ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਤੁਲਸੀਵਨ੍ਦਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਚ੍ਛ੍ਰੀਵਿष੍ਣੁਂ ਸਂਸ੍ਮਰੇਤ੍ਖਗ । ਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰੋਤ੍ਸਰ੍ਗਕਾਲੇ ਚ ਹ੍ਯਪਾਨਾਤ੍ਮਕਕੇਸ਼ਵਮ੍

ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਖਗ। ਜਦੋਂ ਮੂਤ ਜਾਂ ਪਖਾਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਅਪਾਨ ਵਾਲੇ ਕੇਸ਼ਵ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮਂ ਸ਼ੌਚਕਾਲੇ ਗਙ੍ਗਾਪਾਨਕਰਂ ਹਰਿਮ੍ । ਦਨ੍ਤਧਾਵਨਕਾਲੇ ਤੁ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਨ੍ਤਰ੍ਯਾਮਿਣਂ ਹਰਿਮ੍

ਸਾਫ-ਸਫਾਈ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ, ਗੰਗਾ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਹਰੀ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦੰਦ ਮੰਜਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਚੰਦ੍ਰ ਵਿਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਹਰੀ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਮੁਖਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲਨੇ ਕਾਲੇ ਮਾਧਵਂ ਸਂਸ੍ਮਰੇਤ੍ਖਗ । ਗਵਾਂ ਕਣ੍ਡੂਯਨੇ ਚੈਵ ਸ੍ਮਰੇਦ੍ਗੋਵਰ੍ਧਨਂ ਹਰਿਮ੍

ਮੂੰਹ ਧੋਣ ਵੇਲੇ ਮਾਧਵ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਖਗ। ਗਾਂ ਨੂੰ ਖੁਜਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਗੋਵਰਧਨ ਹਰੀ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸਦਾ ਗੋਦੋਹਨੇ ਕਾਲੇ ਸ੍ਮਰੇਦ੍ਗੋਪਾਲਵਲ੍ਲਭਮ੍ । ਅਨਨ੍ਤਪੁਣ੍ਯਾਰ੍ਜਿਤਜਨ੍ਮਕਰ੍ਮਣਾਂ ਸੁਪਕ੍ਵਕਾਲੇ ਚ ਖਗੇਨ੍ਦ੍ਰਸਤ੍ਤਮ

ਗਾਂ ਦੁਹਣ ਵੇਲੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤੇ, ਖਗਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਅਣਗਣਤ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਪੱਕਣ ਵੇਲੇ ਵੀ।

ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੇ ਗਵਾਂ ਚੈਵ ਸਦਾ ਨृਣਾਂ ਵੈ ਭਵਤ੍ਯਤੋ ਨਾਤ੍ਰ ਵਿਚਾਰ੍ਯਮਸ੍ਤਿ । ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਗृਹੇ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸਦੋਤ੍ਤਮਾ ਚ ਗੌਰ੍ਯਙ੍ਗਣੇ ਸ਼੍ਰੀਤੁਲਸੀ ਚ ਨਾਸ੍ਤਿ

ਗਾਂ ਨੂੰ ਛੁਹਣ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਛੁਹਣ ਵਿਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਜਿਸ ਘਰ ਵਿਚ ਅੰਗਣੇ ਵਿਚ ਚੰਗੀ ਗਾਂ ਨਹੀਂ ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਤੁਲਸੀ ਨਹੀਂ,

ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਗृਹੇ ਦੇਵਮਹੋਤ੍ਸਵਸ਼੍ਚ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਗृਹੇ ਸ਼੍ਰਵਣਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਵਿष੍ਣੋਃ । ਤਤ੍ਸਂਸਰ੍ਗਾਦ੍ਯਾਤਿ ਦੁਃਖਾਦਿਕਂ ਚ ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੋ ਨੈਵ ਕਾਰ੍ਯਃ ਕਦਾਪਿ

ਜਿਸ ਘਰ ਵਿਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਉਤਸਵ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ, ਉਸ ਘਰ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਕਰਕੇ ਸਿਰਫ ਦੁੱਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਉਥੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਛੁਹਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।

ਗੋਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਵਿਹੀਨਸ੍ਯ ਗੋਦੋਹਨਮਜਾਨਤਃ । ਗੋਪੋषਣਵਿਹੀਨਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਹੁਰ੍ਜਨ੍ਮ ਨਿਰਰ੍ਥਕਮ੍

ਜੋ ਗਾਂ ਨੂੰ ਛੁਹਦਾ ਨਹੀਂ, ਗਾਂ ਦੁਹਣ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਤੇ ਗਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਸ ਦਾ ਜੀਵਨ ਵਿਅਰਥ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਗੋਗ੍ਰਾਸਮਪ੍ਰਦਾਤੁਸ਼੍ਚ ਗੋਪੁष੍ਟਿਂ ਚਾਪ੍ਯਕੁਰ੍ਵਤਃ । ਗਤਿਰ੍ਨਾਸ੍ਤ੍ਯੇਵ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯੇਵ ਗ੍ਰਾਮਚਾਣ੍ਡਾਲਵਤ੍ਸ੍ਮृਤਃ

ਜੋ ਗਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ਤੇ ਗਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਕਦੇ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਚੁਹੜਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵਤ੍ਸ੍ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਤਨਪਾਨੇ ਚ ਬਾਲਕृष੍ਣਂ ਤੁ ਸਂਸ੍ਮਰੇਤ੍ । ਦਧਿਨਿਰ੍ਮਨ੍ਥਨੇ ਚੈਵ ਮਨ੍ਥਾਧਾਰਂ ਸ੍ਮਰੇਦ੍ਧਰਿਮ੍

ਜਦੋਂ ਵੱਛਾ ਮਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪੀਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬਾਲਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦਹੀਂ ਮਥਦੇ ਹੋਏ, ਮਥਣ ਦੀ ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲੇ ਹਰੀ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਮृਤ੍ਤਿਕਾਸ੍ਨਾਨ ਕਾਲੇ ਤੁ ਵਰਾਹਂ ਸਂਸ੍ਮਰੇਦ੍ਧਰਿਮ੍ । ਪੁਣ੍ਡ੍ਰਾਣਾਂ ਧਾਰਣੇ ਚੈਵ ਕੇਸ਼ਵਾਦੀਂਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਾਦਸ਼

ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵਰਾ੍ਹਾ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹਰੀ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਪੁੰਡਰਾਂ (ਬਾਰਾਂ ਚਿੰਨ੍ਹ) ਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕੇਸ਼ਵ ਤੇ ਹੋਰ ਗਿਆਰਾਂ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਮੁਦ੍ਰਾਣਾਂ ਧਾਰਣੇ ਚੈਵ ਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰਗਦਾਧਰਮ੍ । ਪਦ੍ਮਂ ਨਾਰਾਯਣੀਂ ਮੁਦ੍ਰਾਂ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋਲ੍ਕਾਦੀਂਸ਼੍ਚ ਸਂਸ੍ਮਰੇਤ੍

ਮੁਦਰਾਂ (ਚਿੰਨ੍ਹ) ਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਵਾਲੇ ਹਰੀ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਦਮ, ਨਾਰਾਇਣੀ ਮੁਦਰਾ ਤੇ ਕ੍ਰੁੱਧੋਲਕ ਵਰਗੇ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਵੀ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀਰਾਮਸਂਸ੍ਮृਤਿਂ ਚੈਵ ਸਂਧ੍ਯਾਕਾਲੇ ਖਗੋਤ੍ਤਮ । ਅਚ੍ਯੁਤਾਨਨ੍ਤਗੋਵਿਨ੍ਦਾਞ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧਕਾਲੇ ਚ ਸਂਸ੍ਮਰੇਤ੍

ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਖਗਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ। ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਭੋਗ ਲਗਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਅਚੁਤ, ਅਨੰਤ ਤੇ ਗੋਵਿੰਦ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਾਣਾਦਿਕਪਞ੍ਚਹੋਮੇਚਾਨਿਰੂਦ੍ਧਾਦੀਂਸ਼੍ਚ ਸਂਸ੍ਮਰੇਤ੍ । ਅਨ੍ਨਾਦ੍ਯਰ੍ਪਣਕਾਲੇ ਤੁ ਵਾਸੁਦੇਵਂ ਚ ਸਂਸ੍ਮਰੇਤ੍

ਪੰਜ ਹੋਮਾਂ (ਪ੍ਰਾਣ ਆਦਿ) ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅਨਿਰੁੱਧ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਭੋਜਨ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਅਪੋਸ਼ਨਸ੍ਯ ਕਾਲੇ ਤੁ ਵਾਯੋਰਨ੍ਤਰ੍ਗਤਂ ਹਰਿਮ੍ । ਵਸ੍ਤ੍ਰਧਾਰਣਕਾਲੇ ਤੁ ਉਪੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਸਂਸ੍ਮਰੇਦ੍ਧਰਿਮ੍

ਜਦੋਂ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਉਪੇਂਦਰ, ਜੋ ਕਿ ਹਰੀ ਹੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤਸ੍ਯ ਚ ਧਾਰਣੇ ਤੁ ਨਾਰਾਯਣਂ ਵਾਮਨਾਖ੍ਯਂ ਸ੍ਮਰੇਤ੍ਤੁ । ਆਰ੍ਤਿਕ੍ਯਕਾਲੇ ਚ ਤਥੈਵ ਵਿष੍ਣੋਃ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸ੍ਮਰੇਤ੍ਪਰ੍ਸ਼ੁਰਾਮਾਖ੍ਯਵਿष੍ਣੁਮ੍

ਜਦੋਂ ਜਨੇਊ ਪਹਿਨਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਵਾਮਨ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਅਪੋਸ਼ਨੇਵੈਸ਼੍ਵਦੇਵਸ੍ਯ ਕਾਲੇ ਤਦਨ੍ਯਹੋਮਾਦਿषੁ ਭਸ੍ਮਧਾਰਣੇ । ਸ੍ਮਰੇਤ੍ਤੁ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪਰਮਾਦਰੇਣ ਨਾਰਾਯਣਂ ਜਾਮਦਗ੍ਨ੍ਯਾਖ੍ਯਰਾਮਮ੍

ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ ਲਈ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਜਾਂ ਹੋਰ ਹਵਨ ਆਦਿ ਸਮੇਂ, ਅਤੇ ਭਸਮ ਲਾਉਣ ਵੇਲੇ, ਭਗਤੀ ਤੇ ਵੱਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਨਾਰਾਇਣ, ਜਾਮਦਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਤ੍ਰਿਵਾਰਤੀਰ੍ਥਗ੍ਰਹਣਸ੍ਯ ਕਾਲੇ ਕृष੍ਣਂ ਰਾਮਂ ਵ੍ਯਾਸਦੇਵਂ ਕ੍ਰਮੇਣ । ਸ਼ਙ੍ਖੋਦਕਸ੍ਯੋਦ੍ਧਰਣੇ ਚੈਵ ਕਾਲੇ ਮੁਕੁਨ੍ਦਰੂਪਂ ਸਂਸ੍ਮਰੇਤ੍ਸਰ੍ਵਦੈਵ

ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਤੀਰਥ ਪਾਣੀ ਲੈਣ ਸਮੇਂ, ਪਹਿਲਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਫਿਰ ਰਾਮ, ਤੇ ਫਿਰ ਵਿਆਸਦੇਵ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਜਦੋਂ ਸ਼ੰਖ ਵਿਚੋਂ ਪਾਣੀ ਚੁੱਕਦੇ ਹੋ, ਮੁਕੁੰਦ ਰੂਪ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਗ੍ਰਾਸੇਗ੍ਰਾਸੇ ਸ੍ਮਰਣਂ ਚੈਵ ਕਾਰ੍ਯਂ ਗੋਵਿਨ੍ਦਸਂਜ੍ਞਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਮਨ੍ਨਮ੍ । ਏਕੈਕਭਕ੍ਸ਼੍ਯਗ੍ਰਹਣਸ੍ਯ ਕਾਲੇ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸ੍ਮਰੇਦਚ੍ਯੁਤਂ ਵੈ ਖਗੇਨ੍ਦ੍ਰ

ਹਰ ਨਿਵਾਲੇ ਸ਼ੁੱਧ ਭੋਜਨ ਨਾਲ, ਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਹਰ ਇਕ ਖਾਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਲੈਣ ਸਮੇਂ, ਖਗਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਅਚੁਤ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਾਕਾਦੀਨਾਂ ਭਕ੍ਸ਼ਣੇ ਚੈਵ ਕਾਲੇ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਂ ਸ੍ਮਰੇਚ੍ਚੈਵ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ । ਤਥਾ ਪਰਾਨ੍ਨਸ੍ਯ ਚ ਭੋਗਕਾਲੇ ਸ੍ਮਰੇਚ੍ਚ ਸਮ੍ਯਕ੍ਪਾਣ੍ਡੁਰਙ੍ਗਂ ਚ ਵਿष੍ਣੁਮ੍

ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਆਦਿ ਖਾਣ ਸਮੇਂ, ਧਨਵੰਤਰੀ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਿਆ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਸਮੇਂ, ਪਾਂਡੁਰੰਗ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਹੈਯਙ੍ਗਵੀਨਸ੍ਯ ਚ ਭਕ੍ਸ਼ਣੇ ਵੈ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸ੍ਮਰੇਤ੍ਤਾਣ੍ਡਵਾਖ੍ਯਂ ਚ ਕृष੍ਣਮ੍ । ਦਧ੍ਯਨ੍ਨਭਕ੍ਸ਼ੇ ਪਰਮਂ ਪੁਰਾਣਂ ਗੋਪਾਲਕृष੍ਣਂ ਸਂਸ੍ਮਰੇਚ੍ਚੈਵ ਨਿਤ੍ਯਮ੍

ਘਿਉ ਖਾਣ ਸਮੇਂ, ਤਾਂਡਵ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਦਹੀਂ-ਚਾਵਲ ਖਾਣ ਸਮੇਂ, ਪੁਰਾਣਾ ਗੋਪਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਦੁਗ੍ਧਾਨ੍ਨਭੋਗੇ ਚ ਤਥੈਵ ਕਾਲੇ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸ੍ਮਰੇਚ੍ਛ੍ਰੀਨਿਵਾਸਂ ਹਰਿਂ ਚ । ਸੁਤੈਲਸਰ੍ਪਿਃषੁ ਵਿਪਕ੍ਵਭਕ੍ਸ਼ਸਂਭੋਜਨੇ ਸਂਸ੍ਮਰੇਦ੍ਵ੍ਯਙ੍ਕਟੇਸ਼ਮ੍

ਦੁੱਧ-ਚਾਵਲ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਣ ਸਮੇਂ, ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਤੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਤੇਲ ਜਾਂ ਘਿਉ ਵਿੱਚ ਪਕਿਆ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਸਮੇਂ, ਵੈਂਕਟੇਸ਼ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਾਸੁਜਮ੍ਬੂਕਦਲੀਰਸਾਲਨਾਰਿਙ੍ਗਦਾਡਿਮ੍ਬਫਲਾਨਿ ਚਾਰੁ । ਸ੍ਮਰੇਤ੍ਤੁ ਰਮ੍ਭੋਤ੍ਤਮਨਾਰਿਕੇਲਧਾਤ੍ਰੀਸੁਭੋਗੇ ਖਲੁ ਬਾਲਕृष੍ਣਮ੍

ਦ੍ਰਾਕ, ਜਮੂਨ, ਕੇਲਾ, ਨਿੰਬੂ, ਅਨਾਰ ਤੇ ਹੋਰ ਸੁੰਦਰ ਫਲ, ਅਤੇ ਕੇਲਾ, ਨਾਰੀਅਲ, ਆਵਲਾ ਆਦਿ ਖਾਣ ਸਮੇਂ, ਬਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸੁਪਾਨਕਸ੍ਯੈਵ ਚ ਪਾਨਕਾਲੇ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸ੍ਮਰੇਨ੍ਨਾਰਸਿਂਹਾਖ੍ਯਵਿष੍ਣੁਮ੍ । ਗਙ੍ਗਾਮृਤਸ੍ਯੈਵ ਚ ਪਾਨਕਾਲੇ ਗਙ੍ਗਾਤਾਤਂ ਸਂਸ੍ਮਰੇਦ੍ਵਿष੍ਣੁਮੇਵ

ਚੰਗੀ ਪੀਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਪੀਣ ਸਮੇਂ, ਨਰਸਿੰਘ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਣ ਸਮੇਂ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਯਾਣਕਾਲੇ ਸਂਸ੍ਮਰੇਤ੍ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯਵਾਹਂ ਨਾਰਾਯਣਂ ਨਿਰ੍ਗੁਣਂ ਵਿਸ਼੍ਵਮੂਰ੍ਤਿਮ੍ । ਪੁਤ੍ਰਾਦੀਨਾਂ ਚੁਂਬਨੇ ਚੈਵ ਕਾਲੇ ਸੁਵੇਣੁਹਸ੍ਤਂ ਸਂਸ੍ਮਰੇਤ੍ਕृष੍ਣਮੇਵ

ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਸਮੇਂ, ਗਰੁੜ ਤੇ ਸਵਾਰ, ਨਿਰਗੁਣ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਆਦਿ ਨੂੰ ਚੁੰਮਣ ਸਮੇਂ, ਸੁੰਦਰ ਵਾਂਸ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸੁਖਙ੍ਗਕਾਲੇ ਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰਿਯਸ਼੍ਚੈਵ ਨਿਤ੍ਯਂ ਗੋਪਿ ਕੁਚਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਵਿਲਾਸਿਨਂ ਹਰਿਮ੍ । ਤਾਂਬੂਲਕਾਲੇ ਸਂਸ੍ਮਰੈਚ੍ਚੈਵ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਾਖ੍ਯਂ ਵਾਸੁਦੇਵਂ ਹਰਿਂ ਚ

ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਸਰੀਰਕ ਸੁਖ ਸਮੇਂ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਦੋਣੇ ਸਣੇ ਨਾਲ ਖੇਡਣ ਵਾਲੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਤਾਂਬੂਲ ਚਬਾਉਣ ਸਮੇਂ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਹਰੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਯ੍ਯਾਕਾਲੇ ਸਂਸ੍ਮਰੇਚ੍ਚੈਵ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਂਕਰ੍षਣਾਖ੍ਯਂ ਵਿष੍ਣੁਰੂਪਂ ਹਰਿਂ ਚ । ਨਿਦ੍ਰਾਕਾਲੇ ਸਂਸ੍ਮਰੇਤ੍ਪਦ੍ਮਨਾਮਂ ਕਥਾਕਾਲੇ ਵ੍ਯਾਸਰੂਪਂ ਹਰਿਂ ਚ

ਸੋਣ ਦੀ ਚੌਕੀ ਤੇ ਲੇਟਣ ਸਮੇਂ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਰੂਪ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਹਰੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਨੀਂਦ ਆਉਣ ਸਮੇਂ, ਪਦਮਨਾਭ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਕਥਾ ਕਰਨ ਸਮੇਂ, ਵਿਆਸ ਰੂਪ ਹਰੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸੁਗਾਨਕਾਲੇ ਸਂਸ੍ਮਰੇਦ੍ਵੇਣੁਗੀਤਂ ਹਰਿਂ ਹਰਿਂ ਪ੍ਰਵਦੇਤ੍ਸਰ੍ਵਦੈਵ । ਸ਼੍ਰੀਮਤ੍ਤੁਲਸ੍ਯਾਸ਼੍ਛੇਦਨੇ ਚੈਵ ਕਾਲੇ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮਰਾਮੇਤਿ ਚ ਸਂਸ੍ਮਰੇਤ੍ਤੁ

ਮਿੱਠੇ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਸਮੇਂ, ਵਾਂਸ ਵਜਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ 'ਹਰੀ, ਹਰੀ' ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਚਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਤੁਲਸੀ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਸਮੇਂ, 'ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਰਾਮ' ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਪੁष੍ਪਾਦੀਨਾਂ ਛੇਦਨੇ ਚੈਵ ਕਾਲੇ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਸ੍ਮਰੇਦੇਤ੍ਕਪਿਲਾਖ੍ਯਂ ਹਰਿਂ ਚ । ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਗਾਰੁਡਾਨ੍ਤਰ੍ਗਤਂ ਚ ਹਰਿਂ ਸ੍ਮਰੇਤ੍ਸਰ੍ਵਦਾ ਵੈ ਖਗੇਨ੍ਦ੍ਰ

ਫੁੱਲ ਆਦਿ ਕੱਟਣ ਸਮੇਂ, ਕਪਿਲ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਨ ਸਮੇਂ, ਖਗਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਗਰੁੜ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਣਾਮਕਾਲੇ ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੋਃ ਸ਼ੇषਾਨ੍ਤਸ੍ਥਂ ਸਂਸ੍ਮਰੇਚ੍ਚੈਵ ਵਿष੍ਣੁਮ੍ । ਸੁਨੀਤਿਕਾਲੇ ਸਂਸ੍ਮਰੇਨ੍ਨਾਰਸਿਂਹਂ ਨਾਰਾਯਣਂ ਸਂਸ੍ਮਰੇਤ੍ਸਰ੍ਵਦਾਪਿ

ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਸਮੇਂ, ਸ਼ੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਸਮੇਂ, ਨਰਸਿੰਘ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।