ਕਲਾਵਿਤ੍ਥਂ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ਿ ਮਹਿਮਾ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਭੁਵਿ । ਅਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਪ੍ਰਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਦਾਨ ਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਤਤਸ਼੍ਚ ਜ੍ਞਾਨਮਾਸਾਦ੍ਯ ਵਿਵਿष੍ਣੁਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ ॥ ੩,੨੭.
ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਕਲਾਵਿੱਤਥ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗੁਰੁਸ੍ਤ੍ਰੀਗਮਨਾਚ੍ਚਨ੍ਦ੍ਰ ਅਹਲ੍ਯਾਯਾਂ ਗਤੋ ਹਰਿਃ । ਸੁਰਾਪਾਨਾਚ੍ਚ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ੍ਤੁ ਸੁਵਰ੍ਣਹਰਣਾਦ੍ਬਲਿਃ ॥ ੩,੨੭.
ਗੁਰੂ ਨੇ ਪਰਾਈ ਔਰਤ ਦੇ ਪਾਸ ਜਾਣ ਕਰਕੇ, ਚੰਦ ਨੇ ਅਹਲਿਆ ਵਿੱਚ ਪਰਵেশ ਕੀਤਾ; ਹਰੀ ਨੇ ਵੀ ਇਉਂ ਕੀਤਾ। ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਨੇ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਕਰਕੇ, ਤੇ ਬਲੀ ਨੇ ਸੋਨਾ ਚੁਰਾ ਕੇ ਇਉਂ ਕੀਤਾ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਯਾਸ਼੍ਚ ਰੁਦ੍ਰੋ ਨਾਗੋ ਦਤ੍ਤਾਪਹਾਰਕਃ । ਸੂਤਸ੍ਯ ਹਨਨਾਦ੍ਰਾਮੋ ਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਹ੍ਯਤ੍ਰ ਭਾਮਿਨਿ ॥ ੩,੨੭.
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰਕੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ, ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ ਲੈਣ ਕਰਕੇ ਨਾਗ ਨੇ, ਤੇ ਸੂਤਾ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਕਰਕੇ ਰਾਮ ਇੱਥੇ ਮੁਕਤ ਹੋਇਆ, ਸੋਹਣੀਏ।
ਨਾਨੇਨ ਸਦृਸ਼ਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਨ ਭੂਤਂ ਨ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਸ੍ਨਾਨਂ ਕੁਰੁ ਮਹਾਭਾਗੇ ਤੇਨ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਹ੍ਯਵਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ ॥ ੩,੨੭.
ਇਸ ਤੀਰਥ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਇੱਥੇ ਨ੍ਹਾ ਲੈ, ਤੇ ਤੂੰ ਨਿਸਚਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਿਧੀ ਹਾਸਲ ਕਰੇਗੀ।
ਜੈਗੀषਵ੍ਯੇਣ ਮੁਨਿਨਾ ਪਿਤ੍ਰਾ ਸਹ ਚ ਕਨ੍ਯਕਾ । ਸ੍ਨਾਨਂ ਚਕਾਰ ਵਿਧਿਵਦੁਦਤਿष੍ਠਚ੍ਚ ਭਾਮਿਨਿ ॥ ੩,੨੭.
ਕਨਿਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਮুনি ਜੈਗੀਸ਼ਵਯਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਇੱਥੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਨ੍ਹਾਉਣ ਕੀਤਾ, ਸੋਹਣੀਏ।
ਯਾਵਚ੍ਚ ਪੌਰੁषਂ ਸੂਕ੍ਤਂ ਤਾਵਤ੍ਕਾਲਂ ਹਿ ਤਿष੍ਠਤਿ । ਪਸ਼੍ਚਾਜ੍ਜਪ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਵੇਙ੍ਕਟੇਸ਼ਾਭਿਧਂ ਪਰਮ੍ ॥ ੩,੨੭.
ਜਿੰਨਾ ਸਮੇਂ ਪੁਰੁਸ਼ ਸੂਕਤ ਪੜ੍ਹਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਉਥੇ ਰਹੇ; ਫਿਰ ਵੈਂਕਟੇਸ਼ਾ ਦੇ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਮਹਾ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪ ਕੇ—
ਦ੍ਵਿਜਾਤੀਨ੍ਪ੍ਰੀਣਯਿਤ੍ਵਾ ਸਾ ਵਸ੍ਤ੍ਰਦ੍ਰਵ੍ਯਾਦਿਭੂषਣੈਃ । ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਚ ਪ੍ਰਯਯੌ ਦੇਵੀ ਕਮਾਰੀਤੀਰ੍ਥਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ॥ ੩,੨੭.
ਉਸ ਨੇ ਦੁਜਾਤੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਪੜੇ, ਦੌਲਤ ਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ ਦੇਵੀ ਕਮਾਰੀ ਨਾਮ ਦੇ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਵੱਲ ਚਲੀ ਗਈ।
ਕੁਮਾਰੀਮਹਿਮਾਨਂ ਚ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ੍ਨਾਨਂ ਚਕਾਰ ਸਾ । ਪੁਨਰਾਵृਤ੍ਯ ਸਾ ਦੇਵੀ ਹ੍ਯਨ੍ਤਰਾ ਵਿਰਜਾਨਦੀਮ੍ ॥ ੩,੨੭.
ਕੁਮਾਰੀ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਥੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ ਦੇਵੀ ਵਾਪਸ ਆਈ, ਸੋਹਣੀਏ, ਵਿਰਜਾ ਨਦੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਸਾ ਦੇਵੀ ਜੈਗੀषਵ੍ਯਂ ਗੁਰੁਂ ਪ੍ਰਭੁਮ੍ । ਕਿਂ ਸਂਜ੍ਞਿਕੇਯਂ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਕਿਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਹ੍ਯਤ੍ਰ ਮੇ ਵਦ ॥ ੩,੨੭.
ਜੈਗੀਸ਼ਵਯਾ ਗੁਰੂ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਇਸ ਥਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਕੀ ਹੈ? ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਦੱਸੋ।'
ਜੈਗੀषਵ੍ਯਃ ਪृष੍ਟ ਏਵ ਮੁਵਾਚ ਕਰੁਣਾਨਿਧਿਃ । ਇਯਂ ਭਾਗੀਰਥੀ ਕਨ੍ਯੇ ਆਯਾਤਿ ਹ੍ਯਨ੍ਤਰੇਣ ਤੁ ॥ ੩,੨੭.
ਜੈਗੀਸ਼ਵਯਾ, ਦਇਆ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ, ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਬੋਲੇ: 'ਕਨਿਆ, ਇਹ ਭਾਗੀਰਥੀ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ।'
ਅਤਃ ਸਾ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਹ੍ਯਨ੍ਤਰ੍ਗਙ੍ਗੇਤਿ ਪਰਮਰ੍षਿਭਿਃ । ਕਨ੍ਯੇ ਤ੍ਵਸ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਸਲਿਲਂ ਸ਼੍ਰੀਨਿਨਿਵਾਸਪ੍ਰਿਯਂ ਸਦਾ ॥ ੩,੨੭.
ਇਸ ਕਰਕੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਤਰਗੰਗਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਨਿਆ, ਇੱਥੇ ਦਾ ਪਾਣੀ ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸਾ ਨੂੰ ਸਦਾ ਪਿਆਰਾ ਰਹੇ।
ਅਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਯਃ ਕਰੋਤਿ ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍ । ਸ੍ਨਾਨਂ ਚਕਾਰ ਸਾ ਕਨ੍ਯਾ ਜਲੇ ਪਰਮਪਾਵਨੇ ॥ ੩,੨੭.
ਜੋ ਇੱਥੇ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਨਿਆ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਉਣ ਕੀਤਾ।
ਦਾਨਾਦਿਕਂ ਤਥਾ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਜਜਾਪ ਪਰਮਂ ਮਨੁਮ੍ । ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਸਮੀਪਂ ਤੁ ਪੁਨਰਾਗਤ੍ਯ ਭਾਮਿਨੀ ॥ ੩,੨੭.
ਦਾਨ ਆਦਿ ਕਰਕੇ, ਤੇ ਮਹਾ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪ ਕੇ, ਸੋਹਣੀ ਕਨਿਆ ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸਾ ਦੇ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਆਈ।
ਅਙ੍ਗਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਚਕ੍ਰੇ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵੇਙ੍ਕਟਨਾਯਕਮ੍ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਦੀਨ੍ਪ੍ਰੀਣਯਿਤ੍ਵਾ ਵਸ੍ਤ੍ਰਗਨ੍ਧਾਦਿਭੂषਣੈਃ ॥ ੩,੨੭.
ਉਸ ਨੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਵੈਂਕਟਾ ਦੇ ਨਾਇਕ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਆਦਿ ਨੂੰ ਕਪੜੇ, ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਪੁਨਃ ਪਰਦਿਨੇ ਪ੍ਰਾਤਃ ਸ੍ਵਾਮਿਪੁष੍ਕਰਿਣੀਜਲੇ । ਸ੍ਨਾਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਹਾਭਾਗਾ ਯਯੌ ਤੁਂਬੁਰੁਸਂਜ੍ਞਿਕਾਮ੍ ॥ ੩,੨੭.
ਫਿਰ, ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ, ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਨੇ ਸਵਾਮੀ ਦੀ ਝੀਲ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਉਣ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਤੁੰਬੁਰੂ ਨਾਮ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਵੱਲ ਚਲੀ ਗਈ।
ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਤਂ ਗੁਰੁਂ ਦੇਵੀ ਨਾਥਂ ਕਿਨ੍ਨਾਮਿਕਾ ਤ੍ਵਯਮ੍ । ਜੈਗੀषਵ੍ਯ ਉਵਾਚ । ਇਯਂ ਤੁਂਬਰੁਕਾਭਿਜ੍ਞਾ ਨਾਰੀ ਵੈ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀ ॥ ੩,੨੭.
ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਪ੍ਰਭੂ, ਇਸ ਥਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਕੀ ਹੈ?' ਜੈਗੀਸ਼ਵਯਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਇਹ ਤੁੰਬਰੁਕਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਰੰਗ ਵਾਲੀ ਨਾਰੀ ਹੈ।'
ਪੁਰਾ ਤੁਂ ਬੁਰੁਣਾ ਸਾਕਂ ਨਾਰਦਸ੍ਤਪਸਿ ਸ੍ਥਿਤਃ । ਅਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਦੁਰਭੂਦ੍ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਨਾਰਦਸ੍ਯ ਹਿਤਾਯ ਚ ॥ ੩,੨੭.
ਪਹਿਲਾਂ, ਤੁੰਬੁਰੂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਰਦ ਨੇ ਇੱਥੇ ਤਪ ਕਰੀ; ਇੱਥੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨਾਰਦ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।
ਸ੍ਨਾਨਂ ਯਃ ਕੁਰੁਤੇ ਹ੍ਯਤ੍ਰ ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍ । ਅਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਕਲੌ ॥ ੩,੨੭.
ਜੋ ਇੱਥੇ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਨਾਲ੍ਪਸ੍ਯ ਤਪਸਃ ਫਲਮ੍ । ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਚ ਪੀਤ੍ਵਾ ਚ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਦਾਨਾਨ੍ਯਕੇਸ਼ਃ ॥ ੩,੨੭.
ਇੱਥੇ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਤਪस्या ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਘੱਟ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਉੱਥੇ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਪੀ ਕੇ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਨਰਾਗਤ੍ਯ ਸਾ ਦੇਵੀ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਂ ਨਨਾਮ ਹ । ਤਸ੍ਮਿਮਨ੍ਦਿਨੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਂਸ਼੍ਚ ਤਰ੍ਪਯਾਮਾਸ ਭਮਿਨਿ ॥ ੩,੨੭.
ਉਹ ਦੇਵੀ ਮੁੜ ਆਈ ਤੇ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਦਿਨ, ਚਮਕਦਾਰ, ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਸ੍ਵਾਮਿਪੁष੍ਕਰਿਣੀਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਦੀਪਾਨ੍ਪ੍ਰਾਜ੍ਵਾਲਯਤ੍ਸਤੀ । ਸੋਪਾਨੇषੁ ਮਹਾਭਾਗਾ ਦੀਪਾਵਲਿਭਿਰਞ੍ਜਸਾ । ਪ੍ਰੀਣਯਾਮਾਸ ਦੇਵੇਸ਼ਂ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਂ ਜਗਦ੍ਗੁਰੁਮ੍ ॥ ੩,੨੭.
ਉਹ ਸੁਭਾਗਨ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਝੀਲ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੀ, ਤੇ ਉਥੇ ਦੀਪ ਜਗਾਏ; ਪੜ੍ਹੀਆਂ 'ਤੇ, ਦੀਪਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਜਗਤ ਦੇ ਗੁਰੂ, ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਕੀਤਾ।
ਪੁਨਃ ਪਰਦਿਨੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਸ਼ਕ੍ਰਤੀਰ੍ਥਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਕਪਿਲਾਖ੍ਯੋਰ੍ਧ੍ਵਦੇਸ਼ੇ ਤੁ ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਪਾਵਨਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ॥ ੩,੨੭.
ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸ਼ਕਰ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਗਈ; ਕਪਿਲਾ ਨਾਮਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਤੀਰਥ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਮਹਾਭਾਗਾ ਤਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਸ੍ਨਾਪਯੇਤ੍ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਵਿष੍ਵਸੇਨਸਰਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍ ॥ ੩,੨੭.
ਉਥੇ, ਉਹ ਸੁਭਾਗਨ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਆਪ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਵਾਇਆ; ਉਥੇ ਵਿਸ਼ਵਸੇਨਾ ਦੀ ਝੀਲ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਤਤ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਮਹਾਭਾਗਾ ਯਯੌ ਤਤ੍ਰ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸਾ । ਪਞ੍ਚਾਯੁਧਾਨਾਂ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਤੇषੁ ਸ੍ਨਾਨਂ ਚਕਾਰ ਸਾ ॥ ੩,੨੭.
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸੁਭਾਗਨ ਅੱਗੇ ਗਈ ਤੇ ਪੰਜ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਤੀਰਥ ਵੇਖੇ; ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ।
ਤਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਚਾਗ੍ਨਿਕੁਣ੍ਡਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ਦੁਰਾਰੋਹਂ ਤਤੋਗ੍ਰਤਃ । ਤਸ੍ਯੋਪਰਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤੀਰ੍ਥਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਵਿਮੋਚਨਮ੍ ॥ ੩,੨੭.
ਉਸ ਤੋਂ ਉਪਰ ਅੱਗਨਿਕੁੰਡ ਹੈ, ਜੋ ਚੜ੍ਹਨ ਲਈ ਔਖਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਉਪਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤਰ੍षੀਣਾਂ ਤਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਤੁ ਪੁਣ੍ਯਤੀਰ੍ਥਂ ਚ ਸਤ੍ਫਲਮ੍ । ਦਸ਼ਾਧਿਕਫਲਂ ਤੇषਾ ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਮੁਤ੍ਤਰੋਤ੍ਤਰਮ੍ ॥ ੩,੨੭.
ਉਸ ਤੋਂ ਉਪਰ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਚੰਗਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਹਰ ਅਗਲਾ ਤੀਰਥ ਪਿਛਲੇ ਤੋਂ ਦੱਸ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਏਤੇषਾਂ ਚੈਵ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਕੋ ਵਾ ਵਕ੍ਤੁਮਿਹਾਰ੍ਹਤਿ । ऋषਿਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਸਾ ਕਨ੍ਯਾ ਚਚਾਰ ਤਪ ਉਤ੍ਤਮਮ੍ ॥ ੩,੨੭.
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕੌਣ ਦੱਸ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ, ਉਹ ਕੁਆਰੀ ਨੇ ਉੱਤਮ ਤਪ ਕੀਤਾ।
ਮਮਾਵਤਾਰਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਤਪ ਉਤ੍ਤਮਮ੍ । ਯੋਗਧਾਰਣ ਯਾ ਦੇਹਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਜਾਂਬਵਤੋ ਗृਹੇ ॥ ੩,੨੭.
ਮੇਰੇ ਅਵਤਾਰ ਆਉਣ ਤੱਕ, ਉਸ ਨੇ ਉੱਤਮ ਤਪ ਕੀਤਾ; ਯੋਗ ਧਾਰਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡਿਆ ਤੇ ਜਾਮਬਵਤ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮ ਲਿਆ।
ਜਾਤਾ ਜਾਂਬਵਤੀ ਨਾਮ ਵਵृਧੇ ਤਸ੍ਯ ਵੇਸ਼੍ਮਨਿ । ਤਸ੍ਯਾਃ ਪਿਤਾ ਜਾਂਬਵਾਨ੍ਸ ਸਮਾਦਾਤ੍ਕਨ੍ਯਕਾਂ ਤਦਾ । ਰੁਕ੍ਮ੍ਯਾ ਅਨਂ ਤਰਾ ਸੈषਾ ਮਮ ਭਾਰ੍ਯਾ ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ ॥ ੩,੨੭.
ਉਹ ਜਾਮਬਵਤੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਨਮੀ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਧੀ; ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਜਾਮਬਵਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਆਰੀ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਰੁਕਮੀ ਦੇ ਵੈਰੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਖਗੇਸ਼ਵਰ, ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਹੈ।
ਇਦਂ ਹਿ ਪਰਮਾਖ੍ਯਾਨਂ ਵੇਙ੍ਕਟਾਦ੍ਰੇਰ੍ਮਹਾਗਿਰੇਃ । ਕੋ ਵਾ ਵਰ੍ਣਯਿਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤੋ ਮਦਨ੍ਯਃ ਪੁਰੁषੋ ਭੁਵਿ ॥ ੩,੨੭.
ਇਹ ਵੈਂਕਟਾਦਰੀ ਮਹਾਂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਕਥਾ ਹੈ; ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੌਣ ਇਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਵਰਣਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?