ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ੍ਨਾਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼ੇषਤੀਰ੍ਥੇ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧੇਨੈਵ ਚੇਤਸਾ । ਏਤੇषਾਂ ਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍ ॥ ੩,੨੬.

ਸ਼ੇਸ਼ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਨਾਲ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦੇ ਲਕੜਣ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤਤਃ ਪਰਂ ਮਹਾਭਾਗੇ ਵਾਰੁਣਂ ਤੀਰ੍ਥਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਵਰੁਣੋ ਦੇਵਃ ਪੂਜਾਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਹਰੇਃ ਸਦਾ ॥ ੩,੨੬.

ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਂ ਭਾਗ, ਵਾਰੁਣ ਤੀਰਥ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ; ਉਥੇ ਵਾਰੁਣ ਦੇਵਤਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰਿ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਸਦੇ ਹਨ।

ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਪ੍ਰਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਦਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਸ਼ਿਸ਼ੁਮਾਰਂ ਚ ਮਤ੍ਸ੍ਯਂ ਚ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮਮਥਾਪਿ ਵਾ । ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਭੂਤਿਕਾਮੇਨ ਤੀਰ੍ਥੇਸ੍ਮਿਨ੍ਵਿਰਵਰ੍ਣਿਨਿ ॥ ੩,੨੬.

ਉਥੇ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਭਾਗ ਦੇ ਵਾਸਤੇ, ਉਥੇ ਸ਼ਿਸ਼ੁਮਾਰਾ, ਮੱਛੀ ਜਾਂ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ ਵੀ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਨਿਰਮਲ ਰੂਪ ਵਾਲੀ।

ਜਂਬੂਫਲਸਮਾਕਾਰਾ ਪੁਚ੍ਛੇ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾ ਸਬਿਨ੍ਦੁਕਾ । ਚਕ੍ਰਤ੍ਰਯਾ ਚ ਵਦਨੇ ਪੁਚ੍ਛੋਪਰਿ ਸਚਕ੍ਰਕਾ ॥ ੩,੨੬.

ਉਸ ਦੀ ਪੂੰਛ ਜੰਬੂ ਫਲ ਵਰਗੀ ਆਕਾਰ ਵਾਲੀ, ਬਹੁਤ ਨਾਜ਼ੁਕ ਤੇ ਬਿੰਦੀਆਂ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਤਿੰਨ ਚੱਕਰ ਹਨ, ਤੇ ਪੂੰਛ ਉੱਤੇ ਵੀ ਚੱਕਰ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੀਵਤ੍ਸਬਿਨ੍ਦੁਮਾਲਾਢ੍ਯਾ ਮਤ੍ਸ੍ਯਮੂਰ੍ਤਿਰੁਦਾਹृਤਾ । ਪੁਚ੍ਛਾਦਧਸ਼੍ਚਕ੍ਰਯੁਤਂ ਸ਼ਿਸ਼ੁਮਾਰਮੁਦਾਹृਤਮ੍ ॥ ੩,੨੬.

ਮੱਛੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਸ੍ਰੀਵਤਸ ਦੀ ਲੜੀ ਤੇ ਬਿੰਦੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਪੂੰਛ ਹੇਠਾਂ ਚੱਕਰ ਵਾਲਾ ਸ਼ਿਸ਼ੁਮਾਰਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਵਕ੍ਰਚਕ੍ਰਯੁਤਸ਼੍ਚੇਤ੍ਸ੍ਯਾਤ੍ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ ਉਦਾਹृਤਃ । ਏਤੇषਾਂ ਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਾਰੁਣੇ ਤੀਰ੍ਥ ਉਤ੍ਤਮੇ ॥ ੩,੨੬.

ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮਾ ਨੂੰ ਵਕਰੇ ਚੱਕਰਾਂ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਰੁਣ ਤੀਰਥ ਦੇ ਉੱਤਮ ਸਥਾਨ 'ਤੇ—

ਏਤਦ੍ਦਾਨਫਲਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮੋਦਤੇ ਵਿष੍ਣੁਮਨ੍ਦਿਰੇ । ਪੂਰ੍ਵੌਕ੍ਤਾ ਮੂਰ੍ਤਯੋ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਗृਹੇ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਭਾਮਿਨਿ । ਭਾਗੀਰਥੀ ਤੀਰ੍ਥਵਰਾ ਸਂਨਿਧਤ੍ਤੇ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ॥ ੩,੨੬.

ਇਹ ਦਾਨ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਕੇ, ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੋਣ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ, ਉਥੇ ਭਾਗੀਰਥੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੀਰਥ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਸ੍ਵਾਮਿ ਪੁष੍ਕਰਿਣੀਸ੍ਨਾਨਂ ਦੁਰ੍ਘਟਂ ਤੁ ਕਲੌ ਨृਣਾਮ੍ । ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਿਤਾਨਾਂ ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਸ੍ਨਾਨਂ ਚਾਪ੍ਯਤਿਦੁਰ੍ਘਟਮ੍ ॥ ੩,੨੬.

ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਵਾਮੀ ਪੁਸ਼ਕਰੀਣੀ 'ਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ; ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਤੀਰਥਾਂ 'ਚ ਵੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਔਖਾ ਹੈ।

ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਸ਼ਿਲਾਦਾਨਂ ਦੁਰ੍ਘਟਂ ਚ ਤਥਾ ਸ੍ਮृਤਾਮ੍ । ਸ੍ਵਾਮਿਪੁष੍ਕਰਿਣੀਤੀਰੇ ਕਨ੍ਯਾਦਾਨਂ ਸੁਦੁਰ੍ਘਟਮ੍ ॥ ੩,੨੬.

ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਾ ਸ਼ਿਲਾ ਦੇਣਾ ਵੀ ਔਖਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਸਵਾਮੀ ਪੁਸ਼ਕਰੀਣੀ ਦੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਕੁੜੀ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਔਖਾ ਹੈ।

ਦੁਰ੍ਘਟਂ ਕਪਿਲਾਦਾਨਂ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਦਾਨਂ ਸੁਦੁਰ੍ਘਟਮ੍ । ਸ੍ਵਾਮਿਪੁष੍ਕਰਿਣੀਤੀਰ੍ਥੇ ਤੀਰ੍ਥੇष੍ਵਨ੍ਯੇषੁ ਭਾਮਿਨਿ ॥ ੩,੨੬.

ਕਪਿਲਾ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਤੇ ਭੋਜਨ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਔਖਾ ਹੈ; ਸਵਾਮੀ ਪੁਸ਼ਕਰੀਣੀ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਤੇ ਹੋਰ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ ਵੀ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ।

ਸ੍ਨਾਨਂ ਕੁਰੁ ਯਥਾਨ੍ਯਾ ਯਂ ਸ਼ਯ੍ਯਾਦਾਨਂ ਤਥਾ ਕੁਰੁ । ਜੈਗੀषਵ੍ਯੇਨ ਮੁਨਿਨਾ ਤ੍ਵੇਵਮੁਕ੍ਤਾ ਚ ਕਨ੍ਯਕਾ ॥ ੩,੨੬.

ਜਿਵੇਂ ਹੋਰ ਲੋਕ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੂੰ ਵੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ; ਤੇ ਸੇਜ ਦਾ ਦਾਨ ਵੀ ਕਰ। ਐਸਾ ਹੀ ਜੈਗੀਸ਼ਵਯ ਮੁਨੀ ਨੇ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਸੀ।

ਸ੍ਵਾਮਿਪੁष੍ਕਰਿਣੀਸ੍ਨਾਨਂ ਸਾ ਚਕਾਰ ਧृਤਵ੍ਰਤਾ । ਤੀਰ੍ਥੇष੍ਵੇਤੇषੁ ਸੁਸ੍ਨਾਤਾ ਦਾਨਂ ਚਕ੍ਰੇ ਸੁਭਾਮਿਨੀ ॥ ੩,੨੬.

ਉਹ, ਆਪਣੇ ਵ੍ਰਤ 'ਤੇ ਡਿੱਠੀ ਰਹਿ ਕੇ, ਸਵਾਮੀ ਪੁਸ਼ਕਰੀਣੀ 'ਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਸੁੰਦਰ ਨੇ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ।

ਉਵਾਸ ਤਤ੍ਰ ਸਾ ਦਵੀ ਤ੍ਰਿਃ ਸਪ੍ਤਕਨ੍ਦਿਨਾਨਿ ਚ । ਸ੍ਵਾਮਿਪੁष੍ਕਰਣੀਤੀਰਮਹਿਮਾਨਂ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਯਃ । ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਮਾਂ ਭਕ੍ਤਿਂ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸੇ ਜਗਨ੍ਮਯੇ ॥ ੩,੨੬.

ਉਹ ਉਥੇ ਇਕੀ ਦਿਨ ਰਹੀ; ਜੋ ਵੀ ਸਵਾਮੀ ਪੁਸ਼ਕਰੀਣੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸੇ, ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਨੂੰ ਸਰਵੋਤਮ ਭਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੨੭ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ । ਸਾ ਗਤਾ ਸ੍ਨਾਤੁਕਾਮਾਥ ਨਨ੍ਦਾਂ ਪਾਪਨਿਵਾਰਿਣੀਮ੍ । ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਤਂ ਗੁਰੁਂ ਵਿਪ੍ਰਂ ਵਿਨਯਾਵਨਤਾ ਸੁਧੀਃ ॥ ੩,੨੭.

ਸ੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਹ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਨੰਦਾ ਨਦੀ, ਜੋ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉੱਤੇ ਗਈ; ਨਮਰਤਾ ਤੇ ਸਮਝ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।

ਕਿਨ੍ਨਾਮੇਯਂ ਨਦੀ ਵਿਪ੍ਰ ਕਿਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਚਾਤ੍ਰ ਮੇ ਵਦ । ਜੈਗੀषਵ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵੇਵਮੁਕ੍ਤੋ ਵਾਕ੍ਯਮੇਤਦੁਵਾਚ ਹ ॥ ੩,੨੭.

ਇਹ ਨਦੀ ਦਾ ਨਾਮ ਕੀ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ? ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਦੱਸੋ। ਐਸਾ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਜੈਗੀਸ਼ਵਯ ਨੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਆਖੇ।

ਜੈਗੀषਵ੍ਯ ਉਵਾਚ । ਸ਼ृਣੁ ਭਦ੍ਰੇ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਇਯਂ ਨਦੀ ਮਹਾਭਾਗੇ ਸਦਾ ਪਾਪਵਿਨਾਸ਼ਿਨੀ ॥ ੩,੨੭.

ਜੈਗੀਸ਼ਵਯ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੁਣੋ, ਹੇ ਭਾਗਵਤੀ, ਮੈਂ ਇਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਨਦੀ, ਹੇ ਮਹਾਂ ਭਾਗ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਦਿਪਾਪੌਘੋ ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨੇਨ ਨਸ਼੍ਯਤਿ । ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਹ੍ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਸਮੁਦ੍ਯਤੈਃ ॥ ੩,੨੭.

ਬ੍ਰਹਮ-ਹਤਿਆ ਵਰਗੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਢੇਰ ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਇਹ ਸਿੱਧਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਜਲਂ ਚਾਸ਼ੁਭ੍ਰਰੂਪੇਣ ਪਾਪੈਸ਼੍ਚ ਪਰਿਦृਸ਼੍ਯਤੇ । ਯਾਵਚ੍ਛੁਭ੍ਰੋਦਕਂ ਦੇਵਿ ਤਾਵਤ੍ਸਨਾਨਂ ਚ ਕਾਰਯੇਤ੍ ॥ ੩,੨੭.

ਜਲ ਪਾਪਾਂ ਕਰਕੇ ਅਸ਼ੁੱਧ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਤਕ ਪਾਣੀ ਅਸ਼ੁੱਧ ਰਹੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਰਹੋ।

ਯਾਵਚ੍ਛੁਭ੍ਰੋਦਕਂ ਨੈਵ ਤਾਵਤ੍ਪਾਪਂ ਨ ਨਸ਼੍ਯਤਿ । ਸ਼ੁਦ੍ਧੋਦਕੇ ਸਮਾਯਾਤੇ ਪਾਪਂ ਨष੍ਟਮਿਤਿ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ ॥ ੩,੨੭.

ਜਦ ਤਕ ਪਾਣੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁੱਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤਦ ਤਕ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਜਦ ਪਾਣੀ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਪਾਪ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਲਾਵਿਤ੍ਥਂ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ਿ ਮਹਿਮਾ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਭੁਵਿ । ਅਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਪ੍ਰਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਦਾਨ ਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਤਤਸ਼੍ਚ ਜ੍ਞਾਨਮਾਸਾਦ੍ਯ ਵਿਵਿष੍ਣੁਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ ॥ ੩,੨੭.

ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਕਲਾਵਿੱਤਥ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਗੁਰੁਸ੍ਤ੍ਰੀਗਮਨਾਚ੍ਚਨ੍ਦ੍ਰ ਅਹਲ੍ਯਾਯਾਂ ਗਤੋ ਹਰਿਃ । ਸੁਰਾਪਾਨਾਚ੍ਚ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ੍ਤੁ ਸੁਵਰ੍ਣਹਰਣਾਦ੍ਬਲਿਃ ॥ ੩,੨੭.

ਗੁਰੂ ਨੇ ਪਰਾਈ ਔਰਤ ਦੇ ਪਾਸ ਜਾਣ ਕਰਕੇ, ਚੰਦ ਨੇ ਅਹਲਿਆ ਵਿੱਚ ਪਰਵেশ ਕੀਤਾ; ਹਰੀ ਨੇ ਵੀ ਇਉਂ ਕੀਤਾ। ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਨੇ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਕਰਕੇ, ਤੇ ਬਲੀ ਨੇ ਸੋਨਾ ਚੁਰਾ ਕੇ ਇਉਂ ਕੀਤਾ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਯਾਸ਼੍ਚ ਰੁਦ੍ਰੋ ਨਾਗੋ ਦਤ੍ਤਾਪਹਾਰਕਃ । ਸੂਤਸ੍ਯ ਹਨਨਾਦ੍ਰਾਮੋ ਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਹ੍ਯਤ੍ਰ ਭਾਮਿਨਿ ॥ ੩,੨੭.

ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰਕੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ, ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ ਲੈਣ ਕਰਕੇ ਨਾਗ ਨੇ, ਤੇ ਸੂਤਾ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਕਰਕੇ ਰਾਮ ਇੱਥੇ ਮੁਕਤ ਹੋਇਆ, ਸੋਹਣੀਏ।

ਨਾਨੇਨ ਸਦृਸ਼ਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਨ ਭੂਤਂ ਨ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਸ੍ਨਾਨਂ ਕੁਰੁ ਮਹਾਭਾਗੇ ਤੇਨ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਹ੍ਯਵਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ ॥ ੩,੨੭.

ਇਸ ਤੀਰਥ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਇੱਥੇ ਨ੍ਹਾ ਲੈ, ਤੇ ਤੂੰ ਨਿਸਚਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਿਧੀ ਹਾਸਲ ਕਰੇਗੀ।

ਜੈਗੀषਵ੍ਯੇਣ ਮੁਨਿਨਾ ਪਿਤ੍ਰਾ ਸਹ ਚ ਕਨ੍ਯਕਾ । ਸ੍ਨਾਨਂ ਚਕਾਰ ਵਿਧਿਵਦੁਦਤਿष੍ਠਚ੍ਚ ਭਾਮਿਨਿ ॥ ੩,੨੭.

ਕਨਿਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਮুনি ਜੈਗੀਸ਼ਵਯਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਇੱਥੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਨ੍ਹਾਉਣ ਕੀਤਾ, ਸੋਹਣੀਏ।

ਯਾਵਚ੍ਚ ਪੌਰੁषਂ ਸੂਕ੍ਤਂ ਤਾਵਤ੍ਕਾਲਂ ਹਿ ਤਿष੍ਠਤਿ । ਪਸ਼੍ਚਾਜ੍ਜਪ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਵੇਙ੍ਕਟੇਸ਼ਾਭਿਧਂ ਪਰਮ੍ ॥ ੩,੨੭.

ਜਿੰਨਾ ਸਮੇਂ ਪੁਰੁਸ਼ ਸੂਕਤ ਪੜ੍ਹਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਉਥੇ ਰਹੇ; ਫਿਰ ਵੈਂਕਟੇਸ਼ਾ ਦੇ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਮਹਾ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪ ਕੇ—

ਦ੍ਵਿਜਾਤੀਨ੍ਪ੍ਰੀਣਯਿਤ੍ਵਾ ਸਾ ਵਸ੍ਤ੍ਰਦ੍ਰਵ੍ਯਾਦਿਭੂषਣੈਃ । ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਚ ਪ੍ਰਯਯੌ ਦੇਵੀ ਕਮਾਰੀਤੀਰ੍ਥਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ॥ ੩,੨੭.

ਉਸ ਨੇ ਦੁਜਾਤੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਪੜੇ, ਦੌਲਤ ਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ ਦੇਵੀ ਕਮਾਰੀ ਨਾਮ ਦੇ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਵੱਲ ਚਲੀ ਗਈ।

ਕੁਮਾਰੀਮਹਿਮਾਨਂ ਚ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ੍ਨਾਨਂ ਚਕਾਰ ਸਾ । ਪੁਨਰਾਵृਤ੍ਯ ਸਾ ਦੇਵੀ ਹ੍ਯਨ੍ਤਰਾ ਵਿਰਜਾਨਦੀਮ੍ ॥ ੩,੨੭.

ਕੁਮਾਰੀ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਥੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ ਦੇਵੀ ਵਾਪਸ ਆਈ, ਸੋਹਣੀਏ, ਵਿਰਜਾ ਨਦੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ।

ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਸਾ ਦੇਵੀ ਜੈਗੀषਵ੍ਯਂ ਗੁਰੁਂ ਪ੍ਰਭੁਮ੍ । ਕਿਂ ਸਂਜ੍ਞਿਕੇਯਂ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਕਿਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਹ੍ਯਤ੍ਰ ਮੇ ਵਦ ॥ ੩,੨੭.

ਜੈਗੀਸ਼ਵਯਾ ਗੁਰੂ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਇਸ ਥਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਕੀ ਹੈ? ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਦੱਸੋ।'

ਜੈਗੀषਵ੍ਯਃ ਪृष੍ਟ ਏਵ ਮੁਵਾਚ ਕਰੁਣਾਨਿਧਿਃ । ਇਯਂ ਭਾਗੀਰਥੀ ਕਨ੍ਯੇ ਆਯਾਤਿ ਹ੍ਯਨ੍ਤਰੇਣ ਤੁ ॥ ੩,੨੭.

ਜੈਗੀਸ਼ਵਯਾ, ਦਇਆ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ, ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਬੋਲੇ: 'ਕਨਿਆ, ਇਹ ਭਾਗੀਰਥੀ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ।'