੁਵृਤ੍ਤਿਂ ਵਿਭਰ੍ਤਿਯਃ ਸਰ੍ਵਗੁਣਾਨਤੀਵ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਾਪਿ ਰਤ੍ਨਾਕਰਜਾ ਸ੍ਵਜਾਤਿਂ ਲਕ੍ਸ਼ੇਦ੍ਗੁਰੁਤ੍ਵੇਨ ਗੁਣੇਨ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ ॥ 70.
ਜਦੋਂ ਰਤਨ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖ ਕੇ, ਭਾਰ ਅਤੇ ਗੁਣ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਕਿਸਮ ਪਛਾਣੀ ਜਾਵੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚੋਂ ਮਿਲਿਆ ਹੋਵੇ।
ਅਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਤਿ ਸਨ੍ਦੇਹੇ ਸ਼ਾਣੇ ਤੁ ਪਰਿਲੇਖਯੇਤ੍ 70.
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਇਸ ਨੂੰ ਪੱਥਰ 'ਤੇ ਘਿਸ ਕੇ ਜਾਂਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਜ੍ਰਂ ਵਾ ਕੁਰੁਵਿਨ੍ਦਂ ਵਾ ਵਿਮੁਚ੍ਯਾਨੇਨ ਕੇਨਚਿਤ੍ 70.
ਚਾਹੇ ਉਹ ਹੀਰਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕੁਰੂਵਿੰਦ, ਇਹ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਾਤ੍ਯਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵੇऽਪਿ ਮਣੇਰ੍ਨ ਜਾਤੁ ਵਿਜਾਤਯਃ ਸਨ੍ਤਿ ਸਮਾਨਵਰ੍ਣਾਃ 70.
ਜਿਵੇਂ ਇੱਕੋ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਤਨ ਇੱਕੋ ਵਰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰੰਗ ਜਾਂ ਕਿਸਮ ਦੀ ਕੋਈ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਗੁਣੋਪਪਨ੍ਨੇਨ ਸਹਾਵਬਦ੍ਧੋਮੇਣਿਰ੍ਨ ਧਾਰ੍ਯੋ ਵਿਗੁਣੋ ਹਿ ਜਾਤ੍ਯਾ 70.
ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਰਤਨ ਵਿੱਚ ਗੁਣ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਚੰਗੀ ਜਾਤ ਦਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਪਹਿਨਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਸਿਰਫ ਉਹੀ ਰਤਨ ਚੰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੁਣ ਹੋਣ।
ਚਾਣ੍ਡਾਲ ਏਕੋऽਪਿ ਯਥਾ ਦ੍ਵਿਜਾਤੀਨ੍ਸਮੇਤ੍ਯ ਭੂਰੀਨਪਿ ਹਨ੍ਤ੍ਯਯਤ੍ਨਾਤ੍ 70.
ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਚੰਡਾਲ ਵੀ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਜਤਨ ਦੇ, ਕਈਆਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ,
ਸਪਤ੍ਨਮਧ੍ਯੇऽਪਿ ਕृਤਾਧਿਵਾਸਂ ਪ੍ਰਮਾਦਵृਤ੍ਤਾਵਪਿ ਵਰ੍ਤ੍ਤਮਾਨਮ੍ 70.
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੇ ਕੋਈ ਵੈਰੀਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਰਹੇ ਜਾਂ ਬੇਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਵੀ ਚੱਲੇ,
ਦੋषੋਪਸਰ੍ਗਪ੍ਰਭਵਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ਤੇ ਨੋਪਦ੍ਰਵਾਸ੍ਤਂ ਸਮਭਿਦ੍ਰਵਨ੍ਤਿ 70.
ਉਸ ਨੂੰ ਗਲਤੀਆਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜਾਵਾਂ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀਆਂ।
ਵਜ੍ਰਸ੍ਯ ਯਤ੍ਤਣ੍ਡੁਲਸਂਖ੍ਯਯੋਕ੍ਤਂ ਮੂਲ੍ਯਂ ਸਮੁਤ੍ਪਾਦਿਤਗੌਰਵਸ੍ਯ 70.
ਹੀਰੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਉਸਦੇ ਭਾਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਚਾਵਲ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਨਾਲ ਤੋਲ ਕੇ ਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਰ੍ਣਦਾਪ੍ਤ੍ਯਪਪਨ੍ਨਂ ਹਿ ਮਣਿਰਤ੍ਨਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ 70.
ਜਿਸ ਰਤਨ ਵਿੱਚ ਰੰਗ ਦੀ ਚਮਕ ਹੋਵੇ, ਉਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਗਾਰੁਡੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪੂਰ੍ਵਖਣ੍ਡੇ ਪ੍ਰਥਮਾਂਸ਼ਾਖ੍ਯੇ ਆਚਾਰਕਾਣ੍ਡੇ ਪਦ੍ਮਰਾਗਪਰੀਕ੍ਸ਼ਣਂ ਨਾਮ ਸਪ੍ਤਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੂਰਵ ਖੰਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੰਸ਼, ਆਚਾਰ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ 'ਪਦਮਰਾਗ ਰਤਨ ਦੀ ਪਰਖ' ਨਾਮਕ ਸਤੱਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਦਾਨਵਾਧਿਪਤੇਃ ਪਿਤ੍ਤਮਾਦਾਯ ਭੁਜਗਾਧਿਪਃ 71.
ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਪਿੱਤ ਲੈ ਲਿਆ।
ਸ ਤਦਾ ਸ੍ਵਸ਼ਿਰੋਰਤ੍ਨਪ੍ਰਭਾਦੀਪ੍ਤੇ ਨਭੋऽਮ੍ਬੁਧੌ 71.
ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਦੇ ਰਤਨ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਚਮਕਦਿਆਂ, ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ।
ਤਤਃ ਪਕ੍ਸ਼ਨਿਪਾਤੇਨ ਸਂਹਰਨ੍ਨਿਵ ਰੋਦਸੀ 71.
ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਪਰਾਂ ਦੀ ਝਪ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਉਤਰੇਆ।
ਸਹਸੈਵ ਮੁਮੋਚ ਤਤ੍ਫਣੀਨ੍ਦ੍ਰਃ ਸੁਰਸਾਭ੍ਯਕ੍ਤਤੁਰੁष੍ਕ (ਰष੍ਕ) ਪਾਦਪਾਯਾਮ੍ 71.
ਅਚਾਨਕ, ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਹ ਪਿੱਤ ਸੁਰਸਾ ਦੇ ਲਗਾਏ ਹੋਏ ਤੁਰੁਸ਼ਕ ਰੁੱਖ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਪਾਤਸਮਨਨ੍ਤਰਕਾਲਮੇਵ ਤਦ੍ਵਦ੍ਵਰਾਲਯਮਤੀਤ੍ਯ ਰਮਾਸਮੀਪੇ 71.
ਉਸਦੇ ਡਿੱਗਣ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਵਰਾਾਲਾ ਦੇ ਆਲ੍ਹਣ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਰਮਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰੈਵ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਪਤਤਸ੍ਤੁ ਪਿਤ੍ਤਾਦੁਪੇਤ੍ਯ ਜਗ੍ਰਾਹ ਤਤੋ ਗਰੁਤ੍ਮਾਨ੍ 71.
ਜਦ ਉਹ ਪਿੱਤ ਹਾਲੇ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਗਰੁੜ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਫੜ ਲਿਆ।
ਤਤ੍ਰਾਕਠੋਰਸ਼ੁਕਕਣ੍ਠਸ਼ਿਰੀषਪੁष੍ਪਖਦ੍ਯੋਤਪृष੍ਠਚਰਸ਼ਾਦ੍ਵਲਸ਼ੈਵਲਾਨਾਮ੍ 71.
ਉਥੇ, ਜਿੱਥੇ ਤੇਜ਼ ਚੋਚ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀ, ਸ਼ੀਰੀਸ਼ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਜੁਗਨੂ, ਘਾਹ, ਕਾਈ ਤੇ ਜਲੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜੜੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ,
ਤਦ੍ਯਤ੍ਰ ਭੋਗੀਨ੍ਦ੍ਰਭੁਜਾਭਿਯੁਕ੍ਤਂ ਪਪਾਤ ਪਿਤ੍ਤਂ ਦਿਤਿਜਾਧਿਪਸ੍ਯ 71.
ਉਥੇ ਹੀ, ਜਿੱਥੇ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਬਾਂਹ ਨਾਲ ਵੱਜ ਕੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਪਿੱਤ ਡਿੱਗਿਆ ਸੀ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਮਰਕਤਸ੍ਥਾਨੇ ਯਤ੍ਕਿਞ੍ਚਿਦੁਪਜਾਯਤੇ 71.
ਉਸ ਮਰਕਤ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਉੱਗਦਾ ਹੈ,
ਸਰ੍ਵਮਨ੍ਤ੍ਰੌषਧਿਗਣੈਰ੍ਯਨ੍ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤੁਮ੍ 71.
ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੰਤਰ ਜਾਂ ਦਵਾਈ ਨਾਲ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਅਨ੍ਯਦਪ੍ਯਾਕਰੇ ਤਤ੍ਰ ਯਦ੍ਦੋषੈਰੁਪਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ 71.
ਉਥੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਰੂਪ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਔਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ।
ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਹਰਿਤਵਰ੍ਣਂ ਕੋਮਲਮਰ੍ਚਿਰ੍ਵਿਭੇਦਜਟਿਲਂ ਚ 71.
ਉਹ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਹਰਾ, ਨਰਮ, ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਰੇਸ਼ੇਦਾਰ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।
ਯੁਕ੍ਤਂ ਸਂਸ੍ਥਾਨਗੁਣੈਃ ਸਮਰਾਗਂ ਗੌਰਵੇਣ ਨ ਵਿਹੀਨਮ੍ 71.
ਉਸ ਵਿੱਚ ਢੰਗ ਤੇ ਗੁਣ ਪੂਰੇ ਹਨ, ਰੰਗ ਸਮਾਨ ਹੈ ਤੇ ਇੱਜ਼ਤ ਵਿਚ ਘਾਟ ਨਹੀਂ।
ਹਿਤ੍ਵਾ ਚ ਹਰਿਤਭਾਵਂ ਯਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰ੍ਵਿਨਿਹਿਤਾ ਭਵੇਦ੍ਦੀਪ੍ਤਿਃ 71.
ਜਦੋਂ ਹਰਾ ਰੰਗ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚਮਕ ਲੁਕਾਈ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਯਚ੍ਚ ਮਨਸਃ ਪ੍ਰਸਾਦਂ ਵਿਦਧਾਤਿ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯਮਤਿਮਾਤ੍ਰਮ੍ 71.
ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਮਨ ਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਵਰ੍ਣਸ੍ਯਾਤਿ ਵਿਭੁਤ੍ਵਾਦ੍ਯਸ੍ਯਾਨ੍ਤਃ ਸ੍ਵਚ੍ਛਕਿਰਣਪਰਿਧਾਨਮ੍ 71.
ਉਸ ਦਾ ਰੰਗ ਬੇਹੱਦ ਸੋਹਣਾ ਹੈ, ਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਫ਼ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਰੌਣਕ ਮਾਰਦਾ ਹੈ।
ਵਰ੍ਣੋਜ੍ਜ੍ਵਲਯਾ ਕਾਨ੍ਤ੍ਯਾ ਸਾਨ੍ਦ੍ਰਾਕਾਰੋ ਵਿਭਾਸਯਾ ਭਾਤਿ 71.
ਉਹ ਚਟਕਦੇ ਰੰਗ, ਚਮਕ ਤੇ ਘਣੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਬਲਕਠੋਰਮਲਿਨਂ ਰੂਕ੍ਸ਼ਂ ਪਾषਾਣਕਰ੍ਕਰੋਪੇਤਮ੍ 71.
ਜੋ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗਾ, ਸਖ਼ਤ, ਗੰਦਾ, ਰੁੱਖਾ ਤੇ ਪੱਥਰ ਵਰਗਾ ਹੋਵੇ।