ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਆਨਨ੍ਦਮਗ੍ਨਾ ਸਾਪਿ ਦੇਵੀ ਜਗਾਮ ਸ੍ਵਮਾਸ਼੍ਰਮਂ ਜੈਗਿषਵ੍ਯੇਣ ਸਾਰ੍ਧਮ੍ । ਯਾਤ੍ਰਾਮੇਵਂ ਯੇ ਨ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਵੀਨ੍ਦ੍ਰ ਤੇषਾਂ ਚ ਸਰ੍ਵਂ ਨਿष੍ਫਲਂ ਚਾਹੁਰਾਰ੍ਯਾਃ ॥ ੩,੨੫.

ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ, ਦੇਵੀ ਜੈਗੀਸ਼ਵਿਆ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਾਪਸ ਗਈ। ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਾਤਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਇੰਦਰ, ਗਿਆਨੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਬੇਅਸਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।

ਗਤ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਂ ਜੈਗਿषਵ੍ਯੇਣ ਸਾਰ੍ਧਂ ਗੁਰੁਂ ਤ੍ਵਪृਚ੍ਛਦ੍ਵੇਙ੍ਕਟੇਸ਼ਸ੍ਯ ਮਨ੍ਤ੍ਰਮ੍ । ਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯਾਰ੍ਥਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮੇ ਜੈਗਿषਵ੍ਯ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਵृਤ੍ਤਿਂ ਕੁਰ੍ਵਤਾਂ ਵੈ ਫਲਾਯ ॥ ੩,੨੫.

ਜੈਗੀਸ਼ਵਿਆ ਨਾਲ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਵੈਂਕਟੇਸ਼ਾ ਦੇ ਮੰਤਰ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਮੈਨੂੰ ਮੰਤਰ ਦਾ ਅਰਥ ਦੱਸੋ, ਜੈਗੀਸ਼ਵਿਆ, ਮੰਤਰ ਜਪਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਫਲ ਲਈ।"

ਜੈਗੀष੍ਵ੍ਯ ਉਵਾਚ । ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਭਦ੍ਰੇ ਵੇਙ੍ਕਟੇ ਸ਼ਸ੍ਯ ਨਾਮ੍ਨਸ੍ਤ੍ਵਰ੍ਥਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਹृਦਯੇ ਸਂਨਿਧਤ੍ਸ੍ਵ ॥ ੩,੨੫.

ਜੈਗੀਸ਼ਵਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਏ, ਵੈਂਕਟੇਸ਼ਾ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਅਰਥ ਸੁਣ। ਸੁਣ ਕੇ, ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖ।"

ਵਿਤਿ ਹ੍ਯੁਤ੍ਤਮਵਾਚੀ ਸ੍ਯਾਦ੍ਯੇਤਿ ਜ੍ਞਾਨਮੁਦਾਹृਤਮ੍ । ਕਕਾਰਃ ਸੁਖਵਾਚੀ ਸ੍ਯਾਟ੍ਟੇਤਿ ਚਿਤ੍ਤਮੁਦਾਹृਤਮ੍ ॥ ੩,੨੫.

"ਵਿ" ਉੱਤਮ ਬੋਲ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਿਆਨ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ। "ਕ" ਸੁਖ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ।

ਈਸ਼ਤ੍ਵਮਾਤ੍ਮਵਾਚਿ ਸ੍ਯਾਦੇਵਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਤੁ ਕਨ੍ਯਕੇ । ਪੂਰ੍ਣਜ੍ਞਾਨਂ ਸੁਖਂ ਵਿਤ੍ਤਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਤ੍ਵਾਦ੍ਵ੍ਯਙ੍ਕਟਾਭਿਧਃ ॥ ੩,੨੫.

"ਈਸ਼" ਆਤਮਾ ਦੀ ਸਰਤਾਜੀ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੁੜੀਏ, ਸਮਝ ਲੈ। ਪੂਰਨ ਗਿਆਨ, ਸੁਖ ਤੇ ਦੌਲਤ — ਵਿਆਪਕ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਨਾਮ ਵੈਂਕਟਾ ਹੈ।

ਵ੍ਯ (ਵੇ) ਮਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਦਿਕਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਵ੍ਯਙ੍ਗਭੂਤਂ ਹਰੌ ਯਤਃ । ਕਟਸ਼੍ਚ ਸਮੁਦਾਯਾਰ੍ਥੋ ਵ੍ਯਂ (ਵੇਂ) ਕਟਸ਼੍ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੌਘਕਃ ॥ ੩,੨੫.

"ਵਿਆ" (ਜਾਂ "ਵੇ") ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਆਦਿ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਹਰੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਹਨ; "ਕਟਾ" ਇਕਠ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ, ਅਤੇ "ਵਿਆ" (ਜਾਂ "ਵੇਂ") "ਕਟਾ" ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਸ੍ਵਸ੍ਮਿਨ੍ਪ੍ਰੇਰਯਤੇ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵ੍ਯਙ੍ਕਟਨਾਮਕਃ । ਵਿषਯੇ ਪ੍ਰੇषਯੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਮਤੋ ਵ੍ਯਙ੍ਕਟਨਾਮਕਃ ॥ ੩,੨੫.

ਜੋ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਕਰਕੇ ਨਾਮ ਵੈਂਕਟਾ ਹੈ; ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵੱਲ ਭੇਜਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਕਰਕੇ ਨਾਮ ਵੈਂਕਟਾ ਹੈ।

ਵਿਸ਼ਿष੍ਟਜ੍ਞਾਨਰੂਪਤ੍ਵਾਦ੍ਵ੍ਯੇਤਿ ਮੁਕ੍ਤਾਃ ਸਦਾ ਸ੍ਮृਤਾਃ । ਮੁਕ੍ਤਾਨਾਂ ਚ ਸਮੂਹਸ੍ਤੁ ਵ੍ਯਙ੍ਕਟੇਤਿ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ ॥ ੩,੨੫.

ਉੱਚੀ ਜ਼ਾਤ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੁਕਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਮੁਕਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨੂੰ 'ਵਿਆੰਗਟ' ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸਦਾ ਮੁਕ੍ਤਸਮੂਹਾਨਾਮੀਸ਼ਤ੍ਵਾਦ੍ਵ੍ਯਙ੍ਕਟਾਭਿਧਃ । ਲਿਙ੍ਗਦੇਹਮਤੋ ਜੀਵੋ ਵ੍ਯਙ੍ਕਟੇਤਿ ਸਮਾਹृਤਃ ॥ ੩,੨੫.

ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੁਕਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਦੇ ਰਾਜ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ 'ਵਿਆੰਗਟ' ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਜੀਵ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ 'ਵਿਆੰਗਟ' ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਲਿਙ੍ਗਾਨਾਂ ਚੈਵ ਸ੍ਵਾਮਿਤ੍ਵਾਦ੍ਵ੍ਯਙ੍ਕਟੇਸ਼ੇਤਿ ਸਂਜ੍ਞਿਤਃ । ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਂ ਚ ਸਮੂਹਾਸ੍ਤੁ ਜ੍ਞਾਨਾਦਿਵਿਧੁਰਾ ਯਤਃ । ਅਤੋ ਦੈਤ੍ਯਸਮੂਹਸ੍ਤੁ ਵ੍ਯਙ੍ਕਟੇਤਿ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ ॥ ੩,੨੫.

ਸੂਖਮ ਸਰੀਰਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ 'ਵਿਆੰਗਟੇਸ਼' ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਆਦਿ ਤੋਂ ਵੰਜੀਤ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ 'ਦੈਤਿ ਸੰਗਤ' ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਵੀ 'ਵਿਆੰਗਟ' ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤੇषਾਂ ਸਂਹਰਣੇ ਈਸ਼ਸ੍ਤ੍ਵਤੋ ਵ੍ਯਙ੍ਕਟਨਾਮਕਃ । ਆਨਨ੍ਦਸ੍ਯ ਵਿਰੁਦ੍ਧਤ੍ਵਾਤ੍ਕਾਮਕ੍ਰੋਧਾਦਯੋ ਗੁਣਾਃ ॥ ੩,੨੫.

ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ 'ਵਿਆੰਗਟ' ਹੈ; ਤੇ ਆਨੰਦ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਕਰਕੇ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਆਦਿ ਗੁਣ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਵ੍ਯਙ੍ਕਟਾ ਇਤਿ ਸਂਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਸ੍ਤੇषਾਂ ਨਾਸ਼ਯਿਤਾ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਅਤਸ੍ਤੁ ਵ੍ਯਙ੍ਕਟੇਸ਼ਾਖ੍ਯ ਏਵਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਜਪਂ ਕੁਰੁ ॥ ੩,੨੫.

ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 'ਵਿਆੰਗਟਾ' ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, 'ਵਿਆੰਗਟੇਸ਼' ਨਾਮ ਜਪੋ।

ਏਵਂ ਵ੍ਯਙ੍ਕਟਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦੇਵੀ ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ । ਨਿਦ੍ਰਾਂ ਚਕਾਰ ਤਤ੍ਰੈਵ ਰਾਤ੍ਰੌ ਪਿਤ੍ਰਾ ਸਹੈਵ ਚ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੇ ਮੁਹੂਰ੍ਤੇ ਚੋਤ੍ਥਯਿ ਹृਦਿ ਸਸ੍ਮਾਰ ਕਨ੍ਯਕਾ ॥ ੩,੨੫.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ 'ਵਿਆੰਗਟ' ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਨੇ, ਖਗੇਸ਼ਵਰ, ਉਸ ਰਾਤ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਉਥੇ ਹੀ ਨੀਂਦ ਕੀਤੀ; ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਮੁਹੂਰਤ ਵੇਲੇ, ਕੁੜੀ ਜਾਗੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।

(ਵ੍ਯਙ੍ਕਟੇਸ਼ਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਤਃ ਸ੍ਤੁਤਿਃ) । ਸ਼੍ਰੀਵ੍ਯਙ੍ਕਟੇਸ਼ਸ਼੍ਚ ਨृਸਿਂਹਮੂਰ੍ਤਿਃ ਸ਼੍ਰੀਵਰਦਰਾਜਸ਼੍ਚ ਵਰਾਹਮੂਰ੍ਤਿਃ । ਸ਼੍ਰੀਰਙ੍ਗਸ਼ਾਯੀ ਚ ਅਨਨ੍ਤਸ਼ਾਯੀ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵੇ ਮਮ ਸੁਪ੍ਰਭਾਤਮ੍ ॥ ੩,੨੫.

ਸ੍ਰੀ ਵਿਆੰਗਟੇਸ਼, ਨਰਸਿੰਹ ਰੂਪ ਵਾਲਾ; ਸ੍ਰੀ ਵਰਦਰਾਜ, ਵਰਾ ਰੂਪ ਵਾਲਾ; ਸ੍ਰੀ ਰੰਗਸ਼ਾਈ ਤੇ ਅਨੰਤਸ਼ਾਈ — ਇਹ ਸਭ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸੁਭਾ ਦਾ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ।

ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਮੂਰ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਗਦਾਧਰਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰੀਵਿष੍ਣੁਪਾਦਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਯਾਗਵਾਸਃ । ਨਾਰਾਯਣਃ ਸ਼੍ਰੀਬਦਰੀਨਿਵਾਸਃ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵੇ ਮਮ ਸੁਪ੍ਰਭਾਤਮ੍ ॥ ੩,੨੫.

ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰੂਪ, ਗਦਾਧਰ, ਸ੍ਰੀ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਪੈਰ ਜੋ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿਚ ਹਨ, ਨਾਰਾਇਣ, ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਬਦਰੀਨਿਵਾਸ — ਇਹ ਸਭ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸੁਭਾ ਦਾ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ।

ਦਾਮੋਦਰੋ ਵੈ ਤ੍ਰਿਜਗਨ੍ਨਿਵਾਸਃ ਸ਼੍ਰੀਪਾਣ੍ਡੁਰਙ੍ਗਸ਼੍ਚ ਨृਸਿਂਹਦੇਵਃ । ਸ਼੍ਰੀਰਾਮਦੇਵਸ਼੍ਚ ਅਮੋਘਵਾਸਃ ਕੁਦृ ॥ ੩,੨੫.

ਦਾਮੋਦਰ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ; ਸ੍ਰੀ ਪਾਂਡੁਰੰਗ; ਨਰਸਿੰਹਦੇਵ; ਸ੍ਰੀ ਰਾਮਦੇਵ, ਜੋ ਅਟੱਲ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ ਹੈ — ਇਹ ਸਭ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸੁਭਾ ਦਾ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ।

ਸ਼੍ਰੀਧਰ੍ਮਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਨृਸਿਂਹਮੂਰ੍ਤਿਃ ਸ਼੍ਰੀਪਿਪ੍ਪਲਸ੍ਥਸ਼੍ਚ ਮੁਹਲ੍ਲਵਾਸਃ । ਕੋਲਾਨृਸਿਂਹਃ ਸ਼ੂਰ੍ਪਕਾਰਸ੍ਥ ਸਿਂਹਃ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤੁਦृ ॥ ੩,੨੫.

ਸ੍ਰੀ ਧਰਮਪੁਤ੍ਰ, ਨਰਸਿੰਹ ਰੂਪ ਵਾਲਾ; ਸ੍ਰੀ ਪਿੱਪਲਸਥ, ਮੁਹੱਲਾ ਵਿਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ; ਕੋਲਾ ਨਰਸਿੰਹ; ਸ਼ੂਰਪਕਾਰ ਵਿਚ ਸਿੰਘ — ਇਹ ਸਭ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸੁਭਾ ਦਾ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ।

ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਸ਼੍ਚਾਰੁਸਰਸ੍ਵਤੀ ਚ ਸ੍ਵਭਾਰਤੀ ਸ਼ਰ੍ਵਸੁਪਰ੍ਣਸ਼ੇषਾਃ । ਅਮਾਮਹੇਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਸ਼ਚੀਮੁਖਾਸ੍ਤਾਃ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤੁ ਦृ ॥ ੩,੨੫.

ਚਤੁਰਮੁਖ, ਸੋਹਣੀ ਸਰਸਵਤੀ, ਸਵਭਾਰਤੀ, ਸ਼ਰਵ, ਸੁਪਰਨ, ਸ਼ੇਸ਼, ਅਮਾਮਹੇਦਰ, ਤੇ ਸ਼ਚੀਮੁਖ ਵਾਲੇ — ਇਹ ਸਭ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸੁਭਾ ਦਾ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ।

ਦ੍ਵਾਰਾਵਤੀ ਕਾਸ਼ਿਕਾਵਨ੍ਤਿਕਾ ਚ ਪ੍ਰਯਾਗਕਾਞ੍ਚ੍ਯੌ ਮਥੁਰਾਪੁਰੀ ਚ । ਮਾਯਾਵਤੀ ਹਸ੍ਤਿਮਤੀ ਪੁਰੀ ਚ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤੁ ਸ ਦृ ॥ ੩,੨੫.

ਦਵਾਰਾਵਤੀ, ਕਾਸ਼ਿਕਾ, ਅਵੰਤਿਕਾ, ਪ੍ਰਯਾਗ, ਕਾਂਚੀ, ਮਥੁਰਾ ਪੁਰ, ਮਾਯਾਵਤੀ, ਹਸਤਿਮਤੀ ਪੁਰ — ਇਹ ਸਭ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸੁਭਾ ਦਾ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ।

ਭਾਗੀਰਥੀ ਚੈਵ ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਚ ਗੋਦਾਵਰੀ ਸਿਂਧੁਕृष੍ਣ ਚ ਵੇਣੀ । ਕਲਿਨ੍ਦਕਨ੍ਯਾ ਯਮੁਨਾ ਚ ਨਰ੍ਮਦਾ ਕੁਰ੍ਵ ਦृ ॥ ੩,੨੫.

ਭਾਗੀਰਥੀ, ਸਰਸਵਤੀ, ਗੋਦਾਵਰੀ, ਸਿੰਧੂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਵੇਣੀ, ਕਲਿੰਦ ਦੀ ਧੀ ਯਮੁਨਾ, ਤੇ ਨਰਮਦਾ — ਇਹ ਸਭ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸੁਭਾ ਦਾ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ।

ਵਿਤਸ੍ਤਿਕਾਵੇਰਿਸਤੁਙ੍ਗਭਦ੍ਰਾਃ ਸੁਵਞ੍ਜਰਾ ਭੀਮਰਥੀ ਵਿਪਾਸ਼ਾ । ਸੁਤਾਮ੍ਰਪਰ੍ਣੀ ਚ ਪਿਨਾਕਿਨੀ ਚ ਕੁ ਦृ ॥ ੩,੨੫.

ਵਿਤਸਤ, ਕਾਵੇਰੀ, ਸਤੁੰਗਭਦਰਾ, ਸੁਵੰਜਰਾ, ਭੀਮਰਥੀ, ਵਿਪਾਸ਼ਾ, ਸੁਤਾਮਰਪਰਨੀ, ਤੇ ਪਿਨਾਕਿਨੀ — ਇਹ ਸਭ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸੁਭਾ ਦਾ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ।

ਸ੍ਵਾਮਿਪੁष੍ਕਰਿਣੀ ਚੈਵ ਸੁਵਰ੍ਣਮੁਖਰੀ ਤਥਾ । ਸ਼੍ਰੀਪਾਣ੍ਡਵੀ ਤੌਬਰੁਸ਼੍ਚ ਕਪਿਲਾ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨੀ ॥ ੩,੨੫.

ਸਵਾਮੀਪੁਸ਼ਕਰੀਣੀ, ਸੁਵਰਨਮੁਖਰੀ, ਸ੍ਰੀ ਪਾਂਡਵੀ, ਤੌਬਾਰੂ, ਤੇ ਕਪਿਲਾ, ਜੋ ਪਾਪ ਨਾਸਣੀ ਹੈ — ਇਹ ਸਭ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸੁਭਾ ਦਾ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ।

ਗੁਰੁਰ੍ਵਸਿष੍ਠਃ ਕ੍ਰਤੁਰਙ੍ਗਿਰਾਸ਼੍ਚ ਮਨੁਃ ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯਃ ਪੁਲਹਸ਼੍ਚ ਗੌਤਮਃ । ਰੈਭ੍ਯੋ ਮਰੀਚਿਸ਼੍ਚ੍ਯਵਨਸ਼੍ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਃ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵੇ ਮਮ ਸੁਪ੍ਰਭਾਤਮ੍ ॥ ੩,੨੫.

ਗੁਰੂ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਕ੍ਰਤੁ, ਅੰਗਿਰਾ, ਮਨੁ, ਪੁਲਸਤਿਆ, ਪੁਲਹ, ਗੌਤਮ, ਰੈਭਿਆ, ਮਰੀਚੀ, ਚਵਨ, ਤੇ ਦਕਸ਼ — ਇਹ ਸਭ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸੁਭਾ ਦਾ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ।

ਸਪ੍ਤਾਰ੍ਣਵਾਃ ਸਪ੍ਤ ਕੁਲਾਚਲਾਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵੀਪਾਸ਼੍ਚ ਸਪ੍ਤੋਪਵਨਾਨਿ ਸਪ੍ਤ । ਭੂਰਾਦਿਕਾਨਿ ਭੁਵਨਾਨਿ ਸਪ੍ਤ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤੁ ਸ ਦृ ॥ ੩,੨੫.

ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰ, ਸੱਤ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ, ਸੱਤ ਟਾਪੂ, ਸੱਤ ਜੰਗਲ, ਤੇ ਸੱਤ ਭੂਵਨ ਭੂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ — ਇਹ ਸਭ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸੁਭਾ ਦਾ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ।

ਮਾਨ੍ਧਾਤ੍ਰਾ ਨਹੁषੋਂਬਰੀषਸਗਰੌ ਰਾਜਾ ਨਲੋ ਧਰ੍ਮਰਾਟ੍ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਃ ਕ੍ਰਤੁਰਾਡ੍ਵਿਭੀषਣਗਯੌ ਵ੍ਯਾਸੋ ਹਨੂਮਾਨਪਿ । ਅਸ਼੍ਵਤ੍ਥਾਮ ਕृਪਾਵੁਮਾ ਦ੍ਰੁਪਦਜਾ ਸ਼੍ਰੀਜਾਨਕੀ ਤਾਰਕਾ ਮਨ੍ਦੋਦਰ੍ਯਖਿਲਾਃ ਪ੍ਰਭਾਤਸੁਮਹਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤੁ ਨਿਤ੍ਯਂ ਹਰੇ ॥ ੩,੨੫.

ਮਾਂਧਾਤਾ, ਨਹੁਸ਼, ਅੰਬਰੀਸ਼, ਸਗਰ, ਰਾਜਾ ਨਲ, ਧਰਮਰਾਟ, ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ, ਕ੍ਰਤੁਰਾਟ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਗਯਾ, ਵਿਆਸ, ਹਨੂਮਾਨ, ਅਸ਼ਵਥਾਮਾ, ਕ੍ਰਿਪਾ, ਉਮਾ, ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੀ ਧੀ, ਸ੍ਰੀ ਜਾਨਕੀ, ਤਾਰਕਾ, ਮੰਦੋਦਰੀ, ਤੇ ਹੋਰ ਸਭ — ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਭਾ ਦਾ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ।

ਅਸ਼੍ਵਤ੍ਥਸ੍ਯ ਵਨਾਨਿ ਕਿਂ ਚ ਤੁਲਸੀਧਾਤ੍ਰੀਵਨਾਨਿ ਪ੍ਰਭੋ ਪੁਨ੍ਨਾਗਸ੍ਯ ਵਨਾਨਿ ਚਂਪਕਵਨਾਨ੍ਯਨ੍ਯਾਨਿ ਪੁष੍ਪਾਣਿ ਚ । ਮਨ੍ਦਾਰਸ੍ਯ ਵਨਾਨਿ ਯਾਨਿ ਚ ਹਰੇਃ ਸੌਗਨ੍ਧਿਕਾਨ੍ਯਪ੍ਯਹੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਤਾਨਿ ਦਿਸ਼ਨ੍ਤੁ ਮਤ੍ਪ੍ਰਮੁਦਿਤਂ ਸ਼੍ਰੀਵੇਙ੍ਕਟੇਸ਼ ਪ੍ਰਭੋ ॥ ੩,੨੫.

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਪੀਪਲ ਦੇ ਜੰਗਲ, ਤਲਸੀ ਤੇ ਆਂਵਲੇ ਦੇ ਬਾਗ, ਪੁਨਾਗਾ ਤੇ ਚੰਪਾ ਦੇ ਬਾਗ, ਹੋਰ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਗ, ਮੰਦਾਰ ਦੇ ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਹਰੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੁਗੰਧਤ ਬਾਗ ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ। ਹੇ ਵੈਂਕਟੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਦਾ ਆਨੰਦ ਦੇਣ।

ਏਵਂ ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਸ੍ਯ ਦੇਵੀ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼ੌਚਂ ਜੈਗਿषਵ੍ਯੇਣ ਸਾਕਮ੍ । ਸ੍ਨਾਤੁਂ ਯਯੌ ਪੁष੍ਕਰਿਣੀਂ ਹਰੇਸ਼੍ਚ ਸ੍ਨਾਨਂ ਸਮ੍ਯਕ੍ਤਤ੍ਰ ਚਕਾਰ ਦੇਸ਼ੇ । ਸਮ੍ਯਗ੍ਜਪ੍ਤ੍ਵਾ ਵ੍ਯਙ੍ਕਟੇਸ਼ਸ੍ਯ ਮਨ੍ਤ੍ਰਮੁਵਾਚ ਸਾ ਜੈਗਿषਵ੍ਯਂ ਗੁਰੁਂ ਚ ॥ ੩,੨੫.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਜੈਗੀਸ਼ਵਿਆ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਹਰੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੋਵਰ 'ਪੁਸ਼ਕਰਣੀ' ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਗਈ ਅਤੇ ਉਥੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ। ਵੈਂਕਟੇਸ਼ ਦਾ ਮੰਤਰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਪ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਜੈਗੀਸ਼ਵਿਆ ਨੂੰ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੨੬ ਕਨ੍ਯੋਵਾਚ । ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਃ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਵੈ ਆਗਤੋਤ੍ਰ ਵਦਸ੍ਵ ਮੇ । ਸ਼ੇषਾਚਲੋਪਿ ਕੁਤ੍ਰਾ ਭੂਤ੍ਕਦਾਯਾਤਸ਼੍ਚ ਪਾਪਹਾ । ਸ੍ਵਾਮਿਪੁष੍ਕਰਿਣੀ ਚਾਤ੍ਰ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਹ੍ਯਗਤਾ ਵਦ ॥ ੩,੨੬.

ਕਨਿਆ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਇੱਥੇ ਕਿਸ ਲਈ ਆਇਆ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ। ਸ਼ੇਸ਼ਾਚਲ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਕਦੋਂ ਬਣਿਆ ਤੇ ਕਦੋਂ ਆਇਆ, ਹੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ? ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਕਰਣੀ ਇੱਥੇ ਕਿਸ ਲਈ ਆਈ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।

ਜੈਗੀषਵ੍ਯ ਉਵਾਚ ਸ਼ृਣੁ ਭਦ੍ਰੇ ਮਹਾਭਾਗੇ ਵ੍ਯਙ੍ਕਟੇਸ਼ਸ੍ਯ ਚਾਗਮਮ੍ । ਆਵਯੋਰ੍ਦੇਵਿ ਪਾਪਾਨਿ ਵਿषਮਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਭਾਮਿਨਿ ॥ ੩,੨੬.

ਜੈਗੀਸ਼ਵਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੁਣੋ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹਿਲਾ, ਵੈਂਕਟੇਸ਼ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਕਥਾ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਸਾਡੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਦੂਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ।