ਦ੍ਵੀਪਾਤ੍ਤੁ ਦ੍ਵਿਗੁਣੋ ਦ੍ਵੀਪਃ ਸਮੁਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਵृषਧ੍ਵਜ 54.
ਹਰ ਟਾਪੂ ਤੋਂ ਅਗਲਾ ਟਾਪੂ ਦੋਹਣਾ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਧਵਜ।
ਚਤੁਰਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਯੋਜਨੈਰਸ੍ਯ ਚੋਚ੍ਛ੍ਰਯਃ 54.
ਉਸ ਦੀ ਉਚਾਈ ਚੌਰਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਹੈ।
ਅਧਃ षੋਡਸ਼ਸਾਹਸ੍ਤ੍ਰਃ ਕਰ੍ਣਿਕਾਕਾਰਸਂਸ੍ਥਿਤਃ 54.
ਹੇਠਾਂ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ, ਜੋ ਕਮਲ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਾਂਗ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਨੀਲਃ ਸ਼੍ਵੇਤਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰृਂਗੀ ਚ ਉਤ੍ਤਰੇ ਵਰ੍षਪਰ੍ਵਤਾਃ 54.
ਨੀਲਾ, ਸ਼੍ਵੇਤਾ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰਿੰਗੀ ਉੱਤਰੀ ਵਲ ਦੇ ਪਰਬਤ ਹਨ।
ਸ਼ਙ੍ਕਰਾਥ ਨ ਤੇष੍ਵਸ੍ਤਿ ਯੁਗਾਵਸ੍ਥਾ ਕਥਞ੍ਚਨ 54.
ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਵੰਡ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਨਾਭਿਃ ਕਿਂਪੁਰੁषਸ਼੍ਚੈਵ ਹਰਿਵਰ੍षਮਿਲਾ ਵृਤਃ 54.
ਨਾਭੀ, ਕਿੰਪੁਰੁਸ਼ ਅਤੇ ਹਰਿਵਰਸ਼ ਇਲਾ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਕੇਤੁਮਾਲੋ ਨृਪਸ੍ਤੇਭ੍ਯਸ੍ਤਤ੍ਸਂਜ੍ਞਾਨ੍ ਖਣ੍ਡਕਾਨ੍ਦਦੌ 54.
ਕੇਤੁਮਾਲ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਇਲਾਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।
ਤਤ੍ਪੁਤ੍ਰੋ ਭਰਤੋ ਨਾਮ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮੇ ਸ੍ਥਿਤੋ ਵ੍ਰਤੀ 54.
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਭਰਤ ਨਾਂ ਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਵ੍ਰਤਾਂ ਦਾ ਪੱਕਾ ਪਾਲਣਹਾਰ ਸੀ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਪੁਤ੍ਰਃ ਪਰਮੇष੍ਠੀ ਤਤਃ ਸ੍ਮृਤਃ 54.
ਇੰਦਰਦਯੁਮਨ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜੋ ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।
ਸੁਤਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦਥੈ ਜਾਤਃ ਪ੍ਰਸ੍ਤਾਰਸ੍ਤਤ੍ਸੁਤੋ ਵਿਭੁਃ 54.
ਉਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਸਤਾਰ ਜਨਮਿਆ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਤਾਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਭੂ ਹੋਇਆ।
ਨਰੋ ਗਯਸ੍ਯ ਤਨਯਸ੍ਤਤ੍ਪੁਤ੍ਰੋਭੁਦ੍ਵਿਰਾਡਗਤਃ 54.
ਗਯਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਰਾ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵੀਰਾਦਗਤਾ ਹੋਇਆ।
ਤ੍ਵष੍ਟਾ ਤ੍ਵष੍ਟੁਸ਼੍ਚ ਵਿਰਜਾ ਰਜਸ੍ਤਸ੍ਯਾਪ੍ਯਭੂਤ੍ਸੁਤਃ 54.
ਤਵਸ਼ਟਾ, ਤਵਸ਼ਟੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਰਜਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਰਜਾ ਹੋਇਆ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰਾਗਾਰੁਡੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪੂਰ੍ਵਖਣ੍ਡੇ ਪ੍ਰਥਮਾਂਸ਼ਾਖ੍ਯੇ ਆਚਾਰਕਾਣ੍ਡੇ ਭੁਵਨਕੋਸ਼ਵਰ੍ਣਨੋਪਯੋਗਿਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤਵਂਸ਼ਨਿਰੂਪਣਂ ਨਾਮ ਚਤੁਃ ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤ੍ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਰੁੜ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਦੇ ਆਚਾਰ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ, ਭੁਵਨ ਕੋਸ਼ ਦੇ ਵਰਣਨ ਲਈ ਪ੍ਰਯਵ੍ਰਤ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਵਾਲਾ ਚਉਵਾਂ-ਪੰਜਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਮਧ੍ਯੇ ਤ੍ਵਿਲਾਵृਤੋ ਵਰ੍षੋ ਭਦ੍ਰਾਸ਼੍ਵਃ ਪੂਰ੍ਵਤੋऽਦ੍ਭੁਤਃ 55.
ਵਿਚਕਾਰ ਇਲਾਵ੍ਰਿਤ ਦੀ ਧਰਤੀ ਹੈ; ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਭਦ੍ਰਾਸ਼ਵ ਹੈ, ਜੋ ਅਜੋਬਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਕਿਮ੍ਪੁਰੁषੋ ਵਰ੍षੋ ਮੇਰੋਰ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਤਃ ਸ੍ਮृਤਃ 55.
ਫਿਰ ਮੇਰੂ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਕਿੰਪੁਰੁਸ਼ ਨਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਹੈ।
ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਕੇਤੁਮਾਲਸ਼੍ਚ ਰਮ੍ਯਕਃ ਪਸ਼੍ਚਿਮੋਤ੍ਤਰੇ 55.
ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਕੇਤੁਮਾਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ-ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਰਮਯਕ ਹੈ।
ਸਿਦ੍ਧਿਃ ਸ੍ਵਾਭਾਵਿਕੀ ਰੁਦ੍ਰ ! ਵਰ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਭਾਰਤਮ੍ 55.
ਰੁਦ੍ਰਾ! ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਸਫਲਤਾ ਸਵਭਾਵਿਕ ਹੈ।
ਨਾਗਦ੍ਵੀਪਃ ਕਟਾਹਸ਼੍ਚ ਸਿਂਹਲੋ ਵਾਰੁਣਸ੍ਤਥਾ 55.
ਨਾਗਦਵੀਪ, ਕਟਾਹ, ਸਿੰਹਲ ਅਤੇ ਵਾਰੁਣ ਵੀ ਹਨ।
ਪੂਰ੍ਵੇ ਕਿਰਾਤਾਸ੍ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਯਵਨਾਃ ਸ੍ਥਿਤਾਃ 55.
ਉਸ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਕਿਰਾਤ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਯਵਨ ਹਨ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰਿਯਾ ਵੈਸ਼੍ਯਾਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਤਰਵਾਸਿਨਃ 55.
ਅੰਦਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪਾਰਿਯਾਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਸਪ੍ਤਾਤ੍ਰ ਕੁਲਪਰ੍ਵਤਾਃ 55.
ਇੱਥੇ ਸੱਤ ਮੁੱਖ ਪਰਬਤ ਹਨ: ਵਿਂਧਿਆ, ਪਾਰਿਯਾਤ੍ਰ ਅਤੇ ਹੋਰ।
ਤਾਪੀ ਪਯੋष੍ਣੀ ਸਰਯੂਃ ਕਾਵੇਰੀ ਗੋਮਤੀ ਤਥਾ 55.
ਤਾਪੀ, ਪਯੋਸ਼ਣੀ, ਸਰਯੂ, ਕਾਵੇਰੀ ਅਤੇ ਗੋਮਤੀ ਨਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੇਤੁਮਾਲਾ ਤਾਮ੍ਰਪਰ੍ਣੋ ਚਨ੍ਦ੍ਰਭਾਗਾ ਸਰਸ੍ਵਤੀ 55.
ਕੇਤੁਮਾਲਾ, ਤਾਮ੍ਰਪਰਨੀ, ਚੰਦਰਭਾਗਾ ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਵੀ ਨਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਿਦਰ੍ਭਾ ਚ ਸ਼ਤਦ੍ਰੂਸ਼੍ਚ ਨਦ੍ਯਃ ਪਾਪਹਰਾਃ ਸ਼ੁਭਾਃ 55.
ਵਿਦਰਭਾ ਅਤੇ ਸ਼ਤਦ੍ਰੂ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀਆਂ, ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪਾਞ੍ਚਾਲਾਃ ਕੁਰਵੋ ਮਤ੍ਸ੍ਯਾ ਯੌਧੇਯਾਃ ਸਪਟਚ੍ਚਰਾਃ 55.
ਪਾਂਚਾਲ, ਕੁਰੁ, ਮਤਸ੍ਯ, ਯੌਧੇਯ ਅਤੇ ਪਟਚਚਰ—all ਇਹ ਲੋਕ ਹਨ।
ਵृषਧ੍ਵਜ ! ਜਨਾਃ ਪਾਦ੍ਮਾਃ ਸੂਤਮਾਗਧਚੇਦਯਃ 55.
ਵ੍ਰਿਸ਼ਧਵਜ! ਪਦਮ, ਸੂਤ, ਮਗਧ ਅਤੇ ਚੇਦੀ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਹਨ।
ਕਲਿਂਗਵਂਗਪੁਣ੍ਡ੍ਰਾਂਗਾ ਵੈਦਰ੍ਭਾ ਮੂਲਕਾਸ੍ਤਥਾ 55.
ਕਲਿੰਗ, ਵੰਗ, ਪੁੰਡ੍ਰ, ਅੰਗ, ਵੈਦਰਭ ਅਤੇ ਮੂਲਕ ਵੀ ਹਨ।
ਪੁਲਨ੍ਦਾਸ਼੍ਮਕਜੀਮੂਤਨਯਰਾष੍ਟ੍ਰਨਿਵਾਸਿਨਃ 55.
ਪੁਲਿੰਦ, ਅਸ਼ਮਕ, ਜੀਮੂਤ ਅਤੇ ਨਯਾ ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਵਾਸੀ ਵੀ ਹਨ।
ਅਮ੍ਬष੍ਠਦ੍ਰਵਿਡਾ ਲਾਟਾਃ ਕਾਮ੍ਬੋਜਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਮੁਖਾਃ ਸ਼ਕਾਃ 55.
ਅੰਬਸਥ, ਦ੍ਰਾਵਿੜ, ਲਾਟ, ਕਾਮਬੋਜ, ਸਤ੍ਰੀਮੁਖ ਅਤੇ ਸ਼ਕ ਵੀ ਹਨ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਰਾਜ੍ਯਾਃ ਸੈਨ੍ਧਵਾ ਮ੍ਲੇਚ੍ਛਾ ਨਾਸ੍ਤਿ ਕਾ ਯਵਨਾਸ੍ਤਥਾ 55.
ਸਤ੍ਰੀਰਾਜ, ਸੈੰਧਵ, ਮਲੇਛ, ਨਾਸਤਿਕ ਅਤੇ ਯਵਨ ਵੀ ਹਨ।