ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਨੋਚ੍ਚਾਸ਼੍ਚ ਤੇ ਹਰਿਭਕ੍ਤੇਰ੍ਵਿਹੀਨਾਸ੍ਤੇषਾਂ ਸਂਗੋ ਨੈਵ ਕਾਰ੍ਯਃ ਸਦਾਪਿ । ਪੁਰਾਣਸਂਪਰ੍ਕਵਿਸਰ੍ਜਿਨਂ ਚ ਪੁਰਾਣਤਾਲਂ ਚ ਪੁਰਾਣਵਸ੍ਤ੍ਰਮ੍

ਜੋ ਲੋਕ ਹਰਿ ਦੀ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਵੰਜੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕਦੇ ਵੀ ਸੰਗਤ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ; ਪੁਰਾਣਾ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਛੱਡਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਪੁਰਾਣਾ ਤੋਲਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਕਪੜਾ ਵਰਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੂਰ ਰਹੋ।

ਸੁਜੀਰ੍ਣਕਨ੍ਥਾਜਿਨਮੇਖਲਂ ਚ ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤਂ ਚ ਕਲਿਪ੍ਰਿਯਂ ਚ । ਪ੍ਰਿਯਂ ਗृਹਂ ਚੋਰ੍ਣਵਿਤਾਨਕਂ ਚ ਸਮਿਤ੍ਕੁਸ਼ੈਃ ਪੂਰਿਤਂ ਕੁਤ੍ਸਿਤਂ ਚ

ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣਾ ਕਪੜਾ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਚਮੜੀ, ਕਮਰਬੰਦ, ਜੰਜੀਰ, ਯਜਨੋਪਵੀਤ ਅਤੇ ਕਲਿਜੁਗ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਪਦਾਰਥ; ਪਿਆਰੇ ਘਰ, ਪਿਸੇ ਹੋਏ ਛੱਜ, ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਲੱਕੜ—all ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਕੰਮੇ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸਰ੍ਵਂ ਚੇਤ੍ਕਲਿਭਾਰ੍ਯਾਪ੍ਰਿਯਂ ਚ ਨੈਵ ਪ੍ਰਿਯਂ ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਪਾਣੇਃ ਕਦਾਚਿਤ੍ । ਕਾਂਸ੍ਯੇ ਸੁਪਕ੍ਵਂ ਯਾਵਨਾਲਸ੍ਯ ਚਾਨ੍ਨਂ ਤੁषਃ ਪਿਣ੍ਯਾਕਂ ਤੁਮ੍ਬਬਿਲ੍ਵੇ ਪਲਾਣ੍ਡੁਃ

ਕਲਿਜੁਗ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਸਾਰੇ ਪਦਾਰਥ, ਸ਼ਾਰੰਗਧਨੁਧਾਰੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਪਿਆਰੇ ਨਹੀਂ; ਕਾਂਸੇ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਖਾਣਾ, ਜੌ, ਚੀਲ, ਤੇਲ ਦੀ ਖਲ, ਲੌਕੀ, ਪਿਆਜ਼—

ਦੀਰ੍ਘਂ ਤਕ੍ਰਂ ਸ੍ਵਾਦੁਹੀਨਂ ਕਟੂष੍ਣਮੇਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਕਲਿਭਾਰ੍ਯਾਪ੍ਰਿਯਾਸ਼੍ਚ । ਸੁਦੁਰ੍ਮੁਖਂ ਨਿਨ੍ਦਨਂ ਚਾਰ੍ਯਜਾਨਾਂ ਸਤੋਵਮਤ੍ਯਾਤ੍ਮਜਾਨਾਂ ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ

ਲੰਬਾ ਪਕਿਆ ਹੋਇਆ ਛਾਸ, ਸੁਆਦ ਰਹਿਤ, ਤਿੱਖਾ ਤੇ ਗਰਮ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਲਿਜੁਗ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹਨ; ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਾੜਾ, ਨਿੰਦਣਯੋਗ, ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਗਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਬੱਚਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਛੱਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸੁਪੀਡਨਂ ਸਰ੍ਵਦਾ ਭਰ੍ਤृਵਰ੍ਗੇ ਗृਹਸ੍ਥਿਤਵ੍ਰੀਹਿਵਸ੍ਤ੍ਰਾਦਿਚੌਰ੍ਯਾਤ੍ । ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਣਭੂਤਾਨ੍ਮੂਰ੍ਧਜਾਨ੍ਸਂਦਧਾਨਂ ਕਰੈਰ੍ਯੁਤਂ ਦੇਵਕਲਿਪ੍ਰਿਯਂ ਚ

ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਤੀ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਪੀੜਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ, ਚੌਰ-ਚੋਰੀ ਕਰਨਾ—ਚਾਵਲ, ਕਪੜਾ, ਘਰ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ; ਖੁਦ ਹੱਥ ਨਾਲ ਵਿਖੇਰੇ ਹੋਏ ਵਾਲ ਮਿਲਾਉਣਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਸਭ ਪਦਾਰਥ ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਕਲਿਜੁਗ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹਨ।

ਇਤ੍ਯਾਦਿ ਸਰ੍ਵਂ ਕਲਿਭਾਰ੍ਯਾਪ੍ਰਿਯਞ੍ਚ ਸੁਨਿਰ੍ਮਲਂ ਪ੍ਰਕਰੋਤ੍ਯੇਵ ਸਰ੍ਵਮ੍ । ਅਤਸ਼੍ਚ ਸਾ ਸ਼੍ਯਾਮਲੇਤਿ ਸ੍ਵਸਂਜ੍ਞਾਮਵਾਪ ਸਾ ਦੇਵਕੀ ਸਂਬਭੂਵ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਲਿਜੁਗ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਸਾਰੇ ਪਦਾਰਥ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਿਆਮਲਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਦੇਵਕੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਗਈ।

ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸ੍ਯੈਵ ਬਭੂਵ ਪਤ੍ਨੀਸਂਭਾਵਿਤਾ ਤਤ੍ਰ ਚ ਦੇਵਕੀ ਸਾ । ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾ ਰੋਹਿਣੀ ਵੈ ਤਦੇਯਮਸ਼੍ਵਿਨ੍ਯਾਦਿਭ੍ਯੋऽਹ੍ਯਧਿਕਾ ਸਰ੍ਵਦੈਵ

ਉਹ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਮਾਣਯੋਗ ਪਤਨੀ ਬਣੀ, ਅਤੇ ਉਥੇ ਦੇਵਕੀ ਮੌਜੂਦ ਸੀ; ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਰੋਹਿਨੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਆਦਿ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ।

ਰੋਣੀਂ ਧृਤ੍ਵਾ ਰੋਹਤਿ ਯੋਗ੍ਯਸ੍ਥਾਨਂ ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਚ ਸਾ ਰੋਹਿਣੀਤਿ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾ । ਆਦਿਤ੍ਯਭਾਰ੍ਯਾ ਨਾਮ ਸਂਜ੍ਞਾ ਖਗੇਨ੍ਦ੍ਰ ਜ੍ਞੇਯਾ ਸਾ ਨਾਰਾਯਣਸ੍ਯ ਸ੍ਵਰੂਪਾ

ਗਰਭ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਯੋਗ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਉਭਰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਹਿਨੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਿਲੀ; ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਸੰਜਨਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਹੀ ਰੂਪ ਹੈ।

ਸਂਜਾਨਾਤੀਤ੍ਯੇਵ ਸਂਜ੍ਞਾਮਵਾਪ ਸਂਜ੍ਞੇਤਿ ਲੋਕੇ ਸੂਰ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾ ਖਗੇਨ੍ਦ੍ਰ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਸ੍ਯ ਹ੍ਯਭਿਮਾਨੀ ਤੁ ਦੇਵੋ ਵਿਰਾਡਿਤਿ ਹ੍ਯਭਿਧਾਮਾਪ ਤੇਨ

ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਮਝਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੰਜਨਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਸੰਜਨਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ; ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇਵਤਾ ਵਿਰਾਟ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਗਙ੍ਗਾਦਿषਟ੍ਕਂ ਸਮਮੇਵ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਨੋਤ੍ਤਮਂ ਨਾਧਮਂ ਚ । ਪ੍ਰਧਾਨਾਗ੍ਨੇਃ ਪਾਵਿਕਾਨ੍ਯੈਵ ਗਙ੍ਗਾ ਸਦਾ ਸ਼ੁਭਾ ਨਾਤ੍ਰ ਵਿਚਾਰ੍ਯਮਸ੍ਤਿ

ਗੰਗਾ ਸਮੇਤ ਛੇ ਦਰਿਆ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹਨ; ਕੋਈ ਉੱਚਾ ਜਾਂ ਨੀਵਾਂ ਨਹੀਂ; ਅੱਗ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪਤਨੀ ਪਾਵਕਾ ਹੈ, ਤੇ ਗੰਗਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ੁਭ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

ਆਸਾਂ ਜ੍ਞਾਨਤ੍ਪੁਣ੍ਯਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਦਾ ਹਰਿਃ ਪ੍ਰੀਯਤੇ ਕੇਸ਼ਵੋਲਮ੍ । ਗਙ੍ਗਾਦਿਭ੍ਯੋ ਹ੍ਯਵਰਾਹ੍ਯਗ੍ਨਿਜਾਯਾ ਸ੍ਵਾਹਾਸਂਜ੍ਞਾਧਿਗੁਣਾ ਨੈਵ ਹੀਨਾ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਹਰ ਵੇਲੇ ਖੁਸ਼ੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਗੰਗਾ ਆਦਿ ਵਿਚ, ਅੱਗ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸਵਾਹਾ ਹੈ, ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਘੱਟ ਨਹੀਂ।

ਸ੍ਵਾਹਾਕਾਰੋ ਮਨ੍ਤ੍ਰਰੂਪਾਭਿਮਾਨੀ ਸ੍ਵਾਹੇਤਿ ਸਂਜ੍ਞਾਮਾਪ ਸਦੈਵ ਵੀਨ੍ਦ੍ਰ । ਅਗ੍ਨੇਰ੍ਭਾਰ੍ਯਾਤੋ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍ ਸਂਬਭੂਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਭਿਮਾਨੀ ਚਨ੍ਦ੍ਰਪੁਤ੍ਰੋ ਬੁਧਸ਼੍ਚ

ਸਵਾਹਾ, ਜੋ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਸਵਾਹਾ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਵਾਹਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਇੰਦਰ; ਅੱਗ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੋਂ, ਬੁਧਿਮਾਨ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈ, ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬੁਧ ਹੈ।

ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾਹਰਦ੍ਵੈ ਰਾष੍ਟ੍ਰਜਾਤਂ ਚ ਸਰ੍ਵਂ ਧृਤਂ ਤ੍ਵਤੋ ਬੁਧਸਂਜ੍ਞਾਮਵਾਪ । ਏਵਂ ਚਾਭੂਦਭਿਮਨ੍ਯੁਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਸੁਭਦ੍ਰਾਯਾ ਜਠਰੇ ਹ੍ਯਰ੍ਜੁਨਾਚ੍ਚ

ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬੁਧੀ ਨਾਲ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਹੋਇਆ ਸਭ ਕੁਝ ਲੈ ਲਿਆ, ਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਬੁਧ ਹੋ ਗਿਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਅਭਿਮਨ्यु, ਸੁਭਦਰਾ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ, ਅਰਜੁਨ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ।

ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਯਮਸ੍ਯ ਚਾਂਸ਼ੈਃ ਸ ਸਂਯੁਤਸ੍ਤ੍ਵਸ਼੍ਵਿਨੋਰ੍ਵੈ ਹਰਸ੍ਯ । ਸ੍ਵਾਹਾਧਮਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਪੁਤ੍ਰੋ ਬੁਧਸ੍ਤੁ ਪਾਦਾਰਵਿਨ੍ਦੇ ਵਿष੍ਣੁਦੇਵਸ੍ਯ ਭਕ੍ਤਃ

ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਯਮ, ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਅੰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ; ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬੁਧ, ਸਵਾਹਾ ਤੋਂ ਘੱਟ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਭਗਤ ਹੈ।

ਨਾਮਾਤ੍ਮਿਕਾ ਤ੍ਵਸ਼੍ਵਿਭਾਰ੍ਯਾ ਉषਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾ । ਬੁਧਾਧਮਾ ਸਾ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਸ੍ਵਾਹਾ ਦਸ਼ਗੁਣਾਧਮਾ

ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਉਸ਼ਾ ਹੈ, ਨਾਮ ਦੀ ਸਾਰ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ; ਉਹ ਬੁਧ ਤੋਂ ਘੱਟ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਸਵਾਹਾ ਦਸ ਗੁਣਾ ਘੱਟ ਹੈ।

ਨਕੁਲਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾ ਮਾਗਧਸ੍ਯੈਵ ਪੁਤ੍ਰੀ ਸ਼ਲ੍ਯਾਤ੍ਮਜਾ ਸਹਦੇਵਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾ । ਉਭੇ ਹ੍ਯੇਤੇ ਅਸ਼੍ਵਿਭਾਰ੍ਯਾ ਹ੍ਯੁषਾਪਿ ਉਪਾਸਤੇ षਡ੍ਗੁਣਂ ਵਿष੍ਣੁਮਾਦ੍ਯਮ੍ । ਅਤੋऽਪ੍ਯੁषਾਸਂਜ੍ਞਕਾ ਸਾ ਖਗੇਨ੍ਦ੍ਰ ਅਨਨ੍ਤਰਾਞ੍ਛृਣੁ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਮਹਾਤ੍ਮਨ੍

ਨਕੁਲ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮਗਧ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਤੇ ਸ਼ਲਿਆ ਦੀ ਧੀ ਸਾਹਦੇਵ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਔਰਤਾਂ ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਉਸ਼ਾ ਵੀ ਛੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਆਦਿ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ, ਖਗਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਉਸ਼ਾ ਨਾਮ ਵਾਲੀਆਂ ਬਾਕੀਆਂ ਦੇ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ ਹਾਂ, ਸੁਣੋ, ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ।

ਤਤਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਤ੍ਮਾ ਸ਼ਨੈਸ਼੍ਚਰਤਿ ਸਰ੍ਵਦਾ । ਅਤਃ ਸ਼ਨੈਸ਼੍ਚਰੋ ਨਾਮ ਉषਾਯਾਸ਼੍ਚ ਦਸ਼ਾਧਮਾਃ

ਫਿਰ, ਸ਼ਕਤੀ ਜੋ ਧਰਤੀ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਨੈਸ਼ਚਰ (ਸ਼ਨੀ) ਆਖਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਦਸਵਾਂ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲਾ ਹੈ।

ਕਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਪੁष੍ਕਰੋ ਜ੍ਞੇਯਃ ਸ਼ਨੇਰਥ ਯਮੋ ਮਤਃ । ਨਯਾਭਿਮਾਨੀ ਪੁਰੁषਃ ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ਨਮ੍ਰੋ ਦਸ਼ਾਵਰਃ

ਪੁਸ਼ਕਰ ਕਰਮ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਤੇ ਯਮ ਨੂੰ ਸ਼ਨੀ ਦਾ ਰਥਵਾਹਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਚਾਲ-ਚਲਣ 'ਤੇ ਮਾਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਨਿਮਰ ਵੀ ਹੈ, ਉਹ ਦਸਵਾਂ ਉਸ਼ਾ ਹੈ।

ਹਰਿਪ੍ਰੀਤਿਕਰੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪੁष੍ਕਰੇ ਕ੍ਰੀਡਤੇ ਯਤਃ । ਅਤਸ੍ਤੁ ਪੁष੍ਕਲੋ ਨਾਮ ਲੋਕੇ ਸ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਃ

ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿਚ ਖੇਡਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਉਹ ਪੁਸ਼ਕਲ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।

ਹਰਿ ਪ੍ਰੀਤਿਕਰਾਨ੍ਧਰ੍ਮਾਨ੍ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਸ਼ृਣੁ ਖਗਾਧਿਪ । ਪ੍ਰਾਤਃ ਕਾਲੇ ਸਮੁਤ੍ਥਾਯ ਸ੍ਮਰੇਨ੍ਨਾਰਾਯਣਂ ਹਰਿਮ੍

ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਖਗਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਉਹ ਧਰਮ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਹਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ, ਨਾਰਾਇਣ, ਹਰੀ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਤੁਲਸੀਵਨ੍ਦਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਚ੍ਛ੍ਰੀਵਿष੍ਣੁਂ ਸਂਸ੍ਮਰੇਤ੍ਖਗ । ਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰੋਤ੍ਸਰ੍ਗਕਾਲੇ ਚ ਹ੍ਯਪਾਨਾਤ੍ਮਕਕੇਸ਼ਵਮ੍

ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਖਗ। ਜਦੋਂ ਮੂਤ ਜਾਂ ਪਖਾਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਅਪਾਨ ਵਾਲੇ ਕੇਸ਼ਵ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮਂ ਸ਼ੌਚਕਾਲੇ ਗਙ੍ਗਾਪਾਨਕਰਂ ਹਰਿਮ੍ । ਦਨ੍ਤਧਾਵਨਕਾਲੇ ਤੁ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਨ੍ਤਰ੍ਯਾਮਿਣਂ ਹਰਿਮ੍

ਸਾਫ-ਸਫਾਈ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ, ਗੰਗਾ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਹਰੀ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦੰਦ ਮੰਜਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਚੰਦ੍ਰ ਵਿਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਹਰੀ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਮੁਖਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲਨੇ ਕਾਲੇ ਮਾਧਵਂ ਸਂਸ੍ਮਰੇਤ੍ਖਗ । ਗਵਾਂ ਕਣ੍ਡੂਯਨੇ ਚੈਵ ਸ੍ਮਰੇਦ੍ਗੋਵਰ੍ਧਨਂ ਹਰਿਮ੍

ਮੂੰਹ ਧੋਣ ਵੇਲੇ ਮਾਧਵ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਖਗ। ਗਾਂ ਨੂੰ ਖੁਜਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਗੋਵਰਧਨ ਹਰੀ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸਦਾ ਗੋਦੋਹਨੇ ਕਾਲੇ ਸ੍ਮਰੇਦ੍ਗੋਪਾਲਵਲ੍ਲਭਮ੍ । ਅਨਨ੍ਤਪੁਣ੍ਯਾਰ੍ਜਿਤਜਨ੍ਮਕਰ੍ਮਣਾਂ ਸੁਪਕ੍ਵਕਾਲੇ ਚ ਖਗੇਨ੍ਦ੍ਰਸਤ੍ਤਮ

ਗਾਂ ਦੁਹਣ ਵੇਲੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤੇ, ਖਗਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਅਣਗਣਤ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਪੱਕਣ ਵੇਲੇ ਵੀ।

ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੇ ਗਵਾਂ ਚੈਵ ਸਦਾ ਨृਣਾਂ ਵੈ ਭਵਤ੍ਯਤੋ ਨਾਤ੍ਰ ਵਿਚਾਰ੍ਯਮਸ੍ਤਿ । ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਗृਹੇ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸਦੋਤ੍ਤਮਾ ਚ ਗੌਰ੍ਯਙ੍ਗਣੇ ਸ਼੍ਰੀਤੁਲਸੀ ਚ ਨਾਸ੍ਤਿ

ਗਾਂ ਨੂੰ ਛੁਹਣ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਛੁਹਣ ਵਿਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਜਿਸ ਘਰ ਵਿਚ ਅੰਗਣੇ ਵਿਚ ਚੰਗੀ ਗਾਂ ਨਹੀਂ ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਤੁਲਸੀ ਨਹੀਂ,

ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਗृਹੇ ਦੇਵਮਹੋਤ੍ਸਵਸ਼੍ਚ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਗृਹੇ ਸ਼੍ਰਵਣਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਵਿष੍ਣੋਃ । ਤਤ੍ਸਂਸਰ੍ਗਾਦ੍ਯਾਤਿ ਦੁਃਖਾਦਿਕਂ ਚ ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੋ ਨੈਵ ਕਾਰ੍ਯਃ ਕਦਾਪਿ

ਜਿਸ ਘਰ ਵਿਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਉਤਸਵ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ, ਉਸ ਘਰ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਕਰਕੇ ਸਿਰਫ ਦੁੱਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਉਥੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਛੁਹਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।

ਗੋਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਵਿਹੀਨਸ੍ਯ ਗੋਦੋਹਨਮਜਾਨਤਃ । ਗੋਪੋषਣਵਿਹੀਨਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਹੁਰ੍ਜਨ੍ਮ ਨਿਰਰ੍ਥਕਮ੍

ਜੋ ਗਾਂ ਨੂੰ ਛੁਹਦਾ ਨਹੀਂ, ਗਾਂ ਦੁਹਣ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਤੇ ਗਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਸ ਦਾ ਜੀਵਨ ਵਿਅਰਥ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਗੋਗ੍ਰਾਸਮਪ੍ਰਦਾਤੁਸ਼੍ਚ ਗੋਪੁष੍ਟਿਂ ਚਾਪ੍ਯਕੁਰ੍ਵਤਃ । ਗਤਿਰ੍ਨਾਸ੍ਤ੍ਯੇਵ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯੇਵ ਗ੍ਰਾਮਚਾਣ੍ਡਾਲਵਤ੍ਸ੍ਮृਤਃ

ਜੋ ਗਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ਤੇ ਗਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਕਦੇ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਚੁਹੜਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵਤ੍ਸ੍ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਤਨਪਾਨੇ ਚ ਬਾਲਕृष੍ਣਂ ਤੁ ਸਂਸ੍ਮਰੇਤ੍ । ਦਧਿਨਿਰ੍ਮਨ੍ਥਨੇ ਚੈਵ ਮਨ੍ਥਾਧਾਰਂ ਸ੍ਮਰੇਦ੍ਧਰਿਮ੍

ਜਦੋਂ ਵੱਛਾ ਮਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪੀਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬਾਲਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦਹੀਂ ਮਥਦੇ ਹੋਏ, ਮਥਣ ਦੀ ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲੇ ਹਰੀ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।