ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਸਾ ਗਙ੍ਗਾ ਤੁਲ੍ਯਪੁਣ੍ਯਫਲੋਦਯਾ 70.
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਉਹ ਦਰਿਆ ਗੰਗਾ ਵਰਗਾ ਪਵਿੱਤਰ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤ੍ਯੇਵ ਚ ਸ਼ਰ੍ਵਰੀषੁ ਕੂਲਾਨਿ ਰਤ੍ਨੈਰ੍ਨਿਚਿਤਾਨਿ ਤਸ੍ਯਾਃ 70.
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹਰ ਰਾਤ, ਉਸ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਟੇਪੂਜ੍ਜ੍ਵਚਾਰੁਰਾਗਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਤੋਯੇषੁ ਚ ਪਦ੍ਮਰਾਗਾਃ 70.
ਉਸ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਸੋਹਣੇ ਲਾਲ ਰਤਨ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪਦਮਰਾਗ ਰਤਨ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬਨ੍ਧੂ ਕਗੁਂਜਾਸਕਲੇਨ੍ਦ੍ਰਗੋਪਜਵਾਸਮਾਸृਕ੍ਸਮਵਰ੍ਣਸ਼ੋਭਾਃ 70.
ਉਹ ਬੰਧੂਕਾ, ਗੁੰਜਾ, ਇੰਦਰਗੋਪ ਤੇ ਜਵਾ ਫੁੱਲਾਂ ਵਰਗੇ ਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਇਕਸਾਰ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਿਨ੍ਦੁਰਪਦ੍ਮੋਤ੍ਪਲਕੁਂਕੁਮਾਨਾਂ ਲਾਕ੍ਸ਼ਾਰਸਸ੍ਯਾਪਿ ਸਮਾਨਵਰ੍ਣਃ 70.
ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਸਿੰਦੂਰ, ਕਮਲ, ਨੀਲਾ ਕਵਲ, ਕੇਸਰ ਅਤੇ ਲਾਖ ਦੀ ਰਾਲ ਵਰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਭਾਨੋਸ਼੍ਚ ਭਾਸਾਮਨੁਵੇਧਯੋਗਾਮਾਸਾਦ੍ਯ ਰਸ਼ਮਿ ਪ੍ਰਕਰੇਣ ਦੂਰਮ੍ 70.
ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਨਣ ਦੀ ਜੋੜ ਨਾਲ ਦੂਰ ਤਕ ਚਮਕ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕੁਸੁਮ੍ਭਨੀਲਵ੍ਯਤਿਮਿਸ਼੍ਰਰਾਗਪ੍ਰਤ੍ਯੁਗ੍ਰਰਕ੍ਤਾਬੁਜਤੁਲ੍ਯਭਾਸਃ 70.
ਇਸ ਦਾ ਰੰਗ ਕੇਸੁ ਦੇ ਲਾਲ ਅਤੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਨੀਲੇ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਲਾਲ ਕਮਲ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਚਕੋਰਪੁਂਸ੍ਕੋਕਿਲਸਾਰਸਾਨਾਂ ਨੇਤ੍ਰਾਵਭਾਸਸ਼੍ਚ ਭਵਨ੍ਤਿ ਕੇਚਿਤ੍ 70.
ਕੁਝ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਚਕੋਰ ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਕੋਇਲ ਦੀ ਰਸ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪ੍ਰਭਾਵਕਾਠਿਨ੍ਯਗੁਰੁਤ੍ਵਯੋਗੈਃ ਪ੍ਰਾਯਃ ਸਮਾਨਾਃ ਸ੍ਫਟਿਕੋਦ੍ਭਵਾਨਾਮ੍ 70.
ਚਮਕ, ਕਠੋਰਤਾ ਅਤੇ ਭਾਰ ਵਿਚ ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਫੈਦ ਪੱਥਰ ਤੋਂ ਬਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਾਮਂ ਤੁ ਰਾਗਃ ਕੁਰੁਵਿਨ੍ਦਜੇषੁ ਸ ਨੈਵ ਯਾਦृਕ੍ ਸ੍ਫਟਿਕੋਦ੍ਭਵੇषੁ 70.
ਕੁਰੂਵਿੰਦ ਪੱਥਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਲੀ ਤਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਸਫੈਦ ਪੱਥਰ ਤੋਂ ਬਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਰਗੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਯੇ ਤੁ ਰਾਵਣਗਙ੍ਗਾਯਾਂ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਕੁਰੁਵਿਨ੍ਦਕਾਃ 70.
ਜੋ ਕੁਰੂਵਿੰਦ ਪੱਥਰ ਰਾਵਣ ਗੰਗਾ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ—
ਵਰ੍ਣਾਨੁਯਾਯਿਨਸ੍ਤੇषਾ ਮਾਨ੍ਧ੍ਰਦੇਸ਼ੇ ਤਥਾ ਪਰੇ 70.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਮਾਂਧਰ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਥੈਵ ਸ੍ਫਾਟਿਕੋਤ੍ਥਾਨਾਂ ਦੇਸ਼ੇ ਤੁਮ੍ਬੁਰੁਸਂਜ੍ਞਕੇ 70.
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਫੈਦ ਪੱਥਰ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹੋਏ ਵੀ ਤੁੰਬੁਰੂ ਨਾਂ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਵਰ੍ਣਾਧਿਕ੍ਯਂ ਗੁਰੁਤ੍ਵਂ ਚ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਤਾ ਸਮਤਾਚ੍ਛਤਾ 70.
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰੰਗ ਵੱਧ ਹੋਵੇ, ਭਾਰ ਹੋਵੇ, ਚਿਕਣਾਪਣ ਹੋਵੇ ਤੇ ਪੂਰੀ ਚਮਕ ਹੋਵੇ—
ਯੇ ਕਰ੍ਕਰਚ੍ਛਿਦ੍ਰਮਲੋਪਦਿਗ੍ਧਾਃ ਪ੍ਰਭਾਵਿਮੁਕ੍ਤਾਃ ਪਰੁषਾ ਵਿਵਰ੍ਣਾਃ 70.
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਾਰਾਂ, ਛੇਦ, ਮੈਲ, ਚਮਕ ਦੀ ਘਾਟ, ਖੁਰਦਰੇ ਜਾਂ ਫਿੱਕੇ ਹੋਣ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੋਣ—
ਦੋषੋਪਸृष੍ਟਂ ਮਣਿਮਪ੍ਰਬੋਧਾਦ੍ਵਿਭਰ੍ਤ੍ਤਿ ਯਃ ਕਸ਼੍ਚਨ ਕਞ੍ਚਿਦੇਵ 70.
ਜੋਹੀ ਰਤਨ ਕਿਸੇ ਖਾਮੀ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤੀ ਚਮਕ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੀ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ—
ਕਾਮਂ ਚਾਰੁਤਰਾਃ ਪਂਚ ਜਾਤੀਨਾ ਪ੍ਰਤਿਰੂਪਕਾਃ 70.
ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੇ ਹੋਣ, ਪਰ ਕੁਝ ਪੰਜ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਨਕਲੀ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਕਲਸ਼ਪੁਰੋਦ੍ਭਵਸਿਂਹਲਤੁਮ੍ਬੁਰੁਦੇਸ਼ੋਤ੍ਥਮੁਕ੍ਤਪਾਣੀਯਾਃ 70.
ਕਲਸ਼ਾ, ਪੁਰੋਧਭਵ, ਸਿੰਹਲਾ, ਤੁੰਬੁਰੂ ਅਤੇ ਮੁਕਤਪਾਣੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੇ—
ਤੁषੋਪਸਰ੍ਗਾਤ੍ਕਲਸ਼ਾਭਿਧਾਨਮਾਤਾਮ੍ਰਭਾਵਾਦਪਿ ਤੁਮ੍ਬੁਰੂਤ੍ਥਮ੍ 70.
ਭੁੱਸ ਦੀ ਮਿਲਾਵਟ ਕਰਕੇ ਉਹ ਕਲਸ਼ਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਤੇ ਤਾਮਬੇ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਤੁੰਬੁਰੂ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀਪੂਰ੍ਣਕਂ ਦੀਪ੍ਤਿਵਿਨਾਕृਤਤ੍ਵਾਦ੍ਵਿਜਾਤਿਲਿਙ੍ਗਾਸ਼੍ਰਯ ਏਵ ਭੇਦਃ 70.
ਸ਼੍ਰੀਪੂਰਨਕਾ ਨੂੰ ਚਮਕ ਦੀ ਘਾਟ ਕਰਕੇ ਇਹ ਨਾਂ ਮਿਲਿਆ ਹੈ; ਫਰਕ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਦੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਹੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਨੇਹਪ੍ਰਦਿਗ੍ਧਃ ਪ੍ਰਤਿਭਾਤਿ ਯਸ਼੍ਚ ਯੋ ਵਾ ਪ੍ਰਘृष੍ਟਃ ਪ੍ਰਜਹਾਤਿ ਦੀਪ੍ਤਿਮ੍ 70.
ਜੋ ਤੇਲ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਬਹੁਤ ਘਿਸਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਗੁਆ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਚੋਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਯਥਾਨੁਵृਤ੍ਤਿਂ ਵਿਭਰ੍ਤਿਯਃ ਸਰ੍ਵਗੁਣਾਨਤੀਵ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਾਪਿ ਰਤ੍ਨਾਕਰਜਾ ਸ੍ਵਜਾਤਿਂ ਲਕ੍ਸ਼ੇਦ੍ਗੁਰੁਤ੍ਵੇਨ ਗੁਣੇਨ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ ॥ 70.
ਜਦੋਂ ਰਤਨ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖ ਕੇ, ਭਾਰ ਅਤੇ ਗੁਣ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਕਿਸਮ ਪਛਾਣੀ ਜਾਵੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚੋਂ ਮਿਲਿਆ ਹੋਵੇ।
ਅਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਤਿ ਸਨ੍ਦੇਹੇ ਸ਼ਾਣੇ ਤੁ ਪਰਿਲੇਖਯੇਤ੍ 70.
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਇਸ ਨੂੰ ਪੱਥਰ 'ਤੇ ਘਿਸ ਕੇ ਜਾਂਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਜ੍ਰਂ ਵਾ ਕੁਰੁਵਿਨ੍ਦਂ ਵਾ ਵਿਮੁਚ੍ਯਾਨੇਨ ਕੇਨਚਿਤ੍ 70.
ਚਾਹੇ ਉਹ ਹੀਰਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕੁਰੂਵਿੰਦ, ਇਹ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਾਤ੍ਯਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵੇऽਪਿ ਮਣੇਰ੍ਨ ਜਾਤੁ ਵਿਜਾਤਯਃ ਸਨ੍ਤਿ ਸਮਾਨਵਰ੍ਣਾਃ 70.
ਜਿਵੇਂ ਇੱਕੋ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਤਨ ਇੱਕੋ ਵਰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰੰਗ ਜਾਂ ਕਿਸਮ ਦੀ ਕੋਈ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਗੁਣੋਪਪਨ੍ਨੇਨ ਸਹਾਵਬਦ੍ਧੋਮੇਣਿਰ੍ਨ ਧਾਰ੍ਯੋ ਵਿਗੁਣੋ ਹਿ ਜਾਤ੍ਯਾ 70.
ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਰਤਨ ਵਿੱਚ ਗੁਣ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਚੰਗੀ ਜਾਤ ਦਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਪਹਿਨਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਸਿਰਫ ਉਹੀ ਰਤਨ ਚੰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੁਣ ਹੋਣ।
ਚਾਣ੍ਡਾਲ ਏਕੋऽਪਿ ਯਥਾ ਦ੍ਵਿਜਾਤੀਨ੍ਸਮੇਤ੍ਯ ਭੂਰੀਨਪਿ ਹਨ੍ਤ੍ਯਯਤ੍ਨਾਤ੍ 70.
ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਚੰਡਾਲ ਵੀ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਜਤਨ ਦੇ, ਕਈਆਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ,
ਸਪਤ੍ਨਮਧ੍ਯੇऽਪਿ ਕृਤਾਧਿਵਾਸਂ ਪ੍ਰਮਾਦਵृਤ੍ਤਾਵਪਿ ਵਰ੍ਤ੍ਤਮਾਨਮ੍ 70.
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੇ ਕੋਈ ਵੈਰੀਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਰਹੇ ਜਾਂ ਬੇਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਵੀ ਚੱਲੇ,
ਦੋषੋਪਸਰ੍ਗਪ੍ਰਭਵਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ਤੇ ਨੋਪਦ੍ਰਵਾਸ੍ਤਂ ਸਮਭਿਦ੍ਰਵਨ੍ਤਿ 70.
ਉਸ ਨੂੰ ਗਲਤੀਆਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜਾਵਾਂ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀਆਂ।
ਵਜ੍ਰਸ੍ਯ ਯਤ੍ਤਣ੍ਡੁਲਸਂਖ੍ਯਯੋਕ੍ਤਂ ਮੂਲ੍ਯਂ ਸਮੁਤ੍ਪਾਦਿਤਗੌਰਵਸ੍ਯ 70.
ਹੀਰੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਉਸਦੇ ਭਾਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਚਾਵਲ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਨਾਲ ਤੋਲ ਕੇ ਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।