ਅਸ਼੍ਵਤ੍ਥਪ੍ਲਕ੍ਸ਼ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਾਃ ਪੂਰ੍ਵਾਦੌ ਸ੍ਯਾਦੁਦੁਮ੍ਬਰਃ ਪੂਜਿਤੋ ਵਿਘ੍ਨਹਾਰੀ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਾਸਾਦਸ੍ਯ ਗृਹਸ੍ਯ ਚ ।। 46.
ਅਸ਼ਵਥ, ਪਲਕਸ਼ ਅਤੇ ਵਟ (ਬੋਹੜ) ਰੁੱਖ ਪੂਰਬ ਪਾਸੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਉਦੁੰਬਰ ਵੀ ਉਥੇ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਹਲ ਅਤੇ ਘਰ ਲਈ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਗਾਰੁਡੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪੂਰ੍ਵਖਣ੍ਡੇ ਪ੍ਰਥਮਾਂਸ਼ਾਖ੍ਯੇ ਆਚਾਰਕਾਣ੍ਡੇ ਵਾਸ੍ਤੁਮਾਨਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਨਾਮ षਟ੍ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਗਾਰੁੜ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੂਰਬ ਖੰਡ ਦੇ ਆਚਾਰ ਅੰਗ ਵਿੱਚ, ਵਾਸਤੁ ਮਾਪਣ ਦੇ ਲਕੜਾਂ ਵਾਲਾ ਛਿਆਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਸਾਦਾਨਾਂ ਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਚ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਸ਼ੌਨਕ ਤਚ੍ਛृਣੁ 47.
ਹੁਣ ਮੈਂ ਮਹਲਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਇਹ ਸੁਣ, ਸ਼ੌਨਕ।
ਚਤੁष੍ਕੋਣਂ ਚਤੁਰ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਾਰਾਣਿ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਸਂਖ੍ਯਯਾ 47.
ਉਹ ਚਤੁਰਕੋਣੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਚਾਰ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਨਾਲ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ।
ਊਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸਮਾ ਜਙ੍ਘਾ ਜਙ੍ਘਾਰ੍ਧਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਭਵੇਤ੍ 47.
ਜੰਘ ਉੱਪਰਲੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਜੰਘ ਦਾ ਅੱਧਾ ਦੋ ਗੁਣਾ ਹੋਵੇ।
ਤਤ੍ਤ੍ਰਿਭਾਗੇਨ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਃ ਪਞ੍ਚਭਾਗੇਨ ਵਾ ਪੁਨਃ 47.
ਇਹ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਪੰਜ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ।
ਚਤੁਰ੍ਦ੍ਧਾ ਸ਼ਿਖਰਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤ੍ਰਿਭਾਗੇ ਵੇਦਿਬਨ੍ਧਨਮ੍ 47.
ਚੋਟੀ ਨੂੰ ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੋ, ਤੇ ਵੇਦੀ ਦੇ ਘੇਰੇ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਓ।
ਅਥ ਵਾਪਿ ਸਮਂ ਵਾਸ੍ਤੁਂ ਕृਤ੍ਵਾ षੋਡਸ਼ਭਾਗਿਕਮ੍ 47.
ਜਾਂ, ਨੀਵਾਂ ਸਮਤਲ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੋ।
ਚਤੁਰ੍ਭਾਗੇਨ ਭਿਤ੍ਤੀਨਾਮੁਚ੍ਛ੍ਰਾਯਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਮਾਣਤਃ ।। 47.
ਭਿੱਤਾਂ ਦੀ ਉਚਾਈ ਕੁੱਲ ਦਾ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਗੁਣਃ ਸ਼ਿਖਰੋਚ੍ਛ੍ਰਾਯੋ ਭਿਤ੍ਤ੍ਯੁਚ੍ਛਾਯਾਚ੍ਚ ਮਾਨਤਃ 47.
ਚੋਟੀ ਦੀ ਉਚਾਈ ਭਿੱਤਾਂ ਦੀ ਮਾਪੀ ਹੋਈ ਉਚਾਈ ਤੋਂ ਦੋ ਗੁਣਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਤਥਾ ਜ੍ਞੇਯੋ ਨਿਰ੍ਗਮਸ੍ਤੁਃ ਤਥਾ ਬੁਧੈਃ 47.
ਚਾਰ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਵੀ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਭਾਗਮੇਕਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਤੁ ਨਿਰ੍ਗਮਂ ਕ੍ਲਪਯੇਤ੍ਪੁਨਃ 47.
ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਕੇ, ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਮੁੜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਬਣਾਓ।
ਏਤਤ੍ਸਾਮਾਨ੍ਯਮੁਦ੍ਦਿष੍ਟਂ ਪ੍ਰਾਸਾਦਸ੍ਯ ਹਿ ਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ 47.
ਇਹ ਆਮ ਵਰਣਨ ਮਹਲ ਦੇ ਲਕੜਾਂ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਗੁਣੇਨ ਭਵੇਦ੍ਰਰ੍ਭਃ ਸਮਨ੍ਤਾਚ੍ਛੌਨਕ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ 47.
ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਘੇਰਾ ਦੋ ਗੁਣਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਸ਼ੌਨਕ, ਇਹ ਪੱਕਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਸ਼ਿਖਰਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਜਙ੍ਘਾਯਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸ਼ੌਨਕ 47.
ਚੋਟੀ ਦੀ ਉਚਾਈ ਪੈਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ਤੋਂ ਦੋ ਗੁਣਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਸ਼ੌਨਕ।
ਨਿਰ੍ਗਮਸ੍ਤੁ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਃ ਸ਼ੇषਂ ਪੂਰ੍ਵਵਦੇਵ ਤੁ 47.
ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਬਾਕੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੋਵੇ।
ਕਰਾਗ੍ਰਂ ਵੇਦਵਤ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰਂ ਭਾਗਾष੍ਟਮਂ ਭਵੇਤ੍ 47.
ਕਰ ਦੇ ਅੱਗੇ ਨੂੰ ਵੇਦੀ ਵਾਂਗ ਬਣਾਓ, ਤੇ ਦਰਵਾਜਾ ਆਠਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇ।
ਦ੍ਵਾਰਵਤ੍ਪੀਠਮਧ੍ਯੇ ਤੁ ਸ਼ੇषਂ ਸ਼ੁषਿਰਕਂ ਭਵੇਤ੍ 47.
ਦਰਵਾਜੇ ਵਾਂਗ, ਪੀਠ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸਾ ਖਾਲੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਦ੍ਵਿਸ੍ਤਾਰਸਮਾ ਜਙ੍ਘਾ ਸ਼ਿਖਰਂ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਭਵੇਤ੍ 47.
ਪੈਰ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਉਤਨੀ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਚੋਟੀ ਦੀ ਉਚਾਈ ਦੋ ਗੁਣਾ ਹੋਵੇ।
ਮਣ੍ਡਪੇ ਮਾਨਮੇਤਤ੍ਤੁ ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਚਾਪਰਂ ਵਦੇ 47.
ਇਹ ਮੰਡਪ ਦੀ ਮਾਪ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਰੂਪ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਇਤ੍ਥਂ ਕृਤੇਨ ਮਾਨੇਨ ਬਾਹ੍ਯਭਾਗਵਿਨਿਰ੍ਗਤਮ੍ 47.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਪ ਲੈ ਕੇ, ਬਾਹਰੀ ਹਿੱਸਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗਰ੍ਭਂ ਤੁ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਨ੍ਨੇਮ੍ਯਾ ਮਾਨਂ ਭਵੇਦਿਹ 47.
ਅੰਦਰਲਾ ਕਮਰਾ ਦੋ ਗੁਣਾ ਵੱਡਾ ਬਣਾਓ; ਇੱਥੇ ਮਾਪ ਕਿਨਾਰੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਸਾਦਾਨਾਂ ਚ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਾਨਂ ਯੋਨਿਂ ਚ ਮਾਨਤਃ 47.
ਹੁਣ ਮੈਂ ਮਹਲਾਂ ਦੀ ਮਾਪ ਤੇ ਉਤਪਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਪਾਤ ਅਨੁਸਾਰ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਤ੍ਰਿਵਿष੍ਟਪਂ ਚ ਪਞ੍ਚੈਤੇ ਪ੍ਰਾਸਾਦਾਃ ਸਰ੍ਵਯੋਨਯਃ 47.
ਤ੍ਰਿਵਿਸ਼ਟਪ ਸਮੇਤ ਪੰਜ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਮਹਲ ਹਨ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਤਪਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਵृਤ੍ਤੋ ਵृਤ੍ਤਾਯਤਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੋऽष੍ਟਾਸ਼੍ਰਸ਼੍ਚੇਹ ਚ ਪਞ੍ਚਮਃ 47.
ਇੱਕ ਗੋਲ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਲੰਬਾ ਹੈ, ਤੇ ਪੰਜਵਾਂ ਅੱਠ ਕੋਣਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਕृਤਿਭੂਤੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤਥੈਵ ਚ 47.
ਸਭ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਚਾਲੀ ਰੂਪ ਵੀ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਭਦ੍ਰਕਃ ਸਰ੍ਵਤਾ ਭਦ੍ਰੋ ਰੁਚਕੋ ਨਨ੍ਦਨਸ੍ਤਥਾ 47.
ਭਦਰਕ, ਸਰਵਤਾ, ਭਦਰ, ਰੁਚਕ ਤੇ ਨੰਦਨ ਵੀ ਹਨ।
ਚਤੁਰਸ਼੍ਰਾਃ ਸਮੁਦ੍ਭੂਤਾ ਵੈਰਾਜਾਦਿਤਿ ਗਮ੍ਯਤਾਮ੍ 47.
ਚੌਕੋਣੇ ਰੂਪ ਵੈਰਾਜਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਜਾਣ ਲਵੋ।
ਵਿਮਾਨਂ ਚ ਤਥਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਮਨ੍ਦਿਰਂ ਭਵਨਂ ਤਥਾ 47.
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਮਾਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਮੰਦਰ ਤੇ ਭਵਨ ਵੀ ਹਨ।
ਵਲਯੋ ਦੁਨ੍ਦੁਭਿਃ ਪਦ੍ਮੋ ਮਹਾਪਦ੍ਮਸ੍ਤਥਾਪਰਃ 47.
ਕੰਗਣ, ਡੰਬ, ਕਮਲ ਤੇ ਇਕ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਕਮਲ ਵੀ ਹੈ।