ਵਰਵ੍ਯਾਜੇਨ ਪਸ਼ੁਤਾਂ ਯਾਚਿਤਃ ਸ ਸੁਰੈਰ੍ਮਖੇ 68.
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵਰ ਮੰਗਣ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਕੁਰਬਾਨੀ ਵਾਲਾ ਜਾਨਵਰ ਬਣਨ ਲਈ ਕਿਹਾ।
ਪਸ਼ੁਵਤ੍ਸ ਵਿਸ਼ਸ੍ਤਸ੍ਤੈਃ ਸ੍ਵਵਾਕ੍ਯਾਸ਼ਨਿਯਨ੍ਤ੍ਰਿਤਃ 68.
ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਵਚਨ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਕੁਰਬਾਨੀ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰ ਵਾਂਗ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਯ ਸਤ੍ਤ੍ਵਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧੇਨ ਚ ਕਰ੍ਮਣਾ 68.
ਉਸਦੀ ਸੁੱਚੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ,
ਦੇਵਾਨਾਮਥ ਯਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਸਿਦ੍ਧਾਨਾਂ ਪਵਨਾਸ਼ਿਨਾਮ੍ 68.
ਉਸ ਤੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਯਕਸ਼ਾਂ, ਸਿੱਧਾਂ ਅਤੇ ਹਵਾ ਤੇ ਜੀਊਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਰਤਨ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਤੇषਾਂ ਤੁ ਪਤਤਾਂ ਵੇਗਾਦ੍ਵਿਮਾਨੇਨ ਵਿਹਾਯਸਾ 68.
ਉਹ ਰਤਨ ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਵਿਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਡਿੱਗੇ,
ਮਹੋਦਧੌ ਸਰਿਤਿ ਵਾ ਪਰ੍ਵਤੇ ਕਾਨਨੇऽਪਿ ਵਾ 68.
ਉਹ ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਦਰਿਆਵਾਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਜਾਂ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਪਏ।
ਤੇषੁ ਰਕ੍ਸ਼ੋਵਿषਵ੍ਯਾਲਵ੍ਯਾਧਿਘ੍ਨਾਨ੍ਯਘਹਾਨਿ ਚ 68.
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਰਤਨ ਰਾਖਸਾਂ, ਜ਼ਹਿਰ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ, ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵਜ੍ਰਂ ਮੁਕ੍ਤਾਮਣਯਃ ਸਪਦ੍ਮਰਾਗਾਃ ਸਮਰਕਤਾਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਃ 68.
ਹੀਰਾ, ਮੋਤੀ, ਲਾਲ, ਪਦਮਰਾਗ ਤੇ ਪੰਨਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਰ੍ਕੇਤਨਂ ਸਪੁਲਕਂ ਰੁਧਿਰਾਖ੍ਯਸਮਨ੍ਵਿਤਂ ਤਥਾ ਸ੍ਫਟਿਕਮ੍ 68.
ਕਰਕੇਤਨ, ਪੁਲਕ, ਰੁਧਿਰ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਫੈਦ ਸਫਟਿਕ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਆਕਾਰਵਰ੍ਣੌ ਪ੍ਰਥਮਂ ਗੁਣਦੋषੌ ਤਤ੍ਫਲਂ ਪਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚ 68.
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਤਨ ਦਾ ਆਕਾਰ ਤੇ ਰੰਗ, ਫਿਰ ਉਸਦੇ ਗੁਣ ਤੇ ਦੋਸ਼, ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕੁਲਗ੍ਨੇषੂਪਜਾਯਨ੍ਤੇ ਯਾਨਿ ਚੋਪਹਤੇऽਹਨਿ 68.
ਜੋ ਰਤਨ ਨਾਸ ਹੋਈਆਂ ਕੁਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਮਾੜੇ ਦਿਨਾਂ ਉੱਤੇ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ,
ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਾਪਰਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਨਾਂ ਰਤ੍ਨਾਨਾਂ ਪृਥਿਵੀਭੁਜਾ 68.
ਉਹ ਰਤਨ ਭਾਵੇਂ ਪਰਖ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਲਏ ਜਾਣ, ਫਿਰ ਵੀ ਰਾਜੇ
ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਜ੍ਞਾਃ ਕੁਸ਼ਲਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਰਤ੍ਨਭਾਜਃ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਕਾਃ 68.
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਿਆਨੁਸਾਰ ਜਾਣੂ, ਮਾਹਰ ਅਤੇ ਅਨੁਭਵੀ ਰਤਨ-ਪਰਖੀਆਂ ਕੋਲੋਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਖਵਾਉਣ।
ਮਹਾ ਪ੍ਰਭਾਵਂ ਵਿਬੁਧੈਰ੍ਯਸ੍ਯਮਾਦ੍ਵਜ੍ਰਮੁਦਾਹृਤਮ੍ 68.
ਹੀਰਾ, ਜਿਸਦੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਬੁੱਧਵਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ,
ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਥਿਲੇਸ਼ੋ ਨਿਪਪਾਤ ਯੇषੁ ਭੁਵਃ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ੇषੁ ਕਥਞ੍ਚਿਦੇਵ 68.
ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਟੁਕੜਾ ਵੀ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ,
ਹੈਮਮਾਤਙ੍ਗਸੌਰਾष੍ਟ੍ਰਾਃ ਪੌਣ੍ਡ੍ਰਕਾਲਿਙ੍ਗਕੋਸ਼ਲਾਃ 68.
ਉਹ ਥਾਂ ਹੇਮਮਾਤੰਗ, ਸੌਰਾਸ਼ਟਰ, ਪੌੰਡ੍ਰ, ਕਲਿੰਗ ਅਤੇ ਕੋਸ਼ਲ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਸਨ।
ਆਤਾਮ੍ਰਾ ਹਿਮਸ਼ੈਲਜਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਸ਼ਿਭਾ ਵੇਣ੍ਵਾਤਟੀਯਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ ਸੌਵੀਰੇ ਤ੍ਵਸਿਤਾਬ੍ਜਮੇਘਸਦृਸ਼ਾਸ੍ਤਾਮ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਸੌਰਾष੍ਟ੍ਰਜਾਃ 68.
ਹਿਮਾਲੇ ਤੋਂ ਆਏ ਪੱਥਰ ਸੁਨਹਿਰੀ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਲੇ ਚੰਦ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਹਨ। ਬਾਂਸ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਪੱਥਰ ਸੌਵੀਰ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਪੱਥਰ ਕਾਲੇ ਕਮਲ ਜਾਂ ਬੱਦਲ ਵਰਗੇ ਹਨ ਜਾਂ ਲਾਲੀ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੌਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਲਘੁ ਵਰ੍ਣਤਸ਼੍ਚ ਗੁਣਵਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇषੁ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਸਮਂਰੇਖਾਬਿਨ੍ਦੁਕਲਙ੍ਕਕਾਕਪਦਕਤ੍ਰਾਸਾਦਿਭਿਰ੍ਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ 68.
ਇਹ ਪੱਥਰ ਰੰਗ ਤੇ ਗੁਣ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਹਲਕਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਾਸੇ ਚੰਗੇ ਬਣੇ ਹੋਣ, ਲਾਈਨਾਂ, ਬਿੰਦੇ, ਧੱਬੇ ਆਦਿ ਸਮਾਨ ਹੋਣ ਤੇ ਕਾਂ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਔਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਜ੍ਰੇषੁ ਵਰ੍ਣਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਦੇਵਾਨਾਮਪਿ ਵਿਗ੍ਰਹਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ 68.
ਵਜ੍ਰ ਦੇ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਰਾਹੀਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵੀ ਦਰਸਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹਰਿਤਸਿਤਪੀਤਪਿਂਗਸ਼੍ਯਾਮਾਸ੍ਤਾਮ੍ਰਾਃ ਸ੍ਵਭਾਵਤੋ ਰੁਚਿਰਾਃ 68.
ਹਰਾ, ਚਿੱਟਾ, ਪੀਲਾ, ਸੁਨਹਿਰੀ, ਕਾਲਾ ਤੇ ਲਾਲੀ ਮਾਰਦਾ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਰੰਗ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਸੋਹਣੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਯ ਸ਼ਙ੍ਖਕੁਮੁਦਸ੍ਫਟਿਕਾਵਦਾਤਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰਿਯਸ੍ਯ ਸ਼ਸ਼ਬਭ੍ਰੁਵਿਲੋਚਨਾਭਃ 68.
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਪੱਥਰ ਸ਼ੰਖ, ਕਮਲ ਜਾਂ ਸਫੈਦ ਕੱਚ ਵਾਂਗ ਬਿਲਕੁਲ ਚਿੱਟਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਸ਼ਤਰੀ ਲਈ ਉਹ ਖਰਗੋਸ਼, ਭੂਰਾ ਜਾਂ ਅੱਖ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਹੋਵੇ।
ਦ੍ਵੌ ਵਜ੍ਰਵਰ੍ਣੌ ਪृਥਿਵੀਪਤੀਨਾਂ ਸਦ੍ਭਿਃ ਪ੍ਰਦਿष੍ਟੌ ਨ ਤੁ ਸਾਰ੍ਵਜਨ੍ਯੌ 68.
ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਲਈ ਦੋ ਵਜ੍ਰ ਦੇ ਰੰਗ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਈਸ਼ਤ੍ਵਾਤ੍ਸਰ੍ਵਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਗੁਣਵਤ੍ਸਾਰ੍ਵਵਰ੍ਣਿਕਮ੍ 68.
ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਤਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਹੋਣ, ਉਹ ਸਭ ਲਈ ਚੰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਧਰੋਤ੍ਤਰਵृਤ੍ਤਯਾ ਹਿ ਯਾਦृਕ੍ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਰ੍ਣਸਙ੍ਕਰਃ 68.
ਹੇਠਾਂ ਜਾਂ ਉੱਪਰ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਰੰਗ ਮਿਲਾਪ ਬਣੇ।
ਨ ਚ ਮਾਰ੍ਗਵਿਭਾਗਮਾਤ੍ਰਵृਤ੍ਤ੍ਯਾ ਵਿਦੁषਾ ਵਜ੍ਰਪਰਿਗ੍ਰਹੋ ਵਿਧੇਯਃ 68.
ਸਿਆਣਾ ਮਨੁੱਖ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਹ ਜਾਂ ਰੂਪ ਦੀ ਵੰਡ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਵਜ੍ਰ ਨਹੀਂ ਚੁਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਏਕਮਪਿ ਯਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰृਙ੍ਗਂ ਵਿਦਲਿਤਮਵਲੋਕ੍ਯਤੇ ਵਿਸ਼ੀਰ੍ਣਂ ਵਾ 68.
ਜੇਕਰ ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਵੀ ਕੋਨਾ ਟੁੱਟਿਆ ਜਾਂ ਚਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ ਜਾਵੇ,
ਸ੍ਫੁਟਿਤਾਗ੍ਨਿਵਿਸ਼ੀਰ੍ਣਸ਼੍ਰृਙ੍ਗਦੇਸ਼ਂ ਮਲਵਰ੍ਣੈਃ ਪृषਤੈਰੁਪੇਤਮਧ੍ਯਮ੍ 68.
ਜੇ ਅੱਗ ਨਾਲ ਟੁੱਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਕੋਨਾ ਚਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਾਂ ਧੱਬਿਆਂ ਤੇ ਮੈਲੇ ਰੰਗ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੱਧਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯੈਕਦੇਸ਼ਃ ਕ੍ਸ਼ਤਜਾਵਭਾਸੋ ਯਦ੍ਵਾ ਭਵੇਲ੍ਲੋਹਿਤਵਰ੍ਣਚਿਤ੍ਰਮ੍ 68.
ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਹਿੱਸੇ 'ਚ ਖੂਨ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਜਾਂ ਲਾਲੀ ਵਾਲੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੋਣ,
ਕੋਟ੍ਯਃ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਨਿ ਧਾਰਾਸ਼੍ਚ षਡष੍ਟੌ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੇਤਿ ਚ 68.
ਕੋਨੇ, ਪਾਸੇ ਤੇ ਧਾਰਾਂ ਛੇ, ਅੱਠ ਜਾਂ ਬਾਰਾਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
षਟ੍ਕੋਟਿ ਸ਼ੁਦ੍ਵਮਮਲਂ ਸ੍ਫੁਟਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਧਾਰਂ ਵਰ੍ਣਾਨ੍ਵਿਤਂ ਲਘੁ ਸੁਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਮਪੇਤਦੋषਮ੍ 68.
ਛੇ ਕੋਨਿਆਂ ਵਾਲਾ ਵਜ੍ਰ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ, ਨਿਰਮਲ, ਤੇਜ਼ ਧਾਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਰੰਗਦਾਰ, ਹਲਕਾ, ਚੰਗੇ ਪਾਸਿਆਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਔਗੁਣ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ।