ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਵਿਵਾਹਮੌਂਞ੍ਜੀਦਿਵਸੇ ਮੂਢਬੁਦ੍ਧੇ ਜੁਗੁਪ੍ਸਿਤਾਨ੍ਧਾਰਯਿਤ੍ਵਾ ਸੁਭਕ੍ਤ੍ਯਾ । ਵਰਾਰਾਰ੍ਤਿਕਂ ਕਾਂਸ੍ਯਪਾਤ੍ਰੇ ਨਿਧਾਯ ਕृਤ੍ਵਾਰ੍ਤਿਕ੍ਯਂ ਉਦਉਦੈਤਿ ਸ਼ਬ੍ਦਮ੍ ॥ ੩,੨੮.

ਵਿਆਹ ਦੀ ਮੌੰਜੀ ਦੇ ਦਿਨ, ਮੂਰਖ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਉਹ ਗੰਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਭਾਵ ਨਾਲ ਪਾ ਕੇ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁਭ ਦੀਵਾ ਕੰਸੀ ਦੇ ਬਰਤਨ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਆਰਤੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਦੀ ਹੈ।

ਤਥੈਵ ਦष੍ਟ੍ਵਾ ਪਿਚੁਮਨ੍ਦਸ੍ਯ ਪਤ੍ਰਂ ਸੁਨਰ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾ ਪਰਮਾਦਰੇਣ । ਯਦਾ ਤਦਾ ਯਮਦੂਤੈਸ਼੍ਚ ਪਾਸ਼ੈਰ੍ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਤਾਡ੍ਯਮਾਨਸ਼੍ਚ ਸਮ੍ਯਕ੍ ॥ ੩,੨੮.

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਿਚੁਮੰਡਾ ਦੇ ਪੱਤੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਆਦਰ ਨਾਲ ਨਚਾ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਯਮ ਦੇ ਦੂਤ ਫਾਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬਾਂਹ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤੈਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਰਦੇ ਹਨ।

ਤਵ ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ਕੁਲਦੇਵੋ ਮਹਾਤ੍ਮਨ੍ਪਲਾਯਿਤਃ ਕੁਤ੍ਰ ਮੇ ਤਦ੍ਵਦਸ੍ਵ । ਸ੍ਵਦੇਹਾਨਾਂ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਸਮ੍ਯਕ੍ਕਣ੍ਠਾਭਰਣੈਰ੍ਵਿਧੁਰਾਣਾਂ ਚ ਕੇਸ਼ੈਃ ॥ ੩,੨੮.

ਤੇਰਾ ਕੁਲ-ਦੇਵਤਾ, ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਕਿੱਥੇ ਭੱਜ ਗਿਆ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ। ਵਿਧਵਾਵਾਂ ਦੇ ਕੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਗਲ-ਭੂਸ਼ਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ—

ਸਂਤਿष੍ਠਮਾਨੇ ਯਮਦੂਤਾ ਬਲਿष੍ਠਾ ਸਂਤਾਡ੍ਯਮਾਨੇ ਮੁਸਲੈਰ੍ਭਿਨ੍ਦਿਪਾਲੈਃ । ਯਦਾ ਤਦਾ ਕੁਤ੍ਰ ਪਲਾਯਿਤਾ ਸਾ ਕੇਸ਼ੈਰ੍ਵਿਹੀਨਾ ਲਂਬਕਰ੍ਣਂ ਚ ਕृਤ੍ਵਾ ॥ ੩,੨੮.

ਜਦੋਂ ਯਮ ਦੇ ਦੂਤ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਹਨ, ਖੜੇ ਹਨ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਮਸਲਿਆਂ ਤੇ ਭਿੰਡੀਪਾਲਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਕੇਸ਼ ਰਹਿਤ, ਲੰਬੇ ਕੰਨ ਵਾਲੀ ਕਿੱਥੇ ਭੱਜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?

ਸ੍ਵਵਾਮਹਸ੍ਤੇ ਵੇਣੁਪਾਤ੍ਰਂ ਨਿਧਾਯ ਦੀਪਂ ਧृਤ੍ਵਾ ਸਵ੍ਯਹਸ੍ਤੇ ਚ ਮੂਢਃ । ਗृਹੇਗृਹੇ ਭੈਕ੍ਸ਼ਚਰ੍ਯਾਂ ਚ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਂਤਿष੍ਠਮਾਨੇ ਸ੍ਵਗृਹਂ ਚੈਵ ਦੇਵੀ ॥ ੩,੨੮.

ਆਪਣੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਬਾਂਸ ਦਾ ਬਰਤਨ ਰੱਖ ਕੇ ਤੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਦੀਵਾ ਫੜ ਕੇ, ਮੂਰਖ, ਘਰ-ਘਰ ਭਿਖਿਆ ਮੰਗਦੇ ਹੋਏ, ਜਦੋਂ ਦੇਵੀ ਤੇਰੇ ਘਰ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ—

ਯਦਾ ਤਦਾ ਯਮਦੂਤੈਸ਼੍ਚ ਮੂਢ ਦੀਪੈਃ ਸਹਸ੍ਰੈਰ੍ਦਹ੍ਯਮਾਨਸ਼੍ਚ ਸਮ੍ਯਕ੍ । ਨਿਰ੍ਨਾਸਿਕਾ ਰੇਣੁਕਾ ਮੂਢਬੁਦ੍ਧੇ ਪਲਾਯਿਤਾ ਕੁਤ੍ਰ ਸਾ ਮੇ ਵਦਸ੍ਵ ॥ ੩,੨੮.

ਉਸ ਵੇਲੇ, ਮੂਰਖ, ਜਦੋਂ ਤੈਨੂੰ ਯਮ ਦੇ ਦੂਤ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀਵਿਆਂ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾੜਦੇ ਹਨ, ਨੱਕ ਰਹਿਤ ਰੇਣੁਕਾ ਕਿੱਥੇ ਭੱਜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਹੈ।

ਸਦਾ ਮੂਢਂ ਖਡ੍ਗਦੇਵਂ ਚ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤਂ ਭਕ੍ਤਵਤ੍ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਸਮ੍ਯਕ੍ । ਤੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਤ੍ਵਂ ਸ਼੍ਵਾਨਵਦ੍ਗਰ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾ ਸਂਤਿष੍ਠਮਾਨੇ ਸ੍ਵਗृਹੇ ਚੈਵ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ ॥ ੩,੨੮.

ਹਮੇਸ਼ਾ, ਮੂਰਖ, ਖੜਗ-ਦੇਵ ਦੀ ਭਾਵ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਭਗਤ ਵਾਂਗ ਇੱਜ਼ਤ ਦੇ ਕੇ, ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੁੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਭੌਂਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਯਦਾ ਤਦਾ ਯਮਦੂਤੈਸ਼੍ਚ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸਂਤਾਡ੍ਯਮਾਨਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਬ੍ਦਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਨ੍ । ਸਂਤਿष੍ਠਮਾਨੇ ਭਕ੍ਤਵਰ੍ਯਂ ਵਿਹਾਯ ਤਦਾ ਦੇਵਃ ਕੁਤ੍ਰ ਪਲਾਯਿਤੋਭੂਤ੍ ॥ ੩,੨੮.

ਉਸ ਵੇਲੇ, ਜਦੋਂ ਤੈਨੂੰ ਯਮ ਦੇ ਦੂਤ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਥੇ ਸ਼ੋਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਜਦੋਂ ਭਗਤ-ਵਰਿਆ ਘਰ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਕਿੱਥੇ ਭੱਜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

ਸ ਪਾਰ੍ਥਕ੍ਯਾਦ੍ਭੀਮਸੇਨਪ੍ਰਤੀਕਂ ਪਞ੍ਚਾਮृਤੈਃ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਸਮ੍ਯਕ੍ । ਸੁਵ੍ਯਞ੍ਜਨੇ ਚਾਨ੍ਨਕੌਪੀਨਮੇਵ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਮੂਢਸ੍ਤਿष੍ਠਮਾਨੇ ਸ੍ਵਗੇਹੇ ॥ ੩,੨੮.

ਭੀਮਸੇਨ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਪੰਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਸੁੰਦਰ ਬਰਤਨ ਵਿਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਭੋਜਨ ਦੇ ਕੇ, ਮੂਰਖ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਯਦਾ ਤਦਾ ਯਮਦੂਤੈਸ਼੍ਚ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸਂਤਾਡ੍ਯਮਾਨੇ ਯਮਮਾਰ੍ਗੇ ਚ ਮੂਢਃ । ਭੀਮਃ ਸ ਵੈ ਕੁਤ੍ਰ ਪਲਾਯਿਤੋਭੂਦਤੋ ਮੂਲਂ ਵਿष੍ਣੁਪਾਦਂ ਭਜਸ੍ਵ ॥ ੩,੨੮.

ਉਸ ਵੇਲੇ, ਜਦੋਂ ਤੈਨੂੰ ਯਮ ਦੇ ਦੂਤ ਯਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਮੂਰਖ, ਭੀਮ ਕਿੱਥੇ ਭੱਜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਲਈ, ਮੂਲ ਤੇ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਲੈ।

ਮਹਾਦੇਵਂ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਹਰੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਗृਹੇ ਵਿਦ੍ਯਮਾਨੇ । ਯਦਾ ਗृਹਂ ਦਹ੍ਯਤੇ ਵਹ੍ਨਿਨਾ ਤੁ ਤਦਾ ਹਰਃ ਕੁਤ੍ਰ ਪਲਾਯਿਤੋਭੂਤ੍ ॥ ੩,੨੮.

ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, 'ਹਰੀ' ਕਹਿ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਹੋ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਤੇਰਾ ਘਰ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸਾੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹਰਾ ਕਿੱਥੇ ਭੱਜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

ਸ਼ਾਕਂਭਰੀਦਿਵਸੇ ਸਰ੍ਵਮੇਵ ਸ਼ਾਕਂਭਰੀ ਸਾ ਚ ਦੇਵੀ ਮਹਾਤ੍ਮਨ੍ । ਪਲਾਯਿਤਾ ਕੁਤ੍ਰ ਮੇ ਤ੍ਵਂ ਵਦਸ੍ਵ ਕੁਲਾਲਦੇਵਂ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ॥ ੩,੨੮.

ਸ਼ਾਕੰਭਰੀ ਦੇ ਦਿਨ, ਹਰ ਥਾਂ ਸ਼ਾਕੰਭਰੀ ਹੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ। ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਤੂੰ ਕੁਲਾਲ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਭਾਵ ਨਾਲ ਪੂਜ ਕੇ ਕਿੱਥੇ ਭੱਜ ਗਈ?

ਕਾਰ੍ਪਾਸਂ ਵੈ ਤੇਨ ਦਤ੍ਤਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਸਂਤਿष੍ਠਮਾਨੇ ਯਮਦੂਤੈਸ਼੍ਚ ਸਮ੍ਯਕ੍ । ਸਂਹਨ੍ਯਮਾਨਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼ਣਧਾਰੈਃ ਕੁਠਾਰੈਃ ਕੁਲਾਲਦੇਵਂ ਚ ਸੁਦਂष੍ਟ੍ਰਨੇਤ੍ਰਮ੍ । ਵਿਹਾਯ ਵੈ ਕੁਤ੍ਰ ਪਲਾਯਿਤੋਭੂਨ੍ਨ ਜ੍ਞਾਯਤੇऽਨ੍ਵੇषਣਾਚ੍ਚਾਪਿ ਕੇਨ ॥ ੩,੨੮.

ਉਸ ਨੇ ਕਪਾਹ ਦਿੱਤਾ, ਜਦ ਯਮ ਦੇ ਦੂਤ ਖੜੇ ਸਨ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕੁਲਾਲ ਦੇਵਤਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਦੰਦ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਭਿਆਨਕ ਸਨ, ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ—ਕਿੱਥੇ ਭੱਜ ਗਿਆ, ਤੇ ਕੌਣ ਲੱਭਣ ਆਇਆ, ਇਹ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ।

ਯਦਾ ਪਞ੍ਚਮ੍ਯਾਂ ਮृਨ੍ਮਯੀਂ ਸ਼ੇषਮੂਰ੍ਤਿਂ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵਿਦ੍ਯਮਾਨੇ ਸ੍ਵਗੇਹੇ । ਤਦਾ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਯਮਦੂਤਾਸ਼੍ਚ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸਂਨਹ੍ਯਮਾਨੇ ਨਾਗਪਾਸ਼ੈਸ਼੍ਚ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ॥ ੩,੨੮.

ਜਦ ਪੰਜਵੀਂ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਭਾਵ ਨਾਲ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਸ਼ੇਸ਼ ਮੂਰਤੀ ਪੂਜੀ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਯਮ ਦੇ ਦੂਤਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਫੰਦੇ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਂਹ ਲਿਆ ਤੇ ਰੋਕਿਆ।

ਸ੍ਵਭਕ੍ਤਵਰ੍ਯਂ ਪ੍ਰਵਿਹਾਯ ਨਾਗਃ ਪਲਾਯਿਤਃ ਕੁਤ੍ਰ ਵੈ ਸਂਵਦ ਤ੍ਵਮ੍ । ਦੂਰ੍ਵਾਙ੍ਕੁਰੈਰ੍ਮੋਦਕੈਃ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਨਾਯਕਂ ਪਞ੍ਚਖਾਦ੍ਯੈਸ੍ਤਥੈਵ ॥ ੩,੨੮.

ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਗਤ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਸੱਪ ਕਿੱਥੇ ਭੱਜ ਗਿਆ? ਦੱਸ। ਦੂਰਵਾ ਦੇ ਅੰਕੁਰ, ਮੋਦਕ ਤੇ ਪੰਜ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਵਿਨਾਇਕ ਨੂੰ ਪੂਜ ਕੇ, ਐਸਾ ਹੀ।

ਸਂਤਿष੍ਠਂਮਾਨੇ ਯਮਦੂਤੈਸ਼੍ਚ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸਂਤਾਡ੍ਯਮਾਨੇ ਤਪ੍ਤਦਣ੍ਡੈਸ਼੍ਚ ਮੂਢ । ਦਨ੍ਤਂ ਵਿਹਾਯੈਵ ਚ ਵਿਘ੍ਨਰਾਜਃ ਪਲਾਯਿਤਃ ਕੁਤ੍ਰ ਮੇ ਤਂ ਵਦਤ੍ਵਮ੍ ॥ ੩,੨੮.

ਜਦ ਯਮ ਦੇ ਦੂਤ ਖੜੇ ਸਨ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਪਦੇ ਸੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਵਿਘਨ ਰਾਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਗਤ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿੱਥੇ ਭੱਜ ਗਿਆ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ।

ਵਿਵਾਹਕਾਲੇ ਪਿष੍ਟਦੇਵੀਂ ਸੁਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸਂਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਦ੍ਯਮਾਨੋ ਗृਹੇ ਸ੍ਵੇ । ਯਦਾ ਤਦਾ ਯਮਦੂਤੈਸ਼੍ਚ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਸਂਪੀਡ੍ਯਮਾਨੋ ਯਮਮਾਰ੍ਗੇ ਸ ਮੂਢਃ ॥ ੩,੨੮.

ਵਿਆਹ ਸਮੇਂ, ਘਰ ਵਿੱਚ ਪੀਠ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਭਾਵ ਨਾਲ ਪੂਜ ਕੇ, ਜਦ ਯਮ ਦੇ ਦੂਤਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਂਹ ਲਿਆ, ਉਹ ਮੂਰਖ ਯਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਪੀੜਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਵਿष੍ਠਾਦੇਵੀ ਪੀਡ੍ਯਮਾਨਂ ਚ ਭਕ੍ਤਂ ਵਿਹਾਯ ਸਾ ਕੁਤ੍ਰ ਪਲਾਯਿਤਾਭੂਤ੍ । ਵਿਵਾਹਕਾਲੇ ਰਜਕਸ੍ਯ ਗੇਹਂ ਗਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਯਕ੍ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਮੂਢਃ ॥ ੩,੨੮.

ਵਿਸ਼ਠਾ ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੁਖੀ ਭਗਤ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿੱਥੇ ਭੱਜੀ? ਵਿਆਹ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਧੋਬੀ ਦੇ ਘਰ ਗਿਆ ਤੇ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, ਮੂਰਖ ਹੋ ਕੇ।

ਯਸ੍ਤਂਭਸੂਤ੍ਰਂ ਕਲਸ਼ੇ ਪਰੀਤ੍ਯ ਪੂਜਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਦ੍ਯਮਾਨੋ ਗृਹੇ ਸ੍ਵੇ । ਯਦਾ ਤਦਾ ਯਮਦੂਤਸ਼੍ਚ ਸਮ੍ਯਕ੍ਤਂ ਸ੍ਤਂਭਸੂਤ੍ਰਂ ਤਸ੍ਯ ਮੁਖੇ ਨਿਧਾਯ ॥ ੩,੨੮.

ਕਲਸ਼ ਤੇ ਤੰਬੇ ਦਾ ਸੂਤਰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਘਰ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਜਦ ਯਮ ਦੇ ਦੂਤ ਨੇ ਉਹ ਤੰਬੇ ਦਾ ਸੂਤਰ ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।

ਸਂਤਾਡ੍ਯਮਾਨੇ ਸ੍ਤਂਭਸੂਤ੍ਰਸ੍ਥਦੇਵੀ ਪਲਾਯਿਤਾ ਕੁਤ੍ਰ ਮੇ ਸਂਵਦਸ੍ਵ । ਵਿਵਾਹਕਾਲੇ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਸਮ੍ਯਕ੍ਚਣ੍ਡਾਲਦੇਵੀਂ ਭਕ੍ਤਵਸ਼੍ਯਾਂ ਚ ਤਸ੍ਯਾਃ ॥ ੩,੨੮.

ਜਦ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੰਬੇ ਦੇ ਸੂਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਦੇਵੀ ਕਿੱਥੇ ਭੱਜ ਗਈ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ। ਵਿਆਹ ਸਮੇਂ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੰਡਾਲ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਪੂਜ ਕੇ, ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਵਸ਼ ਹੈ।

ਤਦ੍ਭਕ੍ਤਵਰ੍ਯੈਃ ਸ਼ੂਰ੍ਪਮਧ੍ਯੇ ਚ ਤੀਰੇ ਸਂਸੇਵਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਦ੍ਯਮਾਨੋ ਗृਹੇ ਸ੍ਵੇ । ਯਦਾ ਤਦਾ ਯਮਦੂਤੈਸ਼੍ਚ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਸਂਤਾਡ੍ਯਮਾਨੋ ਯਮਮਾਰ੍ਗੇ ਮਹਦ੍ਭਿਃ ॥ ੩,੨੮.

ਉਸ ਦੀਆਂ ਵਧੀਆ ਭਗਤਾਂ ਨਾਲ, ਚਲਣੀ ਦੇ ਵਿਚ ਤੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੋ ਕੇ, ਜਦ ਯਮ ਦੇ ਦੂਤਾਂ ਨੇ ਬਾਂਹ ਲਿਆ ਤੇ ਯਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।

ਚਊਲਦੇਵੀ ਕ੍ਵ ਪਲਾਯਿਤਾਭੂਤ੍ਸੁਮੂਢਬੁਦ੍ਧੇ ਵਿष੍ਣੁਪਾਦਂ ਭਜਸ੍ਵ । ਜ੍ਵਰਾਦਿਭਿਃ ਪੀਡ੍ਯਮਾਨੇ ਸ੍ਵਪੁਤ੍ਰੇ ਗृਹੇ ਸ੍ਥਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦੇਵਂ ਚ ਸਮ੍ਯਕ੍ ॥ ੩,੨੮.

ਚਲਣੀ ਦੀ ਦੇਵੀ ਕਿੱਥੇ ਭੱਜ ਗਈ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੀ ਸਮਝ ਵਾਲੇ? ਵਿਸ਼ਣੁ ਦੇ ਪੈਰ ਪੂਜ। ਜਦ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬੁਖਾਰ ਤੇ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜ।

ਧੂਰ੍ਪੈਰ੍ਦੀਪੈਰ੍ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਭੋਜ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਪੁष੍ਪੈਃ ਪੂਜਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਦ੍ਯਮਾਨਸ਼੍ਚ ਗੇਹੇ । ਯਦਾ ਤਦਾ ਯਮਦੂਤੈਸ਼੍ਚ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਸਂਤਾਡ੍ਯਮਾਨੇ ਵੇਣੁਪਾਸ਼ਾਦਿਭਿਸ਼੍ਚ ॥ ੩,੨੮.

ਜੂਆਂ, ਦੀਵੇਂ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਜਦ ਯਮ ਦੇ ਦੂਤਾਂ ਨੇ ਬਾਂਹ ਲਿਆ ਤੇ ਬੰਸ ਦੇ ਫੰਦੇ ਆਦਿ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।

ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦੇਵਃ ਕ੍ਵ ਪਲਾਯਿਤੋਭੂਤ੍ਸੁਮੂਢਬੁਦ੍ਧੇ ਵਿष੍ਣੁਪਾਦਂ ਭਜਸ੍ਵ । ਸਨ੍ਤਾਨਾਰ੍ਥਂ ਬृਹਤੀਂ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਗਲੇਨ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਬृਹਤੀਂ ਵੈ ਫਲਂ ਚ ॥ ੩,੨੮.

ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇਵਤਾ ਕਿੱਥੇ ਭੱਜ ਗਿਆ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਸਮਝ ਵਾਲੇ? ਵਿਸ਼ਣੁ ਦੇ ਪੈਰ ਪੂਜ। ਸੰਤਾਨ ਲਈ, ਬ੍ਰਹਤੀ ਪੌਦੇ ਨੂੰ ਪੂਜ ਕੇ, ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਵੀ।

ਸਂਤਿष੍ਠਮਾਨੇ ਯਮਦੂਤੈਸ਼੍ਚ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਸਂਤਾਡ੍ਯਮਾਨੇ ਬृਹਤੀਕਣ੍ਟਕੈਸ਼੍ਚ । ਤਦਾ ਦੇਵੀ ਬृਹਤੀ ਮੂਢਬੁਦ੍ਧੇ ਪਲਾਯਿਤਾ ਕੁਤ੍ਰ ਮੇ ਤਦ੍ਵਦ ਤ੍ਵਮ੍ ॥ ੩,੨੮.

ਜਦ ਯਮ ਦੇ ਦੂਤਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਤੀ ਦੇ ਕੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਬਾਂਹ ਲਿਆ ਤੇ ਮਾਰਿਆ, ਉਸ ਵੇਲੇ, ਮੂਰਖ, ਬ੍ਰਹਤੀ ਦੇਵੀ ਕਿੱਥੇ ਭੱਜ ਗਈ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ।

ਭਜਸ੍ਵ ਮੂਢ ਪਰਦੈਵਤਂ ਚ ਨਾਰਾਯਣਂ ਤਾਰਕਂ ਸਰ੍ਵਦੁਃਖਾਤ੍ । ਸੁਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਦੇਵੇषੁ ਮਤਿਂ ਚ ਮਾ ਕੁਰੁ ਨ ਚ ਸ਼ृਣੁ ਤ੍ਵਂ ਫਲ੍ਗੁਵਾਕ੍ਯਂ ਤਥੈਵ ॥ ੩,੨੮.

ਮੂਰਖ, ਪਰਮ ਦੇਵਤਾ ਨਾਰਾਇਣ, ਜੋ ਸਭ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਤਾਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ। ਛੋਟੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਮਨ ਨਾ ਲਾ, ਤੇ ਫ਼ੁਕ-ਫ਼ੁਕੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾ ਸੁਣ।

ਸੁਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਦੇਵਾਨ੍ ਭਿਨ੍ਦਿਪਾਲੇ ਨਿਧਾਯ ਵਿਸਰ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾ ਦੂਰਦੇਸ਼ੇ ਮਹਾਤ੍ਮਨ੍ । ਸਂਧਾਰ੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਸ੍ਵਕੁਲਾਚਾਰਧਰ੍ਮਂ ਸਂਪਾਤਨੇ ਨਰਕਂ ਹੇਤੁਭੂਤਮ੍ ॥ ੩,੨੮.

ਛੋਟੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਚਲਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਦੂਰ ਦੇਸ਼ ਭੇਜ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੀ ਕੁਲ ਦੀ ਰੀਤ-ਧਰਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ, ਜੋ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।

ਪੁਨੀਹਿ ਗਾਤ੍ਰਂ ਸਰ੍ਵਦਾ ਮੂਢਬੁਦ੍ਧੇ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾष੍ਟਕੈਰ੍ਜਨ੍ਮਤੀਰ੍ਥੇ ਪਵਿਤ੍ਰੇ । ਹृਦਿ ਸ੍ਥਿਤਾਂ ਮੌਰ੍ਖ੍ਯਮੁਦ੍ਰਾਂ ਵਿਹਾਯ ਕृਤ੍ਵਾ ਭੂषਾਂ ਵਿष੍ਣੁਮੁਦ੍ਰਾਭਿਰਗ੍ਰ੍ਯਾਮ੍ ॥ ੩,੨੮.

ਹਮੇਸ਼ਾ, ਮੂਰਖ, ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਅਠ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਜਨਮ-ਤੀਰਥ ਉੱਤੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰ। ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਪਈ ਮੂਰਖਤਾ ਦੀ ਮੋਹਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਣੁ ਦੀਆਂ ਵਧੀਆ ਮੋਹਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜ ਜਾ।

ਸਦਾ ਮੂਢੋ ਹਰਿਵਾਰ੍ਤਾਂ ਭਜਸ੍ਵ ਹ੍ਯਾਯੁਰ੍ਗਤਂ ਵ੍ਯਰ੍ਥਮੇਵਂ ਕੁਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ । ਸਦ੍ਵੈष੍ਣਵਾਨਾਂ ਸਂਗਮੋ ਦੁਰ੍ਲਭਸ਼੍ਚ ਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਤਾਰਤਮ੍ਯਸ੍ਵਰੂਪਮ੍ ॥ ੩,੨੮.

ਹਮੇਸ਼ਾ, ਮੂਰਖ, ਹਰੀ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਪੂਜ। ਤੇਰੀ ਉਮਰ ਐਸੇ ਖੋਟੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿਅਰਥ ਲੰਘ ਗਈ। ਸੱਚੇ ਵਿਸ਼ਣੁ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿਰਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਗਿਆਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਲਝਿਆ ਰਹਿੰਦਾ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੱਧਰਾਂ ਵਾਲਾ।