ਆਚਾਰ੍ਯ੍ਯਾਃ ਕੇਚਿਦਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਜਾਤਕਰ੍ਮਾਦ੍ਯਨਨ੍ਤਰਮ੍ 48.
ਕੁਝ ਗੁਰੂ ਜਨਮ ਸੰਸਕਾਰ ਆਦਿ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਇਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਆਚਾਰ੍ਯ੍ਯੋऽਥ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯਾਪਿ ਨੀਰਾਜ੍ਯਮਭਿਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤਮ੍ 48.
ਫਿਰ ਗੁਰੂ, ਉਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਕੇ, ਘੀ ਨੂੰ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪਞ੍ਚਪਞ੍ਚਾਹੁਤੀਰ੍ਹੁਤ੍ਵਾ ਆਜ੍ਯੇਨ ਤਦਨਨ੍ਤਰਮ੍ 48.
ਫਿਰ, ਪੰਜ ਪੰਜ ਆਹੁਤੀਆਂ ਘੀ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ—
ਸ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਹਿਤੈਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਃ ਪ੍ਰਣਵੇਨਾਥ ਹੋਮਯੇਤ੍ 48.
ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਤੇ ਉੱਚਾਰਣ ਨਾਲ, ਉਹ ਹੋਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਏਵਮੁਤ੍ਪਾਦਿਤੋ ਵਹ੍ਨਿਃ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਸੁ ਸਿਦ੍ਧਿਦਃ 48.
ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਗਾਈ ਹੋਈ ਅੱਗ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਦੀਨਾਂ ਸ੍ਵਮਨ੍ਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਤਥਾਹੁਤਿਸ਼ਤਂ ਸ਼ਤਮ੍ 48.
ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਦੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਸੋ ਸੋ ਆਹੁਤੀਆਂ ਚੜ੍ਹਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸ੍ਵਾਮਾਹੁਤਿਮਥਾਜ੍ਯੇषੁ ਹੋਤਾ ਤਤ੍ਕਲਸ਼ੇ ਨ੍ਯਸੇਤ੍ 48.
ਫਿਰ, ਹੋਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਪਣੀ ਆਹੁਤੀ ਉਸ ਪਾਤੀ ਵਿੱਚ ਘੀ ਵਾਲੀਆਂ ਆਹੁਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮਾਨਮੇਕਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਤਃ ਪੂਰ੍ਣਾਂ ਪ੍ਰਦਾਪਯੇਤ੍ 48.
ਆਪਣੀ ਮਨ ਨੂੰ ਇੱਕਾਗਰ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਪੂਰੀ ਆਹੁਤੀ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਭੂਤਾਨਾਂ ਚੈਵ ਦੇਵਾਨਾਂ ਨਾਗਾਨਾਂ ਚ ਪ੍ਰਯੋਗਤਃ 48.
ਜੀਵਾਂ, ਦੇਵਾਂ ਤੇ ਨਾਗਾਂ ਲਈ, ਕਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ—
ਆਜ੍ਯਂ ਤਯੋਃ ਸਹਕਾਰਿ ਤਤ੍ਪ੍ਰਧਾਨਂ ਯਦਙ੍ਕ(ਕ੍ਸ਼)ਯੋਃ 48.
ਘੀ ਦੋਹਾਂ ਲਈ ਸਹਾਇਕ ਹੈ, ਤੇ ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਾਤੇ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮੁੱਖ ਹੈ।
ਜ੍ਯੇष੍ਠਸਾਮ ਚ ਭਾਰੁਣ੍ਡਂ ਤਨ੍ਨਯਾਮੀਤਿ ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ 48.
ਜੈਸ਼ਠ ਸਾਮ ਤੇ ਭਾਰੁੰਡਾ ਪੱਛਮੀ ਪਾਸੇ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਮੇਕੈਕਂ ਦੇਵਂ ਸ਼ਿਰਸਿ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍ 48.
ਹਰੇਕ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਆਹੁਤੀਆਂ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਿਰਃ ਸ੍ਥਾਨੇषੁ ਜੁਹੁਯਾਦਾਵਿਸ਼ੇਚ੍ਚਾਪ੍ਯਨੁਕ੍ਰਮਾਤ੍ 48.
ਉਹ ਸਿਰ ਦੇ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਹਵਨ ਕਰੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦਾਖਲ ਹੋਵੇ।
ਸ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਹਿਤੈਰ੍ਵਾਪਿ ਗਾਯਤ੍ਤ੍ਰ੍ਯਾ ਵਾਥ ਤੇ ਦ੍ਵਿਜਾਃ 48.
ਜੋ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹਨ ਜਾਂ ਗਾਯਤਰੀ ਮੰਤ੍ਰ, ਉਹ ਵੀ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਹੋਏ।
ਏਵਂ ਹੋਮਵਿਧਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਨ੍ਯਸੇਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਂਸ੍ਤੁ ਦੇਸ਼ਿਕਃ 48.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਵਨ ਦੀ ਰੀਤ ਕਰਕੇ, ਦੇਸ਼ਕ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਸਥਿਤ ਕਰੇ।
ਅਗ੍ਨ ਆਯਾਹਿ ਜਙ੍ਘੇ ਦ੍ਵੇ ਸ਼ਨ੍ਨੋਦੇਵੀਤਿ ਜਾਨੁਨੀ 48.
‘ਅੱਗ, ਆ ਜਾ’—ਦੋਨੋ ਪਿੰਡਾਂ 'ਤੇ; ‘ਦੇਵਤਾ ਸਾਨੂੰ ਭਲਾਈ ਦੇਣ’—ਗੁਟਨਾਂ 'ਤੇ।
ਦੀਰ੍ਘਾਯੁष੍ਟ੍ਵਾਯ ਹृਦਯੇ ਸ਼੍ਰੀਸ਼੍ਚਤੇ ਗਲਕੇ ਨ੍ਯਸੇਤ੍ 48.
‘ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਹੋਵੇ’—ਦਿਲ 'ਤੇ; ‘ਚਮਕ ਤੇਰੇ ਲਈ’—ਗਲੇ 'ਤੇ, ਉਹ ਸਥਿਤ ਕਰੇ।
ਮੂਰ੍ਦ੍ਧਾਭਵ ਤਥਾ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਆਲਗ੍ਨਾਦ੍ਧੋਮਮਾਚਰੇਤ੍ 48.
‘ਸਿਰ ਬਣ’—ਸਿਰ 'ਤੇ ਵੀ; ਸਥਿਤ ਕਰਕੇ, ਹਵਨ ਕਰੇ।
ਵੇਦਪੁਣ੍ਯਾਹਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਪ੍ਰਾਸਾਦਾਨਾਂ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍ 48.
‘ਵੇਦ’, ‘ਪੁਣਯ ਦਿਨ’ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਮੰਦਰਾਂ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰੇ।
ਦਿਕ੍ਪਾਲਾਨ੍ਸਹ ਰਤ੍ਨੈਸ਼੍ਚ ਧਾਤੂਨੌषਧਯਸ੍ਤਥਾ 48.
ਉਹ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ, ਰਤਨਾਂ, ਧਾਤੂਆਂ ਅਤੇ ਜੜੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਸਤਿਕਾਰ ਦੇਵੇ।
ਨ ਗਰ੍ਭੇ ਸ੍ਥਾਪਯੇਦ੍ਦੇਵਂ ਨ ਗਰ੍ਭਂ ਤੁ ਪਰਿਤ੍ਯਜੇਤ੍ 48.
ਉਹ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਨਾ ਕਰੇ, ਪਰ ਗਰਭ ਨੂੰ ਛੱਡੇ ਵੀ ਨਾ।
ਤਿਲਸ੍ਯ ਤੁषਮਾਤ੍ਰਂ ਤੁ ਉਤ੍ਤਰਂ ਕਿਞ੍ਚਿਦਾਨਯੇਤ੍ 48.
ਉੱਤਰ ਤੋਂ ਤਿਲ ਦੀ ਥੋੜੀ ਛਿਲਕ ਲਿਆਵੇ।
ਦੇਵਸ੍ਯ ਤ੍ਵਾ ਸਵਿਤੁਰ੍ਵਃ षਡ੍ਭ੍ਯੋ ਵੈ ਵਿਨ੍ਯਸੇਦ੍ਗੁਰੁਃ 48.
ਗੁਰੂ ਦੇਵਤਾ ਲਈ ਸਾਵਿਤ੍ਰ ਦਾ ਛੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਸਥਿਤ ਕਰੇ।
षਡ੍ਭ੍ਯੋ ਵਿਨ੍ਯਸ੍ਯ ਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਂ ਧ੍ਰੁਵਾਰ੍ਥੈਰਭਿਮਨ੍ਤ੍ਰਯੇਤ੍ 48.
ਛੇ ਮੰਤ੍ਰ ਸਥਿਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰੇ।
ਦੀਪਧੂਪਸੁਗਨ੍ਧੈਸ਼੍ਚ ਨੈਵੇਦ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਪੂਜਯੇਤ੍ 48.
ਉਹ ਦੀਵੇ, ਧੂਪ, ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਦੀ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਪਾਤ੍ਰਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਯੁਗਂ ਛਤ੍ਰਂ ਤਥਾ ਦਿਵ੍ਯਾਙ੍ਗੁਲੀਯਕਮ੍ 48.
ਇੱਕ ਪਾਤਰ, ਜੋੜਾ ਕਪੜੇ, ਛਤਰੀ ਅਤੇ ਇਕ ਦਿਵਿਆ ਅੰਗੂਠੀ ਵੀ।
ਚਤੁਰ੍ਥੀ ਜੁਹੁਯਾਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਯਜਮਾਨਃ ਸਮਾਹਿਤਃ 48.
ਫਿਰ ਯਜਮਾਨ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਚੌਥੀ ਹਵਨ ਕਰੇ।
ਨਿष੍ਕ੍ਰਮ੍ਯ ਬਹਿਰਾਚਾਰ੍ਯ੍ਯੋ ਦਿਕ੍ਪਾਲਾਨਾਂ ਬਲਿਂ ਹਰੇਤ੍ 48.
ਆਚਾਰਯ ਬਾਹਰ ਜਾ ਕੇ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਬਲੀ ਦੇਵੇ।
ਯਾਗਾਨ੍ਤੇ ਕਪਿਲਾਂ ਦਦ੍ਯਾਦਾਚਾਰ੍ਯ੍ਯਾਯ ਚ ਚਾਮਰਮ੍ 48.
ਯਾਗ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਉਹ ਆਚਾਰਯ ਨੂੰ ਪੀਲੀ ਗਾਂ ਅਤੇ ਚਮਰ ਦੇਵੇ।
ਵ੍ਯਜਨਂ ਗ੍ਰਾਮਵਸ੍ਤ੍ਰਾਦੀਨ੍ਸੋਪਸ੍ਕਾਰਂ ਸੁਮਣ੍ਡਪਮ੍ ਯਜਮਾਨੋ ਵਿਮੁਕ੍ਤਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸ੍ਥਾਪਕਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦਤਃ ।। 48.
ਪੱਖਾ, ਪਿੰਡ ਦੇ ਕਪੜੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਜ-ਸਮਾਨ, ਸੋਹਣੇ ਮੰਡਪ ਸਮੇਤ; ਯਜਮਾਨ ਸਥਾਪਕ ਦੇ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।