ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਨਾਭ੍ਯਾਂ ਗੁਲ੍ਫੇ ਹਨੁਰਰ੍ਙ੍ਘ੍ਯੋਸ਼੍ਚ ਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਦ੍ਵਿਜੇ ਨੇਤ੍ਰੇ ਤ੍ਵਧਰੋष੍ਠੇਧਿਕਂ ਚ । ਤ੍ਰਯੋਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਾ ਲਕ੍ਸ਼ਣੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਯੁਕ੍ਤਾ ਸ਼ਚੀ ਤਥਾ ਨਵਦੋषੈਸ਼੍ਚ ਯੁਕ੍ਤਾ

ਨਾਭੀ, ਟਖਣ, ਠੋਡੀ, ਰਾਣ, ਮੋਢਾ, ਦੰਦ, ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਹੇਠਲੇ ਹੋਠ 'ਤੇ ਵੱਧ ਹੈ; ਸ਼ਚੀ ਤੇਈ (23) ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਨਾਲ ਹੈ, ਤੇ ਨੌਂ ਖਾਮੀਆਂ ਵੀ ਹਨ।

ਭਗੇ ਕੇਸ਼ੇ ਹ੍ਯਧਰੋष੍ਠੇ ਚ ਕਰ੍ਣੇ ਜਙ੍ਘੇ ਗਣ੍ਡੇ ਵਕ੍ਸ਼ਸਿ ਗੁਲ੍ਫਯੋਸ਼੍ਚ । ਤਥੋਤ੍ਤਰੋष੍ਠੇ ਕਿਞ੍ਚਿਦਾਧਿਕ੍ਯਮਸ੍ਤਿ ਏਵਂ ਵਿਜਾਨੀਹਿ ਖਗੇਨ੍ਦ੍ਰਸਤ੍ਤਮ

ਭਗ, ਵਾਲ, ਹੇਠਲਾ ਹੋਠ, ਕੰਨ, ਪਿੰਡਲੀ, ਗੱਲ, ਛਾਤੀ, ਟਖਣ ਤੇ ਉੱਪਰਲੇ ਹੋਠ 'ਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵੱਧ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਜਾਣ ਲੈ।

ਦ੍ਵਾਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਾ ਲਕ੍ਸ਼ਣੈਃ ਸਂਯੁਤਸ੍ਤੁ ਦਸ਼ਭਿਰ੍ਦੇषੈਃ ਪ੍ਰਵਹੋ ਨਾਮ ਵਾਯੁਃ । ਤਥਾਙ੍ਗੁष੍ਠੇ ਕਿਞ੍ਚਿਦਾਧਿਕ੍ਯਮਸ੍ਤਿ ਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯੇਕਾਦਸ਼ਭਿਰ੍ਦੇषਤੋਰ੍ਕਃ

ਪ੍ਰਵਾਹਾ ਨਾਂ ਵਾਲਾ ਵਾਯੂ ਬਾਈ (22) ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਤੇ ਦਸ ਖਾਮੀਆਂ ਨਾਲ ਹੈ; ਅੰਗੂਠੇ 'ਤੇ ਵੀ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵੱਧ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਇਕਤੀ (31) ਖਾਮੀਆਂ ਨਾਲ ਹੈ।

ਤਦ੍ਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਾ ਲਕ੍ਸ਼ਣੈਃ ਸਂਯੁਤਸ੍ਤੁ ਤਦਾ ਦੋषੇਰ੍ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਭਿਸ਼੍ਚ ਯੁਕ੍ਤਃ । ਏਕੋਨਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਾ ਲਕ੍ਸ਼ਣੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ਭਿਸ੍ਤਦਭਾਵੈਰ੍ਯੁਤੋਗ੍ਨਿਃ

ਉਹ ਵੀ (20) ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਤੇ ਬਾਰਾਂ ਖਾਮੀਆਂ ਨਾਲ ਹੈ; ਅੱਗ ਨੌਂ (19) ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਤੇ ਤੇਰਾਂ (13) ਖਾਮੀਆਂ ਨਾਲ ਹੈ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ।

ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਭਿਰ੍ਲਕ੍ਸ਼ਣੈਃ ਸਂਯੁਤਸ੍ਤੁ ਵੈਵਸ੍ਵਤਸ੍ਤਦਭਾਵੈਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਭਿਃ । ਮਿਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਸਪ੍ਤਦਸ਼ਭਿਰ੍ਲਕ੍ਸ਼ਣੈਃ ਸਂਯੁਤਃ ਖਗ

ਵੈਵਸਵਤ ਅਠਾਰਾਂ (18) ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਤੇ ਚੌਦਾਂ (14) ਖਾਮੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ; ਮਿਤ੍ਰ, ਪੰਛੀ, ਸਤਾਰਾਂ (17) ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਨਾਲ ਹੈ।

ਸਦੋषੈਃ ਪਞ੍ਚਦਸ਼ਭਿਃ ਸਂਯੁਕ੍ਤੋ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਤੈਸ਼੍ਚ षੋਡਸ਼ਭਿਰ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਧਨਪੋ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ

ਉਹ ਪੰਦਰਾਂ (15) ਖਾਮੀਆਂ ਨਾਲ ਹੈ — ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਤੇ ਸੋਲਾਂ (16) ਨਾਲ, ਉਹ ਧਨ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਨ — ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

ਤਦਭਾਵੈਃ षੋਡਸ਼ਭਿਃ ਸਂਯੁਕ੍ਤਃ ਸਂਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ । ਤੈਃ ਪਞ੍ਚਦਸ਼ਭਿਸ਼੍ਚੈਵ ਯੁਕ੍ਤੋਗ੍ਰੇਜ੍ਯੇष੍ਠਪੁਤ੍ਰਕਃ

ਉਹ ਸੋਲਾਂ (16) ਖਾਮੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ; ਤੇ ਪੰਦਰਾਂ (15) ਨਾਲ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ।

ਤੈਃ ਸਪ੍ਤਦਸ਼ਭਿਰ੍ਦੋषੈਃ ਸਂਯੁਕ੍ਤੋ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਤੈਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਭਿਸ਼੍ਚੈਵ ਗਙ੍ਗਾ ਸਂਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾ

ਉਹ ਸਤਾਰਾਂ (17) ਖਾਮੀਆਂ ਨਾਲ ਹੈ — ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਤੇ ਚੌਦਾਂ (14) ਨਾਲ, ਗੰਗਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਤਥਾष੍ਟਾਦਸ਼ਭਿਰ੍ਦੋषੈਃ ਸਂਯੁਤਾ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਤੈਸ੍ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ਭਿਸ਼੍ਚੈਵ ਸਂਯੁਤੋ ਬੁਧ ਏਵ ਤੁ

ਉਹ ਅਠਾਰਾਂ (18) ਖਾਮੀਆਂ ਨਾਲ ਹੈ — ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਤੇ ਤੇਰਾਂ (13) ਨਾਲ, ਬੁਧ ਹੀ ਇਹਨਾਂ ਨਾਲ ਹੈ।

ਦੋषੈਰੇਕੋਨਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਾ ਸਂਯੁਤੋ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਸ਼ਨਿਰ੍ਵਿਂਸ਼ਤਿਦੋषੇਣ ਯੁਤੋ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਲਕ੍ਸ਼ਣੈਃ

ਉਹ ਉੱਨੀ (19) ਖਾਮੀਆਂ ਨਾਲ ਹੈ — ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਸ਼ਨੀ ਵੀ (20) ਖਾਮੀਆਂ ਤੇ ਬਾਰਾਂ (12) ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਨਾਲ ਹੈ।

ਲਕ੍ਸ਼ਣੈਸ਼੍ਚੈਕਾਦਸ਼ਭਿਃ ਪੁष੍ਕਰਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਃ । ਏਕਵਿਂਸ਼ਤਿਸਂਖ੍ਯਾਕੈਰਸਦ੍ਭਾਵੈਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ

ਪੁਸ਼ਕਰ ਗਿਆਰਾਂ (11) ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਤੇ ਇਕਵੀ (21) ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ।

ਦਸ਼ਭਿਰ੍ਲਕ੍ਸ਼ਣੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾਃ ਪਿਤਰੋ ਯੇ ਚਿਰਾਃ ਖਗ । ਤ੍ਰਯੋਵਿਂਸ਼ਤਿਦੋषੈਸ਼੍ਚ ਸਂਯੁਤਾ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ

ਪੰਛੀ, ਲੰਬੇ ਜੀਵਨ ਵਾਲੇ ਪਿਤਰ ਦਸ (10) ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਨਾਲ ਹਨ; ਤੇ ਤੇਈ (23) ਖਾਮੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ — ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

ਅष੍ਟਭਿਰ੍ਲਕ੍ਸ਼ਣੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਦੇਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵਸਤ੍ਤਮਾਃ । ਦੋषੈਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਤਿਭਿਃ ਸਂਯੁਕ੍ਤਾਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ

ਦੇਵ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਅੱਠ (8) ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਨਾਲ ਹਨ; ਤੇ ਚੋਵੀ (24) ਖਾਮੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਸਪ੍ਤਲਕ੍ਸ਼ਣਸਂਯੁਕ੍ਤਾ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾ ਮਾਨੁषਾਤ੍ਮਕਾਃ । ਯੈਸ੍ਤੁ ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਤਿਭਿਰ੍ਦੋषੈਃ ਸਂਯੁਕ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ

ਸੱਤ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਵਾਲੇ, ਮਨੁੱਖੀ ਸੁਭਾਵ ਦੇ ਗੰਧਰਵਾਂ, ਪਚੀਸ ਖਾਮੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਵਰਨਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

षਦ੍ਗੁਣੈਃ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਪਾ ਯੁਕ੍ਤਾ षਡ੍ਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਾ ਚ ਦੋषਤਃ । ਤਦਨ੍ਯੇ ਪਞ੍ਚਭਿਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭਿਃ ਕੇਚਿਦੇਵ ਚ

ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਛੇ ਗੁਣ ਤੇ ਛਬੀਹ ਖਾਮੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਹੋਰ ਕੁਝ ਪੰਜ ਖਾਮੀਆਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਕੁਝ ਸਿਰਫ਼ ਚਾਰ ਨਾਲ ਹੀ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਤ੍ਰਿਭਿਃ ਕੇਚ੍ਚਿਤ੍ਤਤੋ ਹੀਨਾ ਨ ਸਂਤਿ ਖਗਸਤ੍ਤਮ । ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨਰੇ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਪੇ ਵਾ ਖਗੇਨ੍ਦ੍ਰ ਆਧਿਕ੍ਯਂ ਯਦ੍ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਲਕ੍ਸ਼ਣਸ੍ਯ

ਕੁਝ ਲੋਕ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜਿਹੜੇ ਇਸ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹਨ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ। ਜਿੱਥੇ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਜਾਂ ਰਾਜੇ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਦੀ ਵਾਧੂਤਾ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—

ਨ ਤੇ ਨਰਾ ਨੈਵ ਤੇ ਵੈ ਕ੍ਸ਼ਿਤੀਸ਼ਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਨੈਵ ਹ੍ਯੁਤ੍ਤਮਾਃ ਸਰ੍ਵਦੈਵ । ਯੇ ਦੇਵਾ ਯੇ ਚ ਦੈਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੇਪ੍ਯੇਵਂ ਖਗਾਧਿਪ

ਉਹ ਨਾ ਤਾਂ ਸੱਚੇ ਮਨੁੱਖ ਹਨ, ਨਾ ਹੀ ਸੱਚੇ ਰਾਜੇ, ਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਹੀਂ। ਚਾਹੇ ਦੇਵਤਾ ਹੋਣ ਜਾਂ ਦੈਤ, ਹੇ ਪੰਛੀ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਸਭ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹਨ।

ਲਕ੍ਸ਼ਣਾਲਕ੍ਸ਼ਣੈਸ਼੍ਚੈਵ ਕ੍ਰਮੇਣੋਕ੍ਤਾ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਲਕ੍ਸ਼ਣੈਃ ਸਪ੍ਤਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਾਲਕ੍ਸ਼ਣੈਃ ਸਂਯੁਤਾਃ ਖਗ

ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਪੰਛੀ, ਜਿਹੜੇ ਸੱਤਾਈ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਲਟ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ—

ਅਤਃ ਸਲਕ੍ਸ਼ਣਾ ਜ੍ਞੇਯਾ ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਲ੍ਲਕ੍ਸ਼ਣੈਰ੍ਨ ਹਿ । ਪਿਤੁਰ੍ਗृਹੇ ਵਰ੍ਧਮਾਨਾ ਸਦਾਪਿ ਸ੍ਵਕੁਟੁਂਬਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਯਿਤੁਂ ਖਗੇਨ੍ਦ੍ਰ

ਇਸ ਲਈ, ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਬੱਤੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਵਾਲਾ ਜਾਣੋ। ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਲਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਹੇ ਪੰਛੀ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਉਵਾਚ ਸਾ ਪਿਤਰਂ ਦੀਯਮਾਨਮਨ੍ਨਾਦਿਕਂ ਤ੍ਰਮਿਤ੍ਰਾਦਿਕੇषੁ । ਸਦਾਪਿ ਯੇ ਤ੍ਵਨੁਸਂਧਾਨੇਨ ਯੁਕ੍ਤਾ ਅਨ੍ਤਰ੍ਗਤੇ ਤਤ੍ਰਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਿਤੇ ਚ

ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਮਿੱਤਰਾਂ ਆਦਿ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਖਾਣਾ-ਪੀਣਾ ਤੇ ਹੋਰ ਦਾਤਾਂ—ਜਿਹੜੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਣ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਣ—'

ਅਜ੍ਞਾਤਤ੍ਵੇ ਚਾਨ੍ਨਪਾਨਾਦਿਕਂ ਚ ਦਤ੍ਤਂ ਸਂਤੋ ਵ੍ਯਰ੍ਥਮੇਵਂ ਵਦਨ੍ਤਿ । ਹਰਿਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਤਤ੍ਰਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਿਤਂ ਚਂ ਤਂ ਵੈ ਸ਼ृਣੁ ਤ੍ਵਾਦਰੇਣਾਦ੍ਯ ਨਿਤ੍ਯਮ੍

ਜੇ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਜਾਣਦਾ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਖਾਣਾ-ਪੀਣਾ ਆਦਿ ਵਿਅਰਥ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਇੰਝ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਹਰਿ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ—ਤੂੰ ਅੱਜ ਭਾਵ ਨਾਲ ਸੁਣ।

ਬਾਲੋ ਹਰਿਰ੍ਬਾਲਰੂਪੇਣ ਕृष੍ਣਃ ਕ੍ਸ਼ੀਰਾਦਿਕਂ ਨਵਨੀਤਂ ਘृਤਂ ਚ । ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਨਿਤ੍ਯਂ ਭੂषਣਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਜਾਤਮੇਵਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਸਰ੍ਵਦਾ ਵਿष੍ਣੁਤੁष੍ਟ੍ਯੈ

ਹਰਿ, ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁੱਧ, ਮੱਖਣ ਤੇ ਘੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਇੰਝ ਹੀ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਹਣੇ ਤੇ ਕਪੜੇ ਭੇਟ ਕਰਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਮਿਤ੍ਰੈਰ੍ਹਰਿਃ ਕੇਸ਼ਵਾਖ੍ਯੋ ਮੁਕੁਨ੍ਦੋ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਦਤ੍ਤਂ ਤ੍ਵਨ੍ਨਪ੍ਰਾਨਾਦਿਕਂ ਚ । ਪੂਰ੍ਵਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਸਰ੍ਵਦਾ ਵੈ ਗृਹਸ੍ਥੋ ਧਨ੍ਯੋ ਭਵੇਦਨ੍ਯਥਾ ਵ੍ਯਰ੍ਥਮੇਵ

ਮਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰਿ, ਕੇਸ਼ਵ ਤੇ ਮੁਕੁੰਦ ਨਾਮ ਨਾਲ, ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਖਾਣਾ-ਪੀਣਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਇੰਝ ਉਹ ਧਨਵੰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸਭ ਵਿਅਰਥ ਹੈ।

ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮਾਧਵਾਖ੍ਯੋ ਹਰਿਸ਼੍ਚੇਤ੍ਯੇਵਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਦੇਯਮਨ੍ਨਾਦਿਕਂ ਚ । ਏਵਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਦੀਯਮਾਨੇਨ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰੀਣਾਤਿ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਨਾਨ੍ਯਥਾ ਵ੍ਯਰ੍ਥਮੇਵ

ਜਾਣ ਕੇ ਕਿ ਹਰਿ, ਮਾਧਵ ਨਾਮ ਨਾਲ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਇੰਝ ਹੀ ਖਾਣਾ-ਪੀਣਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇੰਝ ਸਮਝ ਕੇ, ਜੋ ਕੁਝ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਵਿਅਰਥ ਹੈ।

ਗृਹੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਾਸੁਦੇਵੋ ਹਰਿਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰੀਣਾਤਿ ਨਿਤ੍ਯਂ ਤਤ੍ਰ ਤਿष੍ਠਨ੍ਸੁਪਰ੍ਣ । ਏਵਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਗृਹਂ ਸਰ੍ਵਦੈਵ ਅਲਙ੍ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਧਾਤੁਰੂਪੈਃ ਸਦੈਵ

ਵਾਸੁਦੇਵ, ਹਰਿ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਸੁਪਰਨ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਿਵਿਆ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਗੋਵਿਨ੍ਦਾਖ੍ਯਸ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਵੈष੍ਣਵਾਨਾਂ ਪੁਤ੍ਰੈਰ੍ਯੁਤਸ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਵਾਸੁਦੇਵਃ । ਮਿਤ੍ਰੇ ਮੁਕੁਨ੍ਦਃ ਸ਼ਾਲਕੇ ਚਾਨਿਰੂਦ੍ਧੋ ਨਾਰਾਯਣੋ ਦ੍ਵਿਜਵਰ੍ਯੇ ਸਦਾਸ੍ਤਿ

ਗੋਵਿੰਦ ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ; ਵਾਸੁਦੇਵ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ; ਮਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਕੁੰਦ; ਸ਼ਾਲਾਕਾ ਵਿੱਚ ਅਨਿਰੁੱਧ; ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਗੋष੍ਠੇ ਚ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਿष੍ਣੁਰੂਪੀ ਹਰਿਸ੍ਤੁ ਅਸ਼੍ਵੇ ਸਦਾ ਤਿष੍ਠਤਿ ਵਾਮਨਾਖ੍ਯਃ । ਸਂਕਰ੍षਣਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਵਰ੍ਣੇ ਸਦਾਸ੍ਤਿ ਵੈਸ਼੍ਯੇ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਸ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਸਰ੍ਵਦੈਵ

ਗੋਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੁ, ਹਰਿ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ; ਘੋੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਮਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੈ; ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਵੈਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੈ।

ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰਜਾਤੌ ਸਦਾਸ੍ਤਿ ਦਾਸ਼ੇषੁ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮਹਿਦਾਸੋ ਹਰਿਸ੍ਤੁ । ਮਹ੍ਯਾਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਤਿष੍ਠਤਿ ਸਰ੍ਵਦੈਵ ਹ੍ਯੁਪੇਨ੍ਦ੍ਰਾਖ੍ਯੋ ਹਰਿਰੇਕਃ ਸੁਪਰ੍ਣ

ਜਨਾਰਦਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਦਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰਿ ਨੂੰ ਮਹੀਦਾਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਪੇਂਦਰ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਇਕ ਹਰਿ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਸੁਪਰਨ।

ਗਜੇ ਸਦਾ ਤਿष੍ਠਤਿ ਚਕ੍ਰਪਾਣਿਃ ਸਦਾਨ੍ਤਰੇ ਤਿष੍ਠਤਿ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਃ । ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ੁਨਿ ਤਿष੍ਠਤਿ ਭੂਤਭਾਵਨਃ ਪਿਪੀਲਕਾਯਾਮਪਿ ਸਰ੍ਵਦੈਵ

ਹਾਥੀ ਵਿੱਚ ਚਕਰਪਾਣੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਅੰਦਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਹੈ; ਕੁੱਤੇ ਵਿੱਚ ਭੂਤਭਾਵਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੈ, ਤੇ ਪਿੱਪੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।