ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਯਥਾ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋ ਵਨ੍ਦਨਾਦ੍ਦੇਵਦ੍ਦੇਵ ਸ੍ਤਥਾ ਨ ਤੁष੍ਟਃ ਪੂਜਨਾਤ੍ਕਰ੍ਮਤਸ਼੍ਚ । ਯਥਾ ਨਾਮਸ੍ਮਰਣਾਦ੍ਵਨ੍ਦਨਾਦ੍ਵਾ ਪਾਪਾਨ੍ਨਿਯਚ੍ਛੇਤੁ ਤਥਾ ਨ ਚਾਨ੍ਯੈਃ ॥ ੩,੨੦.

ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਾ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਪੂਜਾ ਜਾਂ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ; ਪਾਪ ਸਿਰਫ਼ ਨਾਮ ਜਪਣ ਜਾਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਰੁਕਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।

ਦੇਹਂ ਤੁ ਯੇ ਪੋषਯਨ੍ਤ੍ਯੇਵ ਤਾਤ ਹਰੇਃ ਪ੍ਰਣਾਮੈਃ ਸ਼ੂਨ੍ਯਭੂਤਂ ਚ ਪੁष੍ਟਮ੍ । ਤਦੇਵਮਾਹੁਰ੍ਵ੍ਯਰ੍ਥਮੇਵੇਤਿ ਤਾਤ ਤਤ੍ਪੋषਕਾਣਾਂ ਨਰਕੇ ਦੁਃ ਖਮਾਹੁਃ ॥ ੩,੨੦.

ਜੋ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹਰੀ ਦੇ ਖਾਲੀ ਨਮਸਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਪਾਲਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਿਅਰਥ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਐਸੇ ਪਾਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖ ਭੋਗਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।

ਯਮੋऽਪਿ ਤਂ ਤਤ੍ਰ ਉਲੂਖਲੇ ਤੁ ਨਿਧਾਯ ਪਿष੍ਟਂ ਸੁਖਲੈਃ ਕਰੋਤਿ । ਯੋ ਵਾ ਪਰਂ ਨ ਕਰੋਤ੍ਯੇਵ ਤਾਤ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੋਃ ॥ ੩,੨੦.

ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇਵਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪਰikrama ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਯਮ ਮੋਰਤ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪੀਸਦਾ ਹੈ।

ਤਸ੍ਯੈਵ ਪਾਦੌ ਤਲਯਨ੍ਤ੍ਰੇ ਨਿਧਾਯ ਯਮਸ਼੍ਚ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਕਰੋਤਿ ਪਿष੍ਟਮ੍ । ਏषਾਂ ਜਿਹ੍ਵਾ ਹਰਿਕृष੍ਣੇਤਿ ਨਾਮ ਨ ਵਕ੍ਤਿ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵ੍ਯਰ੍ਥਭੂਤਾਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ॥ ੩,੨੦.

ਯਮ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਯੰਤਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੀਸਦਾ ਹੈ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੀਭ 'ਹਰੀ' ਜਾਂ 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ' ਦਾ ਨਾਮ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਉਚਾਰਦੀ, ਉਹ ਵਿਅਰਥ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਤੇषਾਂ ਜਿਹ੍ਵਾ ਯਮਲੋਕੇ ਯਮਸ੍ਤੁ ਨਿष੍ਕਾਸ੍ਯ ਪਿष੍ਟਂ ਪ੍ਰਕਰੋਤਿ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ । ਕਾਸ਼ੀਨਿਵਾਸੇਨ ਚ ਕਿਂ ਪ੍ਰਯੋਜਨਂ ਕਿਂ ਵਾ ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਮਰਣੇਨ ਤਾਤ ॥ ੩,੨੦.

ਯਮਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਯਮ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜੀਭ ਨੂੰ ਕੱਢ ਕੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੀਸਦਾ ਹੈ; ਕਾਸੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਜਾਂ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ, ਪਿਆਰੇ?

ਕਿਂ ਵਾਰਣਾਗ੍ਰੇ ਮਰਣੇਨ ਸੌਖ੍ਯਂ ਕਿਂ ਵਾ ਮਖਾਦੇਃ ਸਮਨੁष੍ਠਿਤੇਨ । ਸਮਸ੍ਤਤੀਰ੍ਥੇष੍ਵਟਨੇਨ ਕਿਂ ਕਿਮਧੀਤਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਸੁਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ॥ ੩,੨੦.

ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮਰਨ ਨਾਲ ਕੀ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ? ਯਜਨਾਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕੀ ਲਾਭ? ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਘੁੰਮਣ ਜਾਂ ਤੇਜ਼ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਸਤਰ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਕੀ ਫਾਇਦਾ?

ਯੇषਾਂ ਜਿਹ੍ਵਾਗ੍ਰੇ ਹਰਿਨਾਮੈਵ ਨਾਸ੍ਤਿ ਯੇषਾਂ ਗਾਤ੍ਰੈਰ੍ਨਮਨਂ ਨਾਪਿ ਵਿष੍ਣੋਃ । ਯੇषਾਂ ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਹਰੇਃ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਤੇषਾਂ ਸਰ੍ਵਂ ਵ੍ਯਰ੍ਥਮਾਹੁਰ੍ਮਹਾਨ੍ਤਃ ॥ ੩,੨੦.

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੀਭ 'ਹਰੀ' ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਉਚਾਰਦੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਹਰੀ ਦੀ ਪਰikrama ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਮਹਾਨ ਲੋਕ ਵਿਅਰਥ ਮੰਦੇ ਹਨ।

ਹਰ੍ਯਰ੍ਪਣਾਦ੍ਰਿਹਿਤਂ ਨਾਮ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਨਮਨਂ ਚਾਹੁਰਰ੍ਘ੍ਯਮ੍ । ਅਤੋ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਨਮਨਂ ਕਾਰ੍ਯਮੇਵ ਹਰੇਰ੍ਨਾਮਸ੍ਮਰਣਂ ਤਾਤ ਕਾਰ੍ਯਮ੍ ॥ ੩,੨੦.

ਹਰੀ ਲਈ ਹੀ ਅਰਪਣ, ਪਰikrama ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਤੇ ਹਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਜਪਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ, ਪਿਆਰੇ।

ਜਨ੍ਮ ਹ੍ਯੇਤਦ੍ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਨਸ਼੍ਵਰਂ ਤੁ ਯਥਾ ਜਲਸ੍ਥਂ ਤਤ੍ਤਥੈਵ । ਨੋ ਵਿਸ੍ਵਾਸਂ ਕੁਰੁ ਗਾਤ੍ਰੇ ਤ੍ਵਦੀਯੇ ਜੀਵੇष੍ਵਪਿ ਸ੍ਵਃ ਪਰਸ਼੍ਚੇਤਿ ਤਾਤ ॥ ੩,੨੦.

ਇਹ ਜਨਮ ਵੱਡਾ ਦੁਲਭ ਤੇ ਨਾਸਵਾਨ ਹੈ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪਈ ਚੀਜ਼ ਵਾਂਗ; ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ, ਆਪਣੀ ਜਿੰਦ ਜਾਂ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਾ ਕਰ, ਪਿਆਰੇ।

ਸਦ੍ਯਃ ਕृਤਂ ਨਮਨਂ ਨ ਤ੍ਵਦੀਯਂ ਸਦ੍ਯਃ ਕृਤਂ ਸ੍ਮਰਣਂ ਨ ਤ੍ਵਦੀਯਮ੍ । ਕਦਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯੇ ਮਰਣਂ ਤਨ੍ਨ ਜਾਨੇ ਨ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸਂ ਕੁਰੁ ਗਾਤ੍ਰੇ ਮਹਾਤ੍ਮਨ੍ ॥ ੩,੨੦.

ਤੁਰੰਤ ਕੀਤਾ ਨਮਸਕਾਰ ਤੇ ਜਪਣਾ ਤੇਰਾ ਨਹੀਂ; ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਮੌਤ ਕਦੋਂ ਆਵੇਗੀ, ਇਸ ਲਈ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਾ ਕਰ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ।

ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨਲੋ ਵੀਨ੍ਦ੍ਰ ਪੁਤ੍ਰੀਵਾਕ੍ਯਂ ਸੁਨਿਰ੍ਮਲਮ੍ । ਨਮਸ੍ਕਾਰਂ ਚ ਕृਤਵਾਨ੍ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍ ॥ ੩,੨੦.

ਇੰਦਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਬਾਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਨਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਤੇ ਪਰikrama ਕੀਤੀ।

ਸਾਪਿ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਚਕ੍ਰੇ ਨਮਸ੍ਕਾਰਂ ਸਦਾ ਹਰੇਃ । ਏਵਂ ਬਹੁਦਿਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਨਾਰਾਯਣਂ ਪਰਮ੍ ॥ ੩,੨੦.

ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਹਰੀ ਦੀ ਪਰikrama ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ; ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਇਹ ਕਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪਰਮ ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ।

ਕਲੇਵਰਂ ਚ ਤਤ੍ਯਾਜ ਮਰਣੇ ਹਰਿਚਿਨ੍ਤਯਾ । ਮਤ੍ਪਿਤੁਰ੍ਵਸੁਦੇਵਸ੍ਯ ਭਗਿਨ੍ਯਾ ਉਦਰੇ ਖਗ ॥ ੩,੨੦.

ਮੌਤ ਵੇਲੇ, ਉਸ ਨੇ ਹਰੀ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ; ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਵਸੁਦੇਵ ਦੀ ਭੈਣ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ, ਪੰਛੀ।

ਕੈਕੇਯੀਤਿ ਚ ਨਾਮ੍ਨਾ ਸਾ ਤ੍ਵਭਵਦ੍ਭਦ੍ਰਸਂਜ੍ਞਕਾ । ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਭਦ੍ਰਗੁਣੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਭਦ੍ਰਾ ਸਾ ਭਦ੍ਰਨਾਮਿਕਾ ॥ ੩,੨੦.

ਉਹ ਕੈਕੇਈ ਨਾਮ ਨਾਲ, ਭਦਰਸੰਜਨਾ ਕਹਾਈ; ਭਦਰ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਭਦਰਾ, ਭਦਰ ਨਾਮ ਵਾਲੀ ਹੋਈ।

ਤਸ੍ਯਾਤ੍ਮਜੈਸ਼੍ਚ ਕੈਕੇਯੈਃ ਪਞ੍ਚਭਿਃ ਖਗਸਤ੍ਤਮ । ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਹृਤਾਮਿਮਾਂ ਭਦ੍ਰਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਾਨ੍ ਖਗਸਤ੍ਤਮ ॥ ੩,੨੦.

ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਭਦਰਾ ਵਾਪਸ ਲਿਆਈ ਗਈ ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ।

ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇਹਂ ਮਿਤ੍ਰਵਿਨ੍ਦਾਯਾਃ ਪਾਣਿਗ੍ਰਹਣਕਾਰਣਮ੍ । ਸਾਵਧਾਨਮਨਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸ਼ृਣੁ ਪਕ੍ਸ਼ੀਨ੍ਦ੍ਰ ਸਤ੍ਤਮ ॥ ੩,੨੦.

ਹੁਣ ਮੈਂ ਮਿਤਰਵਿੰਦਾ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਉੱਤਮ ਜੀ।

ਮਿਤ੍ਰਵਿਨ੍ਦੋਵਾਚ । ਯਾਨ੍ਪੂਰ੍ਵਸਰ੍ਗੇਪ੍ਯਵृਣੋਨ੍ਨਿਕਾਮਤੋ ਹ੍ਯਗ੍ਨੀषੋਮਾਨ੍ਨਾਮਿਕਾ ਮਿਤ੍ਰਵਿਨ੍ਦਾ । ਮਿਤ੍ਰਂ ਹਰਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੁਕਾਮਾ ਸਦੈਕ ਤਤ੍ਰੋਪਾਯਂ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸਦੇਵੀ ॥ ੩,੨੦.

ਮਿਤਰਵਿੰਦਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪਿਛਲੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਅਗਨੀਸੋਮਾ ਨਾਮ ਚੁਣਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਿਤਰਵਿੰਦਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰੀ ਨੂੰ ਮਿਤਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੇ ਉਥੇ ਹੀ ਉਹ ਤਰੀਕਾ ਸੋਚਿਆ।

ਹਰਿਪ੍ਰਾਪ੍ਤੌ ਸਾਧਨਾਃ ਸਂਤਿ ਤੇषੁ ਮੁਖ੍ਯਂ ਕਚਿਚ੍ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਦੇਵੀ । ਤੇषਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰਵਣਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਮਾਹੁਃ ਪੁਰਾਣਾਨਾਂ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਾਨਾਂ ਸਦਾਪਿ ॥ ੩,੨੦.

ਹਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਤਰੀਕੇ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਿਹੜਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਸੁਣਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਾਧਾਰਣ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦਾ।

ਵਿष੍ਣੋਰੁਤ੍ਕਰ੍षੋ ਵਰ੍ਤਤੇ ਯਤ੍ਰ ਵਾਯੋਸ੍ਤਥੋਤ੍ਕਰ੍षਃ ਸਜ੍ਜਨਾਨਾਂ ਪੁਰਾਣੇ । ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਸਦਾ ਵਿष੍ਣੁਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਸਦੈਵ ਨਾਨ੍ਯਚ੍ਛ੍ਰਾਵ੍ਯਂ ਸਾਧਨਂ ਤਤ੍ਰ ਚੈਵ ॥ ੩,੨੦.

ਜਿੱਥੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਵਾਯੂ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਵੀ ਪੁਰਾਣੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਸਦਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉਥੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਸੁਣਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।

ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਦਿਨੇ ਸ਼੍ਰਵਣਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਵਿष੍ਣੋਸ੍ਤੇषਾਂ ਜਨ੍ਮ ਵ੍ਯਰ੍ਥਮਾਹੁਃ ਕਥਾਯਾਮ੍ । ਸ੍ਨਾਨ ਜਪਃ ਪਞ੍ਚਯਜ੍ਞਂ ਵ੍ਰਤਂ ਚ ਇष੍ਟਾਪੂਰ੍ਤੇ ਕृਚ੍ਛ੍ਰਚਾਨ੍ਦ੍ਰੋ ਚ ਦਤ੍ਤਮ੍ ॥ ੩,੨੦.

ਜਿਸ ਦਿਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ, ਉਸ ਦਿਨ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਵਿਅਰਥ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ਼ਨਾਨ, ਜਪ, ਪੰਜ ਯਜ, ਵਰਤ, ਦਾਨ, ਤੇ ਕਠਿਨ ਤਪ—all ਕੁਝ ਵਿਅਰਥ ਹੈ।

ਸਰ੍ਵਂ ਵ੍ਯਰ੍ਥਂ ਵੈष੍ਣਵਾਨਾਂ ਚ ਦੀਕ੍ਸ਼ਾ ਕਥਾਂ ਵਿਨਾ ਸਮ੍ਯਗਨੁष੍ਠਿਤਾਂ ਵੈ । ਯੈਰ੍ਨ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਭਾਗਵਤਂ ਪੁਰਾਣਂ ਸਸਂਪ੍ਰਦਾਯੈਰ੍ਗੁਰੁਭਿਃ ਸਂਯੁਤੈਸ਼੍ਚ ॥ ੩,੨੦.

ਵੈਸ਼ਨਵ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਦীক্ষਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਜੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਕਥਾ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ, ਤਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਅਰਥ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣਾ, ਸਹੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਗੁਰੂਆਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆ, ਉਹ ਵਾਂਝੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਯੈਰ੍ਨ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਭਾਗਵਤਂ ਪੁਰਾਣਂ ਯੈਰ੍ਨ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕਾਣ੍ਡਂ ਪੁਰਾਣਮ੍ । ਤੇषਾਂ ਜਨ੍ਮ ਵ੍ਯਰ੍ਥਮਾਹੁਰ੍ਮਮਹਾਨ੍ਤਸ੍ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛ੍ਰਾਵ੍ਯਾ ਹਰਿਵਾਰ੍ਤਾ ਸਦੈਵ ॥ ੩,੨੦.

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣਾ ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਖੰਡ ਪੁਰਾਣਾ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਮਹਾਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਅਰਥ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹਰੀ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਣਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।

ਨ ਯਤ੍ਰ ਗੋਵਿਨ੍ਦਕਥਾਮਹਾਨਦੀ ਨ ਯਤ੍ਰ ਨਾਰਾਯਣਪਾਦਸਂਸ਼੍ਰਯਃ । ਨ ਯਤ੍ਰ ਵਿष੍ਣੋਃ ਸਤਤਂ ਵਚੋਸ੍ਤਿ ਨ ਸਂਵਸੇਤ੍ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਮਾਤ੍ਰਂ ਕਥਞ੍ਚਿਤ੍ ॥ ੩,੨੦.

ਜਿੱਥੇ ਗੋਵਿੰਦ ਦੀ ਕਥਾਵਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਧਾਰ ਨਹੀਂ ਵਹਿੰਦੀ, ਜਿੱਥੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ, ਜਿੱਥੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਬਚਨ ਸਦਾ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਉਥੇ ਇਕ ਪਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।

ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਗ੍ਰਾਮੇ ਭਾਗਵਤਂ ਨ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਨ ਵਰ੍ਤਤੇ ਭਾਗਵਤਾ ਰਸਜ੍ਞਾਃ । ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਗृਹੇ ਨਾਸ੍ਤਿ ਗੀਤਾਰ੍ਥਸਾਰਃ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਗ੍ਰਾਮੇ ਨਾਮ ਸਹਸ੍ਰਕਂ ਵਾ ॥ ੩,੨੦.

ਜਿਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਭਾਗਵਤ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨਹੀਂ, ਜਿੱਥੇ ਭਾਗਵਤ ਦੇ ਰਸ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਗੀਤਾ ਦਾ ਅਸਲ ਸਾਰ ਨਹੀਂ, ਜਾਂ ਜਿਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਨਾਮ ਨਹੀਂ,

ਤਯੋ ਰਸਜ੍ਞਾ ਯਤ੍ਰ ਨ ਸਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਰ ਨ ਸਂਵਸੇਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਮਾਤ੍ਰਂ ਕਥਞ੍ਚਿਤ੍ । ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਦਿਨੇ ਦਿਵ੍ਯਕਥਾ ਚ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਨ ਵਾਸ੍ਤਿ ਜਨ੍ਤੋਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚਾਯੁਰ੍ਵृਥੈਵ ॥ ੩,੨੦.

ਜਿੱਥੇ ਰਸ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ, ਉਥੇ ਇਕ ਪਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜਿਸ ਦਿਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਦਿਵਯ ਕਥਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਉਸ ਜੀਵ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਅਰਥ ਹੈ।

ਗਰ੍ਭੇ ਗਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਵਿਚਾਰ੍ਯਮਸ੍ਤਿ ਤਨ੍ਮਨ੍ਯਤੇ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਮਰ੍ਤ੍ਯਲੋਕੇ । ਕਰ੍ਣਂ ਕਲ੍ਪੈਰ੍ਭੂषਿਤਂ ਸੁਂਦਰਂ ਚ ਨ ਸੁਂਦਰਂ ਚਾਹੁਰਾਰ੍ਯਾ ਰਸਜ੍ਞਾਃ ॥ ੩,੨੦.

ਜਦੋਂ ਜੀਵ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਹੋਰ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ; ਇਹ ਮਾਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਨਵ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਸੋਹਣੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਕੰਨ, ਰਸ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਆਰੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੋਹਣਾ ਨਹੀਂ।

ਵਿष੍ਣੋਃ ਕਥਾਖ੍ਯਾਭਰਣੈਸ਼੍ਚ ਯੁਕ੍ਤਂ ਤਦੇਵ ਕਰ੍ਣਂ ਸੁਂਦਰਂ ਚਾਹੁਰਾਰ੍ਯਾਃ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਦਾ ਭਾਗਵਤਾਰ੍ਥਸਾਰਂ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਤਿ ਯੇ ਸਤਤਂ ਵਾਚਯਨ੍ਤਿ ॥ ੩,੨੦.

ਕੰਨ, ਜੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹੀ ਸੋਹਣਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਭਾਗਵਤ ਦਾ ਅਸਲ ਸਾਰ ਸਦਾ ਸੁਣਦੇ ਤੇ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁਬਾਰਕ ਹਨ।

ਤੇषਾਂ ਜਨ੍ਮ ਸ੍ਵਸ੍ਥਮਾਹੁਰ੍ਮਹਾਨ੍ਤੋ ਮਹਤ੍ਫਲਂ ਚਾਸ੍ਤਿ ਤਥੈਵ ਤੇषਾਮ੍ । ਸੋष੍ਣੀषਕਞ੍ਚੁਕਯੁਤਾਸ਼੍ਚ ਹਰੇਃ ਕਥਾਂ ਵੈ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਤਿ ਯੇਪਿ ਚ ਪਠਨ੍ਤਿ ਸਦੈਵ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਃ ॥ ੩,੨੦.

ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਮਹਾਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਵੱਡਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮਰਤਭੀ, ਪੱਗ ਤੇ ਚੋਲਾ ਪਾ ਕੇ, ਹਰੀ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਮੁਬਾਰਕ ਹੈ।

ਸਰ੍ਵੇਪਿ ਤੇ ਪੂਜਨੀਯਾ ਹਿ ਲੋਕੇ ਨ ਵੈ ਸ਼ਿਸ਼੍ਰੇ ਚੋਦਰੇ ਚੈਵ ਸਕ੍ਤਾਃ । ਯੇ ਦਾਕ੍ਸ਼ਿਣ੍ਯਾਦਰ੍ਥਲੋਭਾਦ੍ਵਦਨ੍ਤਿ ਸਦਾ ਪੁਰਾਣਂ ਭਗਵਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਸਾਰਮ੍ ॥ ੩,੨੦.

ਉਹ ਸਭ ਲੋਕ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹਨ, ਨਾ ਕਿ ਉਹ ਜੋ ਬੱਚਿਆਂ ਜਾਂ ਪੇਟ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ। ਜੋ ਦਇਆ ਜਾਂ ਧਨ ਦੀ ਲੋਭ ਨਾਲ, ਸਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਅਸਲ ਸਾਰ ਬੋਲਦੇ ਹਨ,