ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਗਾਰੁਡੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪੂਰ੍ਵਖਣ੍ਡੇ ਪ੍ਰਥਮਾਂਸ਼ਾਖ੍ਯੇ ਆਚਾਰਕਾਣ੍ਡੇ ਵਰ੍ਣਆਸ਼੍ਰਮਧਰ੍ਮਨਿਰੂਪਣਂ ਨਾਮੈਕੋਨਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤ੍ਤਮੋਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਗਾਰੁੜ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੂਰਵ ਖੰਡ ਦੇ ਆਚਾਰ ਅੰਸ਼ ਵਿੱਚ ‘ਵਰਨ ਅਤੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੇ ਕਰਤਵਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ’ ਨਾਮਕ ਉਨੰਜਾ ਚੌਂਕਾ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਹਨ੍ਯਹਨਿ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਤ੍ਕ੍ਰਿਯਾਂ ਸ ਜ੍ਞਾਨਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ 50.
ਜੋ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਨਿਯਤ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਚਿਨ੍ਤਯੇਦ੍ਧृਦਿ ਪਦ੍ਮਸ੍ਥਮਾਨਨ੍ਦਮਜਰਂ ਹਰਿਮ੍ 50.
ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ, ਆਨੰਦਮਈ, ਅਜਰ ਹਰੀ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਤ੍ਰਾਯਾਨ੍ਨਦੀषੁ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਸੁ ਸ਼ੌਚਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਯਥਾਵਿਧਿ 50.
ਨਦੀ ਜਾਂ ਪੰਡਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ,
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਪ੍ਰਾਤਃ ਸ੍ਨਾਨਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ 50.
ਇਸ ਲਈ, ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਸਵੇਰੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸੁਖਾਤ੍ਸੁਪ੍ਤਸ੍ਯ ਸਤਤਂ ਲਾਲਾਦ੍ਯਾਃ ਸਂਸ੍ਤ੍ਰਵਨ੍ਤਿ ਹਿ 50.
ਜੋ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਸੌਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚੋਂ ਲਾਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਸ ਸਦਾ ਵਗਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਃ ਕਾਲਕਰ੍ਣੋ ਚ ਦੁਃ ਸ੍ਵਪ੍ਨਂ ਦੁਰ੍ਵਿਚਿਨ੍ਤਿਤਮ੍ 50.
ਅਸ਼ੁਭ, ਕਾਲਕਰਨ, ਮੰਦੇ ਸੁਪਨੇ ਅਤੇ ਮੰਦ ਵਿਚਾਰ—
ਨ ਚ ਸ੍ਨਾਨਂ ਵਿਨਾ ਪੁਂਸਾਂ ਪ੍ਰਾਸ਼ਸ੍ਤ੍ਯਂ ਕਰ੍ਮ ਸਂਸ੍ਮृਤਮ੍ 50.
ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਕਰਮ ਸ਼ੁਭ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ।
ਅਸ਼ਕ੍ਤਾਵਸ਼ਿਰਸ੍ਕਂ ਤੁ ਸ੍ਨਾਨਮਸ੍ਯ ਵਿਧੀਯਤੇ 50.
ਜੇ ਕੋਈ ਅਸਮਰਥ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਪਾ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਮਾਗ੍ਨੇਯਮੁਦ੍ਦਿष੍ਟਂ ਵਾਯਵ੍ਯਂ ਦਿਵ੍ਯਮੇਵ ਚ 50.
ਬ੍ਰਾਹਮ, ਆਗਨੇਯ, ਉੱਦਿਸ਼ਟ, ਵਾਯਵਯ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ—ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਤੁ ਮਾਰ੍ਜਨਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਃ ਕੁਸ਼ੈਃ ਸੋਦਕਬਿਨ੍ਦੁਭਿਃ 50.
ਬ੍ਰਾਹਮ ਇਸ਼ਨਾਨ ਮੰਤਰਾਂ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕਣ ਦੁਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਗਵਾਂ ਹਿ ਰਜਸਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਵਾਯਵ੍ਯਂ ਸ੍ਨਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ 50.
ਵਾਯਵਯ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਜੋ ਉੱਤਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਗਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਾਰੁਣਂ ਚਾਵਗਾਹਂ ਚ ਮਾਨਸਂ ਤ੍ਵਾਤ੍ਮਵੇਦਨਮ੍ 50.
ਵਾਰੁਣ ਇਸ਼ਨਾਨ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਮਾਨਸਿਕ ਇਸ਼ਨਾਨ ਆਤਮ-ਗਿਆਨ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮਤੀਰ੍ਥਮਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਸੇਵਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਭਿਃ 50.
ਇਸ ਨੂੰ ‘ਆਤਮ-ਤੀਰਥ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ-ਸਮਰਪਿਤ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਅਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਪਾਮਾਰ੍ਗਂ ਚ ਵਿਲ੍ਵਂ ਚ ਕਰਵੀਰਂ ਚ ਧਾਵਨੇ 50.
ਅਪਾਮਾਰਗ, ਬਿਲਵਾ ਅਤੇ ਕਰਵੀਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਫਾਈ ਲਈ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲ੍ਯ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਜ੍ਜਹ੍ਯਾਚ੍ਛੁਚੌ ਦੇਸ਼ੇ ਸਮਾਹਿਤਃ 50.
ਧੋ ਕੇ ਅਤੇ ਖਾ ਕੇ, ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਭਾਗ ਸ਼ੁਧ ਥਾਂ ਤੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਆਚਮ੍ਯ ਵਿਧਿਵਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਪੁਨਰਾਚਮ੍ਯ ਵਾਗ੍ਯਤਃ 50.16 ਆਪੋਹਿष੍ਠਾਵ੍ਯਾਹृਤਿਭਿਃ ਸਾਵਿਤ੍ਰ੍ਯਾ ਵਾਰੁਣੈਃ ਸ਼ੁਭੈਃ 50.
ਜਲ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਮੁੜ ਜਲ ਚੁੱਕਦੇ ਹੋਏ, ਬੋਲਾਂ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਜਪ੍ਤ੍ਵਾ ਜਲਾਞ੍ਜਲਿਂ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਭਾਰਸ੍ਕਰਂ ਪ੍ਰਤਿ ਤਨ੍ਮਨਾਃ 50.
ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਮਨ ਲਾ ਕੇ, ਭਾਰਸਕਰ ਨੂੰ ਜਲ ਦੀ ਅੰਜਲੀ ਅਰਪਣ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਂ ਤਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਧ੍ਯਾਯੇਤ੍ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਮਿਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ 50.
ਫਿਰ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਕਰ ਕੇ, ਸੰਧਿਆ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਐਸ਼੍ਵਰੀ ਕੇਵਲਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਤ੍ਰਯਸਮੁਦ੍ਭਵਾ 50.
ਇਹ ਸਰਵੋਚ ਸ਼ਕਤੀ, ਤਿੰਨ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਇਸ਼ਵਰੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਙ੍ਮੁਖਃ ਸਤਤਂ ਵਿਪ੍ਰਃ ਸਨ੍ਧ੍ਯੋਪਾਸਨਮਾਚਰੇਤ੍ 50.
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਯਦਨ੍ਯਤ੍ਕੁਰੁਤੇ ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ਨ ਤਸ੍ਯ ਫਲਭਾਗ੍ਭਵੇਤ੍ 50.
ਉਹ ਹੋਰ ਜੋ ਕੁਝ ਕਰੇ, ਉਸਦਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਉਪਾਸ੍ਯ ਵਿਧਿਵਤ੍ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਃ ਪੂਰ੍ਵਪਰਾਂ ਗਤਿਮ੍ 50.
ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਪਿਛਲੇ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦੋਵੇਂ ਲਕੜਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਹਾਯ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਪ੍ਰਣਤਿਂ ਸ ਯਾਤਿ ਨਰਕਾਯੁਤਮ੍ 50.
ਜੇ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਮ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਅਣਗਿਣਤ ਨਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਪਾਸਿਤੋ ਭਵੇਤ੍ਤੇਨ ਦੇਵੋ ਯੋਗਤਨੁਃ ਪਰਃ 50.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਪਰਮ ਦੇਵਤਾ ਯੋਗ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਗਾਯਤ੍ਤ੍ਰੀਂ ਵੈ ਜਪੇਦ੍ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਪ੍ਰਾਙ੍ਮੁਖਃ ਪ੍ਰਯਤਃ ਸ਼ੁਚਿਃ 50.
ਜੋ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਸ਼ੁਧ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਗਾਯਤਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪੇ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਸ੍ਤੁ ਵਿਵਿਧੈਃ ਸਾਰੈਃ ऋਗ੍ਯਜੁਃਸਾਮਸਂਜ੍ਞਿਤੈਃ 50.
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਰਿਗ, ਯਜੁਰ ਅਤੇ ਸਾਮ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਪ੍ਰਣਤਿਂ ਭੂਮੌ ਮੂਰ੍ਧਾਨਮਭਿਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤਃ 50.
ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਸਿਰ ਸ਼ੁਧ ਕਰਕੇ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਿਵੇਦਯਾਮਿ ਚਾਤ੍ਮਾਨਂ ਨਮਸ੍ਤੇ ਜ੍ਞਾਨਰੂਪਿਣੇ 50.
ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਆਪ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਭੂਰ੍ਭੁਵਃ ਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਵਮੋਙ੍ਕਾਰਃ ਸਰ੍ਵੋ ਰੁਦ੍ਰਃ ਸਨਾਤਨਃ 50.
ਭੂ, ਭੁਵ, ਸਵ, ਓਮ—ਇਹ ਸਭ ਰੁਦ੍ਰ ਹਨ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ।